Spektator
Open in Telegram
Hər bir postdan yeni məlumat öyrənəcəksiz! İnstagram - https://www.instagram.com/spektator.az?igsh=MWU3bDRmdjAzOTdvaQ== Facebook - https://www.facebook.com/share/15yKjtisWN/?mibextid=wwXIfr @SpektatorAdmin_bot - adminlə əlaqə
Show more3 519
Subscribers
-424 hours
-177 days
-6330 days
Data loading in progress...
Similar Channels
No data
Any problems? Please refresh the page or contact our support manager.
Tags Cloud
No data
Any problems? Please refresh the page or contact our support manager.
Incoming and Outgoing Mentions
---
---
---
---
---
---
Attracting Subscribers
September '26
September '26
+1
in 0 channels
August '26
+84
in 0 channels
Get PRO
July '26
+30
in 0 channels
Get PRO
June '26
+200
in 1 channels
Get PRO
May '26
+245
in 0 channels
Get PRO
April '26
+130
in 0 channels
Get PRO
March '26
+91
in 0 channels
Get PRO
February '26
+16
in 0 channels
Get PRO
January '26
+20
in 0 channels
Get PRO
December '25
+11
in 0 channels
Get PRO
November '25
+58
in 0 channels
Get PRO
October '25
+14
in 0 channels
Get PRO
September '25
+15
in 0 channels
Get PRO
August '25
+48
in 0 channels
Get PRO
July '25
+25
in 0 channels
Get PRO
June '25
+42
in 0 channels
Get PRO
May '25
+13
in 0 channels
Get PRO
April '25
+56
in 1 channels
Get PRO
March '25
+391
in 2 channels
Get PRO
February '25
+169
in 2 channels
Get PRO
January '25
+652
in 3 channels
Get PRO
December '24
+41
in 1 channels
Get PRO
November '24
+3 469
in 2 channels
Get PRO
October '240
in 3 channels
Get PRO
September '24
+140
in 4 channels
| Date | Subscriber Growth | Mentions | Channels | |
| 06 September | 0 | |||
| 05 September | 0 | |||
| 04 September | 0 | |||
| 03 September | 0 | |||
| 02 September | +1 | |||
| 01 September | 0 |
Channel Posts
#TarixdəBuGün 7 sentyabr 📅
👑 1533 — İngiltərənin ən məşhur hökmdarlarından I Elizabet anadan olub
İngiltərə kraliçası I Elizabet anadan olub. O, 1558–1603-cü illərdə ölkəni idarə edib və hakimiyyət dövrü tarixə “Elizabet dövrü” kimi düşüb. Onun hakimiyyəti zamanı İngiltərə böyük dəniz gücünə çevrildi, 1588-ci ildə İspan Armadası məğlub edildi, Şekspirin yaradıcılığı ilə ingilis mədəniyyətinin yüksəlişi yaşandı.
⚓️ 1776 — Tarixdə ilk sualtı gəmi hücumu həyata keçirildi
Amerika İstiqlal müharibəsi zamanı “Turtle” adlı kiçik sualtı qayıq Nyu-York limanında Britaniyanın HMS Eagle gəmisinə hücum etməyə cəhd göstərdi. Ezra Lee idarə etdiyi sualtı qayıqla partlayıcı qurğunu gəminin gövdəsinə bərkitməyə çalışsa da, buna nail ola bilmədi. Hücum uğursuz olsa da, tarixdə sualtı gəminin döyüş məqsədilə ilk istifadəsi hesab olunur.
⚔️ 1812 — Napoleon və Rusiya ordusu Borodino döyüşündə üz-üzə gəldi
Napoleonun Rusiyaya yürüşü zamanı Fransa ordusu ilə Mixail Kutuzovun rəhbərlik etdiyi Rusiya ordusu Moskva yaxınlığındakı Borodinoda döyüşdü. Təxminən 250 min əsgərin iştirak etdiyi döyüşdə ümumi itkilər 70 minə yaxın idi. Napoleon döyüş meydanında üstünlük qazansa da, rus ordusunu məhv edə bilmədi. Bir həftə sonra fransızlar Moskvaya daxil oldular.
🇧🇷 1822 — Braziliya Portuqaliyadan müstəqilliyini elan etdi
Şahzadə Pedro San-Paulu yaxınlığında Braziliyanın Portuqaliyadan ayrıldığını elan etdi. Hadisə tarixə “İpiranqa fəryadı” kimi düşüb. Pedro daha sonra I Pedro adı ilə Braziliyanın ilk imperatoru oldu. 7 sentyabr bu gün Braziliyada Müstəqillik Günü kimi qeyd edilir.
🫀 1896 — Tarixdə ilk uğurlu ürək əməliyyatlarından biri həyata keçirildi
Alman cərrah Lüdviq Rehn ürəyindən bıçaqlanmış 22 yaşlı xəstənin ürək yarasını tikərək onun həyatını xilas etdi. Əməliyyat ürək üzərində aparılmış ilk uğurlu cərrahi müdaxilə kimi tibb tarixinə düşdü və ürək cərrahiyyəsinin inkişafında dönüş nöqtəsi oldu.
🌍 1923 — İnterpolun əsası qoyuldu
Vyanada keçirilən beynəlxalq polis konqresində Beynəlxalq Cinayət Polisi Komissiyası yaradıldı. İkinci Dünya müharibəsindən sonra qurum yenidən təşkil edildi və INTERPOL adı geniş istifadə olunmağa başladı. Bu gün təşkilat dünyanın 196 üzv ölkəsinin polis qurumları arasında əməkdaşlığı təmin edir.
💣 1940 — Almaniyanın Londonu 57 gecə bombardman etdiyi “Blitz” başladı
Nasist Almaniyasının hərbi hava qüvvələri Londonu genişmiqyaslı bombardman etməyə başladı. London ardıcıl 57 gecə hava hücumlarına məruz qaldı. “Blitz” ümumilikdə 1941-ci ilin mayına qədər davam etdi və Britaniyada 40 mindən çox mülki şəxsin ölümünə səbəb oldu.
⚖️ 1956 — Köləliyə qarşı beynəlxalq konvensiya qəbul edildi
BMT çərçivəsində Köləliyin, qul ticarətinin və köləliyə bənzər institutların ləğvinə dair Əlavə Konvensiya qəbul edildi. Sənəd borc köləliyi, insanların kölə vəziyyətində saxlanılması və uşaqların istismar məqsədilə verilməsi kimi praktikaların aradan qaldırılmasını nəzərdə tuturdu.
🎼 1976 — Azərbaycanın Xalq artisti, opera müğənnisi Fidan Hacıyeva anadan olub
Azərbaycan opera müğənnisi, mezzo-soprano Fidan Hacıyeva Bakıda anadan olub. Üzeyir Hacıbəyli adına Bakı Musiqi Akademiyasında təhsil alan sənətçi Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrının solisti kimi çalışıb. Repertuarında “Karmen”, “Aida”, “Trubadur”, “Koroğlu” və digər klassik opera əsərlərində partiyalar yer alıb.
Fidan Hacıyeva Azərbaycan opera sənətini müxtəlif beynəlxalq səhnələrdə təmsil edib və Azərbaycanın Xalq Artisti fəxri adına layiq görülüb.
🇵🇦 1977 — Panama kanalının Panamaya verilməsi barədə tarixi müqavilə imzalandı
ABŞ Prezidenti Cimmi Karter və Panama lideri Omar Torrixos Panama kanalının gələcək statusunu müəyyən edən müqavilələri imzaladılar. Razılaşmaya əsasən, kanal üzərində ABŞ nəzarəti mərhələli şəkildə başa çatdı və 31 dekabr 1999-cu ildə Panama kanala tam nəzarəti təhvil aldı.
🇦🇿 1991 — Qarabağda azərbaycanlı mülki şəxslərə silahlı hücumlar edildi
Keçmiş Dağlıq Qarabağ Muxtar Vilayətində gərginliyin artdığı dövrdə Tuğ kəndində və Xankəndi yaxınlığında azərbaycanlılara qarşı silahlı hücumlar baş verdi. Tuğda iki sakin öldürüldü. Xankəndi yaxınlığında sərnişin avtobusunun atəşə tutulması nəticəsində isə 3 nəfər öldürüldü, 4 nəfər yaralandı.
🎤 1996 — Tupak Şakur Las-Veqasda güllələndi
1990-cı illərin ən məşhur reperlərindən Tupak Şakur (2Pac) Las-Veqasda avtomobildə olarkən silahlı hücuma məruz qaldı. Dörd güllə yarası alan 25 yaşlı reper xəstəxanaya çatdırıldı, lakin altı gün sonra — 13 sentyabrda həyatını itirdi. Onun qətli hip-hop tarixinin ən çox müzakirə edilən hadisələrindən birinə çevrildi.
🏒 2011 — “Lokomotiv” xokkey komandasını daşıyan təyyarə qəzaya uğradı
Rusiyanın Yaroslavl şəhərində “Lokomotiv” xokkey komandasını daşıyan Yak-42 havaya qalxdıqdan qısa müddət sonra qəzaya uğradı.
Təyyarədəki 45 nəfərdən 44-ü həyatını itirdi. Komandanın demək olar ki, bütün əsas heyəti faciədə həlak oldu; yeganə sağ qalan təyyarə mühəndisi Aleksandr Sizov idi.
📌 Tarixdə bu gün baş verən hadisələrdən xəbərdar olmaq üçün bizi izləyin!
🔴 Spektator ✅
| 2 |  🚗 Volkswagen ciddi maliyyə böhranı ilə üzləşib.
— Şirkət 50 min iş yerini ixtisar etməyi planlaşdırır.
— Xərcləri azaltmaq üçün model çeşidini təxminən 50% azaldacaq.
⚠️ Əsas səbəblər: yüksək istehsal xərcləri, Çin avtomobil istehsalçılarının artan rəqabəti | 419 |
| 3 | #TarixdəBuGün 6 sentyabr
👑 1566 — Osmanlı imperiyasının ən qüdrətli hökmdarlarından Sultan Süleyman Qanuni vəfat edib
Osmanlı imperiyasının 10-cu sultanı Süleyman Qanuni Zigetvar yürüşü zamanı vəfat edib. (1494–1566)
46 illik hakimiyyəti Osmanlı tarixinin ən uzun sultanlıq dövrüdür. Onun zamanında imperiya Avropa, Asiya və Afrikada böyük ərazilərə nəzarət edən qlobal gücə çevrildi. Avropada “Möhtəşəm Süleyman”, Osmanlı dünyasında isə qanunvericilik fəaliyyəti səbəbilə “Qanuni” kimi tanınırdı.
⚛️ 1766 — Müasir atom nəzəriyyəsinin banilərindən Con Dalton anadan olub
İngilis kimyaçı və fizik Con Dalton anadan olub. (1766–1844)
Dalton maddənin atomlardan ibarət olduğunu elmi nəzəriyyə şəklində sistemləşdirərək müasir atom nəzəriyyəsinin əsasını qoydu. Rəngləri ayırd etmək qabiliyyətinin pozulması — “daltonizm” termini də onun adından gəlir.
📚 1869 — “Bembi”nin müəllifi Feliks Zalten anadan olub
Avstriyalı yazıçı və jurnalist Feliks Zalten anadan olub. (1869–1945)
Onu dünya miqyasında məşhurlaşdıran əsər “Bembi: Meşədə həyat” romanı oldu. Walt Disney studiyasının 1942-ci ildə əsər əsasında çəkdiyi “Bambi” animasiya filmi isə hekayəni dünya populyar mədəniyyətinin bir hissəsinə çevirdi.
🇦🇿🇹🇷 1918 — Məhəmməd Əmin Rəsulzadə Osmanlı sultanı ilə görüşdü
Azərbaycan nümayəndə heyəti Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin rəhbərliyi ilə İstanbulda Sultan VI Mehmed Vahidəddin tərəfindən qəbul edildi. Görüş Azərbaycan Xalq Cümhuriyyətinin beynəlxalq əlaqələr qurduğu mühüm dövrə təsadüf edirdi. Əsas məsələlərdən biri Bakının bolşevik-daşnak qüvvələrindən azad edilməsi üçün hərbi dəstəyin davam etdirilməsi idi. Doqquz gün sonra — 15 sentyabrda Qafqaz İslam Ordusu Bakıya daxil oldu.
🎭 1936 — “SSRİ Xalq artisti” fəxri adı təsis edildi
SSRİ-də incəsənət xadimlərinə verilən ən yüksək fəxri adlardan biri olan “SSRİ Xalq artisti” təsis edildi. Azərbaycandan bu ada ilk dəfə 1938-ci ildə Üzeyir Hacıbəyli, Bülbül və Şövkət Məmmədova layiq görüldülər. Sonrakı illərdə Qara Qarayev, Rəşid Behbudov və digər görkəmli sənətkarlar da bu adı aldılar.
🌍 1975 — Türkiyədə Licə zəlzələsi minlərlə insanın həyatına son qoydu
Türkiyənin Diyarbəkir vilayətinin Licə rayonunda 6,7 maqnitudalı zəlzələ baş verdi. Fəlakət nəticəsində 2 300-dən çox insan həyatını itirdi, minlərlə bina dağıldı. Licə və ətraf yaşayış məntəqələri ciddi zərər gördü.
⚽️ 1995 — Azərbaycan millisi Fransaya 0:10 hesabı ilə məğlub oldu
Azərbaycanın futbol üzrə milli komandası AVRO-1996-nın seçmə mərhələsində Fransa ilə qarşılaşdı. Oserdə keçirilən oyun 10:0 hesabı ilə Fransanın qələbəsi ilə başa çatdı. Bu nəticə Azərbaycan millisinin tarixində ən böyükhesablı məğlubiyyət olaraq qalır.
🇪🇪🇱🇻🇱🇹 1991 — SSRİ Baltikyanı ölkələrin müstəqilliyini tanıdı
Sovet İttifaqı Estoniya, Latviya və Litvanın müstəqilliyini rəsmən tanıdı. Bu qərar avqust çevrilişinin uğursuzluğundan sonra SSRİ-nin sürətlə dağılmasının ən mühüm göstəricilərindən biri oldu. Üç aydan bir qədər sonra SSRİ özü də mövcudluğunu dayandırdı.
🇷🇺 1991 — Leninqrad yenidən Sankt-Peterburq adlandırıldı
SSRİ dövründə Leninqrad adlanan şəhərin tarixi adı — Sankt-Peterburq rəsmən bərpa edildi. Şəhərin əsası 1703-cü ildə I Pyotr tərəfindən qoyulub və iki əsrdən çox Rusiya imperiyasının siyasi mərkəzi olub. Ad dəyişikliyi həmin ilin iyununda keçirilən referendumdan sonra həyata keçirildi.
🧠 2017 — Qeyri-səlis məntiqin banisi Lütfi Zadə vəfat edib
Dünya şöhrətli azərbaycanlı alim, qeyri-səlis məntiq nəzəriyyəsinin yaradıcısı Lütfi Zadə ABŞ-da 96 yaşında vəfat edib. (1921–2017)
1965-ci ildə irəli sürdüyü “fuzzy logic”, qeyri-səlis məntiq nəzəriyyəsi süni intellektdən məişət texnikasına qədər çoxsaylı sahələrdə tətbiq edildi. Öz vəsiyyətinə uyğun olaraq Bakıda, I Fəxri xiyabanda dəfn edildi.
📌 Tarixdə bu gün baş verən hadisələrdən xəbərdar olmaq üçün bizi izləyin!
🔴 Spektator ✅ | 451 |
| 4 | #TarixdəBuGün 5 sentyabr
🤝 5 sentyabr — Beynəlxalq Xeyriyyəçilik Günüdür
BMT Baş Assambleyası 2012-ci ildə 5 sentyabrı Beynəlxalq Xeyriyyəçilik Günü elan edib. Tarix xeyriyyə fəaliyyəti ilə tanınan Ana Terezanın vəfat etdiyi günün xatirəsinə seçilib. Günün məqsədi yoxsulluğun azaldılması, humanitar yardım və könüllülük kimi sahələrdə xeyriyyəçiliyin roluna diqqət çəkməkdir.
🏰 1669 — Krit uğrunda 21 illik müharibə Osmanlı qələbəsi ilə nəticələndi
Osmanlı–Venesiya müharibəsinin sonunda Kandiyanın (indiki Heraklion) müdafiəçiləri təslim olmağa razılaşdılar. Bununla Kritin böyük hissəsi üzərində Osmanlı hakimiyyəti möhkəmləndi. Kandiyanın mühasirəsi 21 ildən çox davam etməsi ilə tarixin ən uzun mühasirələrindən biri kimi tanınır.
🇨🇳 1839 — Birinci Tiryək müharibəsinə aparan qarşıdurma başladı
Çinlə Böyük Britaniya arasında Birinci Tiryək müharibəsinə aparan ilk silahlı toqquşmalardan biri 5 sentyabr 1839-cu ildə baş verdi. Müharibənin əsas səbəblərindən biri Britaniya tacirlərinin Çinə qanunsuz tiryək satışı və Çin hökumətinin bunun qarşısını almağa çalışması idi.
Britaniya Çindən çay, ipək və çini alırdı, lakin Çin Britaniya mallarına az tələbat göstərirdi. Bu ticarət balansını dəyişmək üçün Britaniya Hindistanında istehsal olunan tiryək Çinə kütləvi şəkildə satılırdı. Çin rəsmisi Lin Zexü 1839-cu ildə böyük miqdarda tiryəki müsadirə edib məhv etdikdən sonra gərginlik hərbi qarşıdurmaya çevrildi.
Müharibə 1842-ci ildə Britaniyanın qələbəsi və Nankin müqaviləsi ilə başa çatdı. Çin Honq Konq adasını Britaniyaya verdi və bir sıra limanlarını Britaniya ticarətinə açmağa məcbur oldu.
⛽️ 1885 — İlk benzin nasoslarından biri ABŞ-da istifadəyə verildi
Amerikalı ixtiraçı Sylvanus Bowser maye yanacağı ölçərək ötürən nasos hazırladı.
Maraqlıdır ki, qurğu əvvəlcə avtomobillər üçün deyil, kerosin satışı üçün nəzərdə tutulmuşdu. Avtomobillərin yayılması ilə bu texnologiya müasir yanacaqdoldurma nasoslarının əsasına çevrildi.
🎼 1892 — Azərbaycanın məşhur tarzəni Əhməd Bakıxanov anadan olub
Azərbaycanın Xalq artisti, tarzən və pedaqoq Əhməd Bakıxanov anadan olub. (1892–1973)
O, Azərbaycan xalq musiqisinin və muğam sənətinin inkişafında mühüm rol oynayıb. Azərbaycan radiosunun xalq çalğı alətləri ansamblını yaradıb və uzun illər ona rəhbərlik edib. Kollektiv bu gün onun adını daşıyır.
🇯🇵 1905 — Yaponiya Rusiya üzərində tarixi qələbə qazandı
ABŞ-ın Portsmut şəhərində imzalanan müqavilə ilə Rusiya–Yaponiya müharibəsi başa çatdı.
Yaponiya Koreyadakı üstün mövqeyini möhkəmləndirdi və Cənubi Mancuriyada mühüm hüquqlar əldə etdi. Qələbə müasir dövrdə Asiya dövlətinin Avropanın böyük güclərindən birini məğlub etməsinin ən mühüm nümunələrindən biri oldu.
🌍 1914 — Birinci Marna döyüşü başladı
Birinci Dünya müharibəsinin ilk böyük döyüşlərindən olan Marna döyüşü Fransa və Britaniya qüvvələri ilə Almaniya ordusu arasında başladı. Müttəfiqlərin qələbəsi Almaniyanın Parisi sürətlə ələ keçirmək planını dayandırdı. Bundan sonra Qərb cəbhəsində uzunmüddətli səngər müharibəsi formalaşmağa başladı.
🔴 1918 — Sovet Rusiyasında “Qırmızı terror” rəsmən başladıldı
Bolşevik hökuməti “Qırmızı terror haqqında” dekret qəbul etdi. Bununla siyasi rəqiblərə və bolşevik hakimiyyətinə təhlükə hesab edilən şəxslərə qarşı repressiyalar sistemli xarakter aldı. Kampaniya zamanı kütləvi həbslər, edamlar və düşərgələrə göndərilmələr həyata keçirildi və Vətəndaş müharibəsinin ən qanlı mərhələlərindən birinə çevrildi.
🎭 1935 — Azərbaycan səhnəsinin unudulmaz aktyoru Siyavuş Aslan anadan olub
Azərbaycanın Xalq artisti, teatr və kino aktyoru Siyavuş Aslan anadan olub. (1935–2013)
O, “Bəyin oğurlanması”, “Yol əhvalatı”, “Ulduz” və çoxsaylı teatr və televiziya tamaşalarında yaddaqalan obrazlar yaradıb. “Şöhrət” və “Şərəf” ordenləri ilə təltif edilib.
🥊 1960 — 18 yaşlı Məhəmməd Əli Olimpiya çempionu oldu
Sonradan Məhəmməd Əli adı ilə dünya şöhrəti qazanacaq Kassius Kley Roma Olimpiadasında yarımağır çəkidə qızıl medal qazandı.
Cəmi 18 yaşında əldə etdiyi bu uğur onun böyük karyerasının başlanğıcı oldu. O, sonradan üç dəfə ağır çəkidə dünya çempionu oldu və boks tarixinin ən məşhur simalarından birinə çevrildi.
🕯 1972 — Münhen Olimpiadasında terror hücumu baş verdi
“Qara Sentyabr” təşkilatının üzvləri Münhen Olimpiya kəndində İsrail komandasının üzvlərini girov götürdülər.
Böhran uğursuz xilasetmə əməliyyatı ilə nəticələndi. Ümumilikdə 11 israilli idmançı və məşqçi, 1 alman polisi və 5 hücumçu həyatını itirdi. Hadisə Olimpiya tarixinin ən faciəli günlərindən biri oldu.
📌 Tarixdə bu gün baş verən hadisələrdən xəbərdar olmaq üçün bizi izləyin!
🔴 Spektator ✅ | 503 |
| 5 |  #GününSitatı
“İnsan yalnız ürəyi ilə doğru görə bilər. Əsas olan gözə görünmür.”
— Antoine de Saint-Exupéry
Yazıçı | 507 |
| 6 | #TarixdəBuGün 4 sentyabr
🇺🇸1781 — Los-Anceles şəhərinin əsası qoyuldu
İspan müstəmləkəçiləri indiki Kaliforniya ərazisində Los-Anceles yaşayış məntəqəsinin əsasını qoydular. Kiçik yaşayış məntəqəsi sonradan ABŞ-ın ən böyük şəhərlərindən birinə və dünya kino sənayesinin mərkəzinə çevrildi.
🇹🇷 1919 — Mustafa Kamal Paşanın rəhbərliyi ilə Sivas Konqresi başladı
Mustafa Kamal Paşanın açılış nitqi ilə Sivas Konqresi fəaliyyətə başladı. Konqres Türkiyə Qurtuluş Müharibəsinin təşkilatlanmasında əsas mərhələlərdən biri oldu.
Müxtəlif müqavimət təşkilatlarının vahid qurum altında birləşdirilməsi qərara alındı və Mustafa Kamalın rəhbərlik etdiyi Təmsil Heyəti gücləndirildi.
⚽️ 1953 — Türkiyənin məşhur futbol məşqçisi Fatih Terim anadan olub
Türkiyə futbolunun ən tanınmış simalarından Fatih Terim Adanada anadan olub.
O, xüsusilə “Qalatasaray”la qazandığı uğurlarla tanınır. Terimin rəhbərliyi ilə klub 2000-ci ildə UEFA Kubokunu qazanaraq bunu bacaran ilk Türkiyə klubu oldu. O, Türkiyə millisinin də baş məşqçisi kimi çalışıb.
🇺🇸 1957 — “Little Rock böhranı” başladı
Arkanzas qubernatoru Orval Faubus doqquz qaradərili şagirdin Little Rock Central High School-a daxil olmasının qarşısını almaq üçün Milli Qvardiyanı məktəbin qarşısına yerləşdirdi.
Böhran ABŞ-da irqi ayrı-seçkiliyə qarşı mübarizənin simvolik hadisələrindən birinə çevrildi. Prezident Duayt Eyzenhauer sonradan federal qüvvələri göndərərək şagirdlərin məktəbə girişini təmin etdi.
🧠 1975 — “Çto? Qde? Koqda?” ilk dəfə efirə çıxdı
SSRİ-nin ən məşhur intellektual televiziya oyunlarından “Çto? Qde? Koqda?” ilk dəfə yayımlandı.
Vladimir Voroşilov və Nataliya Stetsenkonun yaratdığı oyun sonradan bir çox ölkədə, o cümlədən Azərbaycanda geniş populyarlıq qazandı. Bakı müxtəlif illərdə oyunun böyük beynəlxalq turnirlərinə ev sahibliyi edib.
🎤 1981 — Dünya pop musiqisinin ulduzu Beyoncé anadan olub
Amerikalı müğənni, bəstəkar və aktrisa Beyoncé Knowles-Carter Hyustonda anadan olub.
Karyerasına “Destiny’s Child” qrupu ilə başlayan Beyoncé sonradan solo fəaliyyətə keçərək XXI əsrin ən nüfuzlu pop ifaçılarından birinə çevrilib.
🔎 1998 — Google şirkətinin əsası qoyuldu
Stenford Universitetinin doktorantları Larry Page və Sergey Brin Google şirkətini rəsmi olaraq təsis etdilər.
Onların hazırladığı axtarış sistemi səhifələri təkcə açar sözlərə deyil, digər səhifələrdən aldığı keçidlərə görə də qiymətləndirən PageRank sistemi ilə fərqlənirdi. Google sonradan dünyanın ən böyük texnologiya şirkətlərindən birinə çevrildi.
🇦🇿 2003 — Xalq yazıçısı Əzizə Cəfərzadə vəfat edib
Azərbaycanın Xalq yazıçısı, ədəbiyyatşünas Əzizə Cəfərzadə 81 yaşında vəfat edib. (1921–2003)
O, xüsusilə Azərbaycan tarixini bədii ədəbiyyata gətirən yazıçılardan biri kimi tanınıb. “Aləmdə səsim var mənim”, “Vətənə qayıt”, “Yad et məni” və “Gülüstan’dan öncə” onun məşhur əsərlərindəndir.
🐊 2006 — “Timsah ovçusu” Stiv İrvin çəkiliş zamanı həyatını itirdi
Avstraliyalı təbiətşünas və televiziya aparıcısı Stiv İrvin sualtı çəkiliş zamanı skat balığının zərbəsi nəticəsində 44 yaşında həyatını itirdi.
“The Crocodile Hunter” proqramı ilə dünyada məşhurlaşan İrvin vəhşi təbiətin və heyvanların qorunmasının ən tanınmış təbliğatçılarından biri idi.
✝️ 2016 — Ana Tereza müqəddəs elan edildi
1979-cu il Nobel Sülh Mükafatı laureatı Ana Tereza Vatikanda Papa Fransisk tərəfindən Katolik Kilsəsinin müqəddəsi elan edildi.
O, həyatının böyük hissəsini Hindistanın Kəlküttə şəhərində yoxsul və xəstələrə yardım fəaliyyətinə həsr etmişdi.
📌 Tarixdə bu gün baş verən hadisələrdən xəbərdar olmaq üçün bizi izləyin!
🔴 Spektator ✅ | 523 |
| 7 | 💵15 il əvvəl 1,000 dollar yatırsaydınız, bu gün nə qədər olardı?
💸Bitcoin — 8,970,000 $
🚗Nvidia — 735,000 $
⚡️Tesla — 231,000 $
🍏Apple — 29,000 $
🌐S&P 500 — 8,400 $
🥇Qızıl — 2,150 $
🔴 Spektator ✅ | 574 |
| 8 | ➡️ Azərbaycanda işçi tələbatının yarıdan çoxu emal sənayesindədir
▶️ 2025-ci ilin sonunda ölkədə qeydə alınan 61,5 min nəfərlik işçi tələbatının 34,3 mini emal sənayesinin payına düşüb.
▶️ Bu, ümumi işçi tələbatının təxminən 56%-i deməkdir.
ℹ️ Dövlət Məşğulluq Agentliyi
🔴 Spektator ✅ | 626 |
| 9 | #TarixdəBuGün 3 sentyabr
🇦🇿 1588 — Gəncə Osmanlı qoşunlarının nəzarətinə keçdi və qala tikintisinə başlanıldı
Səfəvi–Osmanlı müharibəsi zamanı Osmanlı ordusu Gəncəni ələ keçirdi. Şəhərdə Osmanlı hərbi mövqelərini möhkəmləndirmək məqsədilə qala inşa edilməyə başlandı.
Gəncə sonrakı əsrlərdə də Cənubi Qafqazın mühüm siyasi, iqtisadi və hərbi mərkəzlərindən biri olaraq qaldı.
🇺🇸 1783 — Böyük Britaniya ABŞ-ın müstəqilliyini rəsmən tanıdı
Böyük Britaniya və ABŞ arasında Paris müqaviləsi imzalandı və Amerika İstiqlal müharibəsi rəsmən başa çatdı.
Britaniya Amerika Birləşmiş Ştatlarını müstəqil dövlət kimi tanıdı və yeni ölkənin sərhədləri müəyyənləşdirildi.
🏛 1856 — Müasir göydələn memarlığının öncüllərindən Lui Sallivan anadan olub
Amerika memarlığının görkəmli nümayəndəsi Lui Sallivan anadan olub. (1856–1924)
İlk göydələnlərin dizaynında mühüm rol oynayan Sallivan “forma funksiyanı izləyir” prinsipi ilə məşhurlaşıb. O, həmçinin məşhur memar Frank Lloyd Wrightın müəllimlərindən olub.
🧪 1869 — Nobel laureatı kimyaçı Frits Preql anadan olub
Avstriyalı kimyaçı və Nobel laureatı Frits Preql anadan olub. (1869–1930)
Üzvi maddələrin mikroanaliz metodunu təkmilləşdirməsinə görə 1923-cü ildə Kimya üzrə Nobel mükafatına layiq görülüb. Onun metodları çox kiçik miqdarda maddələrin kimyəvi analizini mümkün edib.
🚢 1878 — Temza çayında gəmi faciəsi yüzlərlə insanın həyatına son qoydu
Londonda sərnişin gəmisi “Princess Alice” Temza çayında başqa gəmi ilə toqquşaraq batdı.
Faciədə 600-dən çox insan həyatını itirdi. Bu, Britaniya tarixinin ən ağır daxili su nəqliyyatı faciələrindən biri hesab olunur.
🎨 1931 — Azərbaycanın ilk monumental rəssamlarından Oqtay Şıxəliyev anadan olub
Azərbaycanın Xalq rəssamı, professor Oqtay Şıxəliyev Bakıda anadan olub. (1931–2012)
O, rəngkarlıqla yanaşı monumental-dekorativ sənət sahəsində çalışıb və Azərbaycanda bu istiqamətin inkişafında mühüm rol oynayıb.
🌍 1939 — Böyük Britaniya və Fransa Almaniyaya müharibə elan etdi
Almaniyanın sentyabrın 1-də Polşaya hücumundan iki gün sonra Böyük Britaniya və Fransa Almaniyaya müharibə elan etdi.
Bununla Polşadakı münaqişə Avropanın aparıcı dövlətlərini əhatə edən müharibəyə çevrildi və İkinci Dünya müharibəsinin Avropa cəbhəsi genişləndi.
🎭 1951 — Azərbaycan teatrının unudulmaz aktyoru Yaşar Nuri anadan olub
Azərbaycanın Xalq artisti, görkəmli teatr və kino aktyoru Yaşar Nuri Bakıda anadan olub. (1951–2012)
O, onlarla film və yüzdən çox televiziya tamaşasında rol alıb. “Bəyin oğurlanması”, “Yol əhvalatı” və “Yaramaz” kimi filmlərdə yaratdığı obrazlar Azərbaycan tamaşaçısının yaddaşında xüsusi yer tutur.
🇮🇷 1962 — İranda güclü zəlzələ minlərlə insanın həyatına son qoydu
İranın Qəzvin bölgəsində baş verən 7 baldan güclü Buyin-Zəhra zəlzələsi geniş dağıntılara səbəb oldu.
Təxminən 12 min insan həyatını itirdi, yüzlərlə kənd dağıldı və ya ciddi zərər gördü.
🇦🇿 1993 — Azərbaycanın MDB-yə qoşulması barədə qərar qəbul edildi
Milli Məclis Azərbaycanın Müstəqil Dövlətlər Birliyinə qoşulması barədə qərar qəbul etdi.
Sentyabrın 24-də Moskvada keçirilən MDB sammitində Azərbaycanın təşkilata qoşulması rəsmiləşdirildi. Azərbaycan bu gün də MDB-nin üzvüdür.
🏫 2004 — Beslan məktəb girov böhranı faciə ilə başa çatdı
Şimali Osetiyanın Beslan şəhərində məktəbdə üç gün davam edən girov böhranı qanlı şəkildə sona çatdı.
Rəsmi məlumatlara görə, 334 nəfər, o cümlədən 186 uşaq həya
🇦🇿🇺🇸 2008 — ABŞ vitse-prezidenti Dik Çeyni Bakıya səfər etdi
ABŞ-ın vitse-prezidenti Dik Çeyni Azərbaycana rəsmi səfər etdi və Prezident İlham Əliyevlə görüşdü. Danışıqlarda enerji təhlükəsizliyi, regional vəziyyət və təhlükəsizlik sahəsində əməkdaşlıq əsas mövzular sırasında idi. Səfər Rusiya–Gürcüstan müharibəsindən cəmi bir neçə həftə sonra baş tutmuşdu.
📌 Tarixdə bu gün baş verən hadisələrdən xəbərdar olmaq üçün bizi izləyin!
🔴 Spektator ✅ | 647 |
| 10 | 📱 Azərbaycanda blogerlik və influenserlik sahibkarlıq fəaliyyəti kimi rəsmiləşdirilir
Dövlət Vergi Xidməti fəaliyyət növlərinin təsnifatına “Rəqəmsal platforma təsirçisi” adlı yeni fəaliyyət növü əlavə edib.
Bu, sosial şəbəkələrdə reklam, məhsul tanıtımı, kontent, canlı yayım və əməkdaşlıqlardan gəlir əldə edən bloger və influenserlərin fəaliyyətinin ayrıca rəsmiləşdirilməsinə imkan verəcək. | 668 |
| 11 |  #GününSitatı
“Bu dünyada çox uzun müddət qalmırıq. Ona görə də vaxtımızı geriyə baxmaqla deyil, irəliyə baxmaqla keçirmək daha yaxşıdır.”
— Bran Ferren
İxtiraçı | 654 |
| 12 | 🇦🇿🇺🇸 SOCAR ABŞ-da 1,65 milyard dollarlıq investisiya planlaşdırır
▶️Bununla bağlı SOCAR ABŞ-ın Comstock Resources şirkəti ilə strateji tərəfdaşlıq üçün Niyyət Məktubu imzalayıb.
⚡️Razılaşmaya əsasən, SOCAR ABŞ-dakı Haynesville təbii qaz aktivlərində 15–20% iştirak payları əldə edəcək. Əməliyyatın ümumi dəyəri 1,65 milyard dollar nəzərdə tutulur.
🔴 Spektator ✅ | 511 |
| 13 | #TarixdəBuGün 2 sentyabr
🔥 1666 — Londonun Böyük Yanğını başladı
Londonun mərkəzində başlayan yanğın şəhəri bir neçə gün ərzində bürüdü. 13 mindən çox ev və 87 kilsə, o cümlədən köhnə Müqəddəs Pavel Kafedralı məhv edildi.
Yanğından sonra Londonun böyük hissəsi yenidən quruldu və şəhərdə tikinti qaydaları sərtləşdirildi.
🌍 1945 — İkinci Dünya müharibəsi rəsmən başa çatdı
Yaponiya Tokio körfəzində ABŞ-ın USS Missouri gəmisində təslim aktını imzaladı və bununla İkinci Dünya müharibəsi rəsmən sona çatdı.
1939–1945-ci illərdə davam edən müharibədə 70–85 milyon insanın həyatını itirdiyi təxmin edilir. Müharibədən sonra yeni qlobal sistem formalaşdı və BMT yaradıldı.
🎼 1947 — Azərbaycanın Xalq artisti Fikrət Verdiyev anadan olub
Tanınmış tarzən, Azərbaycanın Xalq artisti Fikrət Verdiyev Gəncədə anadan olub. (1947–2022)
O, “Göygöl” xalq çalğı alətləri ansamblının yaradıcısı olub və uzun illər Gəncə Dövlət Filarmoniyasının fəaliyyətində mühüm rol oynayıb.
✈️ 1998 — Swissair təyyarəsi Atlantik okeanına düşdü
Nyu-Yorkdan Cenevrəyə uçan Swissair 111 reysi Kanadanın Nova Scotia sahilləri yaxınlığında Atlantik okeanına düşdü.
Təyyarədə olan 229 nəfərin hamısı həyatını itirdi. Qəzanın əsas səbəbi təyyarədə yaranmış yanğın kimi müəyyən edildi.
🇺🇿 2016 — Özbəkistanın ilk prezidenti İslam Kərimovun ölümü açıqlandı
Özbəkistanın ilk prezidenti İslam Kərimovun vəfat etdiyi rəsmən elan edildi. O, ölkəyə müstəqillikdən əvvəlki dövr də daxil olmaqla 27 ilə yaxın rəhbərlik etmişdi.
Kərimovun ölümündən sonra ölkədə hakimiyyət keçidi baş verdi və həmin ilin sonunda Şavkat Mirziyoyev prezident seçildi.
📌 Tarixdə bu gün baş verən hadisələrdən xəbərdar olmaq üçün bizi izləyin!
🔴 Spektator ✅ | 550 |
| 14 |  📉 Çarli Manqer: 50% enişə hazır deyilsinizsə, səhmlər sizə uyğun deyil.
Əfsanəvi investor Çarli Manqer hesab edirdi ki, uzunmüddətli investor portfelinin müəyyən dövrlərdə 50%-ə qədər ucuzlaşmasına psixoloji olaraq hazır olmalıdır.
Onun yanaşmasına görə:
▪️ Güclü şirkətlərin səhmləri belə böhran zamanı 50% və daha çox ucuzlaşa bilər.
▪️ Panikada satış etmək investorun sonrakı bərpanı qaçırmasına səbəb ola bilər.
▪️ Portfel diversifikasiya edilməli və pis vaxtda səhm satmağa məcbur olmamaq üçün müəyyən likvid vəsait saxlanılmalıdır.
▪️ Şirkətin fundamental vəziyyəti dəyişməyibsə, böyük eniş hətta alış fürsəti ola bilər.
Manqerin əsas prinsipi sadə idi: uzunmüddətli yüksək gəlir istəyən investor bazarın böyük enişlərinə də dözməyi bacarmalıdır.
Çarli Manqer dünyanın ən tanınmış investorlarından biri və uzun illər Berkshire Hathaway-in vitse-sədri olub.
O, Uorren Baffetin ən yaxın biznes tərəfdaşı və investisiya strategiyasının formalaşmasında əsas şəxslərdən biri idi.
🔴 Spektator ✅ | 637 |
| 15 | #TarixdəBuGün 1 sentyabr
🏰 1255 — Bugünkü Kalininqradın əsası qoyuldu
Tevton ordeni Baltik sahilində Königsberg qalasının əsasını qoydu. Şəhər sonrakı əsrlərdə Şərqi Prussiyanın əsas siyasi və mədəni mərkəzlərindən birinə çevrildi. İkinci Dünya müharibəsindən sonra ərazi SSRİ-yə keçdi və 1946-cı ildə şəhərin adı Kalininqrad olaraq dəyişdirildi. Bu gün Rusiya Federasiyasının Kalininqrad vilayətinin inzibati mərkəzidir.
🇦🇿 1879 — Qori Müəllimlər Seminariyasının Azərbaycan şöbəsi fəaliyyətə başladı
Qori Müəllimlər Seminariyasının Azərbaycan şöbəsi fəaliyyətə başladı və milli müəllim kadrlarının hazırlanmasında mühüm rol oynadı. Seminariyanın yetirmələri arasında Cəlil Məmmədquluzadə, Süleyman Sani Axundov və Üzeyir Hacıbəyli kimi Azərbaycan mədəniyyətinin görkəmli simaları yer alıb. 1918-ci ildə şöbə Qazaxa köçürüldü.
🇦🇿 1919 — Bakı Dövlət Universitetinin yaradılması haqqında qanun qəbul edildi
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamenti ölkənin ilk universitetinin — Bakı Dövlət Universitetinin yaradılması haqqında qanun qəbul etdi. Universitet həmin ilin noyabrında fəaliyyətə başladı. AXC dövründə həmçinin 100 azərbaycanlı gəncin dövlət hesabına xaricdə təhsil alması üçün proqram həyata keçirildi.
🇹🇷 1922 — Mustafa Kamal Paşa tarixi “Ordular, ilk hədəfiniz Aralıq dənizidir” əmrini verdi
Dumlupınar qələbəsindən sonra Türkiyə Qurtuluş Müharibəsinin lideri Mustafa Kamal Paşa türk ordusuna qərbə doğru irəliləmək əmri verdi. Əmr türk ordusunun sürətli hücumunun simvollarından birinə çevrildi. 9 sentyabrda İzmirə daxil olunması ilə yunan ordusunun Anadoludakı mövcudluğu faktiki olaraq sona çatdı.
🇯🇵 1923 — Böyük Kanto zəlzələsi Tokio və Yokohamanı dağıtdı
Yaponiyanın Kanto bölgəsində 7,9 maqnitudalı güclü zəlzələ baş verdi. Tokio və Yokohamada zəlzələdən sonra genişmiqyaslı yanğınlar başladı. Fəlakət nəticəsində təxminən 140 min insan öldü və ya itkin düşdü. Buna görə mənbədəki “300 min” rəqəmi yüksək göstərilib.
🇦🇿 1924 — Azərbaycanın böyük xeyriyyəçisi Hacı Zeynalabdin Tağıyev vəfat edib
Azərbaycanın məşhur milyonçusu, sahibkar və xeyriyyəçi Hacı Zeynalabdin Tağıyev Mərdəkanda vəfat edib. (1838–1924)
Tağıyev sərvətinin böyük hissəsini təhsil, mədəniyyət və xeyriyyəçiliyə yönəldib. Bakıda ilk müsəlman qız məktəbinin açılmasını maliyyələşdirib, teatr binası tikdirib və yüzlərlə gəncin təhsilinə dəstək verib.
🌍 1939 — İkinci Dünya müharibəsi başladı
Nasist Almaniyasının Polşaya hücumu ilə bəşər tarixinin ən dağıdıcı müharibəsi başladı. Sentyabrın 3-də Böyük Britaniya və Fransa Almaniyaya müharibə elan etdi. 1939–1945-ci illəri əhatə edən müharibədə təxminən 70–85 milyon insan həyatını itirdi. Azərbaycandan 600 mindən çox insan cəbhəyə göndərildi, Bakı nefti isə SSRİ-nin hərbi təminatında mühüm rol oynadı.
🇦🇿 1945 — Azərbaycanın görkəmli musiqi tədqiqatçısı Məcnun Kərim anadan olub
Xalq artisti, professor və sənətşünaslıq doktoru Məcnun Kərim anadan olub. (1945–2013) O, Azərbaycanın qədim musiqi alətlərinin araşdırılması və bərpası sahəsində mühüm işlər görüb, unudulmuş bir sıra milli musiqi alətlərini yenidən musiqi həyatına qaytarıb.
🚢 1986 — “Admiral Naximov” faciəsi yüzlərlə insanın həyatına son qoydu
“Admiral Naximov” sərnişin gəmisi Novorossiysk yaxınlığında “Pyotr Vasev” yük gəmisi ilə toqquşdu və qısa müddətdə batdı. Rəsmi məlumatlara görə, gəmidə olan 423 nəfər həyatını itirdi.
🇺🇿 1991 — Özbəkistanın Müstəqillik Günü
Özbəkistanın müstəqilliyi haqqında qərar 31 avqust 1991-ci ildə qəbul edildi, 1 sentyabr isə ölkədə Müstəqillik Günü elan olundu. SSRİ-nin dağılması ilə Özbəkistan beynəlxalq səviyyədə müstəqil dövlət kimi fəaliyyətə başladı.
🏫 2004 — Beslan məktəbində girov böhranı başladı
Silahlı qrup Rusiyanın Şimali Osetiya bölgəsindəki Beslan şəhərində məktəbə hücum edərək 1 100-dən çox insanı girov götürdü. Girovların böyük hissəsi uşaqlar idi. Üç gün davam edən böhran faciə ilə nəticələndi: 330-dan çox insan, o cümlədən 186 uşaq həyatını itirdi.
🇦🇿 2010 — Bakıda Dövlət Bayrağı Meydanı açıldı
Burada tarixlə bağlı düzəliş var: Dövlət Bayrağı Meydanının rəsmi açılışı 1 sentyabr 2010-cu ildə olub, 2009-cu ildə yox.
Həmin vaxt meydandakı 162 metrlik bayraq dirəyi dünyanın ən hündür bayraq dirəyi kimi Guinness rekorduna daxil edilmişdi. Sonradan meydanda yenidənqurma aparıldı və 2024-cü ildə 191 metrlik yeni bayraq dirəyi ilə kompleks yenidən açıldı.
📌 Tarixdə bu gün baş verən hadisələrdən xəbərdar olmaq üçün bizi izləyin!
🔴 Spektator ✅ | 651 |
| 16 | #TarixdəBuGün 31 avqust
🇦🇿 1993 — Qubadlı rayonu işğal edildi
Ermənistan silahlı birləşmələrinin hücumu nəticəsində Qubadlı rayonu işğal edildi, rayon əhalisi doğma yurdlarından məcburi köçkün düşdü. İşğal dövründə Qubadlının bir çox tarixi, dini və mədəni abidələri dağıdıldı.
27 il sonra — 25 oktyabr 2020-ci ildə Azərbaycan Ordusu Qubadlı şəhərini azad etdi. Hazırda rayonda Böyük Qayıdış çərçivəsində yaşayış məhəllələri, məktəb, xəstəxana, yollar və digər infrastruktur layihələri həyata keçirilir. 25 oktyabr isə Qubadlı Şəhəri Günü kimi qeyd olunur.
🎥 1897 — Tomas Edison kino kamerası üçün patent aldı
Amerikalı ixtiraçı Tomas Edison hərəkətli görüntülərin çəkilməsi üçün hazırlanmış kinetografla bağlı patent aldı. Kinetograf və ona uyğun kinetoskop kinonun ilkin texnologiyalarından hesab olunur.
Kinetoskop bugünkü proyektor kimi görüntünü ekrana vermirdi — filmə xüsusi qurğunun içindən fərdi şəkildə baxılırdı. Buna görə hadisəni “ilk film proyektorunun patentləşdirilməsi” adlandırmaq tam dəqiq deyil.
🌍 1907 — İngiltərə–Rusiya sazişi Antantanın formalaşmasını tamamladı
Böyük Britaniya ilə Rusiya arasında İngiltərə–Rusiya Konvensiyası imzalandı. Saziş İran, Əfqanıstan və Tibetlə bağlı iki imperiya arasındakı əsas fikir ayrılıqlarını tənzimləyirdi.
Fransa–Rusiya ittifaqı və İngiltərə–Fransa yaxınlaşması ilə birlikdə bu razılaşma Üçlü Antantanın formalaşmasını tamamladı. Antanta Birinci Dünya müharibəsinin əsas siyasi-hərbi bloklarından birinə çevrildi.
📻 1920 — Tarixin ilk radio xəbər proqramlarından biri yayımlandı
ABŞ-ın Detroit şəhərində “The Detroit News” qəzetinə məxsus 8MK radiostansiyası seçki nəticələri və xəbər bülletenlərini efirdə yayımladı.
31 avqustdakı bu yayım ilk radio xəbər proqramı kimi geniş şəkildə qəbul edilir və radionun kütləvi informasiya vasitəsinə çevrilməsində mühüm mərhələ sayılır.
👑 1997 — Şahzadə Diana Parisdə avtomobil qəzasında həyatını itirdi
Britaniya kral ailəsinin ən məşhur simalarından şahzadə Diana Parisdə avtomobil qəzası nəticəsində 36 yaşında həyatını itirdi.
Onun ölümü bütün dünyada böyük rezonans doğurdu. Diana humanitar fəaliyyəti, xüsusilə mina qurbanları və HİV/QİÇS xəstələrinə dəstəyi ilə də tanınırdı.
🇦🇿 2012 — Ramil Səfərov Azərbaycana ekstradisiya edildi və əfv olundu
Macarıstanda ömürlük həbs cəzası çəkən Azərbaycan vətəndaşı Ramil Səfərov cəzasının qalan hissəsini Azərbaycanda çəkməsi üçün ölkəyə ekstradisiya edildi.
Azərbaycana gətirildiyi gün Prezident İlham Əliyevin sərəncamı ilə əfv edilərək cəzasının qalan hissəsindən azad olundu.
📌 Tarixdə bu gün baş verən hadisələrdən xəbərdar olmaq üçün bizi izləyin!
🔴 Spektator ✅ | 697 |
| 17 | #TarixdəBuGün 30 avqust
📜 1721 — Böyük Şimal müharibəsi başa çatdı
Rusiya ilə İsveç arasında Niştadt sülh müqaviləsi imzalandı və 20 ildən çox davam edən Böyük Şimal müharibəsi başa çatdı.
Müharibənin nəticəsində Rusiya Baltik dənizinə çıxışını möhkəmləndirdi və Avropanın əsas siyasi-hərbi güclərindən birinə çevrildi. İsveçin regiondakı dominantlığı isə zəiflədi.
⚛️ 1871 — Nüvə fizikasının “atası” Ernest Rezerford anadan olub
Nüvə fizikasının banilərindən britaniyalı alim Ernest Rezerford Yeni Zelandiyada anadan olub. (1871–1937) O, 1908-ci ildə Nobel Kimya Mükafatını qazandı. 1911-ci ildə apardığı məşhur təcrübələr isə atomun böyük hissəsinin boşluqdan ibarət olduğunu və mərkəzində kiçik, müsbət yüklü nüvənin yerləşdiyini göstərdi.
🇹🇷 1922 — Dumlupınarda tarixi qələbə: Türkiyədə Zəfər Günü
Mustafa Kamal Paşanın baş komandanlığı altında türk ordusu Dumlupınar döyüşündə yunan ordusu üzərində həlledici qələbə qazandı. 26 avqustda başlayan Böyük Hücumun ən mühüm mərhələsi olan bu qələbədən sonra türk ordusu İzmir istiqamətində irəlilədi və 9 sentyabrda şəhərə daxil oldu. 30 avqust bu gün Türkiyədə Zəfər Bayramı kimi qeyd edilir.
🇦🇿 1930 — Azərbaycanda rayon inzibati sistemi yaradıldı
Azərbaycan SSR-də əvvəlki qəza və dairə sistemi ləğv edilərək rayonlara əsaslanan yeni inzibati bölgü tətbiq edildi. Qərarla ölkə ərazisində 63 rayon yaradıldı. Bu sistem sonrakı dəyişikliklərlə birlikdə Azərbaycanın bugünkü inzibati-ərazi quruluşunun formalaşmasına təsir göstərdi.
⚠️ 1941 — Leninqradın mühasirəsi daralmağa başladı
Alman qüvvələri Leninqrad ətrafında irəliləyərək şəhərin əsas əlaqə yollarını kəsməyə başladı.
Amma Leninqrad blokadasının rəsmi başlanğıcı 8 sentyabr 1941-ci il hesab olunur. Mühasirə 1944-cü ilin yanvarına qədər, təxminən 872 gün davam etdi.
🎙 1946 — Azərbaycan radiosunun tanınmış səsi Qarasim Tağızadə anadan olub
Azərbaycanın Xalq artisti və tanınmış radio diktoru Qarasim Tağızadə Beyləqanda anadan olub. (1946–2018)
Uzun illər Azərbaycan Radiosunda çalışan Tağızadə ölkənin ən tanınmış diktorlarından biri olub və bir müddət radionun diktorlar şöbəsinə rəhbərlik edib.
💣 1981 — İran prezidenti və baş naziri bombalı hücumda öldürüldü
İranın paytaxtı Tehranda hökumət binasında baş verən partlayış nəticəsində Prezident Məhəmməd Əli Rəcai və Baş nazir Məhəmməd Cavad Bahonar həlak oldu. Hadisə 1979-cu il İran inqilabından sonrakı siyasi qarşıdurmaların ən qanlı hücumlarından biri idi.
🇦🇿 1991 — Azərbaycan dövlət müstəqilliyinin bərpasını elan etdi
Azərbaycan Ali Sovetinin növbədənkənar sessiyasında dövlət müstəqilliyinin bərpası haqqında Bəyannamə qəbul edildi. Bu qərarın davamı olaraq 18 oktyabr 1991-ci ildə “Azərbaycan Respublikasının dövlət müstəqilliyi haqqında” Konstitusiya Aktı qəbul olundu. Dekabrın 29-da keçirilən referendumda isə əhalinin böyük əksəriyyəti müstəqilliyə səs verdi.
✈️ 1995 — NATO Bosniyada genişmiqyaslı hava əməliyyatına başladı
Sarayevo bazarında baş verən ikinci Markale qətliamından sonra NATO Bosniya serblərinin hərbi mövqelərinə qarşı “Deliberate Force” əməliyyatına başladı. Təxminən üç həftə davam edən hava zərbələri Bosniya müharibəsinin son mərhələsinə və tərəflərin danışıqlar masasına gəlməsinə ciddi təsir göstərdi.
🇺🇸 2021 — ABŞ-ın Əfqanıstandakı 20 illik hərbi mövcudluğu başa çatdı
ABŞ-ın son hərbi təyyarəsi Kabildən ayrıldı və bununla 2001-ci ildə başlayan Əfqanıstan müharibəsində ABŞ hərbi missiyası rəsmən sona çatdı. Evakuasiya Talibanın Kabulu ələ keçirməsindən iki həftə sonra tamamlandı. Müharibə ABŞ tarixinin ən uzunmüddətli hərbi münaqişəsi kimi yadda qaldı.
📌 Tarixdə bu gün baş verən hadisələrdən xəbərdar olmaq üçün bizi izləyin!
🔴 Spektator ✅ | 597 |
| 18 | 📅 29 avqust — Tarixdə bu gün
⚡️ 1831 — Maykl Faradey elektromaqnit induksiyasını kəşf etdi
İngilis fiziki Maykl Faradey maqnit sahəsinin dəyişməsi nəticəsində elektrik cərəyanının yarana bildiyini sübut edərək elektromaqnit induksiyasını kəşf etdi.
Bu kəşf müasir elektrik generatorlarının və transformatorların işləmə prinsipinin əsasını qoydu və elektrik enerjisinin genişmiqyaslı istehsalına yol açdı.
☢️ 1949 — SSRİ ilk atom bombasını sınaqdan keçirdi
Sovet İttifaqı Qazaxıstandakı Semipalatinsk poliqonunda RDS-1 adlı ilk atom bombasını uğurla sınaqdan keçirdi.
Bununla ABŞ-ın nüvə silahı üzərindəki monopoliyası sona çatdı və Soyuq müharibənin nüvə silahlanması yarışında yeni mərhələ başladı.
🎤 1958 — “Popun kralı” Maykl Cekson anadan olub
Dünya şöhrətli amerikalı müğənni Maykl Cekson İndiana ştatında anadan olub. (1958–2009)
“Billie Jean”, “Beat It”, “Bad” kimi hitləri ilə pop musiqisinin ən böyük simalarından birinə çevrilib. 1982-ci ildə çıxan “Thriller” bütün zamanların ən çox satılan albomlarından biri hesab olunur.
🇦🇿 1960 — Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı Çingiz Mustafayev anadan olub
Tanınmış telejurnalist, Azərbaycanın Milli Qəhrəmanı Çingiz Mustafayev Bakıda anadan olub. (1960–1992)
Birinci Qarabağ müharibəsinin ən ağır döyüşlərini lentə alan jurnalist xüsusilə Xocalı qətliamından çəkdiyi görüntülərlə faciənin dünyaya çatdırılmasında mühüm rol oynayıb. 1992-ci il iyunun 15-də Ağdamın Naxçıvanik kəndi yaxınlığında çəkiliş zamanı həlak olub.
🇦🇿 1993 — Prezident Əbülfəz Elçibəyə etimad referendumu keçirildi
Azərbaycanda Prezident Əbülfəz Elçibəyə etimad məsələsi üzrə ümumxalq səsverməsi keçirildi.
Rəsmi nəticələrə əsasən, referendum iştirakçılarının 97,5%-i Elçibəyə etimadsızlıq göstərdi. Bundan sonra növbədənkənar prezident seçkiləri təyin edildi və 3 oktyabr 1993-cü ildə Heydər Əliyev prezident seçildi.
📺 2005 — Azərbaycanda İctimai Televiziya yayıma başladı
Azərbaycanda İctimai Televiziya (İTV) ilk dəfə efirə çıxaraq fəaliyyətə başladı.
Kanal ictimai yayım prinsipləri əsasında yaradıldı və sonrakı illərdə Azərbaycanın əsas ümumrespublika televiziya kanallarından birinə çevrildi.
📀 1997 — Netflix yaradıldı
Amerikalı sahibkarlar Reed Hastings və Marc Randolph Netflix-i təsis etdilər.
Şirkət fəaliyyətə internet üzərindən DVD kirayəsi xidməti kimi başladı. Daha sonra striminqə keçərək qlobal kino və televiziya sənayesini dəyişdirən platformalardan birinə çevrildi. | 730 |
| 19 | #TarixdəBuGün 28 avqust
📚 1749 — “Faust”un müəllifi Höte anadan olub
Alman ədəbiyyatının ən böyük simalarından Yohann Volfqanq fon Höte anadan olub. (1749–1832)
Şair, dramaturq və mütəfəkkir olan Hötenin “Faust” əsəri dünya ədəbiyyatının klassik nümunələrindən sayılır. “Gənc Verterin iztirabları” isə onu hələ gənc yaşlarında Avropada məşhurlaşdırmışdı.
🇦🇿 1918 — Azərbaycan dili məktəblərin əsas tədris dilinə çevrildi
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti hökuməti məktəblərin milliləşdirilməsi haqqında qərar qəbul edib. İbtidai məktəblərdə təhsil Azərbaycan dilində aparılmalı, rusdilli siniflərdə isə Azərbaycan dili məcburi fənn kimi tədris edilməli idi. Müəllim çatışmazlığını aradan qaldırmaq üçün müxtəlif şəhərlərdə pedaqoji kurslar açılıb, Qori Müəllimlər Seminariyasının Azərbaycan şöbəsi isə Qazaxa köçürülüb.
🏦 1919 — Azərbaycan Dövlət Bankının yaradılması haqqında qanun qəbul edildi
Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti Parlamenti Azərbaycan Dövlət Bankının yaradılması barədə qanun qəbul edib. Ölkənin müstəqil maliyyə sisteminin qurulması üçün mühüm addım olan bank həmin ilin 30 sentyabrında fəaliyyətə başlayıb və pul-kredit sisteminin mərkəzi qurumuna çevrilib.
✍️ 1935 — “İtkin gəlin”in müəllifi Əlibala Hacızadə anadan olub
Azərbaycan yazıçısı Əlibala Hacızadə anadan olub. (1935–2009) O, xüsusilə “İtkin gəlin”, “Əfsanəsiz illər”, “Ayrılığın sonu yoxmuş”, “Təyyarə kölgəsi” kimi əsərləri ilə geniş oxucu auditoriyası qazanıb. Yazıçı həmçinin fars dilindən bədii və elmi əsərlərin tərcüməsi ilə məşğul olub.
🕯 1992 — Ballıqaya qətliamı baş verdi
Laçının işğalından sonra Goranboy rayonunun Ballıqaya ərazisində müvəqqəti məskunlaşmış məcburi köçkünlərə gecə saatlarında silahlı hücum edilib. Hücum nəticəsində 24 dinc sakin, o cümlədən uşaqlar qətlə yetirilib, bir neçə nəfər yaralanıb. Hadisə Birinci Qarabağ müharibəsinin dinc əhaliyə qarşı ən ağır hücumlarından biri kimi yadda qalıb.
🏢 2007 — Bakıda 16 mərtəbəli bina çökdü: 25 nəfər həyatını itirdi
Bakının M.Muxtarov küçəsində tikilməkdə olan 16 mərtəbəli bina qəfil çöküb. Dağıntılar altında qalanlardan 25 nəfər həyatını itirib. Hadisə Bakıda tikinti təhlükəsizliyi ilə bağlı ən ağır faciələrdən biri oldu.
⛓️ 1833 — Britaniya imperiyasında köləliyin ləğvinə yol açan qanun qəbul edildi
Britaniya Parlamenti Slavery Abolition Act qanununu qəbul edib. Qanun Britaniya imperiyasının böyük hissəsində köləliyin ləğv edilməsini nəzərdə tuturdu. Qanun 1834-cü ildə qüvvəyə mindi və yüz minlərlə kölə edilmiş insanın hüquqi azadlığına yol açdı. Bununla belə, keçid dövründə “apprenticeship” sistemi azadlığı bir müddət məhdudlaşdırdı.
🥤 1898 — “Brad’s Drink” yeni ad aldı: Pepsi-Cola
Amerikalı əczaçı Caleb Bradham hazırladığı “Brad’s Drink” içkisini “Pepsi-Cola” adı ilə təqdim etməyə başladı. Şimali Karolinadakı kiçik aptekdə satılan içki sonradan dünyanın ən tanınmış qazlı içkilərindən birinə çevrildi.
🚗 1937 — Dünyanın ən böyük avtomobil istehsalçılarından Toyota yaradıldı
Yaponiyada Toyota Motor Company rəsmi olaraq yaradıldı. Şirkət əvvəlcə Toyoda Automatic Loom Works-un avtomobil bölməsi kimi fəaliyyət göstərirdi. Sonrakı onilliklərdə Toyota qlobal avtomobil sənayesinin aparıcı şirkətlərindən birinə çevrildi və Toyota Production System istehsalın idarə edilməsində dünyada nümunə oldu.
✊🏿 1963 — Martin Lüter Kinq “Bir xəyalım var” nitqini söylədi
ABŞ-da vətəndaş hüquqları hərəkatının lideri Martin Lüter Kinq Vaşinqtondakı Linkoln Memorialının qarşısında tarixi “I Have a Dream” nitqini söylədi. Vaşinqton yürüşünə 200 mindən çox insan qatılmışdı. Nitq ABŞ-da irqi ayrı-seçkiliyə qarşı mübarizənin ən güclü simvollarından birinə çevrildi.
✈️ 1988 — Aviaşou faciəsi: təyyarələr tamaşaçıların üzərinə düşdü
Almaniyanın Ramşteyn aviabazasında keçirilən aviaşou zamanı İtaliya akrobatika komandasının üç təyyarəsi havada toqquşub. Təyyarələrdən biri tamaşaçıların olduğu əraziyə düşüb. Faciə nəticəsində 70 nəfər həlak olub, yüzlərlə insan yaralanıb.
💔 1996 — Şahzadə Çarlz və Diana rəsmən boşandılar
Uels şahzadəsi Çarlz və şahzadə Diananın 15 illik evliliyi rəsmi boşanma qərarı ilə başa çatdı. Onların 1981-ci ildəki toyu dünyada yüz milyonlarla insan tərəfindən izlənilmişdi. Boşanmadan cəmi bir il sonra — 31 avqust 1997-ci ildə Diana Parisdə avtomobil qəzasında həyatını itirdi.
🇹🇷 2014 — Rəcəb Tayyib Ərdoğan Türkiyə Prezidenti kimi vəzifəyə başladı
Türkiyənin siyasi lideri Rəcəb Tayyib Ərdoğan TBMM-də and içərək ölkənin 12-ci prezidenti kimi fəaliyyətə başladı. Ərdoğan Türkiyə tarixində xalqın birbaşa səsverməsi ilə seçilən ilk prezident oldu. Bundan əvvəl 2003–2014-cü illərdə ölkənin Baş naziri vəzifəsində çalışmışdı.
📌 Tarixdə bu gün baş verən hadisələrdən xəbərdar olmaq üçün bizi izləyin!
🔴 Spektator ✅ | 816 |
| 20 |  Sabah klubunun Çempionlar Liqasındakı rəqibləri:
🏠 Barcelona (ev)
✈️ Arsenal (səfər)
🏠 B.Dortmund (ev)
✈️ Man. united (
🏠 Napoli
✈️ Villareal
🏠 Slavia Praha
✈️ Viking | 768 |
