آوانگارد

. سلطان دمکراسی آنچه که ما در درس "جامعه‌شناسی انقلاب" خواندیم و همچنان آن را تدریس می‌کنیم، انقلاب به عنوان یک پدیده جامعه‌شناختی، یک قیام شهری، از آن طبقه متوسط همراه با جمعیت زیاد و یک رویداد خش است. اما آنچه که هر چهار سال یک بار در انتخابات ریاست جمهوری و همچنین کنگره و مجلس سنا آمریکا رخ می‌دهد، در واقع همان انقلاب اما از نوع دیگر است. جابجایی کامل قدرت مانند انقلاب اما نادر، رشک‌برانگیز، استثنایی و قابل ستایش؛ یک انقلاب نرم، بدون خونریزی، مسالمت‌آمیز و شریف، که مردمی بدون توسل به خشونت می‌آیند پای صندوق‌های رای و با رای خود قدرت را از بالا تا پایین ابقا یا همه آن‌ها را جارو می‌کنند... آمریکایی‌ها حق دارند خود را سلطان جهان بنامند. ✍رضا طالشیان جلودارزاده https://t.me/+YMkut0-EVQoxZjI8

. پیروزی دمکرات‌ها و ساز و کار وتوی جیبی.! ✍ رضا طالشیان جلودارزاده یکم: اصل اول و بخش هفتم قانون اساسی ایالات متحده آمریکا، "رییس جمهور این کشور از حق وتو مصوبات کنگره و سنا برخوردار است". این یعنی، هرگونه طرحی توسط این دو مجلس مصوب شود که به مذاق رییس‌جمهور آمریکا خوش نیاید، او می‌تواند آن را وتو کند. دوم، نمایندگان حزب پیروز در مجلس نمایندگان یعنی کنگره و همچنین مجلس سنا، بیستم ژانویه بر سر کار می‌آیند. یعنی مصادف با اول بهمن ماه ه.ش. سوم، رییس‌جمهور آمریکا یعنی دونالد ترامپ تا اول بهمن‌ماه همچنان از پشتیبانی هم‌حزبی‌های خود یعنی اکثریت نمایندگان کنگره و سنا بطور کامل برخوردار است. چهارم. اینکه یک عده از خام‌اندیشان گمان کنند حزب پیروز انتخابات یعنی دمکرات‌ها خیلی با حزب جمهوری‌خواه در مواجهه با جمهوری اسلامی متفاوت‌اند، یک گمات باطل است. نمونه بارزش، مواجهه دمکرات‌ها در حمایت از باراک اوباما رییس‌جمهوری آن کشور در سرنگونی دیکتاتور لیبی، یعنی سرهنگ معمر قذافی. تحلیل کوتاه: طی دو ماه و نیم آینده که همچنان اکثریت نمایندگان دو مجلس - کنگره و سنا - از سیاست‌های خارجی دونالد ترامپ پشتیبانی می‌کنند، به نظر جمهوری اسلامی برخورد تهاجمی‌تری با جمهوری اسلامی خواهد داشت. چه‌آنکه دیگر مراعات و ملاحظات سابق وجود ندارد. پی‌نوشت: حق وتو در آمریکا چگونه عمل می‌کند؟ حق وتو یکی از اختیاراتی است که در اصل اول، بخش هفتم قانون اساسی ایالات متحده آمریکا برای رییس‌جمهور پیش‌بینی شده است. بر اساس این سازوکار، هر طرح قانونی پس از تصویب در مجلس نمایندگان و سنا باید برای تأیید به رئیس‌جمهور ارایه شود. رییس‌جمهور در این مرحله سه انتخاب دارد؛ نخست اینکه مصوبه را امضا کند تا به قانون تبدیل شود؛ دوم اینکه با ذکر دلایل مخالفت، آن را به مجلس مبدأ بازگرداند و از این طریق وتوی عادی را اعمال کند؛ و سوم اینکه در مهلت قانونی اقدامی انجام ندهد. بر اساس قانون اساسی، رییس‌جمهور ۱۰ روز، بدون احتساب یکشنبه‌ها، فرصت دارد درباره مصوبه تصمیم بگیرد. اگر در این مدت آن را امضا نکند یا به کنگره بازنگرداند، در صورتی که کنگره همچنان امکان دریافت مصوبه را داشته باشد، طرح بدون امضای رییس‌جمهور به قانون تبدیل می‌شود. البته یک استثنا نیز وجود دارد؛ اگر کنگره با پایان دوره کاری خود مانع بازگرداندن مصوبه شود، رییس‌جمهور می‌تواند با امضا نکردن آن، از تبدیل شدنش به قانون جلوگیری کند. این سازوکار به وتوی جیبی یا "Pocket Veto" معروف است و برخلاف وتوی عادی، با رأی مجدد کنگره قابل بی‌اثر شدن نیست. بنابراین، حق وتو ابزاری برای جلوگیری از تبدیل مصوبات به قانون است، نه اختیاری برای متوقف کردن فعالیت کنگره یا لغو قوانینی که پیش‌تر به تصویب رسیده‌اند. https://t.me/+YMkut0-EVQoxZjI8

به بخشی از سخنان یاشار سلطانی گوش کنید.! اینطوری شده که ما و ملتی گرفتار تامین حداقل‌های از معاش روزمره زندگی خود شده.... https://t.me/+YMkut0-EVQoxZjI8

تحصیلات رانتی یک فقره غبغب.! (امیرحسین ثابتی و مثلا" نماینده مجلس) خیلی زشته، دکترای علوم سیاسی داشته باشی و با غروری کاذب، خودت پرسش کنی و خودت هم ندانی که جنگ ویتنام با آمریکا با توافق ۱۹۷۳ پاریس به پایان رسید، و همچنین جنگ ۳۳ روزه حزب‌الله لبنان و اسراییل نیز، با میانجی‌گری آمریکا و طی قطعنامه ۱۷۰۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد در تاریخ ۱۱ اوت ۲۰۰۶ (۲۰ مرداد ۱۳۸۵) مورد توافق طرفین قرار گرفت و اجرایی شد. ✍ رضا طالشیان جلودارزاده https://t.me/+YMkut0-EVQoxZjI8

. جانِ خرابکار هم عزیز است فارغ از علل و عوامل اعتراضات در فرانسه (معروف به سرزمین انقلاب‌ها) که - Vandalism - (تخریب‌گرایان) در آن دست بالا را دارند؛ نوع مواجهه حکومت و پلیس این کشور با این خرابکاران است. حتا یک گلوله یا ساچمه تاکنون بسوی آن‌ها شلیک نشده و نمی‌شود.... نکته: اگرچه تخریب اموال عمومی در هر زمان و مکان و تحت هر عنوان مذموم است اما جان انسان، حتا یک تن از آن مهم‌تر و محترم‌تر از همه‌گونه اموال است. که هیچ حکومتی مهم‌تر از جان انسان نیست. "دمکراسی یعنی این" #رضا طالشیان جلودارزاده https://t.me/+YMkut0-EVQoxZjI8

. انقلاب قرن ۲۱ (یک دگرگونی کامل در انتظار جهان) راست افراطی در غرب چه چیزی را فهمید که ما هنوز نفهمیدیم؟! تا همین سال گذشته، کل جهان التماس نیروی کار و متخصص را می‌کرد. کارخانه‌ها از کمبود کارگر می‌نالیدند، بیمارستان‌ها از کمبود پرستار و پزشک، شرکت‌های فناوری از کمبود برنامه‌نویس، و کشورهای پیر و سالمند از کمبود جوان. مرزها را باز کردند، ویزاها را آسان؛ کشتی‌ها و هواپیماها پر شدند از آدم‌هایی که می‌رفتند تا چرخ اقتصاد غرب را بچرخانند. ناگهان هم‌اکنون چه اتفاقی افتاده که همه ملی‌گرا شدند؟! آن‌ هم در اروپا و آمریکایی که ذات‌شان بر اساس مهاجرت و استعمار چیده شده است.! همان‌هایی که قرن‌ها مردمان دیگر سرزمین‌ها را به زور می‌بردند تا برایشان کار کنند، حالا دیوار می‌کشند و حصار می‌سازند و پاسپورت‌ها را پاره می‌کنند.؟ چرا؟ چون فهمیدند جهان آبستن بزرگ‌ترین انقلاب تاریخ خود است. جایی که جمعیت دیگر امتیاز نیست. رشد مثبت جمعیت خوب نیست، بلکه کاملاً بلعکس، تهدید است. مصیبت است. نیروی کار ارزان، همان چیزی که روزی موتور رشد بود، تبدیل می‌شود به باری روی دوش اقتصاد. هر جفت دست اضافه، هر دهان اضافه، هر جفت پای اضافه که باید جایی برود و غذایی بخورد و سقفی بالای سرش باشد. چون می‌دانند چه خواهد شد. این انقلاب، انقلاب سی‌پی‌یوها و مدارها و اینترنت است در برابر انسان. ماشینی که نمی‌خوابد، نمی‌خورد، مریض نمی‌شود، اعتصاب نمی‌کند، حقوق نمی‌خواهد، بیمه نمی‌خواهد، مرخصی زایمان نمی‌خواهد، و شبانه‌روز کار می‌کند بی‌آنکه خسته شود. در برابر کارگری و حتا تحصیلات؛ در برابر همه نخبه‌ها و تخصص‌ها. و آخرین مراحل یادگیری و نهایی‌شدنش را پشت سر می‌گذارد. هر روز بهتر می‌شود، هر روز سریع‌تر، هر روز دقیق‌تر. چیزی که دیروز نمی‌توانست، امروز می‌تواند؛ و چیزی که امروز نمی‌تواند، فردا می‌تواند. انقلاب که آغاز شود، دیگر کسی پزشک و وکیل و مشاور نمی‌خواهد. دیگر کسی طراح و حسابدار و گرافیست نمی‌خواهد. دیگر کسی منشی و بایگانی و کارپرداز نمی‌خواهد. دیگر حتا معلم و استاد دانشگاه هم کسی نمی‌خواهد. پژوهشگر، جامعه‌شناس، تحلیلگر اقتصادی و اجتماعی و...دیگر کسی حتا برای رفتن به سر کار وسیله نمی‌خواهد. دیگر کسی برای ماشینی که دیگر کاری با آن ندارد، بنزین هم نمی‌خواهد و...پس خدمات مربوط به کل آن‌ها نیز از چرخه خارج می‌شوند. رستوران‌ها، کافه‌ها، تاکسی‌ها، فروشگاه‌ها، تعمیرگاه‌ها، همه و همه یکی‌ یکی خالی می‌شوند. خیابان‌ها خلوت می‌شوند، شهرها ساکت می‌شوند، و آن شلوغی همیشگی جای خودش را به سکوتی می‌دهد که هیچ‌کس برایش نقشه نکشیده بود. صنایع وابسته و قطعه‌ساز هم از رده خارج می‌شوند. حتا شرکت‌های سازنده دستگاه‌های خط تولید هم از کار بیکار می‌شوند و یک موج و زنجیره عظیم بیکاری راه خواهد افتاد. مثل دومینو، یکی می‌افتد و همه را با خودش می‌برد. از بالاترین مدیر تا پایین‌ترین کارگر، هیچ‌کس در امان نیست. چون کلی آدم هست که دیگر به آن‌ها احتیاجی نیست. پس یا باید اخراج و دردسرشان کم شود، که مانند یک آدامس جوییده شده، و انداخت گردن کشور مبدأشان، یا نان مفت بدهند و برای شهروندان خودشان رقیب نان‌خور بتراشند. مالیات بدهند تا کسانی زنده بمانند که دیگر هیچ نقشی در چرخه تولید ندارند. و این یعنی خشم، یعنی نفرت، یعنی شکاف عمیق‌تر بین آن‌هایی که دارند و آن‌هایی که دیگر حتا به کار هم نمی‌آیند. فرزند مانند گذشته، دیگر یک فرد نیست که آن را - در بهترین حالت - به‌مثابه یک الگو بخواهیم به گونه‌ای تربیت کنیم که برای جامعه مفید باشد. تنها می‌تواند، یک عشق حسی و غریزی باشد و شاید یک کالای تزیینی و کسی که باید آماده تامین و نگهداری تمام و کمال آن باشیم. شاید هم راه سوم: همه با هم برای کاهش جمعیت جهان اجماع کنند. اما چیزی که قطعی است این است که این انقلاب رخ خواهد داد و اتفاقی که خواهد افتاد. اصلاً در تصور هیچ‌کدام‌مان هم نخواهد گنجید و حتا در فیلم‌های علمی - تخیلی نیز پیش‌بینی آن محال است. یک دگرگونی کامل در انتظار جهان است. دگرگونی‌ای که نه جنگ‌ها، نه انقلاب‌ها، نه ادیان و نه هیچ ایدیولوژی‌ای نتوانست و نمی‌تواند به این سرعت به آن عمق بدهد. راستی، یادم رفت بگویم؛ با این حال، مسوولان عاری از هر گونه مغز و هوش ما ۱۷ میلیون جمعیت سربار افغانی به کشور اضافه کرده‌اند. درست همین لحظه‌ای که جهان دارد برای انقلابی آماده می‌شود که در آن انسان اضافه، بزرگ‌ترین دردسر تاریخ خواهد بود. ما با دست خودمان می‌خواهیم بار خودمان را سنگین‌تر کنیم. https://t.me/+YMkut0-EVQoxZjI8

نسل ما زندگی نکرد.... بدون اغراق عرض می‌کنم: هیچ‌ نسلی در طول تاریخ قد نسل ما خون دل نخورده و قد ما رنج و عذاب نکشیده.... قربون خدا برم؛ اگه بعد از مرگ ما دنیای دیگه‌ای وجود داره، باید یک بار دیگه لطف کنه و اجازه بده، ما زندگی بکنیم..... #رضا https://t.me/+YMkut0-EVQoxZjI8

ایدیولوژیِ ویرانگر ✍رضا طالشیان جلودارزاده "مشکل" ما نه تحریم است نه تعلیق، نه محاصره دریایی یا هوایی، نه ساختار یا ساختارهای حاکم بر کشور، نه افراد مسوول یا نامسوول، نه این رییس و آن رییس یا رییس‌جمهور، نه رفتار و کردار این مدیر یا آن مدیر، نه بی‌صلاحیتی این وزیر و آن وزیر و این دبیر و آن صغیر و کبیر و نه هیچ‌چیز دیگر از این دست؛ که البته همه این‌ها هست، اما "مشکل" اساسی، واقعی و پنهان ما، "سازمان ایدیولوژی" حاکم بر نظام حکمرانی بر این کشور است که همه امور و آدم و عالم را قفل، بی‌اثر و ناکارآمد کرده است. یکی مردافکن باید پیدا شود و جرات و شهامت به خرج داده و گوش این ایدیولوژی ویرانگر را بردارد و بیاندازد دور و کشور و ملت و تاریخ، تمدن و جهانی را از شر این غده سرطانی نجات دهد و سرزمین‌مان را آزاد کند. کشور ما طی چهاردهه گذشته به مقدار کافی و بیش از ظرفیت خود منابع زیادی را به هدر داده است. قطار "ایران" باید در ریل پیشرفت و فتح واقعی قله‌ها قرار گیرد. با بهره‌گیری و بهره‌مندی درست از عوامل عمده توسعه - نیروی انسانی متخصص، مواد خام (نفت و گاز و دیگر پتانسیل طبیعی خداداد)، فنآوری و تکنولوژی‌های پیشرفته، سرمایه‌گذاری خارجی و صنعت توریسم - بشکل هارمونیک و با اقتدار و نه صرفا" قدرت مکانیکی و موشکی.! https://t.me/+YMkut0-EVQoxZjI8

چه کسی گاو شیرده است) در جهانی که امارات از بیابان، سیلیکون‌ می‌سازد، در منطقه‌ای که قطر میزبان نخبگان جهانی است، و عربستان از نفت به هوش مصنوعی رسیده، تنها یک حکومت هست که هنوز گمان می‌کند با روضه می‌شود وارد WTO شد: جمهوری اسلامی.! میان سه کودتای آرام عربی، که با سفر دونالد ترامپ رییس‌جمهور آمریکا به خاورمیانه رسمی می‌شود، یک چیز را فریاد می‌زند: ایران، از قطار قرن ۲۱ جامانده، نه به‌خاطر تحریم، بلکه به‌خاطر توًهم.! کودتای اول: از ناصریسم تا نئولیبرالیسم عربی؛ در حالی‌که جمهوری اسلامی هنوز در توًهم رهبری امت اسلامی دست‌ و پا می‌زند، جهان عرب، پساایدیولوژیک شده است. دیگر نه جمال عبدالناصر اسطوره است، نه عرفات‌ خندان و غیرقابل پیش‌بینی، نه قذافی خودشیفته نه صدام حسین با ابهت پوشالی و کاریزماتیک! قهرمان امروز  عرب‌ها، کسی‌ است که قرارداد ببندد، نه نطق و قطعنامه آتشین صادر کند. بن‌سلطان جای خطیب مسجد را گرفته، اما سران جمهوری اسلامی هنوز فکر می‌کنند "محور مقاومت" یک برند صادراتی است. واقعیت این است که حتا فلسطین امروز به ما اعتماد ندارد، چون می‌بیند ایران به او فقط "پرچم" می‌دهد، نه پروژه. این کودتای اول است: پایان خطابه، آغاز قرارداد. کودتای دوم: عبور از نفت به سمت فناوری؛ وقتی عربستان چشم به شهر نئوم و انرژی هیدروژنی دارد، جمهوری اسلامی هنوز نفت را مساله‌ای "ناموسی" می‌داند. عرب‌ها نفت را وسیله کرده‌اند برای رسیدن به پسا‌نفت. جمهوری اسلامی اما هنوز درگیر این است که آیا باید بنزین را آزاد کند یا نه.! هر پروژه‌ای در تهران یا در کمیسیون تلفیق مجلس گیر می‌کند یا در نهادهای امنیتی که نمی‌دانند سرمایه‌گذاری یعنی چه. این کودتای دوم است: فناوری جای نفت را گرفت، و ما هنوز در صف کوپن ایستاده‌ایم. کودتای سوم: از انقلاب به رفرم، از رفرم به رقابت؛ در دنیای عرب، دیگر هیچکس به فکر انقلاب نیست. انقلاب‌ها پیر شده‌اند. ایدیولوژی‌ها سوخته‌اند. اکنون رقابت است که سیاست را می‌سازد. امارات با اسراییل رقابت می‌کند نه بر سر "محو" او، بلکه بر سر جذب سرمایه و دانش. عربستان با ترکیه رقابت می‌کند نه در محوریت اسلام سیاسی، بلکه در توریسم، ترافیک هوایی، و هاب لجستیکی، اما جمهوری اسلامی هنوز درگیر این است که: "اسراییل چند سال دیگر می‌ماند؟" سوال درست این است: "شما خودتان چند سال دیگر می‌مانید؟" این کودتای سوم است: جمهوری اسلامی هنوز به فکر انقلاب است، درحالی‌که همه دنبال ساخت آینده‌اند. و حالا پادزهر: بازگشت به عقل، نه مقاومت!؛ هیچ راهی برای مقابله با این سه کودتا وجود ندارد جز خروج از قالب و نشستن عقلانیت جای توًهم؛ نه غنی‌سازی اورانیوم، نه خطبه‌های نماز جمعه و جماعات، نه مصوبه‌های مجلس انقلابی، هیچ‌کدام حریف این طوفان اقتصادی نیست. راه عبور، نه صرفا" توافق با آمریکا، بلکه توافق با واقعیت است. تا زمانی که حکومت با جهان حرف نمی‌زند، تا زمانی که دیپلماسی، گروگان سیاست داخلی، و سیاست داخلی گروگان سیاست خارجی است، تا وقتی قرارداد با اپل و مایکروسافت جرم محسوب می‌شود، تا وقتی اعتراضات کارگران و معلمان توطئه استکبار، کارآفرین را مفسد، معترض و جاسوس می‌نامند، هیچ کودتایی خطرناک‌تر از نادانی حاکمان نیست. و ما؟ ما یا مسیر سه کودتای عربی را می‌فهمیم یا با چفیه در صف دلار می‌مانیم. راه‌حل "بازگشت به دوره طلایی امام" نیست. راه‌حل، فهم توسعه متوازن ملی با "پیوستن به جهان" است. اگر بخواهید هنوز "هلال شیعی" بسازید، در جهانی که دنبال هاب دیجیتال است، تنها خواهید ماند. اگر نخواهید با واقعیت آشتی کنید، تاریخ شما را تنها خواهد گذاشت. و روزی فرزندان ما خواهند نوشت: ایرانیان می‌توانستند شریک عصر آینده باشند، اما زندانی یک پرچم شدند. عربستان نفت می‌فروشد، پولش را تمام و کمال می‌گیرد و بخشی از آنرا در صنایع نوین غرب سرمایه‌گذاری می‌کند. جمهوری اسلامی اما بدلیل تحریم؛ نفت و گازش را کشورهای همسایه از مخازن مشترک برداشت می‌کنند، الباقی را هم با تخفیف زیاد و در ازای اجناس بنجل به چین می‌فروشد! کدام کشور گاو شیرده است!؟ https://t.me/+YMkut0-EVQoxZjI8

برای آقامصطفا برای هم‌دانشِ متفکر، دوست خوب و شریف‌ام آقا مصطفا مهرآیین می‌نویسم، که دردمندانه و البته ظالمانه امروز برای تحمل ۸ سال زندان به حبس رفت؛ آقامصطفا بدون‌شک در زمانه ما، نماد و نمونه یک کنشگر سیاسی صادق است. او همان جامعه‌شناس فرهیخته و دانشمندی است که آشکارا به مدد یکی از رهیافت‌های مهم جامعه‌شناختی وارد میدان سیاست شد و بدان عمل کرده است. با برشی هنرمندانه و جامعه‌شناسانه، که می‌توان بطور همزمان "با لحاظ لحظاتی از زمان، با تحلیل واقعیت اجتماعی ایستا از آن در تبیین دنباله‌های پویا (زبان + گفتار) بهره برد"؛ که همو به موازات همین نظریه در زمانه استبداد، خود تجلی تمایز به روز شده آن شد که در هیچ جای جهان سابقه ندارد: جامعه‌شناسی + زندان.! با تاسی از رهیافت "همزمانی و درزمانی (ایستایی و پویایی) در نظریه اجتماعی، در اشاره به تمایزی که نخستین‌بار توسط "لوی استروس"، با توارث از زبان‌شناسی "فردیناند دو سوسور" مطرح شد. ✍(رضا طالشیان جلودارزاده/ جامعه‌شناس) https://t.me/+YMkut0-EVQoxZjI8

. این فقط یک واقعیت سرد است (روایت پول‌هایی که رفت، و زندگی‌ای که نیامد) ✍ رضا طالشیان جلودارزاده تصور کنید مردی را در جنوب تهران. پنجاه و چند ساله، کارگر ساختمانی. سی سال پیش، وقتی جوان بود، شنید که حکومت حاکم بر کشورش می‌خواهد "قدرت منطقه‌ای" شود. حالا در صف نان ایستاده و قیمت آن را با حقوق ماهیانه‌اش مقایسه می‌کند. او نه در تصمیم‌های حکومت نقشی داشته، نه در منافعش سهیم شده، او فقط پرداخت کرد. این تصویر، استعاره نیست. خلاصه یک معامله چهل‌ و اندی ساله است. قدرتی که با جیب مردم ساخته شد. ایران در چهار دهه گذشته، دستکم حدود ۲۲۱ میلیارد دلار خالص، فقط صرف حمایت از گروه‌ها و متحدان منطقه‌ای‌اش کرده است. با بادِ "محور مقاومت" و بورت "عمق استراتژیک".! این عدد، با احتساب سود مرکب، از کل بودجه عمرانی چند دهه کشور بزرگ‌تر است. اما اعداد به‌تنهایی چیزی نمی‌گویند. باید ترجمه‌شان کرد. این پول، بیمه درمانی بود که پرداخت نشد. مدرسه‌ای بود که ساخته نشد. کارخانه‌ای بود که راه نیافتاد. جاده و آسفالتی بود که کشیده و تسطیع نشد. حقوقی بود که هر ماه با تأخیر و تورم پرداخت شد. هزینه ازدواج و تشکیل زندگی مشترک هزاران جوانی بود که تامین نشد. پول ساخت صدها کارخانه و هزاران کارگاه کوچک و بزرگ و راه‌آهن و فرودگاه‌ها و ترمینال‌های بود که ساخته نشد. این پولِ سرپناه، کفش، کیف و دمپایی و غذای شکم‌های گرسنه کودکان و نوجوانان فقیر سیستان و بلوچیستان و ایلام و آبادانی و پیشرفت ایران بود که بر باد رفت ووو..... قدرت منطقه‌ای شدنی، به قیمت نابودی رفاه و امنیت و آسایش یک ملت؛ که فقط یک برچسب بود، و برچسبی که نان نشد. و رسیدیم به اقتصادی که نفس‌نفس می‌زند. بهتر است قدری با زبان اعداد حرف بزنیم. اعدادی که دروغ نمی‌گویند. تورم در مقاطعی از مرز ۶۰ تا ۸۰ درصد هم گذشت و قیمت مواد غذایی حتا تا ۱۳۰ درصد در سال رشد کرد. سفره یک خانواده، فقط طی دوازده ماه، نصف شد. ریال در بازه‌های کوتاه تا ۸۴ درصد ارزش خود را از دست داد. پس‌انداز عمر یک نسل، در چند ماه، دود شد. حدود یک میلیون شغل فقط در جریان تنش‌های نظامی سال گذشته و پس از آن از بین رفت. جوانی که دنبال کار بود، حالا دنبال نان برای زنده ماندن است. شاید تلخ‌ترین آمار: سالانه حدود ۱۲۰ هزار نفر برای تحصیل یا کار از کشور مهاجرت می‌کنند و تنها ۱ درصدشان برمی‌گردند. بخشی از مغز و امید کشور، برای همیشه می‌رود و دیگر باز نمی‌گردد. با این همه آنچه اما آمار نمی‌گوید! آمار، شوربختانه "فرسودگی روانی جامعه" را اندازه نمی‌گیرد. اینکه پدری نمی‌تواند برای دخترش جهیزیه بخرد. اینکه مادری مجبور است داروی فرزند بیمارش را نصف کند. اینکه جوانی ۲۵ ساله بگوید "آینده‌ای برای ماندن در میهن خود نمی‌بینم". اینکه میلیون‌ها پسر نوجوان به خاطر عدم برخورداری از هزینه سنگین تحصیل و یا برای کمک به خانواده ترک تحصیل کنند و وارد کوچه و خیابان شوند، یا با دستفروشی و یا کار در تعمیرگاه‌های اتومبیل و کارگاه‌های بی‌نام و نشان، و این‌ها را در هیچ جدولی ثبت نمی‌کنند. اما در کوچه‌ها، در مطب‌ها، در صف‌های مهاجرت، دیده می‌شوند. حالا باید پرسید: "قدرت منطقه‌ای" برای که، و به چه قیمتی؟ هزینهٔ این قدرت، فرسودن زندگی میلیون‌ها انسان در داخل بود. بهایش فقر، فحشا، تورم، بیکاری و مهاجرت بود. این معامله نه راهبردی بود، نه عقلانی؛ یک توًهم بود. توهًمی که بهایش را امروز قاطبه مردمی می‌پردازند که نه در تصمیم‌گیری‌ها نقشی داشتند، نه در تقسیم منافعش سهمی. بر اساس محاسبات کارشناسی، میانگین حقوق در کشورهای حاشیه خلیج فارس حدود ۱۵۰۰ دلار در ماه است، دریافتی شاغلان ایرانی اما بین ۸۰ تا ۲۰۰ دلار.! این یعنی ماهیانه حدود ۱۳۰۰ تا ۱۴۰۰ دلار کمتر. این اختلاف را در ۲۵ میلیون شاغل ضرب کنید. به رقم خیره‌کننده چندده میلیارد دلاری در ماه می‌رسیم - منابعی که از جیب کارگر و کارمند ایرانی بیرون رفت و به شکل "یارانهٔ پنهان" هزینهٔ ساختاری شد که نه به داد او رسید، نه به آینده فرزندانش.! - کل بودجه ایران برای یک سال مالی، حدود ۳۷ میلیارد دلار است. این عدد، شوربختانه تنها ۱۱ درصد بودجه دو کشور عربستان و ترکیه است، که تقریباً ده برابر ما، منابع برای سرمایه‌گذاری در زیرساخت، آموزش و آینده در اختیار دارند. آن‌ها این منابع را کجا خرج می‌کنند؟ عربستان در پروژه‌های گردشگری "دریای سرخ"، انرژی‌های تجدیدپذیر و تنوع اقتصادی. ترکیه در بیش از سه هزار پروژه عمرانی با بودجه ۴۱ میلیارد دلاری. ما اما کجا؟ در صدا و سیما، سازمان تبلیغات، نهادهای غیرمولد، و در ماجراجویی‌های منطقه‌ای که نه نان می‌آورند، نه آبرو. این مقایسه، نه حسادت است، نه آرزو. این فقط یک واقعیت سرد است: ما می‌توانستیم بسازیم؛ نساختیم و فقط سوزاندیم. https://t.me/+YMkut0-EVQoxZjI8

. این فقط یک واقعیت سرد است (روایت پول‌هایی که رفت، و زندگی‌ای که نیامد) ✍ رضا طالشیان جلودارزاده تصور کنید مردی را در جنوب تهران. پنجاه و چند ساله، کارگر ساختمانی. سی سال پیش، وقتی جوان بود، شنید که حکومت حاکم بر کشورش می‌خواهد "قدرت منطقه‌ای" شود. حالا در صف نان ایستاده و قیمت آن را با حقوق ماهیانه‌اش مقایسه می‌کند. او نه در تصمیم‌های حکومت نقشی داشته، نه در منافعش سهیم شده، او فقط پرداخت کرد. این تصویر، استعاره نیست. خلاصهٔ یک معامله چهل‌ و اندی ساله است. قدرتی که با جیب مردم ساخته شد. ایران در چهار دهه گذشته، دستکم حدود ۲۲۱ میلیارد دلار خالص، فقط صرف حمایت از گروه‌ها و متحدان منطقه‌ای‌اش کرده است. با بادِ "محور مقاومت" و بورت "عمق استراتژیک".! این عدد، با احتساب سود مرکب، از کل بودجه عمرانی چند دهه کشور بزرگ‌تر است. اما اعداد به‌تنهایی چیزی نمی‌گویند. باید ترجمه‌شان کرد. این پول، بیمه درمانی بود که پرداخت نشد. مدرسه‌ای بود که ساخته نشد. کارخانه‌ای بود که راه نیافتاد. جاده و آسفالتی بود که کشیده و تسطیع نشد. حقوقی بود که هر ماه با تأخیر و تورم پرداخت شد. هزینه ازدواج و تشکیل زندگی مشترک هزاران جوانی بود که تامین نشد. پول ساخت صدها کارخانه و هزاران کارگاه کوچک و بزرگ و راه‌آهن و فرودگاه‌ها و ترمینال‌های بود که ساخته نشد. این پولِ سرپناه، کفش، کیف و دمپایی و غذای شکم‌های گرسنه کودکان و نوجوانان فقیر سیستان و بلوچیستان و ایلام بود. این خرج آبادانی و پیشرفت ایران بود که بر باد رفت ووو..... قدرت منطقه‌ای شدنی، به قیمت نابودی رفاه و امنیت و آسایش یک ملت؛ که فقط یک برچسب بود، و برچسبی که نان نشد. و رسیدیم به اقتصادی که نفس‌نفس می‌زند. بهتر است با زبان اعداد حرف بزنیم. اعدادی که دروغ نمی‌گویند. تورم در مقاطعی از مرز ۶۰ تا ۸۰ درصد هم گذشت و قیمت مواد غذایی حتا تا ۱۳۰ درصد در سال رشد کرد. سفره یک خانواده، فقط طی دوازده ماه، نصف شد. ریال در بازه‌های کوتاه تا ۸۴ درصد ارزش خود را از دست داد. پس‌انداز عمر یک نسل، در چند ماه، دود شد. حدود یک میلیون شغل فقط در جریان تنش‌های نظامی سال گذشته و پس از آن از بین رفت. جوانی که دنبال کار بود، حالا دنبال نان برای زنده ماندن است. و شاید تلخ‌ترین آمار: سالانه حدود ۱۲۰ هزار نفر برای تحصیل یا کار از کشور مهاجرت می‌کنند و تنها ۱ درصدشان برمی‌گردند. بخشی از مغز و امید کشور، برای همیشه می‌رود و دیگر باز نمی‌گردد. با این همه آنچه اما آمار نمی‌گوید! آمار، شوربختانه "فرسودگی روانی جامعه" را اندازه نمی‌گیرد. اینکه پدری نمی‌تواند برای دخترش جهیزیه بخرد. اینکه مادری مجبور است داروی فرزند بیمارش را نصف کند. اینکه جوانی ۲۵ ساله بگوید "آینده‌ای برای ماندن در میهن خود نمی‌بینم". اینکه میلیون‌ها پسر نوجوان به خاطر عدم برخورداری از هزینه سنگین تحصیل و یا برای کمک به خانواده ترک تحصیل کنند و وارد کوچه و خیابان شوند، با دستفروشی و یا کار در تعمیرگاه‌های اتومبیل و کارگاه‌های بی‌نام و نشان و این‌ها را در هیچ جدولی ثبت نمی‌کنند. اما در کوچه‌ها، در مطب‌ها، در صف‌های مهاجرت، دیده می‌شوند. حالا باید پرسید: "قدرت منطقه‌ای" برای که، و به چه قیمتی؟ هزینهٔ این قدرت، فرسودن زندگی میلیون‌ها انسان در داخل بود. بهایش فقر، تورم، بیکاری، فحشا، تن‌فروشی و مهاجرت بود. این معامله نه راهبردی بود، نه عقلانی؛ یک توًهم بود. توهًمی که بهایش را امروز قاطبه مردمی می‌پردازند که نه در تصمیم‌گیری‌ها نقش داشتند، نه در تقسیم منافعش سهیم بودند. بر اساس محاسبات کارشناسی، میانگین حقوق در کشورهای حاشیه خلیج فارس حدود ۱۵۰۰ دلار در ماه است، دریافتی شاغلان ایرانی اما بین ۸۰ تا ۲۵۰ دلار.! این یعنی ماهیانه حدود ۱۳۰۰ تا ۱۴۰۰ دلار کمتر. وقتی این اختلاف را در ۲۵ میلیون شاغل ضرب کنیم، به رقم خیره‌کننده چندده میلیارد دلاری در ماه می‌رسیم - منابعی که از جیب کارگر و کارمند ایرانی بیرون می‌رود و به شکل "یارانهٔ پنهان" هزینهٔ ساختاری می‌شود که نه به داد او می‌رسد، نه به آینده فرزندانش.! - کل بودجه ایران برای یک سال مالی، حدود ۳۷ میلیارد دلار است. این عدد، تنها ۱۱ درصد بودجه عربستان و ترکیه است، که هر کدام از آن‌ها تقریباً ده برابر ما، منابع برای سرمایه‌گذاری در زیرساخت، آموزش و آینده در اختیار دارند. آن‌ها این منابع را کجا خرج می‌کنند؟ عربستان در پروژه‌های گردشگری "دریای سرخ"، انرژی‌های تجدیدپذیر و تنوع اقتصادی. ترکیه در بیش از سه هزار پروژه عمرانی با بودجه ۴۱ میلیارد دلار. ایران اما کجا؟ در صدا و سیما، سازمان تبلیغات، نهادهای غیرمولد، و در ماجراجویی‌های منطقه‌ای که نه نان می‌آورند، نه آبرو. این مقایسه، نه حسادت است، نه آرزو. این فقط یک واقعیت سرد است: ما می‌توانستیم بسازیم؛ نساختیم و فقط سوزاندیم. https://t.me/+YMkut0-EVQoxZjI8

. شیادخانه‌ای به اسم بانک برای نخستین‌بار رفته بودم نزد مسوول اعتبارات شعبه‌ای از بانک صادرات که ۲۶ سال است آنجا حساب جاری دارم. نه با سابقه فقره‌ای از چک برگشتی و نه حتا برای لحظه‌ای بدحسابی؛ تقاضای وام کردم، بر اساس "کارکرد و سابقه". جناب رییس بانک به من گفت، دوتا ضامن معتبر لازم است، که در واقع سه تا ضامن.! یکی کارمند دولتی یا بازنشسته با تعهد کسر از حقوق، یکی دیگر کاسب بازاری با جواز کسب و با کارکرد بسیار بالا که حتما" هم باید در یکی از شعبه‌های بانک صادرات حساب پرکارکرد داشته باشد و همچنین سپردن یک فقره چک صیادی به ارزش دوبرابر مبلغ وام و فیش کسر از حقوق خودت هم نیز، و همچنان به همراه داشتن اصل شناسنامه، کارت ملی، آدرس منزل و محل کار با کد رهگیری و پستی و کپی همه این مدارک هم خودت هم همه ضامنین و با خرید سفته.! کل وام ۵۰۰ میلیون تومان بود با نزول ۲۳ درصدی و با بازپرداخت ۴ ساله که با آن یک پراید مدل ۸۳ هم نمی‌شه خرید. توی چشم جناب رییس بانک نگاه کردم و گلویم را صاف کردم و گفتم: اگر من آقازاده یا کس و کار یکی از این نفله‌های حکومتی و با هشت من ریش و پشم و با پیشانی پینه‌بسته بودم، این همه بر من سخت می‌گرفتی و طلب این مقدار تضمین می‌کردی؟ و گفتم. تف تو روح پدر و پدرجد آن رییس کل بانک مرکزی و همه آن تدوین‌کنندگان این قوانین بی‌شرمانه و دوصد تف و لعنت بیشتر بر آن حرام‌لقمه‌ای که یک آدم پررو و مزدوری مثل شما رو گذاشته به عنوان رییس بانک.! و بعد ادامه دادم، می‌توانید زنگ بزنید به هر جایی که خواستید بیایند به جرم این حرف‌ها، مرا بازداشت کنند.... بانک که نیست؛ بنگاه نزول‌خوری و حرام‌خوری رسمی و در واقع یک دزدخونه واقعی است. مردم چی می‌کِشَند از دست این قمارخانه‌های شیاد به اسم بانک.! ✍ رضا طالشیان جلودارزاده https://t.me/+YMkut0-EVQoxZjI8

ترکیه به ۱۸/۶۱۱ دلار رسیده و اردن - کشوری با منابع طبیعی اندک و بحران‌های منطقه‌ای مکرر - به ۵/۳۵۵ دلار، هر دو بالاتر از ایران.! و این فقط دربارهٔ درآمد نیست. شکاف دستمزد هم همین داستان را روایت می‌کند. بر اساس محاسبات کارشناسی، میانگین حقوق در کشورهای حاشیه خلیج فارس حدود ۱۵۰۰ دلار در ماه است. دریافتی واقعی شاغلان ایرانی بین حدود ۸۰ تا ۲۵۰ دلار است. یعنی ماهانه حدود ۱۳۰۰ تا ۱۴۰۰ دلار کمتر. وقتی این اختلاف را در ۲۵ میلیون شاغل ضرب کنیم، به رقم خیره‌کنندهٔ ۷۵ میلیارد دلار در ماه می‌رسیم - منابعی که از جیب کارگر و کارمند ایرانی بیرون می‌رود و به شکل "یارانهٔ پنهان" هزینهٔ ساختاری می‌شود که نه به داد او می‌رسد، نه به آینده فرزندانش.! و بودجه، همان‌جا که اولویت‌ها برملا می‌شوند. کل بودجه ایران برای یک سال مالی، حدود ۳۷ میلیارد دلار است. این عدد، تنها ۱۱ درصد بودجهٔ عربستان و ترکیه است. هر کدام از این دو همسایه، تقریباً ده برابر ایران، منابع برای سرمایه‌گذاری در زیرساخت، آموزش، و آینده در اختیار دارند. آن‌ها این منابع را کجا خرج می‌کنند؟ عربستان در پروژه‌های گردشگری "دریای سرخ"، انرژی‌های تجدیدپذیر و تنوع اقتصادی. ترکیه در ۳۷۸۳ پروژه عمرانی با بودجهٔ ۴۱ میلیارد دلار. ایران کجا؟ در صدا و سیما، در نهادهای غیرمولد، و در ماجراجویی‌هایی که نه نان می‌آورند، نه آبرو. این مقایسه، نه حسادت است، نه آرزو. یک واقعیت سرد است: ما می‌توانستیم بسازیم. نساختیم. و هر روزی که می‌گذرد، این "نساختیم" گران‌تر تمام می‌شود. https://t.me/+YMkut0-EVQoxZjI8

Dr. Reza Taleshian Jelodarzadeh/ Sociologist and journalist: . آنچه می‌توانستیم بسازیم، و نساختیم (روایت پول‌هایی که رفت، و زندگی‌ای که نیامد) ✍ رضا طالشیان جلودارزاده تصور کنید مردی را در جنوب تهران. پنجاه و چند ساله، کارگر ساختمانی. سی سال پیش، وقتی جوان بود، شنید که حکومت حاکم بر کشورش می‌خواهد "قدرت منطقه‌ای" شود. حالا در صف نان ایستاده و قیمت آن را با حقوق ماهیانه‌اش مقایسه می‌کند. او نه در تصمیم‌های این حکومت نقشی داشته، نه در منافعش سهیم شده، او فقط پرداخت کرد. این تصویر، استعاره نیست. خلاصهٔ یک معاملهٔ چهل‌ و اندی ساله است. قدرتی که با جیب مردم ساخته شد. برآوردها می‌گویند، ایران در چهار دهه گذشته، دستکم حدود ۲۲۱ میلیارد دلار خالص، فقط صرف حمایت از گروه‌ها و متحدان منطقه‌ای خود کرده است. با بادِ "محور مقاومت" و بورت "عمق استرانژیک".! این عدد، با احتساب سود مرکب، از کل بودجهٔ عمرانی چند دهه کشور بزرگ‌تر است. اما عدد به‌تنهایی چیزی نمی‌گوید. باید ترجمه‌اش کرد: این پول، بیمهٔ درمانی بود که پرداخت نشد. مدرسه‌ای بود که ساخته نشد. کارخانه‌ای بود که راه نیافتاد. حقوقی بود که هر ماه با تأخیر و تورم پرداخت شد. هزینه ازدواج و تشکیل زندگی مشترک هزاران جوانی بود که پیردختر و پیرپسر شدند اما به آرزو نرسید. پول ساخت صدها و هزاران کارگاه کوچک و بزرگ بود که ساخته نشد. این پول ساخت و مرمت جاده‌ها و خیابان‌های دربه داغان سراسر کشور بود که انجام نگرفت و هزاران هزار تن در این جاده‌ها و خیابان‌های ویران جان دادند و زندگی آن‌ها متوقف شد. این پول هزینه سرپناه و کفش و کیف و دمپایی و شکم‌های گرسنه کودکان و نوجوانان فقیر سیستان و بلوچیستان و ایلام بود ووو..... قدرت منطقه‌ای شدنی که به قیمت نابودی رفاه و امنیت و آسایش یک ملت شده که، فقط یک برچسب بود، و برچسبی که نان نمی‌شود و نشد. اقتصادی که نفس‌نفس می‌زند. بهتر است با زبان اعداد حرف بزنیم، چون اعداد دروغ نمی‌گویند: تورم در مقاطعی از مرز ۶۰ تا ۸۰ درصد گذشت و قیمت مواد غذایی حتا تا ۱۳۰ درصد در سال رشد کرد. یعنی سفره یک خانواده، طی دوازده ماه، نصف شد. ریال در بازه‌های کوتاه تا ۸۴ درصد ارزش خود را از دست داد. پس‌انداز عمر یک نسل، در چند ماه، دود شد. حدود یک میلیون شغل فقط در جریان تنش‌های نظامی و پس از آن از بین رفت. جوانی که دنبال کار بود، حالا دنبال نان برای زنده ماندن است. و شاید تلخ‌ترین آمار: سالانه حدود ۱۲۰ هزار نفر برای تحصیل یا کار از کشور مهاجرت می‌کنند و آواره دنیا می‌شوند، و تنها ۱ درصد آن‌ها برمی‌گردند. یعنی هر سال، بخشی از مغز و امید این کشور، برای همیشه می‌رود و دیگر باز نمی‌گردد. با این همه آنچه اما آمار نمی‌گوید! آمار، فرسودگی روانی جامعه است که آن را اندازه نمی‌گیرد. اینکه پدری نمی‌تواند برای دخترش جهیزیه بخرد. اینکه مادری مجبور است داروی بیمارش را نصف کند. اینکه جوانی بیست‌وپنج‌ساله بگوید "آینده‌ای برای ماندن در میهن خود نمی‌بینم". اینکه میلیون‌ها پسر نوجوان به خاطر عدم برخورداری از هزینه سنگین تحصیل و یا برای کمک به خانواده ترک تحصیل کنند و وارد کوچه و خیابان شوند، با دستفروشی و یا کار در تعمیرگاه‌ها و کارگاه‌ها و این‌ها را در هیچ جدولی ثبت نمی‌کنند. اما در کوچه‌ها، در مطب‌ها، در صف‌های مهاجرت، دیده می‌شوند. سال گذشته به عنوان نمونه، اعتراضاتی که از بازار بزرگ تهران آغاز شد و به شهرهای دیگر کشید، نشان داد حتا طبقات سنتی‌تر و محافظه‌کارتر هم دیگر تاب تحمل ندارند. وقتی بازاری که همیشه محتاط بود، به خیابان می‌آید، یعنی صبر جمعی به پایان رسیده است. پرسشی که بی‌پاسخ می‌ماند. حالا باید پرسید: "قدرت منطقه‌ای" برای که، و به چه قیمتی؟ اگر هزینهٔ این قدرت، فرسودن زندگی میلیون‌ها انسان در داخل باشد، اگر بهایش فقر، تورم، بیکاری و مهاجرت باشد، آنگاه این معامله نه راهبردی است، نه عقلانی؛ بلکه یک توًهم است. توهمی که بهایش را مردمی پرداختند و می‌پردازند که نه در تصمیم‌گیری‌ها نقشی داشتند، نه در تقسیم منافعش سهیم شدند. اما نگاهی به آن سوی خلیج فارس بیاندازیم و همین اعداد را کنار همسایگان‌مان بگذاریم. درحالی‌که تولید ناخالص داخلی سرانه ایران در سال ۲۰۲۵ حدود ۴/۳۶۴ دلار برآورد می‌شود، این عدد برای امارات متحده عربی حدود ۵۱/۳۴۸ دلار، برای عربستان سعودی ۳۵/۲۳۱ دلار، و برای قطر ۷۱/۴۴۱ دلار است. این یعنی یک شهروند قطری، به طور متوسط، بیشتر از ۱۶ برابر یک ایرانی درآمد دارد. و این شکاف، در چهار دهه گذشته، نه کمتر شده، نه ثابت مانده - بزرگ‌تر هم شده است. حال‌آنکه سال ۱۹۸۰، تولید ناخالص داخلی سرانه ایران حدود ۳۸ درصد بالاتر از ترکیه و ۵۲ درصد بالاتر از اردن بود. امروز اما، ایران در قعر این مقایسه ایستاده.

شکاف دستمزد هم همین داستان را روایت می‌کند. بر اساس محاسبات کارشناسی، میانگین حقوق در کشورهای حاشیه خلیج فارس حدود ۱۵۰۰ دلار در ماه است. دریافتی واقعی شاغلان ایرانی بین حدود ۸۰ تا ۲۵۰ دلار است. یعنی ماهانه حدود ۱۳۰۰ تا ۱۴۰۰ دلار کمتر. وقتی این اختلاف را در ۲۵ میلیون شاغل ضرب کنیم، به رقم خیره‌کنندهٔ ۷۵ میلیارد دلار در ماه می‌رسیم - منابعی که از جیب کارگر و کارمند ایرانی بیرون می‌رود و به شکل "یارانهٔ پنهان" هزینهٔ ساختاری می‌شود که نه به داد او می‌رسد، نه به آینده فرزندانش.! و بودجه، همان‌جا که اولویت‌ها برملا می‌شوند. کل بودجه ایران برای یک سال مالی، حدود ۳۷ میلیارد دلار است. این عدد، تنها ۱۱ درصد بودجهٔ عربستان و ترکیه است. هر کدام از این دو همسایه، تقریباً ده برابر ایران، منابع برای سرمایه‌گذاری در زیرساخت، آموزش، و آینده در اختیار دارند. آن‌ها این منابع را کجا خرج می‌کنند؟ عربستان در پروژه‌های گردشگری "دریای سرخ"، انرژی‌های تجدیدپذیر و تنوع اقتصادی. ترکیه در ۳۷۸۳ پروژه عمرانی با بودجهٔ ۴۱ میلیارد دلار. ایران کجا؟ در صدا و سیما، در نهادهای غیرمولد، و در ماجراجویی‌هایی که نه نان می‌آورند، نه آبرو. این مقایسه، نه حسادت است، نه آرزو. یک واقعیت سرد است: ما می‌توانستیم بسازیم. نساختیم. و هر روزی که می‌گذرد، این "نساختیم" گران‌تر تمام می‌شود. https://t.me/+YMkut0-EVQoxZjI8

. آنچه می‌توانستیم بسازیم، و نساختیم (روایت پول‌هایی که رفت، و زندگی‌ای که نیامد) ✍ رضا طالشیان جلودارزاده تصور کنید مردی را در جنوب تهران. پنجاه و چند ساله، کارگر ساختمانی. سی سال پیش، وقتی جوان بود، شنید که حکومت حاکم بر کشورش می‌خواهد "قدرت منطقه‌ای" شود. حالا در صف نان ایستاده و قیمت آن را با حقوق ماهیانه‌اش مقایسه می‌کند. او نه در تصمیم‌های این حکومت نقشی داشته، نه در منافعش سهیم شده، او فقط پرداخت کرد. این تصویر، استعاره نیست. خلاصهٔ یک معاملهٔ چهل‌ و اندی ساله است. قدرتی که با جیب مردم ساخته شد. برآوردها می‌گویند، ایران در چهار دهه گذشته، دستکم حدود ۲۲۱ میلیارد دلار خالص، فقط صرف حمایت از گروه‌ها و متحدان منطقه‌ای خود کرده است. با بادِ "محور مقاومت" و بورت "عمق استرانژیک".! این عدد، با احتساب سود مرکب، از کل بودجهٔ عمرانی چند دهه کشور بزرگ‌تر است. اما عدد به‌تنهایی چیزی نمی‌گوید. باید ترجمه‌اش کرد: این پول، بیمهٔ درمانی بود که پرداخت نشد. مدرسه‌ای بود که ساخته نشد. کارخانه‌ای بود که راه نیافتاد. حقوقی بود که هر ماه با تأخیر و تورم پرداخت شد. هزینه ازدواج و تشکیل زندگی مشترک هزاران جوانی بود که پیردختر و پیرپسر شدند اما به آرزو نرسید. پول ساخت صدها و هزاران کارگاه کوچک و بزرگ بود که ساخته نشد. این پول ساخت و مرمت جاده‌ها و خیابان‌های دربه داغان سراسر کشور بود که انجام نگرفت و هزاران هزار تن در این جاده‌ها و خیابان‌های ویران جان دادند و زندگی آن‌ها متوفف شد. این پول هزینه سرپناه و کفش و کیف و دمپایی و شکم‌های گرسنه کودکان و نوجوانان فقیر سیستان و بلوچیستان. ایلام بود ووو..... قدرت منطقه‌ای شدنی که به قیمت نابودی رفاه و امنیت و آسایش یک ملت شده که، فقط یک برچسب بود. و برچسبی که، نان نمی‌شود و نشد. اقتصادی که نفس‌نفس می‌زند. بهتر است با زبان اعداد حرف بزنیم، چون اعداد هیچگاه دروغ نمی‌گویند: تورم در مقاطعی از مرز ۶۰ تا ۸۰ درصد گذشت و قیمت مواد غذایی حتا تا ۱۳۰ درصد در سال رشد کرد. یعنی سفره یک خانواده، طی دوازده ماه، نصف شد. ریال در بازه‌های کوتاه تا ۸۴ درصد ارزش خود را از دست داد. پس‌انداز عمر یک نسل، در چند ماه، دود شد. حدود یک میلیون شغل فقط در جریان تنش‌های نظامی و پس از آن از بین رفت. جوانی که دنبال کار بود، حالا دنبال نان برای زنده ماندن است. و شاید تلخ‌ترین آمار: سالانه حدود ۱۲۰ هزار نفر برای تحصیل یا کار از کشور مهاجرت می‌کنند و آواره دنیا می‌شوند، و تنها ۱ درصد آن‌ها برمی‌گردند. یعنی هر سال، بخشی از مغز و امید این کشور، برای همیشه می‌رود و دیگر باز نمی‌گردد. با این همه آنچه اما آمار نمی‌گوید! آمار، فرسودگی روانی جامعه است که آن را اندازه نمی‌گیرد. اینکه پدری نمی‌تواند برای دخترش جهیزیه بخرد. اینکه مادری داروی بیمارش را نصف کند. اینکه جوانی بیست‌وپنج‌ساله بگوید "آینده‌ای برای ماندن در میهن خود نمی‌بینم". اینکه میلیون‌ها پسر نوجوان به خاطر عدم برخورداری از هزینه سنگین تحصیل و یا برای کمک به خانواده ترک تحصیل کنند و وارد کوچه و خیابان شوند، با دستفروشی و یا کار توی تعمیرگاه‌ها و کارگاه‌ها...... این‌ها را در هیچ جدولی ثبت نمی‌کنند. اما در کوچه‌ها، در مطب‌ها، در صف‌های مهاجرت، دیده می‌شوند. سال گذشته و به عنوان نمونه، اعتراضاتی که از بازار بزرگ تهران آغاز شد و به شهرهای دیگر کشید، نشان داد حتا طبقات سنتی‌تر و محافظه‌کارتر هم دیگر تاب تحمل ندارند. وقتی بازاری که همیشه محتاط بود، به خیابان می‌آید، یعنی صبر جمعی به پایان رسیده است. پرسشی که بی‌پاسخ می‌ماند. حالا باید پرسید: "قدرت منطقه‌ای" برای که، و به چه قیمتی؟ اگر هزینهٔ این قدرت، فرسودن زندگی میلیون‌ها انسان در داخل باشد، اگر بهایش فقر، تورم، بیکاری و مهاجرت باشد، آنگاه این معامله نه راهبردی است، نه عقلانی؛ بلکه یک توًهم است. توهمی که بهایش را مردمی پرداختند و می‌پردازند که نه در تصمیم‌گیری‌ها نقشی داشتند، نه در تقسیم منافعش سهیم شدند. اما نگاهی به آن سوی خلیج فارس بیاییم همین اعداد را کنار همسایگان‌مان بگذاریم. تولید ناخالص داخلی سرانه ایران در سال ۲۰۲۵ حدود ۴/۳۶۴ دلار برآورد می‌شود. این عدد برای امارات متحده عربی حدود ۵۱/۳۴۸ دلار، برای عربستان سعودی ۳۵/۲۳۱ دلار، و برای قطر ۷۱/۴۴۱ دلار است. این یعنی یک شهروند قطری، به طور متوسط، بیش از ۱۶ برابر یک ایرانی درآمد دارد. و این شکاف، در چهار دهه گذشته، نه کمتر شده، نه ثابت مانده - بزرگ‌تر شده است. سال ۱۹۸۰، تولید ناخالص داخلی سرانه ایران حدود ۳۸ درصد بالاتر از ترکیه و ۵۲ درصد بالاتر از اردن بود. امروز اما، ایران در قعر این مقایسه ایستاده. ترکیه به ۱۸/۶۱۱ دلار رسیده و اردن - کشوری با منابع طبیعی اندک و بحران‌های منطقه‌ای مکرر - به ۵/۳۵۵ دلار، هر دو بالاتر از ایران.! و این فقط دربارهٔ درآمد نیست.

. پراکسیسِ روشنفکری؛ هیبریدِ عقیم که فقط زر می‌زند و جنبش‌ها را می‌سوزاند ✍ رضا طالشیان جلودارزاده این طیف، از مشروطه تا امروز، کار نمی‌کند. این را به‌عنوان فحش نمی‌گویم؛ به‌عنوان تشخیص. از کار افتاده و بدتر از ازکارافتادگی؛ خودش هم نمی‌داند. فکر می‌کند نقد می‌کند. نه. او فقط زر می‌زند. اول، سه چیز را جدا می‌کنم: غر زدن، شکایتِ روزمره است؛ بی‌آزار. نق زدن، همان شکایت است که تکرار می‌شود و عادت می‌گیرد. اما جِر زدن، چیزِ دیگری است: لحظه‌ای که شکایت از یک کنش، به یک هویت تبدیل می‌شود. دیگر مهم نیست چه می‌گویی؛ مهم این است که چه کسی هستی - و آن "کیستی"، همان ناراضیِ حرفه‌ای است. نارضایتی، اینجا به برندِ شخصی تبدیل می‌شود. جِرزنندهٔ حرفه‌ای، سه قانون دارد: یک: موضع‌اش را با مخاطبش عوض می‌کند. در جمعِ مذهبی، از شرع می‌گوید؛ در جمعِ سکولار، "من هم منتقدِ قرایتِ رسمی‌ام". دین برایش حقیقت نیست؛ جعبه‌ابزار است. دو: در برابر قدرتِ نزدیک سکوت می‌کند، در برابر قدرتِ دور فریاد. چون قدرتِ دور هزینه ندارد، نیش نمی‌زند، و پُز هم دارد. سه: دین را می‌گیرد، اما مسوولیت‌اش را پس می‌دهد. "به من ایراد نگیر، من در حریمِ معنویت‌ام" - و همان لحظه که نوبتِ پاسخگویی می‌شود: "من روشنفکرم، نه مرجع." آکروباتیکِ تمام‌عیار بین دو هویت، فقط برای اینکه هیچ‌وقت مجبور نشود یک موضع بگیرد و پایش بماند. خودش را از نقد استثنا می‌کند. دیگران برای او موضوعِ نقدند؛ سوژه‌ای که پاسخگو نیست. و این ساختار، دقیقاً همان ساختاری است که علیه‌اش حرف می‌زند: یک استبدادِ کوچکِ خانگی. یک دیکتاتورِ اتاقِ پذیرایی. اگر فردا قدرت دست‌ خودش بیافتد، هیچ فرقی با آن‌که امروز نقدش می‌کند ندارد. چون مساله قدرت نیست؛ شخصیت است. چرا این اتفاق می‌افتد؟ بخشی به این برمی‌گردد که این‌ها هرگز متد نداشتند. منبر داشتند، نه روش.! خطابه داشتند، نه استدلال. و منبر، ذاتاً زر زدن را تشویق می‌کند: جای بیان است، نه جای پاسخ. کسی از منبر پایین که نمی‌آید که بگوید "اشتباه کردم". وقتی همین منبر به توییتر و پادکست منتقل شود، همان منطق را با خودش می‌آورد - فقط این‌بار مخاطب بیشتر است و سکوت کمتر. بخشی هم به اقتصادِ ژست برمی‌گردد. اندیشیدنِ جدی نه پول دارد، نه اعتبار، نه مخاطب. اما زر زدن ارزان است: یک جملهٔ قصار، یک توییتِ تلخ، یک "وای بر ما". مخاطب هم دوست دارد، چون بارِ فکری را از دوشش برمی‌دارد. لازم نیست بفهمد، لازم نیست تغییر دهد. فقط سر تکان می‌دهد و می‌گوید "دقیقاً" - و همین دقیقاً"، پایانِ اندیشه است. نتیجه؟ یک هیبریدِ عقیم.! نه دیندارِ واقعی، نه روشنفکرِ واقعی. و کارکردش؟ سوختنِ جنبش‌ها.! نه با یک ضربه، با سایشِ آرام. "همه‌چیز خراب است" به‌عنوان نتیجه گفته نمی‌شود؛ به‌عنوان پیش‌فرض تحمیل می‌شود. و پیش‌فرض، وقتی تکرار شد، واقعیت می‌شود. آدم‌ها باور می‌کنند فایده ندارد. و بعد دیگر کسی کبریت روشن نمی‌کند - نه از سر ترس، از بی‌تفاوتی. زر زدن، بی‌تفاوتی تولید می‌کند. و بی‌تفاوتی، قاتلِ خاموشِ هر جنبشی است. پس جِر زدن، یک پراکسیسِ منفی است: کنشی که ظاهرِ نقد دارد، اما کارکردش، تخریبِ شرایطِ امکانِ نقدِ سازنده است. و اما یک تفکیکِ ضروری: "روشنفکر دینی" با "مذهبیِ حکومتی" البته یکی نیست. بخش بزرگی از آنچه نقد می‌کنیم - همرنگ شدن با قدرت، سکوت در برابر قدرتِ نزدیک - مشخصا" مربوط به طیفی است که یا به حکومت وصل است یا حاضر به پرداخت هزینه نیست. این دو یک‌کاسه نیست، چه آنکه نمی‌خواهم خودم همان برچسب‌زنی را بازتولید کنم. من با نقد مخالف نیستم. نقد، خونِ اندیشه است. اما نقد مقصد دارد: می‌خواهد چیزی را روشن کند، تغییر دهد، بفهماند. زر زدن اما، فقط خودش را بازتولید می‌کند. و بدترین نوع‌اش، آن است که لباسِ نقد می‌پوشد - لباسِ "من کسی هستم که شجاعت‌اش را دارم". همین لباس، فریبنده است. و این فریبندگی، خطرناکش می‌کند. آدم‌های صادق، آدم‌های خسته، آدم‌هایی که واقعاً دنبال راه‌حل‌اند، این‌ها را باور می‌کنند. و وقتی دیدند که آن "نقدِ شجاعانه" هیچ‌وقت به عمل نمی‌رسد، دلسرد می‌شوند. و دلسردی، همان بی‌تفاوتی است. پس این را به‌عنوان یک حکم می‌نویسم، نه یک هشدار: روشنفکری که فقط زر می‌زند، دیگر روشنفکر نیست. یک تماشاچیِ حرفه‌ایِ مصیبت است. یک مصرف‌کنندهٔ سوختِ جنبش‌ها. و حالا سؤال: تو کدام طرفی هستی؟ آن‌که سوخت را می‌سوزاند و اسم‌لش را می‌گذارد "نقد"؟ یا آن‌که - با همهٔ تردیدها و خستگی‌ها - هنوز کبریت در جیب‌اش دارد؟ https://t.me/+YMkut0-EVQoxZjI8

پراکسیسِ روشنفکری؛ هیبریدِ عقیم که فقط زر می‌زند و جنبش‌ها را می‌سوزاند ✍ رضا طالشیان جلودارزاده این طیف، از مشروطه تا امروز، کار نمی‌کند. این را به‌عنوان فحش نمی‌گویم؛ به‌عنوان تشخیص. و بدتر از ازکارافتادگی، این است که خودش هم نمی‌داند. فکر می‌کند نقد می‌کند. نه. او فقط زر می‌زند. اول، سه چیز را جدا می‌کنم: غر زدن، شکایتِ روزمره است؛ بی‌آزار. نق زدن، همان شکایت است که تکرار می‌شود و عادت می‌گیرد. اما جِر زدن، چیزِ دیگری است: لحظه‌ای که شکایت از یک کنش، به یک هویت تبدیل می‌شود. دیگر مهم نیست چه می‌گویی؛ مهم این است که چه کسی هستی - و آن "کیستی"، همان ناراضیِ حرفه‌ای است. نارضایتی، اینجا به برندِ شخصی تبدیل می‌شود. جِرزنندهٔ حرفه‌ای، سه قانون دارد: یک: موضع‌اش را با مخاطبش عوض می‌کند. در جمعِ مذهبی، از شرع می‌گوید؛ در جمعِ سکولار، "من هم منتقدِ قرایتِ رسمی‌ام". دین برایش حقیقت نیست؛ جعبه‌ابزار است. دو: در برابر قدرتِ نزدیک سکوت می‌کند، در برابر قدرتِ دور فریاد. چون قدرتِ دور هزینه ندارد، نیش نمی‌زند، و پُز هم دارد. سه: دین را می‌گیرد، اما مسوولیت‌اش را پس می‌دهد. "به من ایراد نگیر، من در حریمِ معنویت‌ام" - و همان لحظه که نوبتِ پاسخگویی می‌شود: "من روشنفکرم، نه مرجع." آکروباتیکِ تمام‌عیار بین دو هویت، فقط برای اینکه هیچ‌وقت مجبور نشود یک موضع بگیرد و پایش بماند. خودش را از نقد استثنا می‌کند. دیگران برای او موضوعِ نقدند؛ سوژه‌ای که پاسخگو نیست. و این ساختار، دقیقاً همان ساختاری است که علیه‌اش حرف می‌زند: یک استبدادِ کوچکِ خانگی. یک دیکتاتورِ اتاقِ پذیرایی. اگر فردا قدرت دست‌ خودش بیافتد، هیچ فرقی با آن‌که امروز نقدش می‌کند ندارد. چون مساله قدرت نیست؛ شخصیت است. چرا این اتفاق می‌افتد؟ بخشی به این برمی‌گردد که این‌ها هرگز متد نداشتند. منبر داشتند، نه روش.! خطابه داشتند، نه استدلال. و منبر، ذاتاً زر زدن را تشویق می‌کند: جای بیان است، نه جای پاسخ. کسی از منبر پایین که نمی‌آید که بگوید "اشتباه کردم". وقتی همین منبر به توییتر و پادکست منتقل شود، همان منطق را با خودش می‌آورد - فقط این‌بار مخاطب بیشتر است و سکوت کمتر. بخشی هم به اقتصادِ ژست برمی‌گردد. اندیشیدنِ جدی نه پول دارد، نه اعتبار، نه مخاطب. اما زر زدن ارزان است: یک جملهٔ قصار، یک توییتِ تلخ، یک "وای بر ما". مخاطب هم دوست دارد، چون بارِ فکری را از دوشش برمی‌دارد. لازم نیست بفهمد، لازم نیست تغییر دهد. فقط سر تکان می‌دهد و می‌گوید "دقیقاً" - و همین دقیقاً"، پایانِ اندیشه است. نتیجه؟ یک هیبریدِ عقیم.! نه دیندارِ واقعی، نه روشنفکرِ واقعی. و کارکردش؟ سوختنِ جنبش‌ها.! نه با یک ضربه، با سایشِ آرام. "همه‌چیز خراب است" به‌عنوان نتیجه گفته نمی‌شود؛ به‌عنوان پیش‌فرض تحمیل می‌شود. و پیش‌فرض، وقتی تکرار شد، واقعیت می‌شود. آدم‌ها باور می‌کنند فایده ندارد. و بعد دیگر کسی کبریت روشن نمی‌کند - نه از سر ترس، از بی‌تفاوتی. زر زدن، بی‌تفاوتی تولید می‌کند. و بی‌تفاوتی، قاتلِ خاموشِ هر جنبشی است. پس جِر زدن، یک پراکسیسِ منفی است: کنشی که ظاهرِ نقد دارد، اما کارکردش، تخریبِ شرایطِ امکانِ نقدِ سازنده است. و اما یک تفکیکِ ضروری: "روشنفکر دینی" با "مذهبیِ حکومتی" البته یکی نیست. بخش بزرگی از آنچه نقد می‌کنیم - همرنگ شدن با قدرت، سکوت در برابر قدرتِ نزدیک - مشخصا" مربوط به طیفی است که یا به حکومت وصل است یا حاضر به پرداخت هزینه نیست. این دو یک‌کاسه نیست، چه آنکه نمی‌خواهم خودم همان برچسب‌زنی را بازتولید کنم. من با نقد مخالف نیستم. نقد، خونِ اندیشه است. اما نقد مقصد دارد: می‌خواهد چیزی را روشن کند، تغییر دهد، بفهماند. زر زدن اما، فقط خودش را بازتولید می‌کند. و بدترین نوع‌اش، آن است که لباسِ نقد می‌پوشد - لباسِ "من کسی هستم که شجاعت‌اش را دارم". همین لباس، فریبنده است. و این فریبندگی، خطرناکش می‌کند. آدم‌های صادق، آدم‌های خسته، آدم‌هایی که واقعاً دنبال راه‌حل‌اند، این‌ها را باور می‌کنند. و وقتی دیدند که آن "نقدِ شجاعانه" هیچ‌وقت به عمل نمی‌رسد، دلسرد می‌شوند. و دلسردی، همان بی‌تفاوتی است. پس این را به‌عنوان یک حکم می‌نویسم، نه یک هشدار: روشنفکری که فقط زر می‌زند، دیگر روشنفکر نیست. یک تماشاچیِ حرفه‌ایِ مصیبت است. یک مصرف‌کنندهٔ سوختِ جنبش‌ها. و حالا سؤال: تو کدام طرفی هستی؟ آن‌که سوخت را می‌سوزاند و اسم‌لش را می‌گذارد "نقد"؟ یا آن‌که - با همهٔ تردیدها و خستگی‌ها - هنوز کبریت در جیب‌اش دارد؟ https://t.me/+YMkut0-EVQoxZjI8

نفرین منابع؛ فقر تحمیل شده و جامعه زامبی ✍رضا طالشیان جلودارزاده (دانش‌آموخته جامعه‌شناسی سیاسی) فقری که امروز در جامعه ایرانی حکمفرماست، "فقری ساختاری" و یک فقر تحمیل‌شده است. نوعی از فقر که ریشه‌اش نه در کمبود منابع طبیعی یا تنبلی مردم، بلکه ناشی از تصمیمات غلط نخبگان سیاسی، ساختار معیوب نهادی و ماجراجویی‌های خارجی است. جامعه‌شناسی سیاسی و نظریه‌پردازان توسعه، این پدیده را با چند مکانیزم اینگونه توضیح می‌دهند: ۱. مکانیزم‌های ایجاد این نوع فقر الف) تخصیص نادرست منابع (دولت رانتیر): درآمدهای ملی صرف پروژه‌های نمایشی، سرکوب داخلی یا جنگ خارجی می‌شود، نه آموزش، بهداشت و زیرساخت‌ها، اقتصاد وابسته به رانت (نفت، گاز یا کمک خارجی) و بخش مولدی که تضعیف می‌شود. نتیجه، با "نفرین منابع" در کشوری غنی که مردمش در فقر دست و پا می‌زنند. ب) ماجراجویی‌های خارجی و هزینه‌های آن: جنگ، اشغال، حمایت از گروه‌های شبه‌نظامی در خارج، یا تنش‌های دیپلماتیک پرهزینه. هزینه‌های که از بودجه رفاه، سلامت و آموزش کشور کسر می‌شود و تحریم‌های بین‌المللی، انزوای اقتصادی و کاهش سرمایه‌گذاری خارجی را به دنبال خود می‌آورد. در نتیجه، فقر تحمیلی نه از کمبود منابع، بلکه ناشی از اولویت‌گذاری غلط است. ج) ساختار سیاسی معیوب: فقدان پاسخگویی، شفافیت و مشارکت مردمی با فساد سیستمایک که منابع را به جیب نخبگان منتقل می‌کند. نهادهای ضعیف که نمی‌توانند سیاست‌های ضد فقر را اجرا کنند و در نتیجه، فقر به یک ابزار کنترل سیاسی تبدیل و فقرا به دلیل نیاز، قابل خرید و تحت کنترل‌ در می‌آیند. د) سیاست‌های اقتصادی غلط: خصوصی‌سازی‌های شتاب‌زده و ناعادلانه. حذف یارانه‌ها بدون جایگزین حمایتی. تمرکز بر اقتصاد غیرمولد (دلالی، سفته‌بازی، رانت) در نتیجه، طبقه متوسط نابود و فقرا فقیرتر می‌شوند. ۲. پیامدهای این نوع فقر بر جامعه: یکم، مشروعیت‌زدایی از نظام سیاسی: در چنین وضعیتی، مردم فقر را نه تقدیر، بلکه نتیجه مستقیم تصمیمات حکومت می‌بینند. اعتماد به دولت، مجلس، قوه قضایه و رسانه‌های رسمی فرو می‌ریزد و حکومت دچار "بحران مشروعیت" می‌شود. دوم، شکل‌گیری "فقر سیاسی‌شده": فقرا به یک گروه اجتماعی آگاه تبدیل می‌شوند که خود را قربانی می‌بیند، و این آگاهی می‌تواند به اعتراض، شورش یا انفعال عمیق منجر شود که طبق نظریه اسکاچ‌پل، این وضعیت زمینه‌ساز انقلاب‌های اجتماعی شود. سوم، فرار مغزها و سرمایه: جامعه در چنین شرایطی، نخبگان علمی، پزشکان و کارآفرینان را از کشور فراری می‌دهد و آنان را وادار به مهاجرت می‌کند. نتیجه آنکه، سرمایه‌ها به خارج منتقل و جامعه از سرمایه انسانی و مالی تهی می‌شود. چهارم، اقتصاد غیررسمی و اقتصاد مقاومتی اجباری: مردم به مشاغل کاذب، قاچاق، و اقتصاد زیرزمینی روی می‌آورند. دولت از دریافت مالیات محروم و چرخه معیوب فساد، فقر و سرکوب تقویت می‌شود. پنجم، فروپاشی سرمایه اجتماعی: بی‌اعتمادی به همه نهادها و حتا به یکدیگر، کاهش ازدواج، افزایش طلاق، کاهش فرزندآوری و گسترش افسردگی، اعتیاد و خودکشی. ششم، تضعیف امنیت ملی: فقر به اضافه سرکوب مساوی است با فراهم شدن بستر خشونت سیاسی و تروریسم، گروه‌های مخالف مسلح از نارضایتی فقرا تغذیه می‌کنند. و ماجراجویی‌های خارجی حکومت در چنین وضعیتی بیشتر برای انحراف افکار عمومی از فقر داخلی است. ۳. فقر تحمیل شده چه بلایی بر سر جامعه می‌آورد؟ این نوع فقر، جامعه را به دو طبقه متخاصم تقسیم می‌کند: نخبگان رانتی و توده فقیر که دولت را به یک دولت سرکوبگر تبدیل می‌کند که برای بقا به خشونت نیاز دارد. اقتصاد را به یک اقتصاد جنگی یا اقتصاد رانتی تنزل می‌دهد. فرهنگ را به فرهنگ بقا تقلیل می‌دهد. مردم در چنان شرایطی فقط زنده می‌مانند، نه زندگی می‌کنند. این فقر آینده را می‌بلعد. نسلی که در فقر تحمیلی بزرگ شود، نه مهارت دارد، نه امید، نه تعلق، و در نهایت، یا انقلاب می‌شود، یا دچار فروپاشی تدریجی. هیچ جامعه‌ای نمی‌تواند مدت طولانی فقر تحمیلی از بالا را تحمل کند. آن جامعه یا منفجر شود، یا به یک جامعه مرده تبدیل می‌گردد. فقری که از ساختار معیوب سیاسی، تصمیمات غلط کلان و ماجراجویی‌های خارجی ناشی می‌شود، فقر "ساخته‌شده" است، نه "فقر طبیعی". این نوع فقر جامعه را از درون می‌پوساند: مشروعیت را می‌کُشد، سرمایه اجتماعی را نابود می‌کند، مغزها را فراری می‌دهد، اقتصاد را به قهقرا می‌برد و در نهایت یا به انفجار اجتماعی می‌انجامد، یا به یک جامعه زامبی که ظاهراً زنده است اما در واقع مرده است. https://t.me/+YMkut0-EVQoxZjI8