آمو | مطالعات تخصصی آسیای مرکزی

🔘 بی‌طرفی، آسیای مرکزی را از تبعات جنگ‌ها در امان نگه نمی‌دارد ⬅️ ایگور شستاکوف، تحلیلگر سیاسی قرقیزستانی، در نشستی در بیشکک گفت ثبات نسبی آسیای مرکزی در سال‌های اخیر، این منطقه را از یک بازیگر حاشیه‌ای به بازیگری مستقل در معادلات ژئوپلیتیکی تبدیل کرده است؛ روندی که در گسترش همکاری‌های «آسیای مرکزی +» با اتحادیه اروپا، آلمان و دیگر کشورها دیده می‌شود. 🔹 با این حال، به گفته شستاکوف، بی‌طرفی سیاسی منطقه مانع رسیدن پیامدهای اقتصادی و امنیتی جنگ‌های جهانی به آسیای مرکزی نمی‌شود. او اختلال در فعالیت بازارهای آنلاین را نمونه‌ای از این تأثیرات دانست که به هزاران کارآفرین قرقیزستانی آسیب زده و بر صنایعی مانند نساجی که به بازار روسیه وابسته‌اند نیز تأثیر گذاشته است. 🔹 این وضعیت، به گفته او، یک پرسش اساسی ایجاد می‌کند: چه سازوکارهایی می‌توانند از اقتصاد و جامعه کشورهای آسیای مرکزی در برابر شوک‌های خارجی محافظت کنند؟ 🔹 شستاکوف تأکید کرد که ثبات منطقه نباید به معنای مصونیت آن از بحران‌های جهانی تلقی شود و آسیای مرکزی برای مقابله با این تهدیدها به همکاری و سازوکارهای امنیتی مؤثرتر نیاز دارد. آمو | مطالعات تخصصی آسیای مرکزی @C5Amu

🔘 مختار تله‌بردی دوباره وزیر خارجه قزاقستان شد ⬅️ قاسم‌ژومارت توکایف، مختار تله‌بردی را برای دومین بار به عنوان وزیر امور خارجه قزاقستان منصوب کرد. او جایگزین یرمک کوشر‌بایف شد و از سمت سفیر قزاقستان در اتریش و نماینده دائم این کشور در سازمان‌های بین‌المللی وین برکنار شد. 🔹 تله‌بردی پیش‌تر از ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۳ وزیر خارجه بود و از ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۳ همزمان معاون نخست‌وزیر قزاقستان بود. پس از خروج از دولت، در سال ۲۰۲۳ به عنوان سفیر قزاقستان در اتریش و نماینده دائم این کشور در سازمان‌های بین‌المللی وین منصوب شد. 🔹 این دیپلمات که فعالیت خود را از سال ۱۹۹۳ آغاز کرده، سابقه سفارت در چندین کشور و نمایندگی قزاقستان در سازمان‌های بین‌المللی در ژنو را نیز در کارنامه دارد. او همچنین پیش‌تر معاون اول وزیر خارجه قزاقستان بوده است. تله‌بردی متولد ۳۰ ژوئن ۱۹۶۸ و مسلط به زبان‌های انگلیسی و کره‌ای است. ▪️ این انتصاب تنها چند روز پس از استعفای دولت قزاقستان و تغییرات سیاسی اخیر در کابینه توکایف انجام شده است. آمو | مطالعات تخصصی آسیای مرکزی @C5Amu

🌏 شانگهای در بیشکک؛ محکومیت حملات به ایران و تأکید بر نظم چندقطبی 🔹 رهبران سازمان همکاری شانگهای در بیانیه‌ای به مناسبت بیست‌وپنجمین سالگرد این سازمان، بر تقویت همکاری‌های امنیتی، اقتصادی و سیاسی و حرکت به سوی نظم جهانی چندقطبی تأکید کردند. 🔹 اعضا همچنین با تأکید بر اینکه شانگهای یک ائتلاف نظامی نیست، مخالفت خود را با تقابل‌های بلوکی و مداخله در امور داخلی کشورها اعلام کردند و آسیای مرکزی را هسته اصلی سازمان همکاری شانگهای دانستند. ⬅️ اعضای سازمان در بخش مهمی از بیانیه، حملات نظامی به خاک ایران را محکوم کرده و آن را مغایر با حقوق بین‌الملل و منشور سازمان ملل دانستند. آنها بر حاکمیت و تمامیت ارضی ایران و حل‌وفصل سیاسی و دیپلماتیک مسائل تأکید کردند. 🔹 در حوزه امنیت نیز مبارزه با تروریسم، افراط‌گرایی، جرایم سازمان‌یافته و قاچاق مواد مخدر و همچنین گسترش همکاری‌های نظامی مورد تأکید قرار گرفت. 🔹 در بخش اقتصادی، توسعه کریدورهای حمل‌ونقل، انرژی، تجارت، استفاده بیشتر از ارزهای ملی در مبادلات و حمایت از ابتکار کمربند و جاده چین از محورهای اصلی اعلامیه بود. 🔹 همکاری در زمینه هوش مصنوعی، امنیت سایبری، انرژی هسته‌ای صلح‌آمیز، محیط‌زیست، آموزش و علم نیز از دیگر محورهای این بیانیه بود. ▪️ پاکستان ریاست دوره جدید سازمان را بر عهده گرفت و نشست بعدی سران سازمان همکاری شانگهای در سال ۲۰۲۷ برگزار خواهد شد. آمو | مطالعات تخصصی آسیای مرکزی @C5Amu

🔘 پروژه بزرگ تنگستن قزاقستان وارد فاز عملیاتی شد؛ سرمایه‌گذاری ۱.۱ میلیارد دلاری با حضور سرمایه‌گذاران ترامپ ⬅️ مرحله عملیاتی یکی از بزرگ‌ترین پروژه‌های تنگستن جهان در معدن «شمالی کاتپار» در منطقه کاراگاندا آغاز شده است؛ طرحی که می‌تواند جایگاه قزاقستان را در بازار جهانی این فلز راهبردی تقویت کند. 🔹 این پروژه توسط شرکت‌های NGK «تاو‌کن سامروک» و Cove Kaz Capital Group اجرا می‌شود و هدف آن ایجاد یک زنجیره کامل تولید در داخل قزاقستان؛ از استخراج و فرآوری کانسنگ تا تولید فلز و محصولات نهایی با ارزش افزوده بالاست. 🔴 در حال حاضر عملیات ژئودزی، احداث راه‌های دسترسی، محل‌های حفاری و زیرساخت‌های اولیه در جریان است و مطالعات امکان‌سنجی فنی و اقتصادی نهایی پروژه نیز در حال تکمیل است. 💰 برای توسعه دو معدن «شمالی کاتپار» و «ورخنی کایراکتا» بیش از ۱.۱ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری پیش‌بینی شده است. پس از رسیدن به ظرفیت کامل، این معادن می‌توانند سالانه حدود ۱۲ هزار تن محصول تنگستن تولید کنند؛ رقمی معادل حدود ۱۵ درصد تولید جهانی فعلی. 🏭 این طرح شامل ساخت دو کارخانه فرآوری و یک کارخانه متالورژی است و مرحله اصلی ساخت‌وساز قرار است از سال ۲۰۲۸ آغاز شود. 🇺🇸 نکته قابل توجه، حضور سرمایه آمریکایی و ارتباط آن با خانواده ترامپ است. Cove Capital در این پروژه مشارکت دارد و فرزندان دونالد ترامپ نیز از طریق سرمایه‌گذاری پیشین در شرکتی که بعدها با یکی از زیرمجموعه‌های Cove Capital ادغام شد، در جمع سرمایه‌گذاران قرار گرفته‌اند. نمایندگان خانواده ترامپ گفته‌اند آنها سرمایه‌گذاران غیرفعال هستند و در مدیریت شرکت دخالت ندارند. ⚙️ تنگستن به دلیل کاربرد گسترده در میکروالکترونیک، صنایع هوافضا، پهپادها و تجهیزات دفاعی یکی از مواد معدنی راهبردی جهان محسوب می‌شود. 🔹 اهمیت این پروژه برای آمریکا نیز به دسترسی به منابع جدید مواد معدنی حیاتی و تنوع‌بخشی به زنجیره تأمین جهانی بازمی‌گردد؛ موضوعی که در سال‌های اخیر به یکی از محورهای اصلی همکاری واشنگتن با کشورهای آسیای مرکزی تبدیل شده است.

🔘 از تاشکند تا واشنگتن؛ آمریکا ۳۵ سالگی استقلال ازبکستان را در ۲۴۱ شهر جشن می‌گیرد ⬅️ همزمان با سی‌وپنجمین سالگرد استقلال ازبکستان، شماری از شهرها و ایالت‌های آمریکا ۱ سپتامبر ۲۰۲۶ را «روز استقلال ازبکستان» اعلام کرده‌اند؛ اقدامی که بر اساس این گزارش، ۲۴۱ شهر از جمله نیویورک، سیاتل، پورتلند و چندین شهر دیگر را دربرمی‌گیرد. 🔹 سیاتل با اشاره به روابط خواهرخواندگی خود با تاشکند از سال ۱۹۷۳، یکی از نخستین شهرهای اعلام‌کننده این مناسبت بود. در واشنگتن دی‌سی نیز این عنوان برای دومین سال متوالی اعلام شد و مقامات اورگان و سیتاکا در آلاسکا نیز بیانیه‌های مشابهی صادر کردند. سنای نیویورک نیز قطعنامه‌ای در حمایت از این مناسبت تصویب کرد. 🔹 در سطح فدرال، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، استقلال ازبکستان را تبریک گفت و بر گسترش مشارکت راهبردی دو کشور و همکاری در قالب C5+1 تأکید کرد. 🔹 همچنین قرار است ۴ سپتامبر نخستین کنسولگری ازبکستان در ساحل غربی آمریکا در سیاتل افتتاح شود. ثبت رسمی سازمان‌های «ازبک محله» در واشنگتن و سیاتل نیز به تقویت حضور اجتماعی و فرهنگی جامعه ازبک در آمریکا کمک می‌کند. آمو | مطالعات تخصصی آسیای مرکزی @C5Amu 🔹 این تحولات نشان‌دهنده افزایش حضور دیپلماتیک و فرهنگی ازبکستان در آمریکا و توجه بیشتر واشنگتن به تاشکند است.

🔹 مروری بر نشست ۲۵ سالگی سازمان همکاری شانگهای در بیشکک؛ ۲۸ سند برای امنیت، اقتصاد و فناوری اوراسیا ⬅️ بیست‌وپنجمین سالگرد تأسیس سازمان همکاری شانگهای با حضور سران کشورهای عضو در بیشکک، پایتخت قرقیزستان، برگزار شد. این نشست بیش از دو ساعت ادامه یافت و با امضای ۲۸ سند به پایان رسید؛ اسنادی که حوزه‌های امنیت، اقتصاد، حمل‌ونقل، فناوری، هوش مصنوعی، انرژی هسته‌ای و محیط زیست را دربرمی‌گیرد. 🔹 سادیر ژاپاروف، رئیس‌جمهور قرقیزستان، سازمان همکاری شانگهای را سازمانی دانست که طی ۲۵ سال از سازوکاری برای اعتمادسازی میان کشورهای منطقه به یکی از بازیگران مهم بین‌المللی تبدیل شده است. کشورهای عضو این سازمان اکنون بیش از ۴۰ درصد جمعیت جهان و حدود یک‌چهارم تولید ناخالص داخلی جهان را در اختیار دارند. 🔹 ولادیمیر پوتین با تأکید بر نقش سازمان همکاری شانگهای در شکل‌گیری نظم چندقطبی، خواستار تقویت امنیت و توسعه صلح‌آمیز اوراسیا و جلوگیری از درگیری‌های مسلحانه شد. الکساندر لوکاشنکو نیز خواستار ایجاد معماری جدید امنیتی، راه‌اندازی بانک توسعه سازمان، افزایش استفاده از ارزهای ملی در تجارت و ایجاد یک فضای دیجیتال امن و یکپارچه شد. 🔹 در بخش امنیتی، اعضا بر تقویت همکاری در مبارزه با تروریسم و قاچاق مواد مخدر، امنیت هسته‌ای و مقابله با تهدیدات مشترک توافق کردند. ایجاد سازوکار جامع مقابله با چالش‌ها و تهدیدات امنیتی و ساختار جدید هماهنگی مبارزه با مواد مخدر نیز از تصمیمات مهم نشست بود. 🔹 در حوزه فناوری، اسناد جدیدی درباره امنیت اطلاعات، هوش مصنوعی، دیجیتال‌سازی و ایجاد مراکز منطقه‌ای پردازش داده تصویب شد. همزمان، برنامه‌هایی برای حفاظت از تنوع زیستی و توسعه «راهروی فناوری سبز» سازمان به تصویب رسید. 🔹 در حوزه اقتصادی و ترانزیتی نیز برنامه توسعه بنادر و مراکز لجستیکی در سال‌های ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰ تصویب شد؛ اقدامی که می‌تواند همکاری‌های تجاری و اتصال مسیرهای حمل‌ونقل میان کشورهای عضو را تقویت کند. 🔹 در بخش فرهنگی نیز لاهور پاکستان به عنوان پایتخت گردشگری و فرهنگی سازمان همکاری شانگهای برای سال‌های ۲۰۲۶ تا ۲۰۲۷ انتخاب شد. 🔹 با پایان ریاست قرقیزستان، پاکستان ریاست سازمان همکاری شانگهای را بر عهده گرفت و مسئولیت هماهنگی فعالیت‌های سازمان و میزبانی نشست بعدی سران را بر عهده خواهد داشت. آمو | مطالعات تخصصی آسیای مرکزی @C5Amu

🔘 تهران و دوشنبه در مسیر مشارکت راهبردی عمیق‌تر؛ از واگذاری زمین در چابهار تا ساخت فیلم‌های مشترک درباره قهرمانان زبان فارسی ⬅️ نظام‌الدین زاهدی، سفیر تاجیکستان در تهران، همزمان با سی‌وپنجمین سالگرد استقلال این کشور، روابط ایران و تاجیکستان را مبتنی بر پیوندهای عمیق تاریخی، فرهنگی و زبانی دانست و گفت دوشنبه در سیاست خارجی خود رویکرد «درهای باز» را دنبال می‌کند. به گفته او، تاجیکستان اکنون عضو ۱۷۰ کنوانسیون بین‌المللی است و شش ابتکار این کشور در حوزه آب و اقلیم در سازمان ملل به تصویب رسیده است. 🔹 زاهدی اعلام کرد روابط اقتصادی دو کشور نیز در حال گسترش است؛ حجم تجارت دوجانبه که در سال ۲۰۲۰ حدود ۵۷ میلیون دلار بود، در سال ۲۰۲۵ به ۴۸۸ میلیون دلار رسید و دو طرف دستیابی به هدف یک میلیارد دلاری را امکان‌پذیر می‌دانند. او همچنین از افزایش ۱۴ برابری حجم تجارت در بخشی از سال گذشته خبر داد. 🔹 یکی از مهم‌ترین محورهای سخنان سفیر تاجیکستان، گسترش مسیر ترانزیتی این کشور از طریق ایران بود. به گفته زاهدی، قراردادهای مربوط به اختصاص یک قطعه زمین به تاجیکستان در بندر چابهار نهایی شده و به‌زودی امضا خواهد شد. شبکه ارتباطی تاجیکستان با چابهار نیز در حال نهایی شدن است و دوشنبه همچنان از ظرفیت بندرعباس استفاده می‌کند. 🔹 در حوزه انرژی نیز مذاکرات برای خرید نفت و سوخت از ایران انجام شده و تهران آمادگی خود را برای اختصاص حجم مشخصی از انرژی به تاجیکستان اعلام کرده است. زاهدی همچنین گفت پروازهای تهران و مشهد به دوشنبه پس از کاهش از هفت به پنج پرواز در هفته ادامه دارد و توافق لغو روادید یک‌ماهه میان دو کشور برقرار است. 🔹 در بخش فرهنگی، سفیر تاجیکستان پیشنهاد ساخت فیلم‌های مشترک ایران و تاجیکستان درباره چهره‌ها و قهرمانان زبان و ادب فارسی را مطرح کرد. او حفظ میراث فرهنگی و تقویت هویت و حافظه تاریخی را از اهداف مهم تاجیکستان دانست و به اهدای شاهنامه فردوسی به خانواده‌های تاجیک اشاره کرد. 🔹 در همین چارچوب، مسعود پزشکیان نیز در حاشیه اجلاس سازمان همکاری شانگهای در بیشکک با امامعلی رحمان دیدار کرد و روابط ایران و تاجیکستان را «فراتر از مناسبات متعارف دیپلماتیک» خواند. او بر اجرای دقیق توافق‌ها و تفاهمنامه‌های دو کشور و گسترش همکاری‌های سیاسی، اقتصادی، علمی و فرهنگی تأکید کرد. 🔹 امامعلی رحمان نیز با تأکید بر پیوندهای تاریخی و تمدنی دو کشور، خواستار توسعه همکاری‌ها در حوزه‌هایی مانند حمل‌ونقل و تجارت و رفع موانع موجود شد. او همچنین بر برگزاری نشست‌های کارشناسی میان کشورهای حوزه تمدنی نوروز تأکید کرد و گفت ملت ایران با تکیه بر «خرد، حکمت و تجربه تاریخی» از چالش‌های کنونی عبور خواهد کرد. 🔹 در مجموع، سخنان سفیر تاجیکستان و دیدار پزشکیان و رحمان نشان می‌دهد روابط تهران و دوشنبه در حال حرکت به سمت همکاری گسترده‌تر در ترانزیت و چابهار، انرژی، تجارت، گردشگری، فرهنگ و دیپلماسی منطقه‌ای است؛ مسیری که دو کشور امیدوارند آن را به سطح یک مشارکت راهبردی عمیق‌تر برسانند. آمو | مطالعات تخصصی آسیای مرکزی @C5Amu

🔘 میرضیایف با نماینده ویژه ترامپ درباره توسعه روابط ازبکستان و آمریکا گفتگو کرد ⬅️ شوکت میرضیایف، رئیس‌جمهور ازبکستان، در بیشکک با سرجیو گور، نماینده ویژه دونالد ترامپ در امور آسیای جنوبی و مرکزی، دیدار کرد. محور اصلی این گفت‌وگو، تقویت مشارکت راهبردی تاشکند و واشنگتن و اجرای توافقات حاصل‌شده در سطح عالی بود. 🔹 دو طرف بر گسترش همکاری در حوزه‌های انرژی، حمل‌ونقل، مواد معدنی حیاتی، فناوری‌های دیجیتال، هوش مصنوعی و کشاورزی تأکید کردند. 🔹 همچنین، درباره برنامه‌های پیش‌رو در چارچوب «آسیای مرکزی + آمریکا» (C5+1) و برگزاری نشست شورای تجاری و سرمایه‌گذاری ازبکستان و آمریکا تبادل نظر شد. آمو | مطالعات تخصصی آسیای مرکزی @C5Amu

‍ 🔹 سادیر جباروف با نماینده ویژه آمریکا دیدار کرد 🔹 صدر جباروف، رئیس‌جمهور قرقیزستان، امروز ۳۱ اوت با سرجیو گور، نماینده ویژه آمریکا در امور آسیای جنوبی و مرکزی و سفیر این کشور در هند، دیدار و درباره گسترش روابط دوجانبه گفت‌وگو کرد. 🔹 در این دیدار، توسعه همکاری‌های سیاسی، تجاری و اقتصادی، سرمایه‌گذاری و همچنین تعامل در قالب «آسیای مرکزی + آمریکا» (C5+1) مورد بررسی قرار گرفت. دو طرف همچنین درباره چشم‌انداز برگزاری دومین اجلاس سران کشورهای عضو این چارچوب در سال ۲۰۲۷ تبادل نظر کردند. 🔹 جباروف ضمن قدردانی از حمایت واشنگتن از عضویت قرقیزستان در شورای امنیت سازمان ملل برای سال‌های ۲۰۲۷ و ۲۰۲۸، بر اهمیت گسترش همکاری‌های اقتصادی و نقش پلتفرم «V5+1» در ایجاد فرصت‌های جدید برای فعالان اقتصادی دو کشور تأکید کرد. 🔹 یکی دیگر از محورهای این دیدار، تسهیل روند صدور ویزای آمریکا برای شهروندان قرقیزستان بود. جباروف به‌ویژه خواستار بررسی موضوع «سپرده ویزا» و بازنگری در برخی محدودیت‌های موجود شد. گور نیز آمادگی خود را برای کمک به تقویت روابط میان دو کشور اعلام کرد. 🔹 در پایان، رئیس‌جمهور قرقیزستان ضمن ارسال پیام تبریک به دونالد ترامپ، برای ورزشکاران آمریکایی حاضر در ششمین بازی‌های جهانی کوچ‌نشینان آرزوی موفقیت کرد. آمو | مطالعات تخصصی آسیای مرکزی @C5Amu

‍ 🔹 سادیر جباروف با نماینده ویژه آمریکا دیدار کرد 🔹 صدر جباروف، رئیس‌جمهور قرقیزستان، امروز ۳۱ اوت با سرجیو گور، نماینده ویژه آمریکا در امور آسیای جنوبی و مرکزی و سفیر این کشور در هند، دیدار و درباره گسترش روابط دوجانبه گفت‌وگو کرد. 🔹 در این دیدار، توسعه همکاری‌های سیاسی، تجاری و اقتصادی، سرمایه‌گذاری و همچنین تعامل در قالب «آسیای مرکزی + آمریکا» (C5+1) مورد بررسی قرار گرفت. دو طرف همچنین درباره چشم‌انداز برگزاری دومین اجلاس سران کشورهای عضو این چارچوب در سال ۲۰۲۷ تبادل نظر کردند. 🔹 جباروف ضمن قدردانی از حمایت واشنگتن از عضویت قرقیزستان در شورای امنیت سازمان ملل برای سال‌های ۲۰۲۷ و ۲۰۲۸، بر اهمیت گسترش همکاری‌های اقتصادی و نقش پلتفرم «V5+1» در ایجاد فرصت‌های جدید برای فعالان اقتصادی دو کشور تأکید کرد. 🔹 یکی دیگر از محورهای این دیدار، تسهیل روند صدور ویزای آمریکا برای شهروندان قرقیزستان بود. جباروف به‌ویژه خواستار بررسی موضوع «سپرده ویزا» و بازنگری در برخی محدودیت‌های موجود شد. گور نیز آمادگی خود را برای کمک به تقویت روابط میان دو کشور اعلام کرد. 🔹 در پایان، رئیس‌جمهور قرقیزستان ضمن ارسال پیام تبریک به دونالد ترامپ، برای ورزشکاران آمریکایی حاضر در ششمین بازی‌های جهانی کوچ‌نشینان آرزوی موفقیت کرد. آمو | مطالعات تخصصی آسیای مرکزی @C5Amu

🔹 سادیر جباروف با نماینده ویژه آمریکا دیدار کرد 🔹 صدر جباروف، رئیس‌جمهور قرقیزستان، امروز ۳۱ اوت با سرجیو گور، نماینده ویژه آمریکا در امور آسیای جنوبی و مرکزی و سفیر این کشور در هند، دیدار و درباره گسترش روابط دوجانبه گفت‌وگو کرد. 🔹 در این دیدار، توسعه همکاری‌های سیاسی، تجاری و اقتصادی، سرمایه‌گذاری و همچنین تعامل در قالب «آسیای مرکزی + آمریکا» (C5+1) مورد بررسی قرار گرفت. دو طرف همچنین درباره چشم‌انداز برگزاری دومین اجلاس سران کشورهای عضو این چارچوب در سال ۲۰۲۷ تبادل نظر کردند. 🔹 جباروف ضمن قدردانی از حمایت واشنگتن از عضویت قرقیزستان در شورای امنیت سازمان ملل برای سال‌های ۲۰۲۷ و ۲۰۲۸، بر اهمیت گسترش همکاری‌های اقتصادی و نقش پلتفرم «V5+1» در ایجاد فرصت‌های جدید برای فعالان اقتصادی دو کشور تأکید کرد. 🔹 یکی دیگر از محورهای این دیدار، تسهیل روند صدور ویزای آمریکا برای شهروندان قرقیزستان بود. جباروف به‌ویژه خواستار بررسی موضوع «سپرده ویزا» و بازنگری در برخی محدودیت‌های موجود شد. گور نیز آمادگی خود را برای کمک به تقویت روابط میان دو کشور اعلام کرد. 🔹 در پایان، رئیس‌جمهور قرقیزستان ضمن ارسال پیام تبریک به دونالد ترامپ، برای ورزشکاران آمریکایی حاضر در ششمین بازی‌های جهانی کوچ‌نشینان آرزوی موفقیت کرد. آمو | مطالعات تخصصی آسیای مرکزی @C5Amu

🔘 سفیر هند: کریدور شمال–جنوب مسیر تقویت تجارت با آسیای مرکزی است ⬅️ بیرندر سینگ یاداو (Birender Singh Yadav) سفیر هند در بیشکک در گفت‌وگو با خبرگزاری آی ان ای هند، به چالش‌های موجود در زمینه اتصال مستقیم میان 2 کشور اشاره و اظهار داشت که هند و قرقیزستان برای تسهیل جریان کالا و خدمات، استفاده از کریدور بین‌المللی حمل‌ونقل شمال–جنوب (INSTC) را توسعه می‌دهند. 🔹 وی افزود: استفاده بهینه از این کریدور می‌تواند به‌طور قابل توجهی به تقویت روابط و مبادلات تجاری دوجانبه هند و قرقیزستان و همچنین گسترش ارتباطات با منطقه وسیع‌تر آسیای مرکزی کمک کند. 🔹 هند در چند سال اخیر با گسترش سرمایه‌ گذاری در بند چابهار، انتظار دارد از این بندر مهم راهبردی محصولاتش را به افغانستان، آسیای مرکزی و اروپا ارسال کند. درواقع، بندر چابهار به عنوان تنها بندر اقیانوسی ایران، به دلیل موقعیت راهبردی خود، یکی از مسیرهای مهم تجاری هند برای کشورهای آسیای مرکزی شناخته و ارزیابی می شود. 🔹 همچنین، اهمیت کریدور ایران برای کشورهای آسیای مرکزی پوشیده نیست. سفر نخست‌وزیر ازبکستان به تهران که سال گذشته رخ داد، بار دیگر جایگاه راهبردی ایران را در اتصال آسیای مرکزی به آبهای آزاد اثبات و فرصتی دیگر برای کشورمان جهت بهره‌گیری از ظرفیت‌های بندر چابهار به عنوان مرکز ثقل تجارت منطقه‌ای فراهم کرد. 🔹 کارشناسان قزاقستانی همزمان با سفر «مسعود پزشکیان» رئیس‌جمهوری اسلامی ایران به آستانه که آذر ماه سال گذشته رخ داد، تاکید کردند که نقش تهران در معادلات ترانزیتی و صادراتی این کشور رو به افزایش است؛ به‌گونه‌ای که مسیرهای عبوری از ایران، از دسترسی به خلیج فارس گرفته تا تنوع‌بخشی به راه‌های صادراتی، به‌عنوان یکی از حیاتی‌ترین اولویت‌های راهبردی قزاقستان مطرح شده است. آمو | مطالعات تخصصی آسیای مرکزی @C5Amu

🔘 پزشکیان و عراقچی به قرقیزستان سفر کردند ⬅️ مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، به همراه سیدعباس عراقچی، وزیر امور خارجه، برای شرکت در بیست‌وششمین اجلاس سران سازمان همکاری شانگهای و نشست «شانگهای‌پلاس» راهی بیشکک، پایتخت قرقیزستان، شدند. این اجلاس روزهای ۳۱ اوت و ۱ سپتامبر برگزار می‌شود. 🔹 در این نشست، شماری از رهبران کشورهای عضو سازمان همکاری شانگهای، از جمله رؤسای جمهور چین، روسیه، بلاروس و کشورهای آسیای مرکزی و همچنین نخست‌وزیران هند و پاکستان حضور دارند. 🔹 پزشکیان پیش از ترک تهران تأکید کرد که ایران به دنبال جنگ نیست، اما در برابر هرگونه تجاوز، پاسخ قاطع خواهد داد. او همچنین بر ضرورت همکاری کشورهای منطقه برای تأمین امنیت، ثبات و توسعه اقتصادی، بدون دخالت قدرت‌های فرامنطقه‌ای تأکید کرد. 🔹 دیدارهای دوجانبه نیز بخش دیگری از برنامه این سفر است و پزشکیان قرار است با شماری از سران حاضر در اجلاس، از جمله نخست‌وزیران هند و پاکستان و رؤسای جمهور قرقیزستان، روسیه و تاجیکستان، گفت‌وگو کند. آمو | مطالعات تخصصی آسیای مرکزی @C5Amu

🔘 گسترش همکاری‌های تجاری اتاق‌های بازرگانی جیزک و اراک ⬅️ دفتر منطقه‌ای اتاق بازرگانی و صنعت ازبکستان در جیزک و اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی اراک، تفاهم‌نامه همکاری امضا کردند. این توافق با هدف تقویت پیوندهای تجاری، اقتصادی و سرمایه‌گذاری میان فعالان بخش خصوصی دو منطقه و ایجاد زمینه برای تعریف پروژه‌های مشترک صورت گرفته است. 🔹 بر اساس این تفاهم‌نامه، دو طرف برای برقراری ارتباط مستقیم میان شرکت‌ها و کارآفرینان جیزک و اراک، تبادل اطلاعات درباره فرصت‌های تجاری و سرمایه‌گذاری و حمایت از اجرای طرح‌های مشترک همکاری خواهند کرد. همچنین، اعزام و پذیرش هیئت‌های تجاری، برگزاری نشست‌های میان فعالان اقتصادی و تسهیل حضور شرکت‌های دو طرف در نمایشگاه‌ها، کنفرانس‌ها و رویدادهای تخصصی بین‌المللی، از محورهای اصلی توافق است. 🔹 جیزک یکی از مناطق صنعتی و کشاورزی مهم ازبکستان است و می‌تواند در حوزه‌هایی مانند صنایع غذایی، نساجی، تولید مصالح ساختمانی، کشاورزی و فناوری‌های صنعتی، شریک مناسبی برای بنگاه‌های ایرانی باشد. اراک نیز با برخورداری از ظرفیت‌های صنعتی، معدنی، ماشین‌سازی و تولیدی، امکان عرضه توانمندی‌های فنی و مهندسی ایران را فراهم می‌کند. 🔹 این تفاهم‌نامه اگر با پروژه‌های عملی، سازوکارهای بانکی و حمل‌ونقلی مناسب همراه شود، می‌تواند به افزایش حضور بخش خصوصی ایران در بازار ازبکستان و تقویت پیوندهای اقتصادی ایران با آسیای مرکزی کمک کند. آمو | مطالعات تخصصی آسیای مرکزی @C5Amu

🔘 بازگشت بودجه طرح گذار به الفبای لاتین؛ هزینه دوباره تغییر تابلوهای قزاقستان ⬅️ وزارت علوم و آموزش عالی قزاقستان اعلام کرده است بودجه‌ای که پیش‌تر برای انتقال الفبای زبان قزاقی از خط سیریلیک به لاتین اختصاص یافته بود، به خزانه دولت بازگردانده شده است. این تصمیم در حالی اعلام می‌شود که اجرای طرح تغییر خط طی سال‌های گذشته، موجب تغییرات گسترده و گاه ناهماهنگ در تابلوهای شهری، نام خیابان‌ها و عناوین سازمان‌های دولتی شده بود. 🔹 طرح گذار به خط لاتین در دوره ریاست‌جمهوری نورسلطان نظربایف مطرح شد و هدف آن، نزدیک‌تر کردن نوشتار زبان قزاقی به الگوهای بین‌المللی و تقویت هویت ملی عنوان شد. با این حال، روند تدوین الفبا و قواعد املایی نهایی با اختلاف‌نظرهای کارشناسی و تأخیرهای متعدد همراه بود. 🔹 در فاصله تصویب نسخه‌های مختلف الفبا، برخی نهادهای محلی و کسب‌وکارها به‌صورت شتاب‌زده اقدام به لاتین‌نویسی نام‌ها کردند. نتیجه، استفاده از شیوه‌های متفاوت برای نمایش صداهای زبان قزاقی بود؛ به‌گونه‌ای که در بعضی تابلوها از ترکیب حروف لاتین، در برخی دیگر از الگوهای نزدیک به انگلیسی و در مواردی از آوانویسی روسی استفاده شد. این ناهماهنگی، خواندن و درک بسیاری از عناوین را برای شهروندان دشوار کرد. 🔹 اکنون با بازگرداندن بودجه و توقف حمایت مالی از ادامه این روند، احتمال اصلاح یا جمع‌آوری بخشی از تابلوهای لاتین و بازگشت موقت به خط سیریلیک مطرح شده است. منتقدان می‌گویند این تغییرات می‌تواند هزینه‌های جدیدی برای دولت و شهرداری‌ها ایجاد کند و پرسش‌هایی درباره شفافیت هزینه‌کردهای قبلی و ضرورت برنامه‌ریزی دقیق‌تر برای اصلاحات زبانی به وجود آورد. آمو | مطالعات تخصصی آسیای مرکزی @C5Amu

🔘 بازگشت قدرتمند آنکارا به قلب آسیای مرکزی: استراتژی جدید ترکیه در ترکمنستان ⬅️ در حالی که معادلات ژئوپلیتیک در منطقه آسیای مرکزی با سرعت در حال تغییر است، ترکیه با حرکت استراتژیک، تلاش خود را برای بازپس‌گیری جایگاه پیشین در ترکمنستان آغاز کرده است. خبرها از آنجا می‌آیند که آنکارا دیگر به دنبال پروژه‌های کوچک و گذری نیست؛ بلکه هدف جدید، ورود به لایه‌های عمیق اقتصادی و همکاری مستقیم با غول‌های صنعتی ترکمنستان است. 🔹 نقطه عطف این تحول، رویکرد جدید رئیس‌جمهور ترکمنستان، سردار بردی‌محمدوف، در مدیریت سرمایه‌های ملی ترکمنستان است. گزارش‌های اخیر از ترکمنستان حاکی از آن است که دولت ترکمنستان، سیاست‌های سنتی خود را کنار گذاشته و بر روی «بزرگترین هلدینگ‌ها و کنسرسیوم‌های صنعتی» کشور تمرکز کرده است. 🔹 این یعنی تمرکز بر پروژه‌های زیرساختی، انرژی و صنایع سنگین که مستقیماً توسط شرکت‌های دولتی و نیمه‌دولتی بزرگ مدیریت می‌شوند. این تغییر رویکرد، فرصتی طلایی برای شرکت‌های ترکیه‌ای فراهم کرده است. برخلاف گذشته که شرکت‌های کوچک و متوسط سعی در ورود به بازار داشتند، اکنون موج جدیدی از سرمایه‌گذاران آنکارا در حال آماده‌سازی هستند تا با هلدینگ‌های قدرتمند ترکمنستان، قراردادهای کلان در حوزه‌های زیر امضا کنند: 🔹 انرژی و خطوط انتقال: با توجه به پتانسیل عظیم گاز طبیعی ترکمنستان، ترکیه به دنبال تثبیت نقش خود به عنوان گذرگاه اصلی انرژی به اروپا است. ساخت‌وساز و شهرسازی: بازسازی زیرساخت‌های مدرن و ایجاد شهرک‌های صنعتی جدید. لجستیک و حمل‌ونقل: تقویت مسیرهای ترانزیتی که ترکمنستان را به بازارهای جهانی متصل می‌کند. 🔹 ترکیه با بهره‌گیری از پیوندهای فرهنگی، زبانی و تاریخی، همواره در منطقه دارای «قدرت نرم» است. اما اکنون این قدرت با «قدرت سخت اقتصادی» ترکیب شده است. آنکارا می‌داند که برای رقابت با سایر بازیگران منطقه، باید از طریق درهای اصلی اقتصاد یعنی همان هلدینگ‌های بزرگ وارد شود. 🔹 این بازی جدید، نشان‌دهنده عبور از دوران همکاری‌های ساده تجاری و ورود به عصر «اتحادهای استراتژیک اقتصادی» است. اگر بردی‌محمدوف بتواند این هلدینگ‌های بزرگ را به سمت پروژه‌های مشترک با ترکیه هدایت کند، نه تنها اقتصاد ترکمنستان شتابی تازه خواهد گرفت، بلکه ترکیه نیز می‌تواند حلقه وصل اصلی میان آسیای مرکزی و غرب باشد. آمو | مطالعات تخصصی آسیای مرکزی @C5Amu

‍ 🔘 اساس نامه و نشان جدید حزب نهضت اسلامی تاجیکستان تصویب شد ⬅️ حزب نهضت اسلامی تاجیکستان در ادامه روند بازنگری ساختار و اسناد داخلی خود، اساس نامه و نشان جدید این جنبش را تصویب کرد؛ اقدامی که می‌تواند نشانه‌ای از تلاش برای بازتعریف ساختار و چارچوب فعالیت‌های آن در مرحله جدید باشد. 🔹 روند اصلاح اساس نامه از ۲۸ مه ۲۰۲۶ و با تشکیل یک کارگروه ویژه آغاز شد. این گروه طی جلسات حضوری و آنلاین، ساختار سازمانی، تجربه گذشته، نظام مدیریتی و چشم‌انداز فعالیت‌های حزب را بررسی کرد و پیش‌نویس جدید اساس نامه را تهیه کرد. این متن در جلسات هیئت عالی در ۳۱ ژوئیه و ۱۰ اوت مورد بررسی قرار گرفت و سرانجام در ۱۰ اوت به تصویب رسید. 🔹بر اساس اساس نامه جدید، حزب نهضت اسلامی تاجیکستان خود را یک جنبش اجتماعی، فرهنگی، فکری و آموزشی معرفی می‌کند که فعالیت‌هایش بر پایه ارزش‌های اسلامی و منافع ملی استوار است. حفظ و توسعه ارزش‌های اسلامی و ملی، حمایت از حقوق و آزادی‌های بشر، تقویت وحدت ملی، همزیستی مسالمت‌آمیز، احترام به تنوع و گسترش علم و آموزش از جمله اهداف اعلام‌شده آن است. 🔹 در گام بعد، نشان جدید حزب نیز در ۱۴ اوت به تصویب رسید. این نشان از نمادهایی همچون قلم، کتاب باز، نقشه تاجیکستان و پرتوهای نور تشکیل شده که به گفته طراحان، نمادی از دانش، روشنگری، سرزمین تاجیکستان و ارزش‌های جنبش است.همچنین طرح پرچم جدید حزب در ۲۰ اوت مورد بررسی قرار گرفت، اما تصمیم‌گیری درباره تصویب آن به زمان دیگری موکول شد. آمو | مطالعات تخصصی آسیای مرکزی @C5Amu

‍ 🔘 اساس نامه و نشان جدید حزب نهضت اسلامی تاجیکستان تصویب شد ⬅️ حزب نهضت اسلامی تاجیکستان در ادامه روند بازنگری ساختار و اسناد داخلی خود، اساس نامه و نشان جدید این جنبش را تصویب کرد؛ اقدامی که می‌تواند نشانه‌ای از تلاش برای بازتعریف ساختار و چارچوب فعالیت‌های آن در مرحله جدید باشد. 🔹 روند اصلاح اساس نامه از ۲۸ مه ۲۰۲۶ و با تشکیل یک کارگروه ویژه آغاز شد. این گروه طی جلسات حضوری و آنلاین، ساختار سازمانی، تجربه گذشته، نظام مدیریتی و چشم‌انداز فعالیت‌های حزب را بررسی کرد و پیش‌نویس جدید اساس نامه را تهیه کرد. این متن در جلسات هیئت عالی در ۳۱ ژوئیه و ۱۰ اوت مورد بررسی قرار گرفت و سرانجام در ۱۰ اوت به تصویب رسید. 🔹بر اساس اساس نامه جدید، حزب نهضت اسلامی تاجیکستان خود را یک جنبش اجتماعی، فرهنگی، فکری و آموزشی معرفی می‌کند که فعالیت‌هایش بر پایه ارزش‌های اسلامی و منافع ملی استوار است. حفظ و توسعه ارزش‌های اسلامی و ملی، حمایت از حقوق و آزادی‌های بشر، تقویت وحدت ملی، همزیستی مسالمت‌آمیز، احترام به تنوع و گسترش علم و آموزش از جمله اهداف اعلام‌شده آن است. 🔹 در گام بعد، نشان جدید حزب نیز در ۱۴ اوت به تصویب رسید. این نشان از نمادهایی همچون قلم، کتاب باز، نقشه تاجیکستان و پرتوهای نور تشکیل شده که به گفته طراحان، نمادی از دانش، روشنگری، سرزمین تاجیکستان و ارزش‌های جنبش است.همچنین طرح پرچم جدید حزب در ۲۰ اوت مورد بررسی قرار گرفت، اما تصمیم‌گیری درباره تصویب آن به زمان دیگری موکول شد. آمو | مطالعات تخصصی آسیای مرکزی @C5Amu

🔘 دیپلماسی ایران-آمریکا و کابوس جدید نتانیاهو ⬅️ خبرگزاری «اوراسیا تودی» قزقیزستان، در گزارشی نوشت: امضای تفاهم میان جمهوری اسلامی ایران و ایالات متحده، یک نقطه عطف در پایان دادن به رویارویی نظامی میان دو کشور محسوب می‌شود؛ در حالی که اسرائیل در این روند هیچ نقشی نداشته است. 🔹 این رسانه با اشاره به اینکه وضعیت کنونی تل‌آویو که نتیجه یک خطای راهبردی پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ محسوب می‌شود، تاکید کرد که بنیامین نتانیاهو نخست‌وزیر (رژیم) اسرائیل به‌دنبال تضعیف «محور مقاومت» و تثبیت برتری منطقه‌ای تل‌آویو بود اما برخلاف انتظار، ایران در برابر فشارها مقاومت کرد و واشنگتن نیز به این جمع‌بندی رسید که امکان وادارسازی ایران به تسلیم یا تغییر نظام سیاسی وجود ندارد. 🔹 اوراسیا تودی همچنین ادامه داد که اظهارات اخیر جی‌دی ونس معاون رئیس‌جمهور آمریکا، نشانه‌ای از شکاف فزاینده میان واشنگتن و تل‌آویو است؛ موضوعی که از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است، زیرا ونس نه تنها منتقد جریان لیبرال اسرائیل نیست، بلکه از چهره‌های جریان راست و از حامیان سنتی روابط نزدیک آمریکا و اسرائیل محسوب می‌شود. 🔹 با این حال، هنگامی که این مقام ارشد آمریکایی هشدار می‌دهد که تلاش برای تبدیل ایران به کشوری بی‌ثبات و فروپاشیده، مشابه آنچه در لیبی رخ داد، با منافع ایالات متحده هم‌راستا نیست، این موضع حاوی پیامی روشن درباره محدودیت صبر واشنگتن در قبال سیاست‌های تل‌آویو است. 🔹 همچنین بزالل اسموتریچ وزیر دارایی رژیم صهیونیستی، تاکید کرده است که تل‌آویو خود را ملزم به اجرای توافق ایران و آمریکا نمی‌داند و تابع تصمیمات واشنگتن نخواهد بود. این رسانه قزقیزستانی تاکید کرد این مواضع فراتر از اختلافات معمول میان دو متحد است و نشانه بروز تنش سیاسی آشکار میان دولت‌های آمریکا و اسرائیل محسوب می‌شود. 🔹 اوراسیا تودی تاکید دارد که جایگاه اسرائیل طی سال‌های اخیر با چالش‌های بی‌سابقه‌ای مواجه شده است؛ به‌گونه‌ای که بر اساس برخی نظرسنجی‌های منتشرشده، نگاه منفی به تل‌آویو در بسیاری از کشورهای غربی و غیرغربی افزایش یافته و به سطوح کم‌سابقه‌ای رسیده است و ادامه روند کنونی می‌تواند به افزایش انزوای بین‌المللی اسرائیل منجر شود، مگر آنکه تغییرات اساسی در رویکرد سیاسی و راهبردی این رژیم صورت گیرد. آمو | مطالعات تخصصی آسیای مرکزی @C5Amu

🔘 آمریکا، قزاقستان و ازبکستان را به‌عنوان مسیر احتمالی دور زدن تعرفه‌های چین زیر نظر گرفت ⬅️ ایالات متحده، قزاقستان و ازبکستان را در میان کشورهایی قرار داده است که ممکن است صادرکنندگان چینی از ظرفیت‌های آنها برای انتقال کالا به بازار آمریکا و کاهش هزینه‌های تعرفه‌ای استفاده کنند. 🔹 بر اساس گزارش «کلاهبرداری بزرگ ترانزیت» (The Great Transshipment Scam)، قزاقستان در رده سوم (Tier 3) قرار گرفته؛ گروهی که شامل «اهداف کوچک و فرصت‌طلبانه چینی» است. در این سطح، برخلاف کشورهایی مانند هند، مکزیک، ترکیه و ویتنام، صحبت از حجم‌های چند میلیارد دلاری نیست، بلکه تمرکز بر عواملی است که می‌تواند قزاقستان را به مسیری جذاب برای صادرکنندگان چینی تبدیل کند؛ از جمله مناطق آزاد اقتصادی، زیرساخت‌های ترانزیتی، تسهیلات گمرکی و نیروی کار ارزان. 🔹 در این میان، جایگاه آسیای مرکزی در شبکه حمل‌ونقل چین اهمیت ویژه‌ای دارد. کشورهای منطقه به‌تدریج به حلقه‌ای مهم در مسیرهای ریلی و جاده‌ای چین به اروپا و غرب تبدیل شده‌اند و همین زیرساخت‌ها اکنون از نگاه واشنگتن می‌توانند در کنار کارکرد قانونی خود، مورد استفاده شرکت‌های چینی برای دور زدن تعرفه‌های آمریکا نیز قرار گیرند. 🔹 با این حال، قرار گرفتن یک کشور در این فهرست به معنای اثبات تخلف یا اعمال تحریم و تعرفه اضافی نیست. حتی نویسندگان گزارش نیز تأکید کرده‌اند که افزایش واردات از کشورهای ثالث پس از اعمال تعرفه‌های آمریکا، لزوماً به معنای دور زدن قوانین نیست و بخشی از آن می‌تواند ناشی از انتقال واقعی و قانونی تولید باشد. 🔹 در واقع، این فهرست بیش از آنکه یک اقدام تنبیهی باشد، هشداری درباره شفافیت زنجیره تأمین و مسیرهای تجاری است؛ هشداری که نشان می‌دهد واشنگتن با دقت بیشتری تحولات لجستیکی آسیای مرکزی را زیر نظر گرفته است. 🔹 برای قزاقستان و ازبکستان، گسترش کریدورهای ترانزیتی چین ـ غرب فرصت اقتصادی بزرگی محسوب می‌شود، اما همزمان مسئولیت آنها برای تقویت کنترل‌های گمرکی و شفافیت مسیرهای تجاری را افزایش می‌دهد؛ چراکه آسیای مرکزی بیش از گذشته به محل تلاقی منافع اقتصادی و ژئوپلیتیکی چین و آمریکا تبدیل شده است. آمو | مطالعات تخصصی آسیای مرکزی @C5Amu