Anliliy اساطیر ایـران و

خوابگاهی کلا آواره هست؛ من الان یه خوابگاهی بدون اتاق هستم که باید رو موکت بخوابم، به عنوان دانشجویی که روزانه قبول شده و باید خدمات رفاهی داشته باشه. ممنونم جمهوری اسلامی.

میترای روم: وقتی یه دروغ صد سال دوام میاره ✨ پرستش خدای شکست‌ناپذیر، میترا یکی از پرطرفدارترین آیین‌های رازآمیز امپراتوری روم بود؛ از بریتانیا تا سوریه، صدها معبد زیرزمینی به نامش ساخته بودن. رومی‌ها و یونانی‌ها اصرار داشتن تا بگن این آیین از ایران باستان و زرتشت اومده. ولی زمانی که پژوهشگرا رفتن سراغ شواهد واقعی، غافلگیر شدن.

فرانتس کومون، پدر میثراشناسی مدرن، اواخر قرن نوزدهم یه نظریه‌ی قشنگ ساخت: میترای رومی همون میترای ایرانیه که تو مسیر غرب، لایه‌لایه رنگ بابلی و آناتولی و یونانی به خودش گرفته. سال‌ها همه این حرف رو باور داشتن.

بعد پژوهشگرا دقیق‌تر نگاه کردن و فهمیدن ماجرا ساده نیست؛ هیچ اثر باستانی‌ای از این آیین، نه معبد نه کتیبه، به قبل از سال ۷۵ میلادی برنمی‌گرده. که این تاریخ درست زمانیه که امپراتوری روم داره اوج می‌گیره، نه دوران هخامنشی یا حتی دوران یونانی. علاوه بر این، قدیمی‌ترین معابد کشف‌شده از آلمان تا فلسطین تا بلغارستان انقدر از هم دورن که اصلاً نمیشه گفت این آیین از یه نقطه‌ی مشخص، مثلاً ایران یا آسیای صغیر، شروع شده و پخش شده. گویا بیشتر همزمان، جاهای مختلف سر برآورده.

این یعنی چی؟ چیزی که رومی‌ها بهش می‌گفتن «راز پارسیان» و باهاش افتخار می‌کردن، شاید اصلاً پیوند مستقیمی با ایران باستان نداشته یا دست‌کم، اون پیوندی که فکر می‌کردیم نبوده. شاید یه گروه خاص مثلاً اشراف نظامی پادشاهی کوماگنه، در مرز امروزی ترکیه و سوریه این آیین رو با ترکیب دانش ستاره‌شناسی یونانی و یه لایه‌ی نازک از سنت ایرانی، از نو «اختراع» کرده باشن؛ نه اینکه صرفاً یه دین ایرانیِ منتقل‌شده باشه.

چکیده این که: در اپدیت‌های تازه، ایزد مهر ایرانی، اون میترای رومی در آیین میتراییسم می‌بینیم نیست و دو کاراکتر اساطیری جدا هستن. #پاره‌نگار | لینک دسترسی به مقاله ⛲️

صبح‌ به خیر ایران؛ من رسیدم اصفهان

چنل مهرانه باعث میشه چند لحظه از شلوغی زندگیم فاصله بگیرم و آروم زمان رو سپری کنم.🌿

عاشق اینم که تا خبر زن‌کشی میاد فوری براتون سوال میشه که چرا و به چه دلیل. به هر دلیل عزیزم. قتل هم توجیه داره؟ مثلا اگه دلیلش به اندازه کافی برات قانع کننده باشه، یهو دیگه قتل چیز بدی نیست؟

نور جاوید ایران🤍✨

گاهشمار باستانی: میتراکانا؛ جشن سال نو هخامنشی

امشب لحظه‌ی اعتدال پاییزیه؛ آنی که طول شب و روز برابر می‌شه و محور و مدار کره‌ی زمین، جوری قرار می‌گیرن که خورشید بالای خط استوا می‌تابه. از این لحظه به بعد، نیمکره‌ی شمالی رسماً وارد پاییز می‌شه. در این زمان خاص، هزاران سال پیش، نیاکان ما میتراکانا رو جشن می‌گرفتن. ✨

میترا کیه؟

میترا (مهر) یکی از کهن‌ترین و مهم‌ترین ایزدانِ آریایی‌هاست؛ اسمش تو گات‌ها و اوستا اومده، اما پیشینه‌اش از زرتشت هم کهن‌تره. معنیش «پیمان» و «عهد» هست، میترا نگهبان راستی بود؛ کسی که پیمان‌شکن‌ها ازش می‌ترسیدن و پیمان‌دارها بهش پناه می‌بردن. میترا همچنین به روشنایی و نور نسبت داده می‌شد.

چرا دقیقاً لحظه‌ی اعتدال برای جشن مهمه؟ چون اعتدال، نماد تعادل کامله؛ شب و روز برابر، نور و تاریکی مساوی. برای مردمی که میترا رو نگهبان عدالت می‌دونستن، این لحظه‌ی نجومی بهترین سمبل ممکن بود؛ لحظه‌ای که جهان خودش، بی هیچ دخالتی، به تعادل می‌رسه.

سال‌نو هخامنشی ☀️

بعضی پژوهشگرا معتقدن سال نوی واقعی هخامنشیان، برخلاف تصور عمومی، نوروز بهاری نبوده بلکه همین میتراکانای پاییزی بوده. نقش‌برجسته‌های تخت جمشید که نمایندگان اقوام مختلف امپراتوری رو در حال هدیه‌آوری به شاهنشاه نشون می‌ده، با بررسی محصولات و فصل‌بندی، بیشتر به پاییز شبیهه تا بهار. تخت جمشید خودشم کاخ فصلی بود، نه پایتخت دائم؛ که برای یه جشن بزرگ پاییزی منطقی به‌نظر می‌رسه. حتی اگه این فرض پژوهشگران درست نباشه، شکی در این نیست که بزرگ‌ترین جشن هخامنشی پس از نوروز جشن میتراکانا است که آغاز سال نو کشاورزی هخامنشی بوده و در نخستین روز ماه مهر یعنی روز "باگایادی" به معنی «یاد خدا» جشن گرفته می‌شده.

میترا فقط مال ایران نبود پرستش میترا از ایران به آسیای صغیر و بعد به قلب امپراتوری روم رسید. سربازای رومی میترا رو به‌عنوان ایزد نور و پیروزی می‌پرستیدن، معبدهاش (میتره‌ئوم) رو تو زیرزمین می‌ساختن، و آیین‌هاش قرن‌ها قبل از رسمی‌شدن مسیحیت، یکی از پرطرفدارترین ادیان امپراتوری روم بود. حتی برخی پژوهشگرا معتقدن جشن زادروز میترا، بعدها روی تقویم مسیحی تأثیر گذاشته.

گاهشمار باستانی: آیین‌های میتراکانا، جشن آغاز پاییز

✨ روشن کردن آتش یا شمع آتش برای میتراپرستان باستان نماد مستقیم میترا بود؛ چون میترا ایزد نور و خورشیده. تو لحظه‌ی اعتدال، وقتی شب و روز برابرن، روشن کردنشمع یعنی طرف نور رو گرفتن، چون در این لحظه‌ای تاریکی و روشنایی سر جنگ دارن. ‌ ✨ تجدید پیمان‌ها این شاید مهم‌ترین آیین میتراکانا باشه، چون میترا خودش «ایزد پیمانه». رسم بود آدما تو این شب، قول‌ها و تعهداتی که به خودشون یا دیگران دادن رو مرور کنن و دوباره باهاش عهد ببندن. ✨نیایش رو به افق در لحظه‌ی اعتدال باستانی‌ها معتقد بودن تو این لحظه‌ی دقیق نجومی، انرژی خاصی بین آسمون و زمین برقراره. رسم بود مردم رو به سمت افقی که خورشید ازش طلوع یا غروب می‌کرد می‌شستن و سکوت می‌کردن؛ نوعی نیایش بی‌کلام با حضور و توجه. ‌ ✨پاکیزگی و شروع تازه مثل خیلی از جشن‌های ایرانی، رسم بود قبل از میتراکانا خونه رو تمیز کنن، لباس نو یا تمیز بپوشن. چون اعتدال یعنی مرز بین دو فصل؛ نظافت نماد پاک کردن حساب با فصل گذشته بود. ‌ ✨رد و بدل کردن پیام یا هدیه‌ی کوچیک چون میترا نگهبان دوستی هم بود، رسم بود آدما به کسایی که براشون مهمن و دوستشون دارن، یه پیام یا هدیه‌ی کوچیک بفرستن؛ نه لزوماً چیز گرون، بلکه یادآوریِ اینکه «پیمان دوستی/عشق ما سر جاشه». ‌ ✨روشن نگه‌داشتن آتش تا صبح تو بعضی روایت‌ها، رسم بود آتشی که شب اعتدال روشن می‌شد رو تا طلوع آفتاب خاموش نکنن؛ نمادی از اینکه نور رو تا رسیدن روز جدید زنده نگه می‌دارن، حتی تو تاریک‌ترین ساعتای شب.

‌ ‌ ‌ ‌ ‌ ‌ میتراکانا پیروز و پاییز خجسته بااااد به همگی 🍁🕯✨ «با یاد جاویدنامان ایران جشن‌ می‌گیریم، چون نور بر تاریکی پیروزه.» ‌

یه نکته پیشاپیش، بیاین ساعت 00:00 امشب، به شیوه‌ی نیاکانمون یه آتش برپا کنیم یا شمع روشن کنیم. این مهم‌ترین پیمان برای ایستادن در جبهه‌ی نور و روشنایی بوده، و ما هم خوب می‌دونیم تو چه دوره‌ای هستیم.

بقیه‌ی آیین‌ها و توضیحات جشن رو درست تو لحظه تغییر فصل از همینجا بخونین.