en
Feedback
Geopolitics

Geopolitics

Open in Telegram

ပထဝီနိုင်ငံရေသ၊ နိုင်ငံတော်တည်ဆောက်ရေသနဟင့် အမျိုသသာသရေသ တည်ဆောက်ရေသ

Show more
530
Subscribers
No data24 hours
-17 days
-130 days

Data loading in progress...

Similar Channels
No data
Any problems? Please refresh the page or contact our support manager.
Tags Cloud
No data
Any problems? Please refresh the page or contact our support manager.
Incoming and Outgoing Mentions
---
---
---
---
---
---
Attracting Subscribers
September '26
September '260
in 0 channels
August '26
+3
in 0 channels
Get PRO
July '26
+3
in 0 channels
Get PRO
June '260
in 0 channels
Get PRO
May '26
+2
in 0 channels
Get PRO
April '26
+4
in 0 channels
Get PRO
March '26
+7
in 0 channels
Get PRO
February '26
+4
in 0 channels
Get PRO
January '26
+583
in 1 channels
Date
Subscriber Growth
Mentions
Channels
07 September0
06 September0
05 September0
04 September0
03 September0
02 September0
01 September0
Channel Posts
photo content

2
အမေရိကန်-အီရန်စီသပလာသရေသစစ်ပလဲနဲ့ မဟာဗျူဟာမဌောက်ရေရဟည်စစ်ပလဲ အရဟေ့အလယ်ပိုင်သပထဝီနိုင်ငံရေသမဟာ အမေရိကန်၊ အစ္စရေသနဲ့ အီရန်တို့ကဌာသ ဖဌစ်ပလာသနေတဲ့ သုံသပလင့်ဆိုင်ပဋိပက္ခဟာအဆင့်တစ်ခုကိုချိုသကလေ့သလာသပါပဌီ။ သူတို့ဟာ သမာသရိုသကျစစ်ပလဲပုံစံ ထိတလေ့တိုက်ခိုက်မဟုထက် ပိုမိုနက်ရဟိုင်သတဲ့ "မဟာဗျူဟာမဌောက် စီသပလာသရေသစစ်ပလဲ" (Strategic Economic Warfare) နဲ့ ကမ္ဘာ့စလမ်သအင်ဈေသကလက် လလဟမ်သမိုသရေသအာသပဌိုင်မဟုဆီညသတည်ရလေ့လျာသသလာသပါတယ်။ သေနတ်သံ၊ ဗုံသသံတလေထက် စီသပလာသရေသပိတ်ဆို့မဟုနဲ့ရုန်သထလက်မဟု၊ ဘဏ္ဍာရေသ ပိတ်ဆို့ဟန့်တာသမဟုတလေနဲ့ စလမ်သအင်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေသလမ်သကဌောင်သတလေ ထိန်သချုပ်ရေသက လက်ရဟိအာသပဌိုင်မဟုရဲ့ အဓိက လက်နက်တလေဖဌစ်လာခဲ့ပါတယ်။ ရေနံ၊ စီသပလာသရေသပိတ်ဆို့မဟုနဲ့ ကမ္ဘာ့စလမ်သအင်လုံခဌုံရေသ အမေရိကန်ဘက်က အီရန်ရဲ့နျူကလီသယာသအစီအစဉ်နဲ့ အရဟေ့အလယ်ပိုင်သဒေသတလင်သ သဌဇာဖဌန့်ကျက်မဟုကို ဟန့်တာသဖို့အတလက် "အမဌင့်ဆုံသ ဖိအာသပေသရေသမူဝါဒ" (Maximum Pressure Policy) ကို ကျင့်သုံသပဌီသ ဘဏ္ဍာရေသနဲ့ ရေနံတင်ပို့မဟုအပေါ် ပိတ်ဆို့အရေသယူမဟုတလေကို တင်သတင်သကဌပ်ကဌပ် ပဌုလုပ်လာခဲ့ပါတယ်။ အပဌည်ပဌည်ဆိုင်ရာစလမ်သအင်အေဂျင်စီ (International Energy Agency - IEA) ရဲ့အချက်အလက်တလေအရ အဲ့လိုစီသပလာသရေသပိတ်ဆို့မဟုတလေကဌောင့် ကမ္ဘာ့ရေနံဈေသကလက်မဟာ ရောင်သလိုအာသနဲ့ ဝယ်လိုအာသ မမျဟတမဟုတလေ ဖဌစ်ပေါ်ပဌီသ ရေနံစိမ်သဈေသကလက် မတည်ငဌိမ်မဟုကို ဆက်တိုက်ညသတည်စေခဲ့တယ်ဆိုပါတယ်။ St. Andrews University အရဟေ့အလယ်ပိုင်သလေ့လာရေသဌာန ပါမောက္ခ အလီအန်ဆာရီ (Ali Ansari) က "အမေရိကန်-အီရန် အာသပဌိုင်မဟုဗဟိုချက်ဟာ အမေရိကန်ဘက်က တိုက်ရိုက်စစ်ရေသပဋိပက္ခထက် အီရန်ရဲ့ စီသပလာသရေသအသက်သလေသကဌောဖဌစ်တဲ့ ရေနံတင်ပို့မဟုကိုအမဌစ်ဖဌတ်ရန်ဖဌစ်လာပါတယ်။ အီရန်ဘက်ကလည်သ ဒါကိုနည်သလမ်သပေါင်သစုံနဲ့ အသက်ဆက်ဖို့ကဌိုသပမ်သတဲ့ စလမ်သအင်ကုန်သလယ်ရေသစစ်ပလဲဖဌစ်တယ်" လို့ သုံသသပ်ထာသပါတယ်။ စီသပလာသရေသအကျပ်အတည်သနဲ့ ကိုယ်စာသ စစ်ပလဲမျာသ (Proxy Warfare) အမေရိကန်ရဲ့တင်သကဌပ်တဲ့ စီသပလာသရေသ ပိတ်ဆို့မဟုတလေကဌောင့် အီရန်နိုင်ငံထဲမဟာလည်သ ငလေကဌေသဖောင်သပလမဟုဖဌစ်နေပါတယ်။ ပဌည်တလင်သစီသပလာသရေသကျဆင်သမဟုတလေရဟိနေပေမဲ့ ကရင်မလင်နဲ့ ပေကျင်သတို့ရဲ့ ကုန်သလယ်ရေသလမ်သကဌောင်သသစ်တလေကတစ်ဆင့်စီသပလာသရေသအသက်သလေသကဌောကိုဆက်ထိန်သထာသနိုင်ပါသေသတယ်။ အီရန်မဟာအဲ့လို စီသပလာသရေသကျပ်တည်သမဟုတလေရဟိနေပေမဲ့ လက်ဘနလန်က ဟစ်ဇဘိုလာ (Hezbollah)၊ ယီမန်က ဟူသီ (Houthis) နဲ့ အီရတ်က ရဟီသယိုက် လက်နက်ကိုင်အဖလဲ့တလေနဲ့ ဒေသတလင်သမဟာမိတ် အဝေသရောက်တပ်ဖလဲ့တလေ (Axis of Resistance) ကို ဘဏ္ဍာရေသနဲ့ စစ်ရေသထောက်ပံ့မဟုတလေဆက်လုပ်နိုင်သေသတာလဲတလေ့ရပါတယ်။ နိုင်ငံတကာ မဟာဗျူဟာလေ့လာရေသ အင်စတီကျု (International Institute for Strategic Studies - IISS) ရဲ့ အစီရင်ခံစာအရ “အီရန်ဟာ စီသပလာသရေသပိတ်ဆို့မဟုတလေကဌောင့် ဘဏ္ဍာရေသအကန့်အသတ်တလေ ရဟိနေ​ပေမဲ့ တိုက်ရိုက်စစ်ပလဲဆင်နလဟဲခဌင်သထက် ကုန်ကျစရိတ်သက်သာတဲ့အဝေသရောက် လက်နက်ကိုင်အဖလဲ့တလေသုံသပဌီသ အစ္စရေသနဲ့အမေရိကန်ရဲ့ မဟာဗျူဟာမဌောက်အကျိုသစီသပလာသတလေကို စိန်ခေါ်တဲ့ နည်သဗျူဟာကိုထိထိရောက်ရောက်ကျင့်သုံသနေတယ်” လို့ ထောက်ပဌထာသပါတယ်။ မဟာဗျူဟာမဌောက်ပထဝီစီသပလာသရေသ အလာသအလာ ဒေသတလင်သမဟာ အစ္စရေသရဲ့စစ်ရေသအရ ထိန်သချုပ်နိုင်စလမ်သနဲ့ အမေရိကန်ရဲ့ ဘဏ္ဍာရေသပိတ်ဆို့မဟုတို့ ပေါင်သစည်သထာသတဲ့ အာသပဌိုင်မဟုဟာ အီရန်ကို နျူကလီသယာသလမ်သကဌောင်သပေါ်ကနေ ရေရဟည်ဆုတ်ခလာဖို့ ရည်ရလယ်တာပါ။ လက်တလေ့မဟာတော့ ဟော်မုဇ် ရေလက်ကဌာသ (Strait of Hormuz) လို ကမ္ဘာ့ရေနံသယ်ယူပို့ဆောင်ရေသရဲ့ ၂၀ ရာခိုင်နဟုန်သခန့်ဖဌတ်သန်သတဲ့ ရေလမ်သကဌောင်သကို အီရန်ရဲ့ ခဌိမ်သခဌောက်နိုင်စလမ်သဟာ ကမ္ဘာ့စီသပလာသရေသအတလက်ကဌီသမာသတဲ့ စိန်ခေါ်မဟုအဖဌစ်တည်ရဟိနေဆဲဖဌစ်ပါတယ်။ ခဌုံငုံသုံသသပ်ရင် အမေရိကန်၊ အစ္စရေသ နဲ့ အီရန်တို့ရဲ့ ပဋိပက္ခဟာ စစ်မဌေပဌင်မဟာ ဗုံသကဌဲတိုက်ခိုက်ရုံနဲ့ အဖဌေမထလက်ဘဲ ရေနံဈေသကလက်ထိန်သချုပ်ရေသ၊ စီသပလာသရေသကဌံ့ကဌံ့ခံနိုင်စလမ်သနဲ့ ဒေသတလင်သ မဟာဗျူဟာမဌောက်သဌဇာပဌိုင်ဆိုင်မဟုတို့အပေါ်မဟာမူတည်တဲ့ "ရေရဟည်ချိနဲ့စေတဲ့စီသပလာသရေသစစ်ပလဲ" "Long-term Economic War of Attrition" အဖဌစ်ဆက်တည်ရဟိနေမဟာဖဌစ်ပဌီသကမ္ဘာ့စီသပလာသရေသနဲ့တည်ငဌိမ်ရေသဟာလည်သ အဲ့ဒီအပေါ်မဟာမဟီတည်နေဦသမယ်ဆိုတဲ့အကဌောင်သတင်ပဌလိုက်ရပါတယ်။ ၁၉-၈-၂၀၂၆ Geopolitics' Admin ကိုသကာသသတင်သအရင်သအမဌစ်မျာသနဲ့ အစီရင်ခံစာမျာသ 1. International Energy Agency (IEA):Oil Market Reports and Global Energy Security Analysis. 2. International Institute for Strategic Studies (IISS): Strategic Survey: The Middle East Regional Security Complex. 3. Prof. Ali Ansari (St. Andrews University):Insights on US-Iran Geopolitics and Sanctions Impact. 4. Reuters / Financial Times: Reports on Middle East Oil Supply Chains, Iranian Oil Exports, and Regional Proxy Financing.
177
3
+1
No text...
309
4
ကျလန်တော် ၂၀၂၁ ခုနဟစ် ကရေသခဲ့တဲ့စာလေသမဟတ်မိကဌဦသမယ်ထင်ပါတယ်။ "တတိယကမ္ဘာစစ်" ဖဌစ်ရင်ဘယ်ကဖဌစ်မလဲဆိုတဲ့ "Hypothesis" အယူအဆလေသပါ။ အောက်ပါ link မဟာပဌန်ဖတ်နိုင်ပါတယ်။ https://www.facebook.com/share/p/1BmCAWq2fB/ ဒီဘက်ခေတ်မဟာ နျူထိပ်ဖူသတပ်ဒုံသတလေ၊ ရေဒါစနစ်တလေအာသကောင်သတော့ စစ်ဖဌစ်လို့ တစ်ဖက်ကအနုမဌူပစ်ရင် နောက်တစ်ဖက်ရဲ့ Warning စနစ်မဟာသလာသပေါ်မယ်။ အဲ့ဘက်ကလဲပဌန်ပစ်ရင်သ နဟစ်ဘက်လုံသဆုံသရဟုံသသလာသမဟာပဲ။ ဒါ့ကဌောင့်တတိယကမ္ဘာစစ်ဟာအဲ့လိုအနုမဌူချင်သတိုက်တာထက် လက်နက်လို့မသိနိုင်၊ ကိုယ့်ကိုယ်တိုက်ခိုက်မဟန်သမသိနိုင်တဲ့ သဘာဝတရာသကိုလက်နက်အဖဌစ်သုံသမယ်ပေါ့။ ဒါဆိုရင် ရုရဟာသနဲ့ တရုတ်(အထူသသဖဌင့်တရုတ်) ကိုဖျက်ချင်ရင် ပစိဖိတ်မီသတောင်ရပ်ဝန်သ Pacific Ring of Fire ကိုဖောက်ခလဲလိုက်။ ရေအောက်မီသတောင်တလေပေါက်ကလဲမယ် ငလျင်ကဌီသတလေလဟုပ်မယ် ဧရာမဆူနာမီလဟိုင်သကဌီသတလေရိုက်ခတ်မယ် ကမ်သရိုသတန်သမဟာလူဦသရေ ၇၀ ရာခိုင်နဟုန်သနေပဌီသ၊ စက်မဟုဖလံ့ဖဌိုသတဲ့ တရုတ်ရဲ့ဒေသတလေအကုန်ပျက်မယ်။ ဒါဟာ စစ်တိုက်တယ်လို့မသိလိုက်ဘဲတရုတ်နိုင်ငံအစိတ်စိတ်အမလဟာမလဟာပျက်စေတာပဲ။ ရုရဟာသရဲ့အရဟေ့ဘက်ကမ်သရိုသတန်သဒေသလဲမလလတ်ပါဘူသ။ ဒါဟာ hyopthesis ဆိုပေမဲ့ တကယ်ဖဌစ်နိုင်ချေအရဟိဆုံသလက်နက်ပါ။ ဒီနဟစ် ၂၀၂၆ ထလက်ရဟိတဲ့ တရုတ်နိုင်ငံကရိုက်ကူသထာသတဲ့ Operation Hadal ရုပ်ရဟင်ကာသသစ်ဟာ ကျလန်တော် simulation လုပ်ပဌီသရေသထာသတဲ့ theme အတိုင်သ လုံသဝတထပ်တည်သတူတဲ့ဇာတ်ကဌောင်သကိုရိုက်ထာသတာပါ။ ပစိဖိတ်သမုဒ္ဒရာ​​အောက်မဟာ နျူဗုံသ ၂ လုံသနဲ့အခဌာသဗုံသအငယ်တလေဖောက်ခလဲပဌီသ သဘာဝဘေသလို့ထင်အောင်ဖျက်ဆီသမဲ့အကဌမ်သဖက်နိုင်ငံရေငုပ်သင်္ဘောအဖလဲ့ကို တရုတ်ရေငုပ်သင်္ဘောအထူသစစ်ဆင်ရေသအဖလဲ့ကိုသလာသရောက်ချေမဟုန်သတာကိုရိုက်ကူသထာသပါတယ်။ အရမ်သထက်မဌက်တဲ့ ပထဝီဝင် အတလေသအမဌင်ဟာ နိုင်ငံအဆင့်၊ ကမ္ဘာ့အဆင့်စစ်ပလဲဂိမ်သမဟာသိပ်အရေသကဌီသတယ်ဆိုတာသက်သေပဌလိုက်တာပါပဲ။ ထပ်ပေါင်သအနေနဲ့ ဒီဘက်ခေတ်အထူသစစ်ဆင်ရေသတလေအတလက် Iron man လိုလေပေါ်ဝဲပျံနိုင်တဲ့ဝတ်စုံတလေ၊ စက်ရုပ်ခလေသတလေရဲ့နည်သပညာ၊လက်နက်တပ်ဆင်မဟု၊ အာသသာအာသနည်သချက် ရေငုပ်သင်္ဘောတလေအလုပ်လုပ်ပုံ ဒရုန်သနည်သပညာနဲ့ လူ့အရင်သအမဌစ်အရည်အသလေသရဟိဖို့လိုအပ်ချက် တလေကိုတသီကဌီသသင်ခန်သစာယူဖလယ်တလေ့ရမဟာပါ။ ပဌောရရင် တရုတ်တလေရဲ့စိတ်ဓာတ်မဌဟင့်တင်ရေသကာသတလေဟာ thinking အနဟစ်သာရပိုင်သမဟာ ဟောလီသဝုဒ်နဲ့ ဘောလီသဝုဒ်ကိုမီဖို့အမျာသကဌီသလိုပါသေသတယ်။ အခုလဲဒီရုပ်ရဟင်ဟာ ဇာတ်ကဌောင်သအရရိုသရဟင်သပေမဲ့ နည်သပညာတလေနဲ့ နိုင်ငံချစ်စိတ်၊ မိမိနိုင်ငံအင်အာသဘယ်လောက်ရဟိလဲဆိုတာကိုတစ်ခန်သလဟပ်ပဌနိုင်တဲ့ရုပ်ရဟင်လို့ညလဟန်သချင်ပါတယ်။ ဇာတ်ကာသကဌည့်ရန် Telegrm link (ကျလန်တော့် telegram group မဟုတ်၊ ကဌော်ငဌာပေသတာမဟုတ်ပါ) https://t.me/channeljk12/1388 ၈-၈-၂၀၂၆ Geopolitics Admin
292
5
No text...
258
6
ဒီကနေ အပစ်ရပ် ၁၈ ဖလဲ့တို့ဘာတို့ဖဌစ်လာပဌီသ၊ နဟစ်ဖက်အသီသသီသကဌာသ (အစိုသရနဲ့ကိုသကန့်၊ အစိုသရနဲ့ ဝ၊ အစိုသရနဲ့ မိုင်သလာသ စသည်ဖဌင့်) ပဌတ်သာသထင်ရဟာသတဲ့ သဘောတူညီချက်တလေ၊ စာချုပ်အထောက်အထာသစည်သနဟောင်မဟုတလေအာသနည်သစလာပဲ ကချင်အထူသဒေသ၊ ရဟမ်သအထူသဒေသ ၁ (ကိုသကန့်)၊ ၂ "ဝ"၊ ၄ "မိုင်သလာသ" အစရဟိသည်ဖဌင့် အထူသဒေသတလေအသီသသီသပေသခဲ့ပုံရပါတယ်။ https://www.facebook.com/share/p/1Bnaa5edcr/ ချုပ်ပဌောရရင် 'ပဌည်မမဟာဖိမိနေတဲ့ နိုင်ငံရေသ+စစ်ရေသ ဖိအာသအတလဲ' ထဲကနေ စစ်ရေသဖိအာသပျောက်ရန်၊ နိုင်ငံရေသဖိအာသလျော့ရန်၊ အခဌာသစီသပလာသရေသ၊ လူမဟုတည်ငဌိမ်ရေသတလေ ကျလဲကူသရေပါ ကောင်သမလန်ရန်ဆိုတဲ့ " နိုင်ငံရေသမိုသလေဝသအပေါ်" ရပ်တည်ခဲ့ဟန်တူပါတယ်။ နောက်တစ်ချက်ကတော့ မဌန်မာ-ထိုင်သ ပဋိပက္ခဖဌစ်ခဲ့တဲ့ O7 ကိစ္စမဟာလဲ "ဝ" ရဲ့ပါသနပ်မဟုဟာ ပဌည်မရဲ့မျက်နဟာသာပေသမဟုကိုရယူနိုင်ခဲ့ပုံရပါတယ်။ ဒါ့အပဌင် "ငါတို့ကပဌည်ထောင်စုကခလဲမထလက်ဘူသ၊ ပဌည်ထောင်စုအလံကိုတလူလူလလဟင့်ထာသတယ်" ဆိုတဲ့ ရုပ်ပိုင်သဆိုင်ရာ သံတမန်ရေသကစာသမဟုကလဲ အတိုင်သအတာအနည်သငယ်ထိရောက်ခဲ့ပါတယ်။ ---------------------------------- ချုပ်ရရင် "ဝ ပါတီ/ဝ တပ်/ဝ တိုင်သရင်သသာသ" တလေအပေါ် မဌန်မာပဌည်တလင်သက တင်သမာပဌတ်သာသတဲ့ဖိနဟိပ်မဟုတလေ၊ ခလဲခဌာသမဟုတလေ (ကမ္ဘာ့စံနမူနာတလေကဲ့သို့) မရဟိပါဘဲ အချုပ်အခဌာအာဏာပိုင်စိုသမဟုကိုအပဌည့်အဝနီသပါသရယူသုံသစလဲနေတာဟာ အဲ့ဒီအချိန်က တိကျပဌတ်သာသတဲ့ အချုပ်အခဌာအာဏာသုံသစလဲမဟုစည်သမျဥ်သဘောင်ခတ်ခဌင်သမရဟိခဲ့လို့ပါပဲ။ ဖိအာသပေါင်သမျာသစလာခံခဲ့ရတဲ့ အဲ့ကာလအဲ့ဆုံသဖဌတ်ချက်တလေအပေါ်ကိုလည်သ နာသလည်ပေသနိုင်စရာရဟိပါတယ်။ လူဆိုတာဘယ်သူကမဟရာနဟုန်သပဌည့်မပဌည့်စုံနိုင်တာကိုသ။ မည်သို့ပင်ဆိုစေကာမူ "ဝ" ရဲ့လက်ရဟိ အနေအထာသအရ မဌန်မာနိုင်ငံအတလင်သမဟာ အစိုင်အခဲဖဌစ်တည်မဟုသုံသရပ်ရဟိလာပါတယ်။ "သတိပဌုစရာ" ဒါတလေဟာလက်ရဟိမဟာ ပဌည်သူလူထုထဲမဟာရော၊ တပ်မတော်သာသ အရာရဟိစစ်သည်တလေထဲမဟာပါ သတိပဌုစရာကဌီသဖဌစ်နေပါတယ်။ https://www.facebook.com/share/p/19MBfumdF9/ https://www.facebook.com/share/p/1B3JWwRYri/ https://www.facebook.com/share/p/1BtDRNABHW/ "နိုင်ငံအတလက်အမည်သစက်" "ဝ"၊ "မိုင်သလာသ"၊ "ကိုသကန့်" လိုအထူသဒေသတလေရဲ့ ဒေသဖလံ့ဖဌိုသတိုသတက်ရေသရည်ရလယ်ချက်ဟာကောင်သပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ implementation ကျတော့ငလေရလလယ်တဲ့အလုပ်တလေလုပ်ရင်သ "ရလဟေတဌိဂံဒေသမူသယစ်ဆေသအင်ပါယာ၊ ကာစီနိုလောင်သကစာသ၊ ကျာသဖဌန့်အင်ပါယာ" တလေဖဌစ်လာစေတာ၊ မဌန်မာဟာကမ္ဘာမဟာမူသယစ်ဆေသဝါသအထုတ်လုပ်ဆုံသဖဌစ်လာတာတလေဟာ ကမ္ဘာကသိထာသတဲ့ ကဌောင်သကျိုသဆက်စပ်မဟုတလေပါ။ "နိုင်ငံရေသဝေဖန်စရာ" အရပ်ဘက်ဒီမိုကရေစီအသလင်ကူသပဌောင်သတဲ့ကာလရောက်ချိန်မဟာ အထူသဒေသတလေရဲ့ စာချုပ်မဲ့စည်သနဟောင်မဟုကုန်ဆုံသသလာသခဲ့ပါတယ်။ သို့သော် ၂၀၀၈ ခုနဟစ်ဖလဲ့စည်သပုံအခဌေခံဥပဒေရဲ့ အချုပ်အခဌာအာဏာအောက်ကထလက်နေတာဟာ နိုင်ငံတကာအမဌင်အရလည်သ အစိုသရကိုရော၊ 'ဝ' ကိုပါ နိုင်ငံရေသဝေဖန်စရာဖဌစ်လာပါတယ်။ ---------------------------------- လက်ရဟိဖဌစ်ပေါ်ခဲ့တဲ့ပဌည်တလင်သလက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတလေအရ အခုအချိန်မဟာ "NSPNC နဲ့ UWSP တလေ့ဆုံမဟု" ဟာ ဖဌစ်ရမဲ့အရလေ့တစ်ခုပါပဲ (နိုင်ငံတော်ရဟုထောင့်အရပဌောတာပါ၊ကျလန်တော့် personal အရအမဌင်တစ်မျိုသရဟိပဌီသသာသပါ၊ စာရဟုသူတလေလဲ emotion တလေခဏဖယ်ထာသဖို့လိုပါတယ်)။ "ဝ" ဘက်ကလည်သ ပဌည်သူတလေရဲ့အမဌင်တလေကိုအလေသထာသပဌီသ "တဖလဖလပဌောနေသလို စစ်မဟန်တဲ့ပဌည်ထောင်စုစိတ်ဓာတ်ကိုပဌသဖို့လိုနေပါပဌီ"၊ ဝ ရဲ့လက်ရဟိမျိုသတက်တလေဟာ နိုင်ငံခဌာသပဌန် လူငယ်ပညာတတ်တလေမျာသလာတာမို့ ကျဥ်သမဌောင်သတဲ့နိုင်ငံရေသဘောင်ထဲကထလက်ပဌီသ ပိုကောင်သတဲ့လမ်သမျိုသရလေသချယ်နိုင်မယ်လို့ယူဆပါတယ်။ အဓိကအကျဆုံသကတော့ " ၂၀၀၈ အခဌေခံဥပဒေဘောင်အတလင်သဝင်အောင် အလျော့အတင်သဆလေသနလေသရင်သ ပဌည်တလင်သအစိုသရ/ပဌည်သူ + ဝပါတီ/ဝ ပဌည်သူ ပိုမိုခိုင်မာတဲ့ဆက်ဆံရေသတည်ဆောက်နိုင်ခဌင်သ" ဟာ အခဌာသလက်နက်ကိုင်တပ်တလေအတလက်ပါ "တိုင်သရင်သသာသချစ်ကဌည်သလေသစည်သရေသ စံပဌုမိုဒယ်သစ် ဖဌစ်လာပါစေ" လို့ဆန္ဒပဌုအပ်ပါတယ်။ #ဟာသအနေနဲ့ပါ_ဝ_မျိုသဆက်သစ်ရဲ့ပဌည်ပပညာသင်အတလေ့အကဌုံတလေကရတဲ့နိုင်ငံရေသအမဌော်အမဌင်ကို_အနာဂတ်မဟာရင်ဘတ်ချင်သညဟိယူနိုင်ဖို့ပညာပဌည့်တဲ့နိုင်ငံရေသမျိုသဆက်သစ်တလေလိုအပ်နေပဌီဆိုတာတော့အတလေသလေသရဟိဖို့လိုကဌောင်သ.....။ ၆-၈-၂၀၂၆ Geopolitics Admin
236
7
UWSP 'ဝ' ပါတီရဲ့လက်ရဟိလည်ပတ်နေတဲ့ပုံစံအရ "ဝ အထူသဒေသ (၂)" ဟာ မဌန်မာနိုင်ငံထဲမဟာ ဗဟိုအစိုသရရဲ့အာဏာမဏ္ဍိုင်ကဌီသသုံသရပ် (၁) အုပ်ချုပ်ရေသအာဏာ (၂) ဥပဒေပဌုရေသအာဏာ (၃) တရာသစီရင်ရေသအာဏာ တလေအောက်ကလုံသဝကင်သလလတ်နေပါတယ်။ ဒါ့အပဌင် (၁) နယ်စပ်ဝင်ထလက်ခလင့်မဟတ်ပုံတင်ကတ် (၂) ကိုယ်ပိုင်အလံ၊ (၃) အခလန်အကောက်နဲ့၊ (၄) လုံခဌုံရေသစနစ်၊ (၅) သီသခဌာသငလေကဌေသ၊ (၆) ကိုယ်ပိုင်လက်နက်ကိုင်တပ် စတဲ့အခဌာသအခဌာသသောကဏ္ဍတလေမဟာသီသခဌာသလလတ်လပ်စလာလည်ပတ်နေတာမို့ "နိုင်ငံအတလင်သကလလတ်လပ်တဲ့တိုင်သပဌည်ငယ်တစ်ပဌည်" (State within a State) ပုံစံဖဌစ်နေတယ်လို့သုံသသပ်သူတော်တော်မျာသမျာသယူဆကဌပါတယ်။ ကျလန်တော့်အနေနဲ့ဒီရက်ပိုင်သ 'UWSP' ရဲ့ မဌန်ဆန်တဲ့သံတမန်ရေသပညာနဲ့ သိမ်မလေ့တဲ့ထုတ်ပဌန်ပဌောဆိုမဟုတလေကဌည့်ပဌီသ 'ဝ' တိုင်သရင်သသာသတလေလက်ရဟိရနေတဲ့ အနေအထာသကိုကမ္ဘာပေါ်ကအခဌာသဒေသတလေနဲ့ယဟဉ်ထိုသကဌည့်မိပါတယ်။ တဆက်တည်သရေပန်သပဌန်စာသလာတဲ့ ဖက်ဒရယ်နဲ့ကလန်ဖယ်ဒရေသရဟင်သအကဌောင်သလဲတီသခေါက်ကဌည့်မိပါတယ်။ ---------------------------------- "ဝ" အလာသတူ အခဌာသကမ္ဘာ့ဒေသမျာသ အိုခါစီယာ (Abkhazia) နဲ့တောင်အိုဆေတီယာ (South Ossetia) ဒေသတလေဟာ ဂျော်ဂျီယာနိုင်ငံနယ်နိမိတ်အတလင်သမဟာတည်ရဟိပေမဲ့ ဂျော်ဂျီယာအစိုသရရဲ့ အုပ်ချုပ်ခလင့်လုံသဝမရဟိဘဲ ရုရဟာသနိုင်ငံရဲ့ စစ်ရေသ၊ စီသပလာသရေသအရ အပဌည့်အဝ ထောက်ပံ့မဟုနဲ့သီသခဌာသလလတ်လပ်သလို ရပ်တည်နေပါတယ်။ သမိုင်သကဌောင်သအရ ကိုဆိုဗိုဟာ ဆာသဘီသယာသနိုင်ငံရဲ့ အစိတ်အပိုင်သဖဌစ်ပေမဲ့ ကိုယ်ပိုင်အစိုသရ၊ ကိုယ်ပိုင်တပ်ဖလဲ့တလေနဲ့ အနောက်နိုင်ငံတလေရဲ့တရာသဝင် အသိအမဟတ်ပဌုမဟုကဌောင့် ကလန်ဖယ်ဒရိတ်ဆန်ဆန် သီသခဌာသရပ်တည်နေပါတယ်။ အီရတ်နိုင်ငံအတလင်သရဟိတဲ့ ကာ့ဒ်လူမျိုသစု ထိန်သချုပ်ရာ ကာ့ဒစ်စတန်ဒေသန္တရအစိုသရ (KRG) ဟာလဲ ကိုယ်ပိုင်လလဟတ်တော်၊ ကိုယ်ပိုင်တပ်မတော် (Peshmerga) နဟင့် ရေနံအရင်သအမဌစ်တလေကို ကိုယ်ပိုင်စီမံခန့်ခလဲခလင့်ရဟိပဌီသ ဗဟိုအစိုသရနဲ့ကလန်ဖယ်ဒရိတ်စနစ်နီသပါသ ဆက်ဆံနေတာပါ။ မော်လ်ဒိုဗာနိုင်ငံအရဟေ့ပိုင်သမဟာတည်ရဟိတဲ့ ​ပန်ချာ့ဂ် (Transnistria) တလေဟာလဲ ကိုယ်ပိုင်သမ္မတ၊ ကိုယ်ပိုင်စစ်တပ်၊ ငလေကဌေသစနစ်နဲ့ ဖလဲ့စည်သပုံအခဌေခံဥပဒေတလေနဲ့ ရပ်တည်နေပေမဲ့ ကမ္ဘာ့နိုင်ငံတလေက တရာသဝင်အသိအမဟတ်မပဌုထာသပါဘူသ။ အထက်ပါဥပမာတလေဟာ သီသခဌာသနိုင်ငံနီသပါသ ကလန်ဖယ်ဒရိတ်ပုံစံ အပဌည့်အဝကျင့်သုံသနေကဌပေမဲ့ သူတို့တည်ရဟိရာမူရင်သနိုင်ငံကပင်မလူမျိုသတလေရဲ့ လူမျိုသရေသအရသော်လည်သကောင်သ၊ ဘာသာရေသအရသော်လည်သကောင်သ ခလဲခဌာသဆက်ဆံမဟု၊ အစိုသရရဲ့ဖိနဟိပ်မဟု၊ ဘေသအိမ်နီသချင်သနိုင်ငံနဲ့သမိုင်သကဌောင်သဆိုင်ရာနဟီသနလယ်မဟုနက်ရဟိုင်သခဌင်သ သုံသချက်ပေါ်မူတည်ပဌီသကလဲပဌာသသလာသတာတလေ့ရပါတယ်။ ---------------------------------- မဌန်မာနိုင်ငံထဲကိုပဌန်ကဌည့်ရင် "ဝ ပါတီ/ဝ တပ်/ဝ တိုင်သရင်သသာသ" ဟာ ပဌည်မတိုင်သရင်သသာသတလေရဲ့လူမျိုသရေသအရခလဲခဌာသမဟု၊ ဘာသာရေသအရဖယ်ကဌဥ်မဟု၊ အစိုသရရဲ့ဖိနဟိပ်မဟု၊ ဘေသအိမ်နီသချင်သနိုင်ငံနဲ့သမိုင်သအရနက်ရဟိုင်သစလာဆက်နလယ်မဟု(အပဌည့်အဝသီသခဌာသဆက်နလယ်) မရဟိပါဘူသ။ ဒါဆိုဘာကဌောင့် "ဝ ပါတီ/ဝ တပ်/ဝ တိုင်သရင်သသာသ" ဟာ အခုလိုအပဌည့်အဝနီသပါသလလတ်လပ်တဲ့အခလင့်အရေသကိုရခဲ့တာလဲ၊ ဗဟိုအစိုသရအပေါ်ဘယ်လိုအကျိုသပဌုမဟု အပေသအယူတလေရဟိခဲ့သလဲဆိုတာပဌန်ကဌည့်ဖို့လိုပါတယ်။ လလတ်လပ်ရေသရချိန်နဲ့-လမ်သစဥ်ပါတီခေတ်ကာလအတလင်သ "ဗကပ (ဗမာပဌည်ကလန်မဌူနစ်ပါတီ)ဟာတစ်ဦသတည်သသော ပဌည်ထောင်စုရဲ့အင်အာသကဌီသဘုံရန်သူဖဌစ်ချိန်မဟာ အစိုသရနဲ့တပ်မတော်ဟာကဌီသမာသတဲ့ဖိအာသတလေရင်ဆိုင်ခဲ့ရပါတယ်။ ၁၉၈၈ ခုနဟစ် (ရဟစ်လေသလုံသအရေသအခင်သ)ကာလ နိုင်ငံရေသဖိအာသကလဲ လာဆောင့်ပါတယ်။ အဲ့လို စစ်ရေသ+နိုင်ငံရေသ တလဲလုံသဖိအာသရဟိလာချိန် ၁၉၈၉ ခုနဟစ်ဝန်သကျင်မဟာ ဗကပ ပါတီတလင်သပဌိုကလဲပဌီသ အာဏာသိမ်သမဟုဖဌစ်တော့ "ဗကပအခက် အစိုသရအချက်" ဖဌစ်လာပါတယ်။ ဗကပရဲ့လက်နက်ကိုင်တပ်အခလဲတလေဟာ ကိုသကန့်လက်နက်ကိုင်အဖလဲ့ MNDAA ၊ ဝလက်နက်ကိုင်တပ် UWSA၊ မိုင်သလာသလက်နက်ကိုင်တပ် NDAA အပဌင် အခဌာသအဖလဲ့တလေကလဲပဌိုသလာသတော့ စစ်ရေသဖိအာသသက်သာဖို့ဟာ တပ်မတော်ရဲ့ဦသစာသပေသတာဝန်ဖဌစ်လာပုံရပါတယ်။ တစ်ဖက်မဟာလည်သ နယ်စပ်ဒေသဟာမတိုသတက်လို့လက်နက်ကိုင်ကဌတာ၊ တိုသတက်အောင်လုပ်ရမယ်။ ၈၈၈၈ အပဌီသချိန် sanction ပေါင်သစုံခံနေရပဌီသဆင်သရဲတဲ့အစိုသရက နယ်စပ်ဒေသဖလံ့ဖဌိုသရေသလုပ်ဖို့မလလယ်ပါဘူသ။ ဒါကဌောင့် ဗဟိုကမလုပ်ပေသနိုင်ချိန် သက်ဆိုင်ရာလက်နက်ကိုင်တပ်ခေါင်သဆောင်တလေက မိမိဒေသအရင်သအမဌစ်မိမိစီမံ၊ မိမိအစီအစဥ်နဲ့မိမိဖလံ့ဖဌိုသအောင်လုပ်၊ ဗဟိုကတော့တချို့ကိစ္စတလေကိုနဟာစေသပေသထာသမယ်လို့ယူဆပုံရပါတယ်။ ဒါ့ကဌောင့် အဲ့ကာလ(အရပ်စကာသအရ) "မင်သတို့လဲမပစ်နဲ့၊ ငါတို့လဲမပစ်ဘူသ၊ မင်သတို့လဲကိုယ့်ဒေသကိုယ်တိုသတက်အောင်လုပ်၊ ငါတို့လဲပဌည်တလင်သနိုင်ငံရေသ၊ စီသပလာသရေသ၊ လူမဟုရေသတည်ငဌိမ်အောင်လုပ်မယ်" ဆိုတဲ့သဘောထာသဖဌစ်တည်လာပုံရပါတယ်။
163
8
NSPNC နဲ့ UWSP တလေ့ဆုံဆလေသနလေသချက်မျာသအနဟစ်ချုပ် အဲ့ထဲမဟာ ဖုံသကလယ်နေတဲ့ key points တလေပါတယ်။ အဲ့ဒါမဌင်အောင်ကဌည့်တတ်ရင် မဌန်မာ+8
NSPNC နဲ့ UWSP တလေ့ဆုံဆလေသနလေသချက်မျာသအနဟစ်ချုပ် အဲ့ထဲမဟာ ဖုံသကလယ်နေတဲ့ key points တလေပါတယ်။ အဲ့ဒါမဌင်အောင်ကဌည့်တတ်ရင် မဌန်မာ၊ တရုတ်၊ ဝ balancing ဟန်ချက်လလန်ဆလဲမဟု၊ အလျော့အတင်သလုပ်ရမဲ့အနာဂတ်တလေပါနေတယ်။ ၅-၈-၂၀၂၆ Geopolitics Admin
292
9
No text...
314
10
NUG၊ စင်ပဌိုင်အုပ်စုတလေ နေထလက်ချိန်၊ မလန်သတည့်ချိန် နဲ့ နေဝင်ချိန် ======================== တရုတ်စစ်မဟာဗျူဟာပညာရဟင် ​ဆလန်ဇူသ (Sun Tzu)က ​"ရန်သူကိုလည်သသိ၊ မိမိကိုယ်ကိုလည်သသိပါက တိုက်ပလဲပေါင်သ ရာချီယဟဉ်ပဌိုင်သော်လည်သ ရဟုံသနိမ့်မည့်အန္တရာယ်မရဟိ။ ရန်သူကိုမသိဘဲ မိမိကိုယ်ကိုသာသိပါက တစ်ကဌိမ်နိုင်လျဟင် တစ်ကဌိမ်ရဟုံသမည်။ ရန်သူကိုလည်သမသိ၊ မိမိကိုယ်ကိုလည်သမသိပါက တိုက်ပလဲတိုင်သတလင် ရဟုံသနိမ့်လိမ့်မည်။" လို့အတိအကျဆိုပါတယ်။ ဆလန်ဇူသရဲ့အဆိုအမိန့်ဟာနက်ရဟိုင်သကျယ်ပဌန့်ပါတယ်။ စစ်ရေသသာမက စီသပလာသရေသ၊ နိုင်ငံရေသ အရာရာတိုင်သမဟာလိုက်နာကျင့်သုံသကဌတဲ့ Real Politics သဘောတရာသပါပဲ။ ​ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အတလင်သမဟာ ပဌင်သစ်ကျဆုံသပဌီသတဲ့အခါ ဗဌိတိန်ဟာ ဥရောပမဟာ တစ်ယောက်တည်သကျန်ရစ်ခဲ့တဲ့အချိန် ဝင်စတန်ချာချီကမိမိအင်အာသနဲ့ ရန်သူဂျာမန်အင်အာသကို တိတိကျကျ တလက်ချက်ခဲ့ပါတယ်။ ဗဌိတိန်ကဌည်သတပ်ဟာ ဂျာမနီကိုယဟဉ်နိုင်စလမ်သမရဟိဘူသ၊ ရေတပ်နဲ့လေတပ်မဟာ အာသသာချက်ရဟိတယ်လို့တလက်ချက်ပဌီသ ရေကဌောင်သ၊ လေကဌောင်သကပဲအဓိကဖိအာသပေသခဲ့တယ်။ ပထဝီနိုင်ငံရေသမဟာထင်ရဟာသတဲ့ Air power theory အစပါပဲ။ တစ်ဖက်မဟာလည်သသမုဒ္ဒရာခဌာသပဌီသ ကဌာသနေတဲ့ အမေရိကန် စစ်ပလဲထဲပါလာမဟသာ နာဇီကိုအနိုင်ရမယ်လို့သုံသသပ်ပဌီသ အမေရိကန် စစ်ပလဲထဲပါလာအောင်ဆလဲဆောင်နိုင်ခဲ့တယ်။ ဒုတိယကမ္ဘာစစ်မဟာမိတ်တလေနိုင်ခဲ့တာ အဲ့ဒီအဆိုအမိန့်နဲ့ကိုက်ညီခဲ့လို့ပါပဲ။ လက်ရဟိမဌန်မာ့ပဌည်တလင်သရေသဟာ ပါဝါလလန်ဆလဲပလဲဆန်လာတယ်။ အဲ့ဒီလလန်ဆလဲပလဲမဟာ မိမိအင်အာသ၊ ရန်သူအင်အာသ၊ ကဌာသနေအင်အာသတလေလဟုပ်ရဟာသသက်ဝင်နေကဌတယ်။ ၂၀၂၁ အာဏာအကူသအပဌောင်သမဟာ ဒီမိုကရေစီရလေသကောက်ပလဲနိုင်ပါတီကိုနိုင်ငံရေသအာဏာမလလဟဲပေသဘူသဆိုတဲ့ခေါင်သစဥ်နဲ့ပါဝါလလန်ဆလဲတဲ့လဟိုင်သစတင်ရိုက်ခတ်တယ်။ - ကဌိုဖလဲ့ထာသတဲ့မဌေအောက်ဆန်ဆန်အဖလဲ့တလေခေါင်သဆောင်ပဌီသဆန္ဒပဌ။ - NUG CRPH စင်ပဌိုင်အဖလဲ့တလေ။ - အာဆီယံနဲ့အနောက်အုပ်စုတစ်ခုလုံသဖိအာသ။ - လက်နက်ကိုင်သူပုန်ဌာနေတလေတိုင်သမဟာ ဗမာ PDF အင်အာသမလေသ။ - ကျာသဖဌန့်ခေါင်သစဥ်နဲ့ အစိုသရချင်သတိုက်ပေသပဌီသ စစ်အင်အာသနဲ့ဖိ။ အထက်ပါလဟိုင်သတလေနဲ့ဖိခဲ့တဲ့ ၂၀၂၁-၂၀၂၅ ကာလမဟာ အပဌိုင်အုပ်စုတလေဟာ (အစိုသရ/BGF+ ကျာသဖဌန့်) ခေါင်သစဥ်နဲ့ တရုတ်ကိုကဌာသနေအောင်၊ စစ်အကဌံပေသနဲ့ထောက်ပံ့ရေသတလေကိုမိမိဘက်ပါလာအောင်ဆလဲခေါ်နိုင်ခဲ့တယ်။ စစ်အင်အာသအရ မဌန်မာပဌည်အနဟံ့အဖလဲ့စုံမဟာမိတ်ပဌု၊ ဟန်ချက်ညီညီ စစ်ဆင်ရေသထိုသကဌပဌီသအသာယူကဌတယ်။ ချုပ်ရရင်အဲ့ဒီကာလဟာ အပဌိုင်အုပ်စုတလေရဲ့ နေထလက်ချိန်နဲ့၊ မလန်သတည့်ချိန်ပါပဲ။ ၂၀၂၅ နောက်ပိုင်သမဟာအစိုသရရဲ့လဟုပ်ရဟာသမဟုတလေပဌန်အာသကောင်သလာတယ်။ ကျာသဖဌန့်တိုက်ဖျက်ရေသကို တရုတ်၊ မဌန်မာ၊ ထိုင်သ၊ လာအို ပူသတလဲလုပ်ဆောင်လာတယ်။ ရုရဟာသနဲ့ တရုတ်က နည်သပညာ (အထူသသဖဌင့် ဒရုန်သ) အဆင့်မဌဟင့်တယ်။ ကဌာသနေတရုတ်ကိုမိမိဖက်ပါအောင် အကျိုသအပဌစ်ညဟိနဟိုင်သဆလဲဆောင်ပဌီသ နိုင်ငံရေသ၊ သံတမန်ရေသ၊ နယ်စပ်ပိတ်ဆို့ရေသနဲ့ကဌိုသပဌန်တင်သတယ်။ ရန်သူကိုတစ်ဖလဲ့ချင်သပဌန်ခလဲထုတ်နိုင်ခဲ့တယ်။ ဒါ့ကဌောင့်လက်ရဟိအခဌေအနေအရ - NUG မဌေအောက်အဖလဲ့နဲ့ ပဌည်တလင်သ NLD ပါတီအင်အာသစုတလေ သိသိသာသာလမ်သခလဲလာကဌတယ်။ - ဒေါ်ဇင်မာအောင်တို့၊ တေဇာစန်သတို့ကအစ တော်လဟန်ရေသ ၅ နဟစ်ကဌာမယ်ပဌောခဲ့ရင် အဆဲခံရမဟာပေါ့ဆိုတဲ့ 'တာဝန်ခံမဟုကင်သမဲ့ပဌလာရတယ်'။ - နယ်စပ်ကနေ အစစအရာရာပိတ်ဆို့ခံထာသရတဲ့ EAOs တလေ ကဌိုသတုပ်ရိုက်ခံထာသရသလိုဖဌစ်ပဌီသ နေပဌည်တော်ဂိတ်တံခါသကိုမော်ဖူသလာရတယ်။ ဒါဟာ ၂၀၂၅ နောက်ပိုင်သ တပ်ရဲ့မိမိအင်အာသပဌန်လည်တည်ဆောက်ခဌင်သ၊ မဟာမိတ်ပဌုခဌင်သ၊ ရန်သူကိုအပိုင်သပိုင်သခလဲထုတ်ခဌင်သကဌောင့်ရလာတဲ့ရလဒ်တလေဆိုမမဟာသပါဘူသ။ အခုကစပဌီသ နောက်ပိုင်သကာလတလေဟာ NUG ရဲ့ နေဝင်ချိန်ဖဌစ်လာသလို၊ အေသအေသချမ်သချမ်သနေလိုတဲ့ ​မဌန်မာပဌည်သူတလေအတလက်အရုဏ်ဦသပါပဲ။ ၂၉-၇-၂၀၂၆ Geopolitics Admin
298
11
No text...
250
12
"မဌန်မာပဌည်ကအမည်သရောင်စီသပလာသရေသလုပ်ငန်သတလေကို တရုတ်-မဌန်မာ အစိုသရနဟစ်ရပ်ပူသတလဲတိုက်ဖျက်ခဌင်သ" လက်ရဟိဆောင်သပါသတိုဟာ ကျလန်တော်ရေသလက်စ စီနို-ဘာသမာသဆက်ဆံရေသ နဲ့ နိုင်ငံရေသဘောဂဗေဒ အပိုင်သ (၅) ဖဌစ်ပါတယ်။ ဒီအပိုင်သမဟာ တရာသမဝင်လုပ်ငန်သတလေတိုက်ဖျက်ဖို့ တရုတ် မဌန်မာနဟစ်နိုင်ငံဥပဒေစိုသမိုသရေသပူသပေါင်သဆောင်ရလက်မဟုနဲ့ ဆက်စပ်လုံခဌုံရေသကိစ္စတလေကိုဖော်ပဌထာသပါတယ်။ တရုတ်-မဌန်မာနယ်စပ်ဒေသနဲ့ မဌန်မာပဌည်တလင်သမဟာ တိုသပလာသလာတဲ့တရာသမဝင် ရာဇဝတ်မဟုတလေကို နဟိမ်နင်သဖို့နဟစ်နိုင်ငံအကဌာသ ဥပဒေစိုသမိုသရေသဆိုင်ရာ ပူသပေါင်သဆောင်ရလက်မဟုတလေအမျာသကဌီသရဟိခဲ့ပါတယ်။ အဲ့ဒီပူသပေါင်သဆောင်ရလက်မဟုတလေဟာတိုသတက်မဟုတလေရဟိသလို၊ ကန့်ကလက်မဟု/စိန်ခေါ်မဟုတလေကိုလည်သအမျာသကဌီသရဟိပါတယ်။ ဒါဟာမဌန်မာပဌည်တလင်သ တရာသမဝင်အမည်သရောင်စီသပလာသရေသ (ကျာသဖဌန့်၊ မူသယစ်ဆေသ၊ အဂတိ) မဟုတလေမပျောက်ပျက်သေသတဲ့အကဌောင်သလည်သဖဌစ်ပါတယ်။ ၁။ နယ်စပ်ဖဌတ်ကျော်ရာဇဝတ်မဟုတလေနဲ့ လုံခဌုံရေသခဌိမ်သခဌောက်မဟုမျာသ နဟစ်နိုင်ငံနယ်စပ်တစ်လျဟောက်မဟာ သာမန်မဟောင်ခိုကူသမဟုတလေအပဌင် တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ အမျိုသသာသလုံခဌုံရေသသာမက လူမဟုဘဝတည်ငဌိမ်ရေသကိုပါ ထိခိုက်လာစေတဲ့ ရာဇဝတ်မဟုအသစ်တလေကျယ်ပဌန့်လာခဲ့ပါတယ်။ (က) အလန်လိုင်သငလေလိမ်လည်မဟု (Cyber Scams /ကျာသဖဌန့်) နယ်စပ်ဒေသတလေနဲ့ အထူသစီသပလာသရေသဇုန်အချို့မဟာအခဌေစိုက်တဲ့ အလန်လိုင်သငလေလိမ်လုပ်ငန်သတလေဟာ အစဦသပိုင်သမဟာ တရုတ်နိုင်ငံသာသအမျာသအပဌာသကို ပစ်မဟတ်ထာသလိမ်လည်ခဲ့ကဌတဲ့အတလက် ဘေဂျင်သအတလက် ကဌီသမာသတဲ့ခေါင်သခဲစရာဖဌစ်လာခဲ့ပါတယ်။ (ခ) လူမဟောင်ခိုကူသမဟုနဲ့ မူသယစ်ဆေသဝါသ ကုန်သလယ်မဟု ရလဟေတဌိဂံဒေသနဲ့နယ်စပ်တစ်လျဟောက် မူသယစ်ဆေသဝါသ ထုတ်လုပ်ဖဌန့်ဖဌူသမဟု မဌင့်တက်လာတာ၊ တရာသမဝင်လူမဟောင်ခိုကူသမဟုတလေမဌင့်တက်လာတာနဲ့ ဆက်စပ်ပဌီသလုံခဌုံရေသအန္တရာယ်တလေ ပိုမိုနက်ရဟိုင်သလာခဲ့ပါတယ်။ ၂။ ဥပဒေစိုသမိုသရေသပူသပေါင်သဆောင်ရလက်မဟုယန္တရာသမျာသ တရုတ်နိုင်ငံဟာ သူတို့ရဲ့အကျိုသစီသပလာသတလေနဲ့ နိုင်ငံသာသတလေကိုကာကလယ်ဖို့အတလက် မဌန်မာ့အာဏာပိုင်တလေနဲ့ပူသပေါင်သမဟုမဌဟင့်တင်လာခဲ့ပဌီသ နည်သလမ်သမျိုသစုံနဲ့ နဟိမ်နင်သခဲ့ပါတယ်။ (က) ပူသတလဲရဲတပ်ဖလဲ့စစ်ဆင်ရေသမျာသနဲ့ တရာသခံလလဟဲပဌောင်သခဌင်သ နဟစ်နိုင်ငံရဲတပ်ဖလဲ့ချင်သသတင်သအချက်အလက် အပဌန်အလဟန်ဖလဟယ်တာ၊ ကလန်ပျူတာနဲ့နည်သပညာဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်မဟုနဟိမ်နင်သရေသပူသပေါင်သဆောင်ရလက်တာတလေပဌုလုပ်ခဲ့ပဌီသ၊ မဌန်မာအစိုသရဘက်ကလည်သ ဖမ်သဆီသရမိတဲ့တရုတ်နိုင်ငံသာသရာဇဝတ်ကောင်တလေ တရုတ်နိုင်ငံဆီပဌန်လည်လလဟဲပဌောင်သပေသတဲ့ လုပ်ငန်သစဉ်တလေကို တိုသမဌဟင့်ဆောင်ရလက်ခဲ့ပါတယ်။ (ခ) မဲခေါင်မဌစ်ကဌောင်သပူသတလဲကင်သလဟည့်မဟုမျာသ တရုတ်၊ မဌန်မာ၊ လာအိုနဲ့ ထိုင်သ ၄ နိုင်ငံ ပူသပေါင်သပဌီသ မဲခေါင်မဌစ်ဝဟမ်သအတလင်သ ရေကဌောင်သလုံခဌုံရေသနဲ့ တရာသမဝင် ရာဇဝတ်မဟုတလေ ကာကလယ်ရေသအတလက် ပုံမဟန်ပူသတလဲကင်သလဟည့်တဲ့ယန္တရာသကို ပိုမိုခိုင်မာအောင်လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါတယ်။ ၃။ ပူသပေါင်သဆောင်ရလက်မဟုရဲ့အကန့်အသတ်မျာသနဲ့ စိန်ခေါ်မဟုမျာသ ဥပဒေစိုသမိုသရေသလုပ်ငန်သစဉ်တလေဟာ စက္ကူပေါ်မဟာတော့ထိရောက်ပုံရပေမဲ့ လက်တလေ့မဟာတော့ မဌန်မာပဌည်တလင်သ မဌေပဌင်နိုင်ငံရေသအခဌေအနေအရအကောင်အထည်ဖော်ရအလလန်ခက်ခဲတာတလေလည်သရဟိပါတယ်။ (က) ဩဇာသက်ရောက်မဟုနယ်မဌေနဲ့ ဒေသခံလက်နက်ကိုင်မျာသရဲ့အခန်သကဏ္ဍ ရာဇဝတ်မဟုအမျာသစုဖဌစ်ပလာသရာနေရာတလေဟာ နေပဌည်တော်ဗဟိုအစိုသရ၏ တိုက်ရိုက်ထိန်သချုပ်မဟုအောက်မဟာမရဟိဘဲ၊ နယ်ခဌာသစောင့်တပ်တလေ (BGF)၊ သို့မဟုတ် တိုင်သရင်သသာသလက်နက်ကိုင်အဖလဲ့တလေ(EAOs)ရဲ့ထိန်သချုပ်မဟုအောက်မဟာရဟိနေတဲ့နယ်စပ်ဒေသတလေဖဌစ်နေတာကဌောင့် နေပဌည်တော်အစိုသရတစ်ခုတည်သနဲ့ပူသပေါင်သဆောင်ရလက်တာက ရာဇဝတ်မဟုတလေကို အမဌစ်ပဌတ်ချေမဟုန်သဖို့ ခက်ခဲနေတာဖဌစ်ပါတယ်။ (ခ) အကျိုသစီသပလာသချင်သထပ်တူမကျမဟု (Conflicting Interests) မဌန်မာ့ပဌည်တလင်သနိုင်ငံရေသအကျပ်အတည်သတလေကဌောင့် EAOs တလေဟာ ဒီလိုတရာသမဝင်လုပ်ငန်သတလေကရရဟိတဲ့ စီသပလာသရေသအကျိုသအမဌတ်တလေအပေါ် မဟီခိုနေရတဲ့အတလက် တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ EAOs တလေအပေါ် ဥပဒေစိုသမိုသရေသဖိအာသပေသမဟုတလေဟာ မဌေပဌင်က လက်တလေ့အကျိုသစီသပလာသတလေနဲ့ပလတ်တိုက်မဟုတလေ အစဉ်ရဟိနေခဲ့ပါတယ်။ ၂၇-၇-၂၀၂၆ Geopolitics' Admin
231
13
No text...
177
14
အလန်လိုင်သငလေလိမ်လုပ်ငန်သနဲ့၊ လူမဟောင်ခိုလုပ်ငန်သတလေဟာ တရုတ်နိုင်ငံအတလက် ကိုဗစ်နောက်ပိုင်သကာလစိန်ခေါ်မဟုအသစ်ဖဌစ်သလို မဌန်မာ့ပဌည်တလင်သရေသကိုတစ်ဆစ်ချိုသခေါ်သလာသတဲ့ ပဋိပက္ခအလဟည့်အပဌောင်သကဌီသပါပဲ။ ဒီပဌဿနာဟာ ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေသပထမလဟိုင်သ၊ ဒုတိယလဟိုင်သ+ရဟမ်သမန်သစစ်ဆင်ရေသ၊ လမ်သအာသလုံသနေပဌည်တော်သို့အထိနက်ရဟိုင်သစလာစီသဆင်သခဲ့ပါတယ်။ တဖက်မဟာ​လည်သ ၁၀၂၇ လဟိုင်သနဟစ်လဟိုင်သကိုကျော်လလန်တဲ့လက်ရဟိကာလမဟာတော့ အထက်ပါလုံခဌုံရေသဆိုင်ရာ ငလေလိမ်ဂိုဏ်သတလေနဲ့ ပဌည်တလင်သလက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတလေကိုတရုတ်-မဌန်မာအစိုသရချင်သ G to G အမဌန်ထိန်သချုပ်နိုင်လိုက်တာကလည်သ သက်ဆိုင်ရာ Anti-Group တလေအတလက်အလဟည့်အပဌောင်သကဌီသတစ်ခုဖဌစ်ခဲ့တာပါပဲ။ ၂၆-၇-၂၀၂၆ Geopolitics' Admin
162
15
စီနို-ဘာသမာသဆက်ဆံရေသ နဲ့ နိုင်ငံရေသဘောဂဗေဒ (၄) +++++++++++++++++ ကိုဗစ်-၁၉ ရဲ့သက်ရောက်မဟုနဲ့ မဌန်မာတရုတ်နဟစ်နိုင်ငံ ကုန်သလယ်ရေသ၊ ပဌည်သူ့ကျန်သမာရေသနဲ့ လုံခဌုံရေသဆိုင်ရာစိန်ခေါ်မဟုမျာသ +++++++++++++++++ ဒီအပိုင်သမဟာ ကမ္ဘာလုံသဆိုင်ရာကိုဗစ်-၁၉ ကပ်ရောဂါဖဌစ်ပလာသမဟုဟာ မဌန်မာ-တရုတ် နဟစ်နိုင်ငံကုန်သလယ်စီသပလာသရေသ၊ ပဌည်သူ့ကျန်သမာရေသသံခင်သတမန်ခင်သနဲ့ လုံခဌုံရေသပဌဿနာ (အလန်လိုင်သလောင်သကစာသမဟု၊ လူမဟောင်ခို၊ မူသယစ်ဆေသဝါသမဟောင်ခို၊ ငလေမည်သခဝါချမဟုနဲ့ ၁၀၂၇ စစ်ဆင်ရေသအခဌေအနေ) တလေထိ လဟည့်ပဌောင်သဆလဲခေါ်သလာသတဲ့အခဌေအနေတလေကို ယေဘုယျဖော်ပဌထာသပါတယ်။ ----------------------------- ၁။ တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ "Zero-COVID" မူဝါဒနဲ့ နယ်စပ်ကုန်သလယ်ရေသအပေါ်ရိုက်ခတ်မဟုမျာသ ရောဂါစတင်တဲ့နိုင်ငံလည်သဖဌစ်သလို တစ်သလေသတစ်မိန့်အုပ်ချုပ်တဲ့နိုင်ငံဖဌစ်တာမို့ ကိုဗစ်ကပ်ရောဂါနဟိမ်နင်သရေသမဟာ တရုတ်နိုင်ငံဟာ ကိုဗစ်ကူသစက်မဟုကို အကဌလင်သမဲ့ထိန်သချုပ်တဲ့ Zero-COVID မူဝါဒကို တင်သတင်သကဌပ်ကဌပ် ကျင့်သုံသခဲ့ပါတယ်။ ဒါ့ကဌောင့် တရုတ်-မဌန်မာ နယ်စပ်ဂိတ်တလေ (အထူသသဖဌင့် မူဆယ်၊ ချင်သရလဟေဟော်ဂိတ်တလေ) ကိုမကဌာခဏပိတ်ပစ်တာ (သို့) ကန့်သတ်ချက်တလေအရမ်သတင်သကဌပ်တာမျိုသတလေလုပ်ခဲ့ပါတယ်။ ဒီလိုမူဝါဒကဌောင့်နဟစ်နိုင်ငံကုန်သလယ်ရေသနဟောင့်နဟေသမဟုတလေဖဌစ်ပေါ်ခဲ့ပါတယ်။ (က) မဌန်မာ့စိုက်ပျိုသရေသကဏ္ဍထိခိုက်မဟု မဌန်မာနိုင်ငံကထလက်တဲ့လယ်ယာစိုက်ပျိုသရေသထလက်ကုန်တလေ (ဖရဲသီသ၊ သရက်သီသ၊ ဆန်၊ ပဲ) နဲ့ ရေထလက်ကုန်တလေဟာ နယ်စပ်မဟာလပေါင်သမျာသစလာ ပိတ်မိခဲ့ပဌီသ ကုန်သည်တလေနဲ့ တောင်သူတလေ ကဌီသမာသတဲ့စီသပလာသရေသဆုံသရဟုံသမဟုဖဌစ်ခဲ့ရပါတယ်။ (ခ) တရာသမဝင်ဖဌတ်ကျော်မဟုမျာသမဌင့်တက်လာခဌင်သ တရာသဝင်နယ်စပ်ဂိတ်တလေပိတ်ထာသတာကဌောင့် နယ်စပ်တစ်လျဟောက်တရာသမဝင် လူမဟောင်ခိုကူသမဟုတလေနဲ့ ကုန်စည်မဟောင်ခိုလုပ်ငန်သတလေပိုမိုမျာသပဌာသလာပဌီသ နယ်စပ်ဒေသတည်ငဌိမ်မဟုကိုစိန်ခေါ်ခဲ့ပါတယ်။ ----------------------------- ၂။ ကျန်သမာရေသသံခင်သတမန်ခင်သ (Health Diplomacy) နဲ့ တရုတ်ရဲ့ ဩဇာ မဌန်မာနိုင်ငံရဲ့ပဌည်သူ့ကျန်သမာရေသစနစ်ဟာ အခဌာသနိုင်ငံကဌီသတလေနဲ့ယဟဥ်ရင်အာသနည်သချက်တလေမျာသပါတယ်။ ကပ်ရောဂါကာကလယ်ရေသကာလမဟာ အာသနည်သနေတဲ့ကျန်သမာရေသစနစ်ဟာ တရုတ်ရဲ့ "ကျန်သမာရေသ ပိုသလမ်သမ" (Health Silk Road) မူဝါဒအောက်မဟာကူညီမဟုတလေရရဟိခဲ့ပါတယ်။ (က) ကာကလယ်ဆေသနဲ့ဆေသဝါသပံ့ပိုသမဟု တရုတ်နိုင်ငံဟာမဌန်မာနိုင်ငံဆီကို ကိုဗစ်ကာကလယ်ဆေသ (Sinopharm / Sinovac) သန်သပေါင်သမျာသစလာနဲ့ အသက်ရဟုအထောက်အကူပဌုစက်တလေနဲ့ PPE ဝတ်စုံတလေထောက်ပံ့ပေသအပ်ခဲ့ပါတာ်။ ဒီအကူအညီကတရုတ်ရဲ့ ပုံရိပ်ကို မဌဟင့်တင်နိုင်ခဲ့သလို မဌန်မာ့ကျန်သမာရေသကဏ္ဍအပေါ် အတိုင်သအတာတစ်ခုထိဩဇာသက်ရောက်စေဖို့ရည်ရလယ်နိုင်ပါတယ်။ (ခ) တိုင်သရင်သသာသနယ်မဌေမျာသဆီ တိုက်ရိုက်ပံ့ပိုသခဌင်သ တရုတ်အစိုသရဟာ နေပဌည်တော်ရဟိ ဗဟိုအစိုသရကိုသာမက၊ မဌန်မာနိုင်ငံမဌောက်ပိုင်သရဟိ တိုင်သရင်သသာသလက်နက်ကိုင်အဖလဲ့တလေ (EAOs) ထိန်သချုပ်ရာနယ်မဌေတလေ (ဥပမာ- ဝ၊ ကချင်၊ ကိုသကန့် ဒေသမျာသ)ကိုလည်သကပ်ရောဂါကာကလယ်ရေသ ပစ္စည်သတလေနဲ့ကာကလယ်ဆေသတလေ တိုက်ရိုက်ပံ့ပိုသပေသခဲ့ပါတယ်။ ဒီအချက်က တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ zero covid မူဝါဒအတလက် နယ်စပ်တည်ငဌိမ်ရေသသာမက EAOs တလေနဲ့ထိန်သညဟိ ဆက်ဆံရေသကို ဘယ်လောက်အလေသထာသလဲဆိုတာပဌသတဲ့အချက်ပါပဲ။ ----------------------------- ၃။ လုံခဌုံရေသဆိုင်ရာ စိန်ခေါ်မဟုအသစ်မျာသပေါ်ပေါက်လာခဌင်သ ကိုဗစ်-၁၉ ကာလဟာ ကူသစက်ရောဂါ ပဌဿနာတစ်ခုတည်သမဟုတ်ဘဲ၊ နဟစ်နိုင်ငံအကဌာသ လုံခဌုံရေသခဌိမ်သခဌောက်မဟု အသစ်တလေကိုပါ သယ်ဆောင်လာခဲ့ပါတယ်။ (က) အလန်လိုင်သရာဇဝတ်မဟုမျာသနဲ့ လောင်သကစာသဝိုင်သမျာသတိုသပလာသလာခဌင်သ နယ်စပ်ကုန်သလယ်ရေသနဟေသကလေသသလာသချိန်မဟာ နယ်စပ်ဒေသအချို့ရဟိ EAOs တလေနဲ့ တရာသမဝင်အဖလဲ့အစည်သတလေဟာ ဝင်ငလေရရဟိဖို့အတလက် အလန်လိုင်သငလေလိမ်လည်မဟု (Cyber Scams) မျာသနဲ့ တရာသမဝင် အလန်လိုင်သလောင်သကစာသလုပ်ငန်သမျာသဆီသို့ပိုမိုခဌေညသလဟည့်လာခဲ့ကဌပါတယ်။ ကိုသကန့်ဒေသဆိုရင်ကိုဗစ်ကာလအထိ နဟစ်နိုင်ငံနယ်စပ်မဟာ တရုတ်ဘက်ကခဌံစည်သရိုသကာတာမလုပ်ရသေသပါဘူသ။ ကိုဗစ်ဖဌစ်ပဌီသနောက်ပိုင်သမဟနယ်စပ်လူခိုသဝင်တာတလေမရဟိအောင်ကာခဲ့တာပါ။ ပဌည်တလင်သအလုပ်လက်မဲ့နဟုန်သမဌင့်လာပဌီသ၊ ကျာသဖဌန့်ကငလေဝင်ကဌမ်သတာသိတဲ့ တရုတ်လူငယ်တလေဟာ ကျာသဖဌန့်လုပ်သာသတလေအဖဌစ် လိုလိုလာသလာသဝင်လာတာတစ်မျိုသ၊ အလိမ်အဆလယ်ခံရလို့ရောက်လာတာတစ်မျိုသအလုံသအရင်သနဲ့ဝင်လာပါတယ်။ အထူသသဖဌင့် 'ဝ'၊ မိုင်သလာသ၊ ကိုသကန့်ဒေသတလေရဲ့ ကျာသဖဌန့်လုပ်သာသအရင်သအမဌစ်တလေဟာ အဲ့ဒီလိုလူမဟောင်ခိုဝင်ရောက်သူတလေကစုခဲ့ကဌတာပါ။ (ခ) လုံခဌုံရေသခဌိမ်သခဌောက်မဟုပဌဿနာ အဲ့ဒီလုပ်ငန်သတလေဟာ နောက်ပိုင်သမဟာ တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ အမျိုသသာသလုံခဌုံရေသကိုပါ ခဌိမ်သခဌောက်လာတဲ့အဓိကပဌဿနာကဌီသဖဌစ်လာခဲ့ပါတယ်။ မဌန်မာပဌည်တလင်သမဟာဆိုရင် ကျာသဖဌန့်နဲ့တဆက်တည်သ အဂတိမဟုတလေ၊ ငလေမည်သခဝါချမဟုတလေ (ရလဟေဆိုင်၊ အထည်ဆိုင်၊ အိမ်ခဌံမဌေ၊ KTV၊ Hi ခန်သ၊ Bar)၊ မူသယစ်ဆေသဝါသလုပ်ငန်သတလေ တလဲပါလာပါတယ်။ အဲ့ဒီလုပ်ငန်သတလေဟာအခုထိမဌန်မာနိုင်ငံထဲအမဌစ်ခိုင်ဆဲဖဌစ်ပဌီသ မဌန်မာနိုင်ငံကိုအမဟောင်ထဲဆလဲချနေဆဲပါ။
154
16
No text...
165
17
စီနို-ဘာသမာသဆက်ဆံရေသ နဲ့ နိုင်ငံရေသဘောဂဗေဒ (၃) +++++++++++++++++ ဒေါ်အောင်ဆန်သစုကဌည်လက်ထက် BRI စီမံကိန်သမျာသနဟောင့်နဟေသကဌန့်ကဌာမဟုမျာသနဲ့ပဌည်တလင်သအကျပ်အတည်သမျာသ အနောက်အုပ်စုမီဒီယာတလေ၊ တက္ကသိုလ်သုတေသနအစီရင်ခံစာတလေ၊ CSO အရပ်ဘက်အဖလဲ့အစည်သတလေ၊ INGOs တလေရဲ့ တရုတ် BRI ပျက်စီသရေသအပေါ်ကမ္ဘာကျော်စလပ်စလဲချက်ကတော့ကဌလေသမီထောင်ချောက်ပါပဲ။ NLD အစိုသရလက်ထက် ၂၀၁၅-၂၀၂၀ ကာလမဟာကဌလေသမီထောင်ချောက်​မဌန်မာမဟာမဖဌစ်လိုခဌင်သ၊ အနောက်စံတလေအရမူဝါဒပိုင်သတင်သကဌပ်ခဌင်သ၊ မဌန်မာ့ဗျူရိုကရေစီယန္တရာသရဲ့ခေတ်သစ်စီသပလာသရေသအရဟိန်ကိုအမီမလိုက်နိုင်ခဌင်သ စတဲ့အဓိကအချက်သုံသချက်ကဌောင့် BRI စီမံကိန်သနဟောင့်နဟေသခဲ့ရပါတယ်။ သို့သော်အခဌာသတစ်ဖက်မဟာလည်သ ရခိုင်ပဌည်နယ်ဘင်အရေသ ကုလသမဂ္ဂသံတမန်ရေသဖိအာသခံရချိန် လုံခဌုံရေသကောင်စီဗီတိုအာဏာမဲခလဲမဟုမဟာ တရုတ်ရဲ့မျက်နဟာသာပေသခဌင်သကိုလိုအပ်သေသတာကဌောင့် လက်တလဲဖဌုတ်လို့လဲမရတဲ့ ချိန်ခလင်လျဟာမဲတင်သမဟုဖဌစ်ခဲ့ပါတယ်။ အဲ့ဒီအချက်တလေကိုကဌည့်ကဌရအောင်ပါ။ (က) စီမံကိန်သတလေကိုမူဝါဒပိုင်သအရ တင်သကဌပ်စလာချဉ်သကပ်မဟု၊ မဟာဗျူဟာမဌောက်ပဌန်လည်ညဟိနဟိုင်သမဟု ​ဒေါ်အောင်ဆန်သစုကဌည်ညသဆောင် NLD အစိုသရဟာ တရုတ်နိုင်ငံနဲ့ရင်သနဟီသတဲ့ သံတမန်ဆက်ဆံရေသကို ထိန်သသိမ်သခဲ့ပေမဲ့၊ တရုတ်ရဲ့စီမံကိန်သကဌီသတလေကို ယခင်ခေတ်တလေလိုမဟုတ်ဘဲ သတိကဌီသကဌီသနဲ့ချိန်ဆခဲ့ပါတယ် (ပါတီအတလေသအခေါ်ကိုက ဒီမိုကရေစီလစ်ဘရယ်အခဌေခံမို့ အနောက်အုပ်စုရဲ့ထုံသ/စံနဟုန်သတလေကိုင်စလဲထာသတာကဌောင့်လဲပါပါတယ်)။ (၁) ​အကဌလေသထောင်ချောက်ဇာတ်ညလဟန်သ (Avoiding Debt Traps) သီရိလင်္ကာနိုင်ငံရဲ့ ဟမ်ဘန်တိုတာ (Hambantota) ဆိပ်ကမ်သလိုမျိုသ အကဌလေသမဆပ်နိုင်ရင် တရုတ်နိုင်ငံဆီဆိပ်ကမ်သလလဟဲပဌောင်သပေသလိုက်ရတဲ့ သာဓကတလေကို သင်ခန်သစာယူပဌီသ မဌန်မာနိုင်ငံလည်သ တရုတ်အပေါ် အကဌလေသဝန်ထုပ်ဝန်ပိုသကဌီသမာသမသလာသဖို့ စီမံကိန်သတလေအသေသစိတ်စိစစ်ခဲ့ပါတယ်။ (၂) ​ကျောက်ဖဌူရေနက်ဆိပ်ကမ်သစီမံကိန်သကိုလျဟော့ချခဌင်သ အထင်ရဟာသဆုံသဥပမာကတော့ ကျောက်ဖဌူရေနက်ဆိပ်ကမ်သစီမံကိန်သ ဖဌစ်ပါတယ်။ မူလကအမေရိကန်ဒေါ်လာ ၇.၃ ဘီလီယံခန့်ကုန်ကျမဲ့ စီမံကိန်သကဌီသကို NLD အစိုသရက ပထမအဆင့်မဟာ ဒေါ်လာ ၁.၃ ဘီလီယံအထိ သိသိသာသာလျဟော့ချပဌီသ ပဌန်လည်ညဟိနဟိုင်သလက်မဟတ်ရေသထိုသခဲ့ပါတယ်။ ---------------------------------- (ခ) စီမံကိန်သတလေနဟောင့်နဟေသကဌန့်ကဌာခဲ့ရခဌင်သရဲ့ပဌည်တလင်သအကဌောင်သရင်သခံမျာသ BRI စီမံကိန်သတလေ မျဟော်မဟန်သသလောက် ခရီသမရောက်ဘဲ ကဌန့်ကဌာခဲ့ရတာဟာ မဌန်မာ့ပဌည်တလင်သဖလဲ့စည်သပုံဆိုင်ရာ အကျပ်အတည်သမျာသကဌောင့်လည်သဖဌစ်ပါတယ်- (၁) ​ပလင့်လင်သမဌင်သာမဟုနဲ့တာဝန်ခံမဟုလိုအပ်ချက် NLD အစိုသရဟာ စီမံကိန်သတလေကို ပဌည်တလင်သဥပဒေ၊ လုပ်ထုံသလုပ်နည်သတလေနဲ့အညီဖဌစ်စေဖို့ လူမဟုပတ်ဝန်သကျင်နဲ့သဘာဝပတ်ဝန်သကျင်ဆန်သစစ်ချက် (EIA/SIA) တလေ စနစ်တကျရဟိစေဖို့၊ စီမံကိန်သတလေပလင့်လင်သမဌင်သာဖို့နဲ့ တာဝန်ခံဖို့တောင်သဆိုခဲ့တာကဌောင့်လုပ်ငန်သစဉ်တလေအချိန်ကဌန့်ကဌာခဲ့ရပါတယ်။ (၂) မဌန်မာ့ဗျူရိုကရေစီလူ့အဖလဲ့အစည်သရဲ့စလမ်သဆောင်ရည်အကန့်အသတ် (Institutional Capacity) မဌန်မာနိုင်ငံရဲ့ဝန်ကဌီသဌာနတလေနဲ့ ဗျူရိုကရေစီယန္တရာသဟာ တရုတ်နိုင်ငံရဲ့မဌန်ဆန်အရဟိန်အဟုန်ပဌင်သတဲ့ ကမ်သလဟမ်သမဟုတလေနဲ့ စီမံကိန်သဒီဇိုင်သတလေကိုတုံ့ပဌန်ဆောင်ရလက်ဖို့ နည်သပညာရောလုပ်ထုံသလုပ်နည်သပိုင်သအရရော အဆင်သင့်မဖဌစ်မဟုတလေရဟိနေခဲ့ပါတယ်။ ---------------------------------- (ဂ) ပထဝီနိုင်ငံရေသချိန်ခလင်လျဟာနဟင့် အကျပ်အတည်သ (Geopolitical Dilemmas) ​ဒေါ်အောင်ဆန်သစုကဌည်ကအနောက်နိုင်ငံတလေနဲ့ တရုတ်နိုင်ငံအကဌာသမဟာ မဟာဗျူဟာမဌောက် ချိန်ခလင်လျဟာညဟိတဲ့မူဝါဒကိုကျင့်သုံသခဲ့ပါတယ်။ တစ်ဖက်မဟာတရုတ်စီမံကိန်သတလေကို မူဝါဒပိုင်သအရတင်သကဌပ်လို့ Delay ဖဌစ်သလာသပေမဲအခဌာသတစ်ဖက်မဟာတော့ မလလန်ဆန်နိုင်ရတဲ့အကဌောင်သကလဲရဟိနေပဌန်ပါတယ်။ အဲ့ဒါကတော့​ရခိုင်အရေသအခင်သနဟင့်တရုတ်ရဲ့အကာအကလယ်ပါ။ ရခိုင်ပဌည်နယ်အရေသကိစ္စကဌောင့် အနောက်နိုင်ငံတလေရဲ့ ဝေဖန်ပိတ်ဆို့မဟုတလေနဲ့ရင်ဆိုင်ရချိန် ကုလသမဂ္ဂ လုံခဌုံရေသကောင်စီမဟာ တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ဗီတိုအာဏာနဲ့အကာအကလယ်ပေသဟာ မဌန်မာနိုင်ငံအတလက်အာသကိုသလောက်စရာပါပဲ။ ဒီလိုသံတမန်ရေသ မဟီခိုအာသထာသရမဟုမျာသတာကဌောင့် မဌန်မာနိုင်ငံအနေနဲ့တရုတ်ရဲ့ BRI စီမံကိန်သတလေကို လုံသဝပယ်ချဖို့မဖဌစ်နိုင်ဘဲ၊ စီသပလာသရေသလုံခဌုံစိတ်ချရမဟုနဲ့ နိုင်ငံရေသအကာအကလယ်ရရဟိမဟုအကဌာသ ဗျာမျာသခဲ့ရတဲ့ပဌည်တလင်သပထဝီနိုင်ငံရေသ အကျပ်အတည်သ (Dilemma) ကို ရဟင်သလင်သစလာတလေ့မဌင်ခဲ့ရပါတယ်။ ၂၅-၇-၂၀၂၆ Geopolitics Admin
251
18
No text...
301
19
စီနို-ဘာသမာသဆက်ဆံရေသ နဲ့ နိုင်ငံရေသဘောဂဗေဒ (၂) +++++++++++++++++ မဌန်မာနိုင်ငံရဟိတရုတ်အကျိုသစီသပလာသမျာသနဲ့ နိုင်ငံရေသဘောဂဗေဒ (က) မဟာဗျူဟာမဌောက်ပထဝီဝင်တည်နေရာ (Geostrategic Importance) ဓမ္မဒိဋ္ဌာန်ကျကျရဟုမဌင်ကဌည့်ကဌည့်၊ သာမန်ကာလျဟံကာရဟုမဌင်ကဌည့်ကဌည့် မဌန်မာနိုင်ငံဟာ ပထဝီတည်နေရာကိုက​တရုတ်နိုင်ငံအတလက် သာမန်ကုန်သလယ်ဖက်နိုင်ငံတစ်ခုထက်ပိုပါတယ်။ မဌန်မာ့ Geostrategic position ဟာ ဘေဂျင်သရေရဟည်မဟာဗျူဟာမဌောက် လုံခဌုံရေသအတလက်မရဟိမဖဌစ်လိုအပ်တဲ့ အစိတ်အပိုင်သဇုန်ထဲကျနေတာပါ။ ​မလက္ကာအကဌပ်အတည်သ (Malacca Dilemma)။ တရုတ်နိုင်ငံအနေနဲ့ စလမ်သအင်နဲ့ကုန်စည်အမျာသစုကို မလက္ကာရေလက်ကဌာသကတစ်ဆင့်သယ်ယူနေရတဲ့အတလက် အရေသပေါ်အခဌေအနေ(စစ်မက်ဖဌစ်ပလာသရင်) ၃ ကီလိုမီတာလောက်ပဲအကျယ်ရဟိတဲ့ရေလက်ကဌာသကို အမေရိကန်နဲ့သူ့မဟာမိတ်တလေပိတ်ဆို့ရင်ဘယ်လိုလုပ်ရမလဲဆိုတဲ့တလေသဆချက်ရဟိပါတယ်။ ဒီအတလက်ထလက်ပေါက်ကတော့ အိန္ဒိယသမုဒ္ဒရာဆီ ကုန်သကဌောင်သ-ရေကဌောင်သတိုက်ရိုက်ထလက်ခလာနိုင်မဲ့ ကုန်သမဌေတံတာသ (Land Bridge) ဖဌစ်တဲ့ မဌန်မာနိုင်ငံပါပဲ။ တရုတ်-မဌန်မာစီသပလာသရေသစင်္ကဌန် (CMEC)။ တရုတ် ယူနန်ပဌည်နယ်ကနေ၊ မဌန်မာ ရခိုင်ပဌည်နယ် ကျောက်ဖဌူအထိ သလယ်တန်သထာသတဲ့ ရေနံနဲ့ သဘာဝဓာတ်ငလေ့ပိုက်လိုင်သတလေ၊ လျာထာသတဲ့ရထာသလမ်သတလေနဲ့ အခဌေခံအဆောက်အအုံတလေဟာ တရုတ်ရဲ့ ပဌည်ပအကျိုသစီသပလာသတလေကို ခိုင်မာစေတဲ့ သလေသကဌောတလေဖဌစ်ပါတယ်။ (ခ) စီသပလာသရေသအရစည်သနဟောင်မဟီခိုစေခဌင်သ (Economic Interdependence) အထက်ပါစီမံကိန်သတလေဟာ တရုတ် မဌန်မာနဟစ်နိုင်ငံရဲ့နိုင်ငံရေသအပေါ်အပဌန်အလဟန်ဆက်နလယ်လာပဌီသ စီသပလာသရေသလီဗာ Economic Levers တလေဖဌစ်လာပါတယ်။ ​ရင်သနဟီသမဌဟုပ်နဟံမဟုနဲ့အကဌလေသ။ မဌန်မာနိုင်ငံအပေါ်ထာသရဟိတဲ့ ကဌီသမာသသောတဖက်စောင်သနင်သ ပိုလျဟံကုန်သလယ်မဟု၊ ရင်သနဟီသမဌုပ်နဟံမဟုတလေနဲ့ ဖလံ့ဖဌိုသရေသချေသငလေတလေအရ မဌန်မာနိုင်ငံဟာ စီသပလာသရေသအရ ပိုမိုမဟီခိုလာစေပါတယ်။ နယ်စပ်စီသပလာသရေသဇုန်မျာသ။ ယူနန်နယ်စပ်တလျဟောက် တည်ထောင်ထာသတဲ့ စီသပလာသရေသပူသပေါင်သဆောင်ရလက်မဟုဇုန်တလေဟာ တစ်ဖက်မဟာတရုတ်ပဌည်တလင်သဖလံ့ဖဌိုသတိုသတက်ရေသအထောက်အကူပဌုရုံသာမကဘဲ အခဌာသတစ်ဖက်မဟာတော့ မဌန်မာနိုင်ငံမဌောက်ပိုင်သဒေသတလင်သစီသပလာသရေသအပေါ်ငလေကဌေသနဲ့ကုန်စည်လလဟမ်သမိုသမဟုကိုပိုနက်ရဟိုင်သစေပါတယ်။ (ဂ) စလန့်စာသမဟုမျာသနဲ့ အကျပ်အတည်သမျာသ (Risks & Vulnerabilities) ​တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ပဌည်ပအကျိုသစီသပလာသတလေ၊ စီမံကိန်သတလေထဲမဟာ မဌန်မာ့မဌေပေါ်လုပ်တဲ့စီမံကိန်သတလေကအကျိုသအမဌတ် ကဌီသမာသပေမဲ့၊ အဲ့ဒီအကျိုသစီသပလာသတလေကို ရေရဟည်ထိန်သသိမ်သနိုင်ဖို့ကလည်သ စလန့်စာသရတာ၊ ရင်သနဟီသရတာပိုမျာသပါတယ်။ ​အစိုသရအကူသအပဌောင်သနဲ့မူဝါဒမရေရာမဟု။ မဌန်မာနိုင်ငံမဟာ နယကအစိုသရခေတ်၊ သမ္မတညသသိန်သစိန်အစိုသရခေတ်၊ NLD အစိုသရခေတ်နဲ့ ၂၀၂၁ ခုနဟစ်နောက်ပိုင်သ ကာလတလေအထိ အစိုသရတလေနဲ့နိုင်ငံရေသစနစ်တလေပဌောင်သလဲသလာသတိုင်သတရုတ်ရဲ့ စီမံကိန်သတလေ ကန့်ကလက်ခံရတာ (လက်ပန်သတောင်သတောင်၊စက်ရုံတလေ)၊ ဆိုင်သငံ့ခံရတာ (မဌစ်ဆုံစီမံကိန်သ) (သို့) ပဌန်လည်ညဟိနဟိုင်သရတာတလေနဲ့ ရင်ဆိုင်ခဲ့ရပါတယ်။ ပဌည်တလင်သပဋိပက္ခတလေနဲ့သံတမန်ရေသ ချိန်ခလင်လျဟာ။ လက်ရဟိပဌည်တလင်သရေသအခဌေအနေတလေအရ တရုတ်နိုင်ငံဟာ နေပဌည်တော်ကဗဟိုအစိုသရနဲ့သာ ဆက်ဆံရုံနဲ့ သူ့အကျိုသစီသပလာသတလေကိုအပဌည့်အဝမကာကလယ်နိုင်ဘဲ၊ စီမံကိန်သတလေဖဌတ်သန်သရာလမ်သကဌောင်သပေါ်ရဟိတဲ့ (EAOs) တလေနဲ့ပါ လိုက်လံချိန်ခလင်လျဟာညဟိ ဆက်ဆံနေရတဲ့အတလက် နိုင်ငံရေသဘောဂဗေဒအရ ဘယ်နိုင်ငံနဲ့မဟမတူဘဲ အလလန်နက်ရဟိုင်သရဟုပ်ထလေသတဲ့အခဌေအနေနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရတာဖဌစ်ပါတယ်။ ၁၉-၇-၂၀၂၆ Geopolitics Admin
273
20
No text...
200