تَبار | TABAR🇦🇫

گوجر ها رسمی دارند که کمتر جایی می‌بینی: روز عید، به‌جای شیرینی، به مهمان‌شان گوشت تعارف می‌کنند — چون در فرهنگ گوجر، عید فرصتی‌ست برای آشتی، حتی اگر دعوا میان دو نفر تا مرز خون‌وخونریزی رفته باشد. بزرگ‌ترهاشان همان روز پادرمیانی می‌کنند تا کینه‌ها را ببندند #اقوام_افغانستان #گوجر #گوجری @tabarafg 📚🇦🇫

گوجرها

🏔 قومی که هزار سال با گله‌هایش کوچ می‌کند

در دل کوه‌های یخ‌بستهٔ شمال‌شرق افغانستان، از بدخشان تا نورستان و کنر، قومی زندگی می‌کند که ریشه‌اش را تا راجپوت‌های راجستانِ هند دنبال می‌کنند: گوجرها. آن‌ها به زبان خودشان «گوجری» سخن می‌گویند، زبانی که نه پشتو ا‌ست نه دری، بلکه میراثی مستقل از هزاران کیلومتر آن‌طرف‌تر. زندگی گوجر یعنی گله، یعنی کوچ فصلی، یعنی دره‌های سرد که تابستان سبز می‌شوند و زمستان زیر برف گم. نزدیک به یک‌ونیم میلیون نفرند — عددی که کمتر کسی می‌داند، چون صدای‌شان هیچ‌وقت به اندازهٔ جمعیت‌شان بلند نشده. نامشان در قانون اساسی افغانستان، در کنار ۱۴ قوم رسمی کشور، ثبت است. اما در روایت رسمی تاریخ افغانستان؟ تقریباً غایب. #اقوام_ناشناخته_افغانستان پارت یک #تبار #گوجر #اقوام_افغانستان @tabarafg 🇦🇫📚

روایت حادثه انفجار از زبان یکی از شاگردان مکتب خصوصی شهرک مهدیه دشت برچی کابل @tabarafg 📚🇦🇫

عادت کردن به نومیدی وخیم تر از خود نومیدی است. طاعون | آلبر کامو #کتاب @tabarafg🇦🇫✨

چیزهایی در سرزمین من همیشه بسیارند همیشه هستند احزاب فقر و لحظه‌های جدایی #حرف_دل @tabarafg🇦🇫

کاری میکردم که کلام خداوند آنطور که من میخواستم بر زبان کشیشها جاری شود. در حالی که اگر هر کس در وجدان خودش به جستجوی خدا می پرداخت مطمئن بودم به همان خدایی که من می خواهم نخواهد رسید. همه می میرند | سیمون دوبوار #کتاب

در حقیقت ما همه بشر بودیم! تا اینکه نژاد ارتباطمان را برید! مذهب از یکدیگر جدایمان ساخت! سیاست بینمان دیوار کشید! و ثروت از ما طبقه ساخت همه آزادی میخواهند بی آنکه بدانند اسارت چیست! اسارت به میله های دور جسمت نیست به حصارهای دور تفکرت است! #حرف_دل @tabarafg🇦🇫

آیا ما افغان‌ها خودمان هم در ساختن شرایطی که طالبان دوباره بیایند سهیم بودیم؟ @tabarafg 🇦🇫📚

@tabarafg🇦🇫

15 August 🖤🇦🇫 @tabarafg 🇦🇫🖤

هنوز صدای آن روز در گوش‌هاست. صدای پای بی‌شماری که می‌دوید، بی آنکه بداند به کجا. صدای دری که بسته شد و دیگر باز نشد — در مکتب یک دختر، در دفتر یک زن، در رؤیای یک ملت. پنج سال از آن ظهرِ داغ اسد می‌گذرد. پنج سالی که برای بعضی‌ها فقط یک عدد در تقویم است، اما برای ما، برای هر افغان، هر سالش خودش یک کتاب درد است. آن دختر شش‌ساله‌ای که آن روز نمی‌دانست چرا مادرش گریه می‌کند، امروز یازده‌ساله است و هنوز نمی‌داند مکتب یعنی چه. آن جوانی که رؤیای دانشگاه داشت، امروز یا در صف مهاجرت ایستاده یا در سکوتِ خانه‌اش رنگ باخته. آن روزنامه‌نگاری که حقیقت را می‌نوشت، یا خاموش شد یا در غربت، دلتنگ زبان مادری‌اش می‌نویسد. پنج سال گذشت. کوچه‌های کابل، هرات، مزار، ننگرهار — همه چیز را دیده‌اند. دیده‌اند که چطور یک ملت را از هویتش، از صدایش، از حق انتخابش تهی کردند. دیده‌اند که عدالت به تعویق افتاد، اما هرگز نمرد. ما امروز اینجا ایستاده‌ایم، نه برای نفرین، بلکه برای یادآوری. چون یک ملت وقتی واقعاً شکست می‌خورد که فراموش کند. و ما فراموش نمی‌کنیم — نه رنج دخترانمان را، نه خون بی‌گناهانمان را، نه رؤیاهایی که نیمه‌کاره ماند. @tabarafg

۲۴ اسد؛ پنج سال از سقوط پنج سال از آن روزی می‌گذرد که کابل در سکوت فرو رفت. روزی که بیرق سه‌رنگ پایین کشیده شد و با آن، رویای یک نسل از دختران، زنان، و مردانی که به آینده‌ای دیگر باور داشتند. پنج سال گذشت. دخترانی که آن روز در صنف ششم بودند، امروز باید دانشجو می‌بودند؛ اما هنوز پشت درهای بسته مکتب ایستاده‌اند. مادرانی که آن روز نگران فردا بودند، امروز هنوز نگران‌اند — نگران نان، نگران امنیت، نگران این‌که فرزندشان زنده به خانه برگردد. پنج سال، هزاران کودک بی‌سرپرست، صدها روزنامه‌نگار خاموش‌شده، هزاران معلم و پزشک و مهندس مهاجر، و یک ملت که هنوز منتظر است. ما فراموش نمی‌کنیم. نه از سر کینه، بلکه از سر مسئولیت. چون یادآوری، نخستین قدمِ دادخواهی است. چون سکوت، خودش نوعی همدستی‌ست. این ۸ روز، هر روز یک برگ از «دفتر سیاه امارت» را ورق زدیم — حق تحصیل، امنیت، اقلیت‌ها، کودکان، آزادی بیان، عدالت، اقتصاد، حق تعیین سرنوشت. امروز، روز آخر، فقط یک پیام داریم: افغانستان را به فراموشی نمی‌سپاریم. #دفتر_سیاه_امارت #۲۴اسد #افغانستان @tabarafg 📚🇦🇫

🍇 انگور #قیصار؛ گوهر شیرین باغ‌های سرسبز #فاریاب، با طعمی که اصالت و سخاوت طبیعت افغانستان را به یاد می‌آورد. 🇦🇫

شخص نادان به تحصیل دانش نمی پردازد. زیرا خود را دانا میشمارد و بدبختی افراد نادان در همین است. ضیافت | افلاطون #کتاب @tabarafg🇦🇫✨

مرور مکرر دورانهای تاریک زندگی فقط باعث میشود تاریکی را بیشتر احساس کنید. فهرست کارهای انجام ندادنی | رولف دوبلی #کتاب @tabarafg🇦🇫✨

سکه های کنیشکا با نوشتار باختری @tabarafg 🇦🇫📚

کتیبه رباتک که توسط پژوهشگران باز نویسی شده @tabarafg 🇦🇫📚

زبانی که ۱۹۰۰ سال زیر خاک خاموش بود

تا سال ۱۹۵۷ هیچ‌کس نمی‌دانست مردم بلخ باستان، پیش از رواج زبان دری، به چه زبانی سخن می‌گفتند و می‌نوشتند. آن سال باستان‌شناسان فرانسوی در سرخ‌کوتل بغلان به کتیبه‌ای برخوردند که پرده از رازِ یک زبان گمشده برداشت: زبان باختری، صدای خاموش‌شده مردم بلخ. نکته شگفت‌انگیزتر اینجاست: این زبان با الفبای یونانی نوشته می‌شد — یادگاری از روزگاری که سپاه اسکندر مقدونی از این دیار گذشت و رد پایش تا قرن‌ها بعد بر سنگ باقی ماند. نمونه‌ درخشانش، کتیبه رباتک است؛ سنگ‌نوشته‌ای ۲۳ سطری به فرمان کنیشکای بزرگ، پادشاه کوشانی، که امروز در سکوت موزه ملی افغانستان آرام گرفته. از آن پس ده‌ها سند دیگر به همین زبان از دل خاک بیرون آمد — نامه، عقدنامه، اسناد اداری. یکی از نام‌آورترین باستان‌شناسان این حوزه، آن را یکی از هیجان‌انگیزترین کشفیات نیمه دوم قرن بیستم خوانده است. زبانی که روزگاری زبان مردم بلخ بود، امروز فقط در سنگ و کاغذهای کهن نفس می‌کشد #کتیبه_رباتک #زبان_باختری #بلخ @tabarafg 📚🇦🇫

‏مردم افغانستان با میانگین درآمد ماهیانه ۸۵ تا ۹۰ دلار در بین کشورهایی که پایین‌ترین دستمزد ماهیانه رو میگیرن رتبه چهارم رو به‌دست آوردن @tabarafg 🇦🇫📚