مێژوو، زمان و وێژەی کوردی

چاو مەگێڕە بۆ ئەستێرە و ئاسمان و خوا، ئەوەی بستێ خاکی نەبێ، خوا و ئەستێرە و ئاسمانی کوا؟

لە نەقاشییە جوانەکانی باب ڕاس

🎥دیدارێکی تایبەتی مامۆستا #مەسعوود_محەمەد و مامۆستا #شکور_مستەفا لە ساڵی 1998 دەربارەی نەتەوەی کورد. https://t.me/kurdistanbooks

image.ibb.co/jzrcAH/HK.jpg دو #مستند دیدنی تحت عنوان کلیِ «طرحِ بزرگِ استیون #هاکینگ» بخش‌های «معنای زندگی» و «رازِ هستی» در دو کیفیت: «معنای زندگی» : دریافت مستقیم(دوبله)_کیفیت اصلی_حجم 114 مگابایت: www.mfi.re/?bvnkq7c2wn5eyud/ دریافت مستقیم(دوبله)_کیفیت خوب_حجم 60 مگابایت: www.mfi.re/?cchi5fedi3xveqi/ «راز هستی» : دریافت مستقیم(دوبله)_کیفیت اصلی_حجم 113 مگابایت: www.mfi.re/?1rote93lu353zcl دریافت مستقیم(دوبله)_کیفیت خوب_حجم 57 مگابایت: www.mfi.re/?unp3wyelmsh69eb/ @Mehbaang 🌱بانگِ خرَد و دانش

چە شد کە امروزە معنا و مفهوم  روز جهانی زن تحریف شدە و تهی از معنا شدە؟! در حالی کە رسالت یک زن بەعنوان مادری مبارز و یار و یاور و پشتیبان مرد در استحکام بنیان خانوادە و همچنین مبارزه در راه نابودی استعمار متاسفانە امروز صرفا بە شعاری پوچ و خالی از معنا مثل روسری هوا کردن و ...تقلیل و تغییر معنا پیدا کردە و آلت و بازیچەی دست فمنیستها شدە کە تنها هدفشان در تقابل قرار دادن زنان و مردان است، و امروزە زن بە کالایی جنسی در دستان سیستم پلید نئولیبرالیسم یا همان جهان سرمایەداری مبدل شدە و تحقیر می شود و هر روز  بدن و جسم گوشتی او برای فروش تولیدات شیمیایی و آرایشی جهان سرمایەداری تبلیغ می شود و ذهن و روح و جسمش در اختیار این سیستم و نظام سلطەی جهانی است

بۆچی ڕێنووس گرنگە؟ زمان ئامرازێکی بەهێزە بۆ پەیوەندیکردن، بەڵام بۆ ئەوەی ئەو پەیوەندیکردنە کاریگەر و ڕوون بێت پێویستمان بە بنەمایەکی هاوبەشە. ڕێنووس یان یاسا و ڕێساکانی نووسین، بە پێدانی چوارچێوەیەک بۆ چۆنیەتیی بەکارهێنانی زمان بە شێوەیەکی بەردەوام، ئەم بناغەیە دروست دەکەن. تێگەیشتن لە خوێندنەوە ئاسان دەکات: کاتێک هەموو ئەوانەی کە بە زمانێک دەنووسن هەمان ڕێنووس پەیڕەوی بکەن، خوێندنەوە و تێگەیشتن لەوەی کە چی نووسراوە، بۆ هەموو کەسێک ئاسانتر دەبێت. ئەمە بەتایبەتی گرنگە بۆ ئەو دەقانەی کە بڕیارە لەلایەن زۆر کەسەوە بخوێنرێنەوە، بۆ نموونە. بابەتەکانی هەواڵ و کتێبی خوێندن و بەڵگەنامە فەرمییەکان. یەکسانی دروست دەکات: زمانەکان بەردەوام لە گۆڕاندان، بەڵام ڕێنووس لە پاراستنی پلەیەک لە یەکپارچەیی و سەقامگیری، دەتوانێت یارمەتیدەر بێت. ئەمەش بۆ ئێمە گرنگە کە بتوانین لە دەقەکانی قۆناغە کاتییە جیاوازەکان و لە ناوچە جیاوازەکانی زمانەکەمان، بە یەک شێوە، تێ بگەین. ڕێگری دەکات لە تێنەگەیشتن: کەسانی جیاواز دەتوانن هەمان وشە و دەستەواژە بە شێوازی جیاواز لێک بدەنەوە. ڕێنووس دەتوانێت بە پێدانی پێناسەیەکی ڕوون بۆ چۆنیەتیی بەکارهێنانی زمان، یارمەتی بدات کە لە تێنەگەیشتن، ڕێگری بکرێت. کات و سەرچاوە پاشەکەوت دەکات: کاتێک هەمان ڕێنووس پەیڕەوی دەکەین، خۆمان لە بەفیڕۆدانی کات و وزە بۆ لێکدانەوەی دەقی ناڕوون یان ئاڵۆز، بەدوور دەگرین. ئەمەش کات و سەرمایە هەم بۆ نووسەر و هەم بۆ خوێنەر پاشەکەوت دەکات. چاودێریی زمانی سویدی، لەلایەن ئەکادیمیای سویدی: لە سوید، ئەوە ئەکادیمیای سویدییە کە بەرپرسیارە لە بڵاوکردنەوەی بەرهەمی وا کە زمان ئاسان و گشتگیر دەکات، بۆ نموونە. فەرهەنگی ئەکادیمیای سویدی (SAOL) و ڕێزمانی ئەکادیمیای سویدی (SAG). ئەم بەرهەمانە یاسا نین، بەڵکوو وەک ڕێنمایی بەکار دێن بۆ ئەوەی چۆن دەبێ زمانەکە بە شێوەیەکی دروست بەکار بهێنین. پێویستە ئێمەی کوردیش لە دەوری یەک شوێنی متمانەپێکراو و جێبڕوای زمان، خۆمان کۆ بکەینەوە تا لەو هەموو پەرتەوازی و پاشاگەردانییەی ڕێنووس خۆمان ڕزگار بکەین. هەر نووسەرێک ڕێنووسی خۆی هەیە، هەر گۆڤار و ڕۆژنامە و تەلەفزیۆنێک ڕێنووسی خۆی هەیە، هەر چاپخانەیەک ڕێنووسی خۆی هەیە. وەزارەتی پەروەردە بەجیا، مامۆستاکان بەجیا، پێویستمان بە یەکگرتوویی و یەکدەستییە لە ڕێنووسدا. زمانێک زوو ئاسانکاریی بۆ دەکرێت کە لە پێشدا ڕێنووسێکی یەکسان و چونیەکی هەبێت. پوختە: ڕێنووس، واتە ڕێسا و یاسای نووسین، لە ڕاستیدا یاسای ڕەبەق نین، بەڵکوو ڕێککەوتنە، ئەمانە گرنگن بۆ ئەوەی بتوانین بە شێوەیەکی کاریگەر و ڕوون و ئاشکرا بە زمانێک بنووسین. بنەمایەکی هاوبەش بۆ بەکارهێنانی زمان دروست دەکەن، تێگەیشتن لە خوێندنەوە ئاسان دەکەن، یەکپارچەیی دروست دەکەن، ڕێگری لە تێنەگەیشتن دەکەن و کات و سەرچاوە پاشەکەوت دەکەن. خۆزگە دەکرا لە کوردستان، خولی ڕێنووسی هاوبەش بۆ هەموو مامۆستایان، بە یەک شێوە بگیرێت. دیاکۆ هاشمی

بۆچی ڕێنووس گرنگە؟ زمان ئامرازێکی بەهێزە بۆ پەیوەندیکردن، بەڵام بۆ ئەوەی ئەو پەیوەندیکردنە کاریگەر و ڕوون بێت پێویستمان بە بنەمایەکی هاوبەشە. ڕێنووس یان یاسا و ڕێساکانی نووسین، بە پێدانی چوارچێوەیەک بۆ چۆنیەتیی بەکارهێنانی زمان بە شێوەیەکی بەردەوام، ئەم بناغەیە دروست دەکەن. تێگەیشتن لە خوێندنەوە ئاسان دەکات: کاتێک هەموو ئەوانەی کە بە زمانێک دەنووسن هەمان ڕێنووس پەیڕەوی بکەن، خوێندنەوە و تێگەیشتن لەوەی کە چی نووسراوە، بۆ هەموو کەسێک ئاسانتر دەبێت. ئەمە بەتایبەتی گرنگە بۆ ئەو دەقانەی کە بڕیارە لەلایەن زۆر کەسەوە بخوێنرێنەوە، بۆ نموونە. بابەتەکانی هەواڵ و کتێبی خوێندن و بەڵگەنامە فەرمییەکان. یەکسانی دروست دەکات: زمانەکان بەردەوام لە گۆڕاندان، بەڵام ڕێنووس لە پاراستنی پلەیەک لە یەکپارچەیی و سەقامگیری، دەتوانێت یارمەتیدەر بێت. ئەمەش بۆ ئێمە گرنگە کە بتوانین لە دەقەکانی قۆناغە کاتییە جیاوازەکان و لە ناوچە جیاوازەکانی زمانەکەمان، بە یەک شێوە، تێ بگەین. ڕێگری دەکات لە تێنەگەیشتن: کەسانی جیاواز دەتوانن هەمان وشە و دەستەواژە بە شێوازی جیاواز لێک بدەنەوە. ڕێنووس دەتوانێت بە پێدانی پێناسەیەکی ڕوون بۆ چۆنیەتیی بەکارهێنانی زمان، یارمەتی بدات کە لە تێنەگەیشتن، ڕێگری بکرێت. کات و سەرچاوە پاشەکەوت دەکات: کاتێک هەمان ڕێنووس پەیڕەوی دەکەین، خۆمان لە بەفیڕۆدانی کات و وزە بۆ لێکدانەوەی دەقی ناڕوون یان ئاڵۆز، بەدوور دەگرین. ئەمەش کات و سەرمایە هەم بۆ نووسەر و هەم بۆ خوێنەر پاشەکەوت دەکات. چاودێریی زمانی سویدی، لەلایەن ئەکادیمیای سویدی: لە سوید، ئەوە ئەکادیمیای سویدییە کە بەرپرسیارە لە بڵاوکردنەوەی بەرهەمی وا کە زمان ئاسان و گشتگیر دەکات، بۆ نموونە. فەرهەنگی ئەکادیمیای سویدی (SAOL) و ڕێزمانی ئەکادیمیای سویدی (SAG). ئەم بەرهەمانە یاسا نین، بەڵکوو وەک ڕێنمایی بەکار دێن بۆ ئەوەی چۆن دەبێ زمانەکە بە شێوەیەکی دروست بەکار بهێنین. پێویستە ئێمەی کوردیش لە دەوری یەک شوێنی متمانەپێکراو و جێبڕوای زمان، خۆمان کۆ بکەینەوە تا لەو هەموو پەرتەوازی و پاشاگەردانییەی ڕێنووس خۆمان ڕزگار بکەین. هەر نووسەرێک ڕێنووسی خۆی هەیە، هەر گۆڤار و ڕۆژنامە و تەلەفزیۆنێک ڕێنووسی خۆی هەیە، هەر چاپخانەیەک ڕێنووسی خۆی هەیە. وەزارەتی پەروەردە بەجیا، مامۆستاکان بەجیا، پێویستمان بە یەکگرتوویی و یەکدەستییە لە ڕێنووسدا. زمانێک زوو ئاسانکاریی بۆ دەکرێت کە لە پێشدا ڕێنووسێکی یەکسان و چونیەکی هەبێت. پوختە: ڕێنووس، واتە ڕێسا و یاسای نووسین، لە ڕاستیدا یاسای ڕەبەق نین، بەڵکوو ڕێککەوتنە، ئەمانە گرنگن بۆ ئەوەی بتوانین بە شێوەیەکی کاریگەر و ڕوون و ئاشکرا بە زمانێک بنووسین. بنەمایەکی هاوبەش بۆ بەکارهێنانی زمان دروست دەکەن، تێگەیشتن لە خوێندنەوە ئاسان دەکەن، یەکپارچەیی دروست دەکەن، ڕێگری لە تێنەگەیشتن دەکەن و کات و سەرچاوە پاشەکەوت دەکەن. خۆزگە دەکرا لە کوردستان، خولی ڕێنووسی هاوبەش بۆ هەموو مامۆستایان، بە یەک شێوە بگیرێت. دیاکۆ هاشمی

بۆچی ڕێنووس گرنگە؟ زمان ئامرازێکی بەهێزە بۆ پەیوەندیکردن، بەڵام بۆ ئەوەی ئەو پەیوەندیکردنە کاریگەر و ڕوون بێت پێویستمان بە بنەمایەکی هاوبەشە. ڕێنووس یان یاسا و ڕێساکانی نووسین، بە پێدانی چوارچێوەیەک بۆ چۆنیەتیی بەکارهێنانی زمان بە شێوەیەکی بەردەوام، ئەم بناغەیە دروست دەکەن. تێگەیشتن لە خوێندنەوە ئاسان دەکات: کاتێک هەموو ئەوانەی کە بە زمانێک دەنووسن هەمان ڕێنووس پەیڕەوی بکەن، خوێندنەوە و تێگەیشتن لەوەی کە چی نووسراوە، بۆ هەموو کەسێک ئاسانتر دەبێت. ئەمە بەتایبەتی گرنگە بۆ ئەو دەقانەی کە بڕیارە لەلایەن زۆر کەسەوە بخوێنرێنەوە، بۆ نموونە. بابەتەکانی هەواڵ و کتێبی خوێندن و بەڵگەنامە فەرمییەکان. یەکسانی دروست دەکات: زمانەکان بەردەوام لە گۆڕاندان، بەڵام ڕێنووس لە پاراستنی پلەیەک لە یەکپارچەیی و سەقامگیری، دەتوانێت یارمەتیدەر بێت. ئەمەش بۆ ئێمە گرنگە کە بتوانین لە دەقەکانی قۆناغە کاتییە جیاوازەکان و لە ناوچە جیاوازەکانی زمانەکەمان، بە یەک شێوە، تێ بگەین. ڕێگری دەکات لە تێنەگەیشتن: کەسانی جیاواز دەتوانن هەمان وشە و دەستەواژە بە شێوازی جیاواز لێک بدەنەوە. ڕێنووس دەتوانێت بە پێدانی پێناسەیەکی ڕوون بۆ چۆنیەتیی بەکارهێنانی زمان، یارمەتی بدات کە لە تێنەگەیشتن، ڕێگری بکرێت. کات و سەرچاوە پاشەکەوت دەکات: کاتێک هەمان ڕێنووس پەیڕەوی دەکەین، خۆمان لە بەفیڕۆدانی کات و وزە بۆ لێکدانەوەی دەقی ناڕوون یان ئاڵۆز، بەدوور دەگرین. ئەمەش کات و سەرمایە هەم بۆ نووسەر و هەم بۆ خوێنەر پاشەکەوت دەکات. چاودێریی زمانی سویدی، لەلایەن ئەکادیمیای سویدی: لە سوید، ئەوە ئەکادیمیای سویدییە کە بەرپرسیارە لە بڵاوکردنەوەی بەرهەمی وا کە زمان ئاسان و گشتگیر دەکات، بۆ نموونە. فەرهەنگی ئەکادیمیای سویدی (SAOL) و ڕێزمانی ئەکادیمیای سویدی (SAG). ئەم بەرهەمانە یاسا نین، بەڵکوو وەک ڕێنمایی بەکار دێن بۆ ئەوەی چۆن دەبێ زمانەکە بە شێوەیەکی دروست بەکار بهێنین. پێویستە ئێمەی کوردیش لە دەوری یەک شوێنی متمانەپێکراو و جێبڕوای زمان، خۆمان کۆ بکەینەوە تا لەو هەموو پەرتەوازی و پاشاگەردانییەی ڕێنووس خۆمان ڕزگار بکەین. هەر نووسەرێک ڕێنووسی خۆی هەیە، هەر گۆڤار و ڕۆژنامە و تەلەفزیۆنێک ڕێنووسی خۆی هەیە، هەر چاپخانەیەک ڕێنووسی خۆی هەیە. وەزارەتی پەروەردە بەجیا، مامۆستاکان بەجیا، پێویستمان بە یەکگرتوویی و یەکدەستییە لە ڕێنووسدا. زمانێک زوو ئاسانکاریی بۆ دەکرێت کە لە پێشدا ڕێنووسێکی یەکسان و چونیەکی هەبێت. پوختە: ڕێنووس، واتە ڕێسا و یاسای نووسین، لە ڕاستیدا یاسای ڕەبەق نین، بەڵکوو ڕێککەوتنە، ئەمانە گرنگن بۆ ئەوەی بتوانین بە شێوەیەکی کاریگەر و ڕوون و ئاشکرا بە زمانێک بنووسین. بنەمایەکی هاوبەش بۆ بەکارهێنانی زمان دروست دەکەن، تێگەیشتن لە خوێندنەوە ئاسان دەکەن، یەکپارچەیی دروست دەکەن، ڕێگری لە تێنەگەیشتن دەکەن و کات و سەرچاوە پاشەکەوت دەکەن. خۆزگە دەکرا لە کوردستان، خولی ڕێنووسی هاوبەش بۆ هەموو مامۆستایان، بە یەک شێوە بگیرێت. وێنە: خولێکی ڕێنووسی منە لە سوید کە لە چەند شاری جۆربەجۆر پێشکەشم کرد. سەرچاوە: https://diyako.yageyziman.com

وقتى زنى روزنامه مي‌خواند آن هم صفحه سياست؛ آن جامعه خوشبخت است. - کارل پوپر @Mehbaang 🌱بانگِ خرَد و دانش

#مستند از ایپ تا انسان(Ape to Man) پاسخ به این پرسش که "از کجا آمده‌ایم؟" #دوبله @Mehbaang 🌱بانگِ خرَد و دانش

#مستند تولد زمین از پیدایش زمین تا پروردن انسان #دوبله @Mehbaang 🌱بانگِ خرَد و دانش

‏برای انهدام یک تمدن شکستن ۳ چیز لازم است: - خانواده - نظام آموزشی - الگوها برای اولی "منزلت زن" را باید شکست، برای دومی "منزلت معلم"، و برای سومی "منزلت بزرگان و اسطوره‌ها". @Mehbaang 🌱

فاطمه خان گەڵواخی ملقب به «فاتەڕه‌ش» در جنگ سنجرخان علیه تهاجم سپاهیان روس و کشیده شدن این جنگ به شهرهای دیواندره و سقز، مردم این منطقه نیز برای دفاع از سرزمینشان در مقابل روسها، اسلحه به دست گرفتند. پس از کشته شدن سنجر خان و در اوج ناامیدی و یاس از شکست، مردم منطقه گلواخی دیواندره وارد این کارزار شدند و سعی بر بیرون کردن روس‌ها کردند و در این میان است که فاطمه خان گلواخی به مانند شیرزنان پیشین خود پا به میدان مبارزه می‌گذارد. ... جنگ خونباری بود. کشته‌ها را تا روز بعد نمی‌شد دفن کرد. عده‌ای اسیر شدند، عده‌ای زخمی شدند و «فاتەڕەش» که در خط مقدم بود، با همراهان خود تا آخرین نفس جنگید. فاطمه خان گلواخی در اطراف روستای «زاغەعلیا» زخمی می‌شود و او را به چادر درمان و امداد انتقال می‌دهند که بعد از دو روز از بستری وی، خبر می‌رسد که قشون روس در منطقه به قتل و غارت دست زده اند. ایشان از ادامه درمان امتناع می‌کند و می‌گوید مرگ و کشته شدن در مقابل دشمن را به مداوا و استراحت ترجیح می‌دهد. بلافاصله با بازسازی قشون خود این بار از حوالی روستای «غیبی سور» (خەیسوور)و از چند نقطه متفاوت حملات سهمگینی بر دشمن وارد ساخته و دشمن که غافل گیر شده بود تا چندین کیلومتر به طرف سنندج عقب‌نشینی می‌کند. با این احوال مدت چند ماه جنگ بین عشایر منطقه به رهبری فاطمه خان و قشون روس ادامه داشت، که در هر حمله موجب پیروزی عشایر و شکست و کشته شدن روس‌ها می‌شد. نقل می‌کنند در ارتفاعات کوه هوازو از رشته کوه های چهل چشمه وکوه «شێخ شەرەف» حد واسط بین روستاهای «زاغەعلیا» و «درەسفته» قشون روس از ترس فاتەڕەش و تنگ شدن حلقه محاصره، جرٲت حمله به روستاهای اطراف در بدست آوردن و تأمین آب و غذا را نداشتند و وجود همین موضوع موجب شد که قوای روس در این ارتفاعات هفته‌ها تشنه و گرسنه بمانند که نتیجه آن کشته و تسلیم شدن بسیاری از سربازان روس بود. نهایتا زمستان و شدت سرما از راه رسید و فاتەڕەش به همراه چند تن از یارانش در حوالی «کانی نیمەڕۆژه» بر اثر شدت برف و کولاک و سرمای شدید گیر کرده و راه بازگشت و نجات خود را گم می‌کنند و بعد از مدت دو روز تلاش در این سرمای استخوان سوز در کولاک و یخبندان گرفتار شده و نهایتا جان خود را از دست می‌دهند. بعد از مرگ این شیر زن کرد، فرمانده روس برای نشان دادن کینه و انتقام خود از فاطمه خان، تا آنجا که برایش مقدور بود قوم و فامیل ایشان را دستگیر و اعدام می‌کند. همه عموها، عموزاده‌ها و دایی‌هایش را در کوه شێخ شرف روستای زاغه علیا تیرباران نمود.

بەداخەوە کورد ئەقڵی سیاسی نەبووە، سمکۆ تەورێز دەگرێ و تاڵانی دەکا و دەڕوا، لەجیاتی ئەوەی لەوێ حوکوومەت دروست بکا، ئەگەر هەموو ئەو سەرۆک خێڵانەی هەموو ناوچەکانی کوردستان یەکدەنگ و یەکدڵ یەکیان بگرتایە بەئاسانی دەیانتوانی تارانی ئەوکات بگرن و لەوێ حوکوومەت دروست کەن، نەتەنیا تاران زۆربەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستیان دەگرت، بەڵام بەهۆی یەکنەگرتوویی، خۆخۆری و نەبوونی ئەقڵی سیاسی نەیانتوانی هیچ بکەن، هاتن و ڕۆیشتن....

گۆرانیی خاوێنکار: ــ گسکی هاوڕێم! تۆش وەکوو من پەرێشانی تەپوتۆزی درۆی ساڵی هەموو دەورێک، یادمان دەنگی هەڵبژاردن ناومان پەیژە و دروشمی سەرکەوتن! کەچی لە نێو جاڕەدرۆی گرۆی سەران بەشمان هەر خەرمانی خەوشوخاڵە و گفتی خاڵی! ــ ڕایانماڵە، ڕایانماڵە گسکی هاوڕێم، ئەم دەنگانە، هیچیان دەنگی ژیانی من نین ئەم وێنانە، کاتالۆگی مۆدەکانی ئارایشن هیچیان ڕەنگی خەون و حەز و ژانی من نین ڕایانماڵە، گسکی هاوڕێم دەیان ساڵە چیای ناخم، گڕکانی قین و گریانە لەو کەسانەی سواری گەمژەیی گەل دەبن گریانم بۆ چۆپی کێشی بەر شایەری گۆڕستانە! ڕایانماڵە، گسکی هاوڕێم، ڕایانماڵە ئەوەی هەستی سەرفەرازی گەلی نەبێ و گەلێک بڕوای بڕیاردانی ژیانی نەبێت هەر شایانی گسکدان و زبڵدانە...! ـ ڕەحیم لوقمانی ـ https://t.me/rahimluqmani

*مطالعه کوتاه* در شمال اروپا منطقه‌ای وجود دارد به نام اسکاندیناوی. کشورهای این منطقه عبارتند از سوئد، نروژ، دانمارک، فنلاند، ایسلند و جزایر فارو. زبان مردم این سرزمین‌ها از ریشه زبان آلمانی است. مردم اسکاندیناوی از نسل جنگجویان وایکینگ‌ هستند که در زمان‌های قدیم، با کشتی به سرزمین‌های مختلف حمله می‌کردند و مایملک آن‌ها را غارت می‌کردند... گنده لات های شمال اروپا بسیار خرافاتی بودند و خدایان وایکینگی نظیر اودین و گرگ غول آسا فنریر را ستایش می‌کردند. وایکینگ‌ها اعتقاد داشتند که اگر در جنگ کشته می‌شدند روح‌شان به والهالا (بهشت وایکینگ‌ها) وارد می‌شد و همراه با سایر جنگجویان افسانه‌ای بر سر یک میز بزرگ چوبی می‌نشستند و شراب ناب والهالایی می‌نوشیدند و می‌خندیدند بعداز جنگ جهانی دوم که اروپا تقریباً کامل ویران شده بود صندوق جهانی پول اقدام به پرداخت وام به کشور های اروپایی کرد تا کشور های خود را بازسازی کنند در این میان کشورهای اسکاندیناوی با این پول اقدام به ساخت کتابخانه و ترویج فرهنگ کتابخوانی بین مردم پرداختند تا جایی که چندین بار باعث اعتراض و تذکر صندوق بین‌المللی پول به این کشور ها شد اما اسکاندیناوی ها اطمینان خاطر دادند که از این وام برای توسعه زیرساخت های فرهنگی اجتماعی استفاده می‌کنند حالا نوادگان‌ آنان تفاوت‌های فاحشی با پدربزرگانشان دارند که به نوردیک‌ها معروف هستند به عنوان آدم‌هایی آرام و صلح طلب و در عین حال متفکر شناخته می‌شوند که نه تنها مثل وایکینگ‌‌ها نان کسی را از چنگش در نمی‌آورند، بلکه با تکیه بر نظام اقتصادی منحصر به فردشان کاری کرده‌اند که تمام اتباع آن‌ها بدون چشمداشت به مال بقیه، در رفاه کامل زندگی کنند مؤسسه لگاتوم هر سال با بررسی عواملی مانند اقتصاد، کارآفرینی، سیستم حکومتی، تحصیلات، بهداشت و سلامت، امنیت فردی و اجتماعی، آزادی‌های فردی و سرمایه‌ اجتماعی در بین تمام کشورهای دنیا، لیستی منتشر می‌کند که خوشحال‌ترین کشورهای دنیا را به ترتیب معرفی می‌کند. با نگاهی به این لیست متوجه می‌شویم از ۶ کشور دنوردیک که نام بردیم، در سال ۲۰۱۴، نروژ عنوان اول را دارد، دانمارک چهارم است، سوئد ششم، فنلاند هشتم و ایسلند یازدهم است چگونه مردمی که گرز و شمشیر به دست بودند، به سطحی رسیده‌اند که می‌توانند کشورهای سردسیر خود را به این خوبی اداره کنند؟ اگر بخواهید کشوری داشته باشید که فقر، تبعیض و جهل باعث نشود مردمش دائم به جان هم بیفتند، باید در تمام سطوح اجتماعی، اقتصادی و سیاسی عدالت برقرار کنید، اگر می‌خواهید اندیشه‌های پوسیده از سر مردم کشورتان بپرد باید به تقویت علم روز و دانشگاه‌ها بپردازید، اگر می‌خواهید شیوع یک بیماری مردم را به وحشت نیندازد باید زیر ساخت‌های نظام سلامت و بهداشت را به خوبی در کشور پیاده کنید، اگر می‌خواهید مردم کشورتان رفتار بالغانه‌ای داشته باشند باید به آزادی‌های فردی بها بدهید و در نهایت اداره تمام این امور نیازمند دولتی با ثبات است که بدون شعار دادن، به مردم کشورش خدمت کند سیستمی که دولت‌های اسکاندیناوی برای اداره کشورهای‌شان به کار می‌برند چیزی است که به “مدل نوردیک” معروف است که خودشان از آن به عنوان ”سیستم رفاقتی” نام می‌برند. بارزترین خصوصیتی که در این سیستم وجود دارد این است که نفع عمومی بر نفع فردی ترجیح داده می‌شود در این کشورها، دولت ۴۰ درصد تا ۶۰ درصد از درآمد شما را مشمول مالیات می‌کند و البته مردم این کشورها بدون هیچ گونه کارشکنی و اعتراضی این مبلغ را دو دستی به دولت تقدیم می‌کنند، چون می‌دانند که اگر کارشان به بیمارستان کشید یا به دانشگاه رفتند نیازی نیست پول پرداخت کنند اگر شما پول بیشتری در بیاورید باید مالیات بیشتری هم بدهید، بنابراین در این نظام فاصله طبقاتی ایجاد نمی‌شود و اگر امشب شام مرغ دارید، خیال‌تان راحت است که بقیه هموطنان‌تان مثل گربه تا کمر در سطل آشغال فرو نرفته‌اند. فقر که نباشد و هر کسی دستش در جیب خودش باشد، بخش بسیار زیادی از جرم و جنایت هم خود به خود محو می‌شود و جامعه به امنیت می‌رسد و مردم فرصت می‌کنند وقت‌شان را صرف کارهای مهم‌تری کنند آگاهی یک شبه اتفاق نمیافتد، یا باید تجربه کرد و درونی بشود یا با تفکر عمیق و برنامه ریزی حادث میشود وقتی یکی در بانک سپرده میذاره یعنی توانمنده و کسی که از بانک وام میگیره محتاجه در سوئیس، بانك ها ماهيانه یک درصد جهت حق نگهدارى پول از مشتری می گیرد، ولی سود بانکی از وام گیرنده ها نمی گیرد اما  در بانکهای ايران ،ماهيانه سودى حدود ٢٠درصد به سپرده ثروتمندان اضافه ميكند،در عوض ٢٨ درصد بهره از وام گیرندگان (افراد محتاج)ميگيرد 👏چه خوب است که "خودمان با مطالعه و دانش و مدیریت خالق بهشت باشیم .- کتاب بخوانیم - کتاب بخوانیم - کمتر نصیحت کنیم  بیشتر عمل کنیم - درست عمل کنیم و بازهم  کتاب بخوانیم . 📚@asoyzhyanisaheb

مشاورە و پروپاگاندای مشاورەبازی و امثال دُختُر هلاکویی ها و تمامی سِلِبریتیها از اون فوتبالیست حریص بی شرفِ بی دغدغە گرفتە تا اون فمنیست باز جِندەی پتیارە و مابقیشون و سایر مسخرەبازیا پدیدەای نوظهور و همچنین  بخشی از سیاست کثیف سیستم پلید و نابودگر نظام نیولیبرالیستی(نظام سلطەی جهانی) است برای نابود کردن و اختەکردن ذهن و وجود و عقلیت و بی ارادە کردن و بی غیرت کردن هرچە بیشتر انسان رام شدە و انسان ذهن مسموم شدە و انسان از سرتاپای مصرف کنندە و مصرفگرای امروزی. سیاستی برای فروپاشی نظام مستحکم خانوادە، سیاستی برای هرچە بیشتر تنها کردن انسان امروزی و سیاستی برای وابستە کردن و رام کردن انسان بی ارادەی امروزی بە دولتها و نظام سرمایەداری اقتصاد بازاری، تا از او انسانی اختەشدە، رام ، بی غیرت و و بی عاطفە و درندە و لاابالی بسازە کە بە درد سیستم ماتریکسی خودشون بخورە. این نظام سلطەی جهانی کە خودش  هم یکی از نوچەهای دست هزارمشە هیچگاە نمیخواهد انسان آزادِ طاغی و یاغی و سرکش بسازە، بلکە هدف و آرمان تمام دم و دستگاههاش از سیستم آموزش و پرورشش گرفتە تا تمامی رسانەها و تلویزیونها و مٶسساتش ساختن انسانی ویران شدە، رام با ذهنیتی مسموم و اختەشدە است، انسانی کە از صبح تا شب با رسانەهاشون با تبلیغاتشون زبالە توی مغزش می ریزند، چنین انسانی بە راحتی قابل کنترل است و گوسفندوار پرورش می یابد، بە قول توماس هابز: انسان گرگ انسان است، چنین انسانی ایدەآل نظام سلطەی جهانی است.

هەندێ دەڵغەکی گاڵتەجاڕیان لە سریاڵی سنجێرخاندا کۆ کردۆتەوە کە هەر شایانی پاڵەوان فس فسەکانی مێژووی ساختە و جەعلی خۆیانە، جا فیلمێک کە دەسەڵاتی سەردەست لە قارەمانان و گەورەپیاوانی کورد دروستی بکات لەمە منداڵانەتر و باشتر نابێت....! فیلمە سینەماییەکانی بەهمەنە زۆڵی قوبادی و بە سەدان فیلمی دیکە و هەروەها سریاڵی "نون خ" یەک و دوو و سێ و چوار و .......تان خۆ لەبیر نەچۆتەوە لە پڕ بوون لە سووککردن و گاڵتەکردن بە کورد و فەرهەنگمان و ئەم گەوجاندن و کەرکردنە بەردەوام و درێژەی هەیە.... جا هەزاران تف لە چڵکاوخۆر و ڕووناکبیر و ئاکادیمیسیەن و فەرهەنگییە گورگەمێشە خۆماڵییەکان

کاتێک ئینگلیزەکان ساڵی 1916 ھاتنە (کوردستان) لە (کەرکووک) بەدوای (نەوت)دا دەگەڕان، لەگوندێکی نزیک کێڵگەیەکی نەوت، داوایان لەکوردێک کرد ھاوکاریان بکات، خواردن‌و خواردنەوەو بازاڕییان بۆ بکات، بەڵێنی ئەوەیان دایە کە دوایی لەگەڵ خۆیان بیبەن بۆ ئەوروپاو ئەمریکا، کابرا ناوی (حەسەن)ی داماو بوو، (حەسەن) لەخۆشی ئەم بەڵێنەی پێیدراوە چەند ساڵێک به شەوو ڕۆژ خزمەتی ئینگلیزەکانی دەکرد، کات گەیشتە ئەوەی ئیتر بگەڕێنەوە بۆ وڵاتی خۆیان‌و کاک (حەسەن) لەگەڵ خۆیان ببەن، کۆتاڕۆژ پێیانوت: (حەسەن) بڕۆ ماڵەوە خواحافیزی بکەو کەلوپەلەکانت بێنەو ئەڕۆین بۆ وڵاتی ئێمە، (حەسەن) لەخۆشیان بەفڕکان ڕۆیشت خۆی کۆکردەوەو ھاتەوە، دەبینێ ئینگلیزەکان بەسەیارە لەکێڵگەی نەوتەکە دەرچوون‌و لەجامی ئۆتۆمبێلەکەوە دەستیان دەرھێناو پێکەوە ھاواریان دەکرد (بـای بای حەســـەن)، کاتێک کاریان بە(حەسەن)ی داماو نەما؛ جێیانهێڵاو کڵاویان لەسەر کرد، تائێستا کێڵگەی نەوتی (بای حەسەن) ھەر بەو ناوەوە ناونراوە. ئەم کوردەی خۆمان یەکەم جاری نییە کڵاو بکرێتە سەری، چیرۆکی کورد وەک هەقایەتی مێشی لێهاتووە، هەمیشە وەک مارو پەیژە هەڵدەکاتەوەو دەرس وەرناگرێ.. 📚@asoyzhyanisaheb

ئەم ڤیدییۆیە که لە سەرەوە دەیبینن، منداڵی بەڕێز کۆچەر بیرکارە، ڕەنگه لەم کاتەدا (و لە هەموو مێژووی کورددا) کۆچەر کەسایەتییەکە لە بەرزترین پلەی زانستیی جیهاندا ڕاوەستاوە. براوەی گەورەترین خەڵاتی بیرکاریی جیهانە (ڕیازی - ماتماتیک) به ناو مەدالیای فیڵدز  و لە زانکۆکانی کەمبریج و شینگهوا  پرۆفیسۆری وانەبێژە. جیا لە لایەنی زانستییەکەی که کۆچەر مایەی سەربەرزیی نەتەوەکەیەتی، لە بواری زمانەوە نموونەیەکی تەواو و بێخەوشی دەرک و تێگەیشتن و گرینگی‌دانە به زمانی دایک و نیشتمانەکەی. به سەرنج لە سەر چەند نوکته: ١. ئەم منداڵە دایکی کورد نییە و خەڵکی وابزانین تایوانە، بەڵام سەیر بکەن چۆن کوردی دەدوێ لە هەندەران. کەچی کابرا لای خۆمان حەوت پشتی خۆی و هاوسەرەکەی کوردە، کەچی منداڵەکەی فێری کوردی ناکا! ٢. ئەم منداڵە بەگشتی لە کوردستان لە دایک نەبووە و کوردستانیشی نەدیوە. کەچی لای خۆمان له سنه و هەولێر و کرماشان و سلێمانی و مەهاباد و ورمێ و ... دێن منداڵەکان به زمانی دیکە ڕادەهێنن! ٣. خەڵکی ئێمە بیانوو دێننەوە که بۆ داهاتووی منداڵەکانیان وا باشترە به زمانێکی تر پەروەردە بکرێن، بەڵام لەگەڵ ڕێز، بۆچی لاتان وایە داهاتووی منداڵی ئێوە له منداڵی ناودارترین کەسایەتیی زانستیی کورد ڕوونترە؟! ئەو شەرم ناکا منداڵەکەی له ئوروپا و چین کوردی بزانێ، تۆ لەم وڵاتە کاولەی خۆت پێت شەرمە منداڵەکەت کوردی بزانێ؟! ٤. ناوی ئەم منداڵە «زانکۆ»یه. ڕەنگه تاهەتایەش لە هەندەران بژیێ و ناوی کوردیشیان لێ ناوە. کەچی لێرە یەکەم شت که لە بەر چاوی دەگرن، ئەوەیە ناوێک له منداڵەکەیان بنێن بۆ بێژەرانی زمانەکانی دراوسێیان خۆش و هاسان بێ!! یاخود ناوی سەیرەسەمەرە له زمانی دیکەوە له منداڵیان دەنێن که هەندێ جار ماناکەیشی نازانن. ٥. لەگەڵ ڕێز بۆ کەسایەتی و کاتتان، پێم‌وانییە ئێستاکە کاتی هیچمان بەقەد هی کۆچەر بەنرخ بێ، چون هەر چرکەیەکی دەکرێ درفەتێک بێ بۆ خزمەت به زانست و مرۆڤایەتی، کەچی ئەم پیاوە هەندێ جار کاتەکەی تەرخان دەکا بۆ ڕاهێنانی بیرکاری بۆ کوردەکان، فێرکردنی منداڵەکەی به کوردی و وتار و گفت‌وگۆ به کوردی. بۆچی تۆ فێری زمانی خۆت نابی و بیانووت ئەوەیە کە کاتت نییە، یا حەوسەلەت نییە، یا پاساوی سەیری وەک «به تەختەکلیلی کوردی خێرا نیم.»!؟ ٦. کە دەچییە ماڵپەڕی ڤەژین، کاتێک سەیری دیوانی مامۆستا قانع دەکەی، له یارمەتیدەرانی کۆکردنەوە و تایپ‌کردنی دیوانەکەدا بۆ سەر ماڵپەڕ، ناوێک دەبینی: کۆچەر بیرکار! دەڵێی کۆچەر بیرکار و ئەدەبیات؟ بەڵێ ئەمە هەست به بەرپرسیارێتی و ئەرکێکە مرۆڤێکی ئاگا له سەر شانی هەستی پێ دەکا و ئەنجامی دەدا، ئەمە ئەو شتەیە مرۆڤێک پێویستێتی: گرینگی‌دان به بەرژەوەندییە گشتییەکان، هەرچەند وزە و توانا و کات و ماندووبوونی بوێ. ئەمە واتە شعووری تێپەڕین له بەرژەوەندیی تاکەکەسی بۆ نەفع و بەرژەوەندیی گشتی و نیشتمانی. ٧. مرۆڤی نەزان هەر نەزانه ئەگەر به چل زمانیش بدوێ، هێشتا ناتوانێ شتێک بڵێ که سەرنج ڕاکێشێ یا بەسوود بێ. کەسی زاناش هەر زانایە ئەگەر کاتێک به زمانێک دەدوێ لە دوورەوە دیار بێ کوردە و لەهجەی ببێ یا ناوەکەی کوردی بێ. که تۆ شتێکی تایبەتت بوو وەک زانست، وەک هونەر، وەک ئایدیا، جیهان خۆی لەگەڵ تۆ ڕێک دەخا و زمان و شوناس و کەسایەتیت ڕێگرت نییه. بەڵام بێگومان ئەم جۆرە بیرکردنەوەیە که ناو و زمان کێشەیە بۆ داهاتووی خۆت یا منداڵت، ڕێگرە لە سەرکەوتنت، چوم مادام ئەوەندە نزم و سووک و پەست بڕوانییە خۆت، سەرنجام هەر نزم دەبی، چون فکرت پاشکەوتوو و نزمە. با زمانی کوردی بپارێزین. چاوەکانی:کوردینووس 📚https://t.me/asoyzhyanisaheb