دورنمای اقتصاد

⭕️ تلنگر مصرف آیا اقتصاد رفتاری می‌تواند به داد محیط زیست برسد؟ ✍🏻 آسیه اسدپور/ نویسنده نشریه 🔹جهان وارد «عصر ورشکستگی آبی» شده است. مخازن آب جهان هر سال خالی‌تر می‌شود. رسانه‌ها مستمر درباره خشکسالی هشدار می‌دهند. کارشناسان از فرونشست زمین، خشک‌شدن تالاب‌ها و افت سفره‌های زیرزمینی می‌گویند. با‌این‌حال، میلیون‌ها نفر هر روز شیر آب را هنگام مسواک زدن باز می‌گذارند، دوش‌های طولانی می‌گیرند یا به نشتی‌های کوچک اهمیت نمی‌دهند. تناقضی که یکی از معماهای بزرگ بحران‌های زیست‌محیطی فعلی است: چرا انسان‌ها حتی زمانی که از خطر آگاه هستند، رفتار خود را تغییر نمی‌دهند؟ 🔹براساس مونوگراف اقتصاد رفتاری، دستیابی به پایداری منابع زیستی، نیازمند اصلاح عادت‌های هدررفت در کنار مداخله‌های ساختاری و سیاست‌گذاری است. بحران و تنش آبی، گاهی نه از کمبود آگاهی، بلکه از خطاهای ادراکی روزمره آغاز می‌شود. کافی است از افراد بپرسید هنگام مسواک‌زدن، اگر شیر آب را به مدت دو دقیقه باز بگذارند، چه مقدار آب هدر می‌رود که پاسخ بیشتر آنها معمولاً بسیار کمتر از واقعیت است. طبق برآوردهای انجمن بین‌المللی آب (‌IWA)، تنها با یک‌بار مسواک‌زدن دودقیقه‌ای و بازگذاشتن شیر آب، حدود ۸ تا ۱۵ لیتر آب هدر می‌رود؛ رقمی که اگر دو بار در روز تکرار شود، در طول یک سال به هزاران لیتر می‌رسد. 🔹حفاظت از آب یا دیگر منابع حیاتی زیستی، به سوگیری‌های برآمده از میانبرهای ذهنی خودکار، عادت‌ها یا واکنش‌های احساسی بستگی دارد که صرفاً تابع آگاهی یا منطق اقتصادی نیست؛ سوگیری‌هایی که می‌توان آنها را در ۱۰ سازه اصلی روان‌شناختی طبقه‌بندی کرد. سوگیری «حفظ وضع موجود» که افراد را به ادامه الگوهای مصرف فعلی در شرایط کم‌آبی ترغیب می‌کند. سوگیری «خوش‌بینی» که موجب می‌شود مردم خطر بحران آب را بیشتر متوجه دیگران بدانند تا خودشان. سوگیری «حال‌گراییِ» منافع فوری که براساس آن، راحتی بر صرفه‌جویی بلندمدت ترجیح داده می‌شود. «اکتشاف ذهنی دسترس‌پذیری» که دامنه ارزیابی افراد از شدت بحران را در مناطقی با تجربه محدود از کم‌آبی، کوچک می‌کند. 🔹مونوگراف تحلیلی بانک توسعه بین‌آمریکایی (IDB)، ترکیب سیاست‌های قیمت‌گذاری با ابزارهای رفتاری را به‌خصوص حالا که جهان در برخی کشورها به «روز صفر» رسیده است، راهبردی جامع‌تر می‌داند. طبق بررسی‌های این بانک، موثرترین «تلنگرهای سبز»، ترکیب «پیش‌فرض‌ها + بازخورد لحظه‌ای + هنجار اجتماعی» است که به کاهش‌های دورقمی پایدار (۱۰ تا ۳۰ درصد) در مصرف خانگی آب منجر می‌شود و اگر عنصر چهارم یعنی بازطراحی فرهنگی (زیبایی‌شناسی مصرف آب) به آن اضافه شود، اثر را می‌تواند به کاهش‌های بسیار عمیق‌تر (تا ۷۰ درصد) برساند. #تجارت_فردا @tejaratefarda 📌 متن کامل گزارش را اینجا بخوانید.