نوشته‌های تحلیلی علی نصری

#اختصاصی_آوش حقوقدان و تحلیلگر مسائل بین الملل: اسرائیل و آمریکا از اوکراین خواسته‌اند به ایران فشار وارد کند  

علی نصری، حقوقدان و تحلیلگر مسائل بین الملل، در گفت‌وگو با آوش:

حادثه حمله مستقیم اوکراین به یک کشتی ایرانی را نباید به عنوان رویدادی مجزا و موضعی تحلیل کرد بلکه باید آن را در بستر گسترده‌تر بازآرایی توازن قدرت در اوراسیا دید. آنچه رخ داده، بازتاب همگرایی دو جنگ موازی است؛ جنگ آمریکا و ناتو علیه روسیه، و جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران. دریای خزر تا پیش از این، فضایی نسبتاً محفوظ از مناقشات جهانی به شمار می‌رفت؛ کریدوری که برای مسکو و تهران در شرایط تحریم، اهمیت راهبردی پیدا کرده و به مسیر جایگزین تجاری و لجستیکی تبدیل شده است. اهمیت آستاراخان به عنوان هاب لجستیکی این کریدور، دقیقاً همین جایگاه را نشان می‌دهد. هدف کیف پیچیده‌تر از انتقام از ایران است. زلنسکی چندین هدف را به‌صورت هم‌زمان دنبال می‌کند. او همزمان با عملیات، دستور انتشار اطلاعاتی درباره کمک‌های ماهواره‌ای روسیه به ایران از جمله تصاویر پایگاه‌های آمریکایی در خلیج فارس را صادر کرد. این اقدام نشان می‌دهد که عملیات کاملاً محاسبه‌شده و استراتژیک بوده، نه صرفاً واکنشی یا از روی انتقام‌گیری. کی‌یف با این حرکت قصد دارد ارزش خود را به عنوان شریک فعال و مفید برای واشنگتن، تأمین‌کننده تسلیحات حیاتی مانند پاتریوت، اثبات کند و چنین عملیاتی بدون چراغ سبز غرب بعید به نظر می‌رسد. احتمالاً اسرائیل و آمریکا  از اوکراین خواسته‌اند به نیابت از آنها بر ایران فشار وارد کند زیرا نگران واکنش مستقیم و متقابل تهران به اقدامات خودشان بودند. نمایش «شریک ارزشمند» بودن برای غرب، در کنار وارد آوردن ضربه مستقیم به زنجیره تأمین و تدارکات پهپادی روسیه؛ این الگوی برون‌سپاری ریسک به بازیگران ثالث، یکی از ویژگی‌های برجسته نظام بین‌الملل معاصر است و بیش از آنکه از کینه شخصی ناشی شود، از یک طرح عمیق‌تر و حساب‌شده‌تر حکایت دارد‌. بخشی از اهداف زلنسکی ممکن است کشاندن پای اروپا به جنگ با ایران باشد اما اوکراین به تنهایی نه ظرفیت لازم را دارد و نه اهرم کافی برای وادار کردن اتحادیه اروپا به مداخله نظامی مستقیم. چنین تصمیمی اساساً تابع محاسبات مستقل پایتخت‌های اروپایی و منافع اقتصادی، انرژی و امنیتی آنهاست، نه اراده کی‌یف. مقامات ایرانی این حمله را نتیجه تحریک اسرائیل برای کشاندن اروپا به جنگ توصیف کرده‌اند؛ ادعایی که قابل درک است. با این حال، محتمل‌ترین سناریو، تلاش اوکراین برای هم‌راستاسازی روایی و ادراکی است؛ یعنی متقاعد کردن اروپا که ایران با تأمین تسلیحات برای روسیه، عملاً در همان جنگ طرف مقابل قرار گرفته و بنابراین هر اقدام علیه منافع تهران، می‌تواند به عنوان دفاع مشروع تلقی شود. قطعاً اقدام اوکراین نمی‌تواند بی‌پاسخ بماند. اما باید به خودمان یادآوری کنیم که ایران در نظام آنارشیک بین‌المللی عمل می‌کند و هر پاسخی باید بر پایه ارزیابی دقیق توازن قدرت طراحی شود و نه صرفاً واکنشی. اقدامات دیپلماتیک-حقوقی در نهادهای بین‌المللی و هماهنگی با مسکو باید هم‌زمان با آمادگی نظامی پیش برود. پیگیری رسمی و فشار مشترک بر کی‌یف و اروپا می‌تواند هزینه سیاسی ایجاد کند، تعمیق همکاری فناورانه-نظامی با روسیه نیز هزینه حمایت غرب از اوکراین را افزایش می‌دهد، به شرط آن‌ که با احتیاط مدیریت شود تا جبهه‌های تنش گسترش پیدا نکند. واقعیت ساختاری این است که ایران با هم‌راستایی‌های موقت میان کی‌یف، واشنگتن و تل‌آویو روبه‌روست. به نظرم یک تلاشی برای گسترش دامنه درگیری‌ها و پیوند دادن جنگ ایران/آمریکا به جنگ اوکراین/روسیه/ناتو در جریان است. اسرائیل با مهارت خودش را از مرکز درگیری‌ها بیرون کشید و اکنون مشغول مدیریت و گسترش جنگ توسط شبکه‌های نفوذش در این کشورها است. این امر هم در مورد گسترش جنگ به اوکراین صادق است و هم به منطقه. ایران باید طوری عمل کند که میدان زورآزمایی را همچنان خودش تعیین کند و اجازه ندهد آنها زمین بازی را به نفع خود بسط و تغییر بدهند. https://avash.ir/n/U9X ◽️ @Avash_media ◽️ avash.ir ◽️