خانبابا مشار

(من البته اصلاً از مرگ نمی ترسم . اما از مرگ دانش می ترسم) این سخن از کسی ست که با کوله باری از دانش و اعتبار خانوادگی از حوزه علمیه قم مهاجرت کرده و کتابخانه مجلس را خانه اول خود قرار داده و شصت سال غرق در دریای بیکران نسخه های خطی شد.

روحیه اجتهادی استاد سبب می شد که حتی در فهرست نگاری مقلد دیگران نباشد و هیچ حرفی را بدون تحقیق و بررسی نپذیرد. به عنوان نمونه: رساله صد باب در اسطرلاب که در بسیاری از منابع و فهارس به خواجه نصیر طوسی منسوب شده را, استاد با جستجو و ژرف اندیشی دریافت که این رساله با شیوه نگارش خواجه همخوانی ندارد بلکه از آثار جدِ قاضی نورالله شوشتری است و پیش از این صاحب ریاض العلما نیز این رساله را از جدِ قاضی نور الله دانسته بود.

‍ 📚 The Care of Fine Books by: Jane Greenfield, Published: May 6th 2014, by: Skyhorse Publishing, ISBN13: 9781628737936, 160 pages. این کتاب یک راهنمای سراسر خواندنی و آموزشی برای چگونگی نگهداری از کتابهای ارزشمند است. جین گرینفیلد، نویسنده اثر، از تکنیکها و مواد مختلفی که در صحافی کتاب به کار رفته تا حمل و نگهداری کتاب، نور محیط، حشرات موذی، خیس شدگی، دزدی، پاکسازی و مرمت کتاب را مورد بحث قرار داده و با ذکر توضیحات مختصر ولی مکفی، اطلاعات بسیار مهمی را در اختیار هر آنکه به نگهداری کتاب های قدیمی علاقمند است، قرار داده است. @majidjaliseh

فؤاد سزگین در کنار استاد حایری

استاد حایری با اینکه شیفته دانش و بسیار کتاب دوست بود , به جهت روحیه زاهدانه ای که داشت, هیچگاه گنجینه ای شخصی از کتاب چاپی و نسخه خطی و عکسی برای خود نیندوخت و اساسا تا اواخر عمر خانه ای نداشت برای گردآوری کتاب. لذا بیشتر ساعات عمرش در کتابخانه و با کتاب سپری می شد و از مطالعه و واکاوی متون کهن لذت می برد و نکات ناب و ارزنده ای از آنها را برای دوستان بازگو می کرد و درک محضر او جذاب و آموزنده بود.

ژاپنی ها تقریبا برای هر چیزی کلمه اختصاصی دارند! یکی از کلمات جالب در این زبان "سوندوکو" به معنای کسی است که تعداد زیادی کتاب می خرد و در کتابخانه اش انبار می کند ولی آنها را مطالعه نمی کند!

استاد حایری می فرمود : وقتی یک نسخه مجهول بدستم می رسد , سر حال می شوم و به وجد می آیم. استاد برای یافتن نامِ کتابهای مجهول و مؤلفان آنها مشتاقانه و با انرژی مضاعف به جستجو می پرداخت. از کثرت مجهولات در برخی از فهرستها رنج می برد و انتقاد می کرد. در نقد یکی از فهرستهای پر مجهول به طنز می فرمود: چنین فهرستنگاری در معرفی نسخه ها, کتاب اول را می نویسد مجهول , کتاب دوم را می نویسد مجهول, به کتاب سوم که می رسد , خجالت می کشد آن را هم مجهول برگزار کند , چاره را از جانب خود نامی برای کتاب و مؤلف جعل می کند!

یاقوت حموی در معجم الادباء (۱۷:۲۷۷) از ابن البرفطی روایت میکند که: شنیدم شخصی در بازار بغداد از پدرش نوشته ها و کتب زیادی به ارث برده بود. در خاطرم گذشت که احتمالا از نوشته های منسوب به بزرگان هم در آنها باشد. پس نزد او رفتم و گفتم: دوست دارم که آنچه پدرت برای تو به جا گذاشته را ببینم، شاید چیزی از آنها خریدم. پس مرا به اتاقی برد. من در آنجا نشسته و به جستجو در آنها پرداختم٬ تا اینکه ناگهان با ورقه ای به خط ابن بواب مواجه شدم. پس یک قطعه دیگر که هیچ نیازی به آن نداشتم را نیز به آن اضافه کرده و گفتم این دو قطعه قیمتش چقدر است؟ فروشنده گفت: دوست من! آیا هیچ کدام دیگر از این مجموعه را نمیخواهی؟ گفتم: من الآن عجله دارم! و شاید دوباره باز گردم. گفت: آنچه تو برداشته ای قیمتی ندارد، و هدیه ای باشد از طرف من به تو! گفتم: نمی پذیرم. و مال اندکی که ارزشش نیم دانق بود به او دادم. (دانق یک ششم درهم است) گفت: این مقدار زیاد است، و چیز دیگری هم بردار. گفتم: به چیز دیگری احتیاج ندارم. همین که داشتم از اتاق خارج میشدم، حیا کردم، و با خود گفتم: این کار نیرنگ است، و مطمئنا او چیزی را به من فروخته که نسبت به قیمت آن جاهل است. به خدا حق خط ابن بواب این نیست که به نیرنگ خریداری شود. پس به او رو کرده و گفتم: ای برادرم! این ورقه به خط ابن بواب است. گفت: خب، خط ابن بواب باشد! چکار کنم؟ گفتم: قیمتش سه دینار امامی است. گفت دوست من! مرا به سخره نگیر، نکند پشیمان شده و میخواهی آن را پس بدهی! بردار و پول کمتری بده! گفتم ترازویی برای وزن کردن طلا بیاور. آورد، و سه دینار برایش وزن کردم. گفتم: جنس را به این مقدار طلا به من بفروش. گفت: فروختم. پس دو ورقه را گرفتم و رفتم. @dastnevesht_bazar

یکی از مهارت ها و خدمات استاد حایری ارزیابی و تقویم نسخه های خطی بود که برای فروش به کتابخانه مجلس عرضه می شد. بدین منظور جلسات هفتگی در اتاق استاد برگزار می شد و به همراه چند ارزیاب دیگر همچون استاد فقید محیط طباطبایی و جناب آقای مستوفی بهای نسخه ها تعیین می گردید. اقل العباد توفیق داشت در اواخر عمرِ استاد در جلسات ارزیابی شرکت نموده و از محضر پرفیض شان بهره مند گردد. استاد برای شناسایی نسخه ها وقت می گذاشت و به منابع و فهارس متعددی مراجعه می کرد تا ارزش واقعی نسخه را بتواند تخمین بزند و در این کار کمال امانت داری و انصاف را مراعات می نمود. نسخه های ناقص و مجهول را با دقت بیشتری مورد مطالعه و بررسی قرار می داد تا حقی از فروشنده ضایع نشود. آقای مستوفی که خود تجربه طولانی و خبرویتی در ارزیابی نسخه ها دارد, خاطراتی از استاد از همین جلسات ارزیابی نسخه ها نقل می کند که خواندنی و آموزنده است. یکی از خاطرات جالب وی چنین است:

آقای خلیل مستوفی ارزیاب نسخه های خطی و کتابهای قدیمی در کنار استاد حایری

وقفیة من خانبابا مشار

درباره رکابه که در زبان عربی از آن به (تعقیبه) تعبیر می کنند ، دکتر ایمن فؤاد سید در (الکتاب العربی المخطوط و علم المخطوطات) آورده است:

🔴تاریخ نقش شیر و خورشید 🔻 در سال ۱۳۵۸، هم‌زمان با بحث انتخاب نشان رسمی جمهوری اسلامی، نخست‌وزیری جلساتی با حضور تاریخ‌دانان و هنرمندان برجسته‌ای مثل مرتضی ممیز، ایرج افشار و محمد محیط طباطبایی برگزار کرد تا پیشینه تاریخی و معنایی نمادهای ایران بررسی شود. 🔻 جمع‌بندی این جلسات نشان می‌داد که «شیر و خورشید» نه یک نماد سلطنتی، بلکه از دوره صفویه به بعد، نشانه هویت مذهبیِ تشیع در ایران بوده است. 🔴 وجود پرچم‌ها، کتیبه‌پوش‌ها، قالی‌ها که از سیصد سال پیش به علامت شیر یا شیر و خورشید مزیّن است و از آنها در تکیه‌ها، روضه‌خوانی‌ها و تعزیه‌ها استفاده می‌شود، مؤید این است که شیر و خورشید رمز مذهبی است نه سیاسی. ✍️ متن کامل را در لینک زیر بخوانید: 🔗 https://abdimedia.net/cultural/lion-and-sun 🆔 @AbdiMediaNet I #عبدی_مدیا 🌐 وبسایت | 🌐 واتس‌اپ I 📻کست باکس