آمو | مطالعات تخصصی آسیای مرکزی
Open in Telegram
● آمو، مرجع تخصصی تحلیل و بررسی تحولات سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی آسیای مرکزی ایتا : https://eitaa.com/C5_Amu بله : https://bale.com/C5_Amu
Show more849
Subscribers
No data24 hours
-37 days
+330 days
Data loading in progress...
Similar Channels
No data
Any problems? Please refresh the page or contact our support manager.
Tags Cloud
Incoming and Outgoing Mentions
---
---
---
---
---
---
Attracting Subscribers
September '26
September '26
+5
in 0 channels
August '26
+13
in 2 channels
Get PRO
July '26
+18
in 2 channels
Get PRO
June '26
+13
in 2 channels
Get PRO
May '26
+170
in 11 channels
Get PRO
April '26
+125
in 6 channels
Get PRO
March '26
+3
in 3 channels
Get PRO
February '26
+11
in 1 channels
Get PRO
January '26
+11
in 1 channels
Get PRO
December '25
+17
in 1 channels
Get PRO
November '25
+21
in 2 channels
Get PRO
October '25
+14
in 2 channels
Get PRO
September '25
+16
in 2 channels
Get PRO
August '25
+10
in 1 channels
Get PRO
July '25
+8
in 0 channels
Get PRO
June '25
+9
in 0 channels
Get PRO
May '25
+39
in 6 channels
Get PRO
April '25
+36
in 4 channels
Get PRO
March '25
+61
in 5 channels
Get PRO
February '25
+189
in 6 channels
Get PRO
January '25
+311
in 3 channels
Get PRO
December '240
in 3 channels
Get PRO
November '24
+63
in 8 channels
| Date | Subscriber Growth | Mentions | Channels | |
| 09 September | +3 | |||
| 08 September | 0 | |||
| 07 September | +1 | |||
| 06 September | 0 | |||
| 05 September | 0 | |||
| 04 September | 0 | |||
| 03 September | +1 | |||
| 02 September | 0 | |||
| 01 September | 0 |
Channel Posts
🔘 تاجیکستان بلندترین آسمانخراش آسیای مرکزی را میسازد
⬅️ ساخت یک آسمانخراش ۳۴۰ متری در شهر دوشنبه، پایتخت تاجیکستان، آغاز شده است که پس از تکمیل، با ۷۷ طبقه به بلندترین ساختمان در آسیای مرکزی تبدیل خواهد شد.
🔹 امامعلی رحمان، رئیسجمهور تاجیکستان، و رستم امامعلی، شهردار دوشنبه و رئیس مجلس ملی این کشور، سنگبنای یک مجتمع معماری چندمنظوره را در منطقه شاهمنصور پایتخت گذاشتند. قرار است ساخت این پروژه طی پنج سال به پایان برسد.
🔹 این مجموعه در زمینی به مساحت ۲۹ هکتار ساخته میشود و شامل ۵۲ ساختمان، از جمله پنج برج بلندمرتبه خواهد بود. برج ۳۴۰ متری دوشنبه، سازه اصلی این مجموعه است و در صورت تکمیل طبق برنامه، ۲۹ متر از ابوظبی پلازا در آستانه قزاقستان بلندتر خواهد بود. ابوظبی پلازا با ارتفاع ۳۱۱ متر و ۷۵ طبقه، در حال حاضر بلندترین ساختمان آسیای مرکزی محسوب میشود.
🔹 این مجتمع علاوه بر برج اصلی، شامل هتل، رستوران، فروشگاه، فضاهای اداری، سالن کنسرت هزارنفره، سینما، مراکز تفریحی و ورزشی خواهد بود. همچنین یک پارک با دریاچه و فضاهای عمومی و سبز برای آن در نظر گرفته شده است.
🔹 بخش مسکونی پروژه نیز شامل ۴۲ ساختمان و ۶۱۶۰ واحد آپارتمان خواهد بود. همچنین یک مدرسه با ظرفیت ۱۲۰۰ دانشآموز و یک مهدکودک برای ۵۰۰ کودک در این مجموعه ساخته میشود.
🔹 به این ترتیب، پروژه جدید دوشنبه قرار است یک مجموعه بزرگ مسکونی، تجاری، اداری، گردشگری و تفریحی باشد و در صورت تکمیل، با برج ۳۴۰ متری خود رکورد ارتفاع ساختمانها در آسیای مرکزی را جابهجا کند.
آمو | مطالعات تخصصی آسیای مرکزی
@C5Amu
| 2 | آمو | مطالعات تخصصی آسیای مرکزی
@C5Amu | 1 |
| 3 | 🔵 نفوذ نرم و توسعه راهبردی؛ رویکرد متفاوت کره جنوبی و ژاپن در ازبکستان
⬅️ آسیای مرکزی، بهویژه ازبکستان، به کانون توجه قدرتهای اقتصادی شرق آسیا تبدیل شده است. سئول و توکیو با بهرهگیری از دیپلماسی اقتصادی، صادرات فناوری و سرمایهگذاری هدفمند، در حال تعمیق جایگاه خود در این منطقه هستند. با این حال، الگوی حضور و اولویتهای این دو کشور در اقتصاد ازبکستان تفاوتهای معنادار و در عین حال مکملی با یکدیگر دارد.
🔹 کره جنوبی با رویکردی همهجانبه، به یکی از شرکای اصلی تجاری و صنعتی تاشکند تبدیل شده است. حجم تجارت دوجانبه به مرز دو میلیارد دلار رسیده و بیش از ۸ میلیارد دلار سرمایه کرهای در قالب پروژههای مختلف وارد اقتصاد ازبکستان شده است. حضور بالغ بر ۷۳۰ شرکت کرهای در این کشور، نشاندهنده درهمتنیدگی عمیق اقتصادی است. سئول تمرکز ویژهای بر انتقال فناوریهای نوین دارد؛ از توسعه کلانشهر دارویی (BioPharma City) و همکاری در زمینه سلولدرمانی و تولید واکسن گرفته تا هوشمندسازی کشاورزی و استفاده از هوش مصنوعی برای مدیریت گردشگران در شهر تاریخی خیوه.
🔹 علاوه بر این، کره جنوبی مقصدی جذاب برای نیروی کار ازبکستان است و با اصلاح قوانین مهاجرتی (مانند بهبود شرایط ویزای E-9) و حمایت از حقوق کارگران، نقش مهمی در تأمین حوالههای ارزی این کشور ایفا میکند. تأمین مالی پروژههای زیربنایی توسط بانک صادرات-واردات کره (KEXIM) با سبدی به ارزش ۳.۶ میلیارد دلار، ستون فقرات این همکاریهای گسترده است.
🔹 در مقابل، ژاپن رویکردی گزینشیتر، راهبردیتر و مبتنی بر پایداری اقلیمی را دنبال میکند. تمرکز توکیو عمدتاً بر حوزههای حیاتی مانند انرژی صلحآمیز هستهای، استخراج اورانیوم و مواد معدنی استراتژیک است و غولهای صنعتی مانند «ایتوچو» و «جوگمِک» هدایت این بخش را بر عهده دارند.
🔹 آژانس همکاری بینالمللی ژاپن (JICA) نیز نقش محوری در پروژههای توسعهای، نوسازی دامپروری، ارتقای ایمنی غذایی و بهویژه تابآوری شهرها در برابر بلایای طبیعی و تغییرات اقلیمی ایفا میکند. تأسیس مراکزی مانند مرکز ازبکستان-ژاپن در بخارا نیز نشاندهنده سرمایهگذاری توکیو بر دیپلماسی فرهنگی و آموزشی است.
🔹 در مجموع، کره جنوبی به عنوان یک شریک فراگیر عمل میکند که حضور ملموسی در اقتصاد روزمره، صنایع سلامت، کشاورزی دیجیتال و بازار کار ازبکستان دارد. اما ژاپن با تمرکز بر امنیت انرژی، تابآوری شهری و زیرساختهای استراتژیک، نقشی کیفیتر ایفا میکند. حضور همزمان این دو قدرت آسیایی، به تاشکند اجازه میدهد تا روند نوسازی صنعتی، پزشکی و دیجیتال خود را تسریع کرده و معماری اقتصادی خود را متنوعتر سازد.
آمو | مطالعات تخصصی آسیای مرکزی
@C5Amu | 38 |
| 4 | 🔵 افزایش پروازهای غیرعادی در عشقآباد همزمان با جنگ ایران؛ ۳ روز پیش از حمله به پل آقتکهخان چه گذشت؟
⬅️ بررسی حدود ۶۵۰۰ پرواز فرودگاه عشقآباد از نوامبر ۲۰۲۵ تا ژوئیه ۲۰۲۶، از افزایش برخی پروازهای غیرمعمول و نظامی-دولتی همزمان با جنگ ایران و اسرائیل و بهویژه در ماههای منتهی به حمله به پل آقتکهخان حکایت دارد؛ موضوعی که هرچند تاکنون هیچ مدرک رسمی ارتباط این پروازها با انتقال تجهیزات نظامی را تأیید نکرده، اما پرسشهایی درباره نقش لجستیکی ترکمنستان ایجاد میکند.
🔹 بامداد ۱۸ تیرماه، پل راهآهن آقتکهخان در استان گلستان هدف حمله موشکی آمریکا قرار گرفت. این پل در مسیر راهآهن اینچهبرون–گرگان قرار دارد؛ مسیری که ایران را از طریق ترکمنستان به شبکه ریلی آسیای مرکزی و روسیه متصل میکند.
🔹 با وجود اهمیت این خط برای تجارت روسیه و کشورهای آسیای مرکزی، نقش آن در تجارت خارجی ایران محدود است. مصطفی نصیریورگ، مدیرکل راهآهن خراسان، پیش از آغاز جنگ گفته بود ۷۵ درصد ترانزیت ریلی ورودی و خروجی کشور از مرز سرخس انجام میشود، در حالی که ظرفیت اسمی راهآهن اینچهبرون حدود ۵۰۰ هزار تن در سال است.
🔹 از این رو، پرسش اصلی این است که آیا پل آقتکهخان به دلیل نقش تجاری آن هدف قرار گرفته یا ممکن است کارکرد دیگری، بهویژه در ارتباط با مسیرهای لجستیکی روسیه و ترکمنستان، مورد توجه بوده باشد.
✈️ افزایش پروازهای غیرمعمول در عشقآباد
⬅️ بررسی دادههای پروازی نشان میدهد کالساینهای سری ۷۹۵ که در ماههای پیش از جنگ به ندرت مشاهده میشدند، از آوریل افزایش چشمگیری داشتهاند. در ماههای آوریل، مه و ژوئن بهترتیب ۱۱، ۷ و ۱۵ پرواز از این سری در فرودگاه عشقآباد ثبت شده و در ۱۵ تیرماه، تنها سه روز پیش از حمله به پل، سه پرواز از این سری مشاهده شده است.
🔹 همچنین در فوریه و مه، هر ماه دو پرواز هواپیماهای سنگین ایلیوشین ایل-۷۶ با مبدأ ترکمنستان ثبت شد؛ پروازهایی که در ماههای پیش از جنگ سابقه نداشتند. پروازهای با مبدأ نامشخص نیز پس از آغاز جنگ افزایش یافتند. در حالی که در ژانویه تنها یک مورد ثبت شده بود، این رقم در فوریه، مارس، آوریل، مه، ژوئن و ۹ روز نخست ژوئیه بهترتیب به ۸، ۶، ۴، ۹، ۷ و ۲ مورد رسید.
🛩 توقف یک آنتونوف تحریمی از چین
🔹 یکی از موارد قابل توجه، فرود یک فروند آنتونوف ایان-۱۲۴ متعلق به شرکت روسی ولگا-دنپر ایرلاینز در ۲۴ فروردین در عشقآباد است. این هواپیما از اورومچی چین وارد ترکمنستان شد و پس از توقفی غیرمعمول، راهی قاهره شد.
🔹 هواپیمای موردنظر با شماره ثبت RA-82074 پیشتر در گزارشهایی درباره انتقال تجهیزات مرتبط با لجستیک نظامی روسیه از چین مورد اشاره قرار گرفته است. شرکت ولگا-دنپر نیز از سوی آمریکا، بریتانیا، اتحادیه اروپا و شماری دیگر از کشورها تحریم شده است. در کنار این موارد، سه فرود هلیکوپتر آگوستاوستلند AW139 که در مأموریتهای نظامی و دولتی نیز استفاده میشود، در ماههای مه و ژوئن ثبت شده است.
🔹 با این حال، هیچ بیانیه رسمی یا سند مستقیمی درباره انتقال تجهیزات نظامی از ترکمنستان از طریق فرودگاه عشقآباد وجود ندارد. بنابراین نمیتوان از این دادهها بهتنهایی نتیجه گرفت که میان افزایش این پروازها و حمله به پل آقتکهخان ارتباط مستقیم وجود داشته است.
🔹 با این وجود، هم زمانی افزایش پروازهای غیرمعمول، پروازهای با مبدأ نامشخص و برخی هواپیماهای سنگین با تشدید درگیریها و وقوع حمله به پل آقتکهخان، عشقآباد را به نقطهای قابل توجه در بررسی مسیرهای لجستیکی پیرامون ایران، روسیه و آسیای مرکزی تبدیل میکند.
آمو | مطالعات تخصصی آسیای مرکزی
@C5Amu | 56 |
| 5 |  🔘 پیام پزشکیان به رحمان؛ تأکید ایران بر تعمیق روابط با تاجیکستان
⬅️ مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، در پیامی فرا رسیدن سیوپنجمین سالگرد استقلال جمهوری تاجیکستان را به امامعلی رحمان، دولت و ملت این کشور تبریک گفت و بر اهمیت پیوندهای تاریخی، فرهنگی، زبانی و تمدنی میان دو کشور تأکید کرد.
🔹 پزشکیان در این پیام، این اشتراکات را سرمایهای برای تعمیق و گسترش مناسبات برادرانه ایران و تاجیکستان دانست و تصریح کرد که جمهوری اسلامی ایران، توسعه همکاریهای همهجانبه با تاجیکستان را در اولویت سیاست خارجی خود قرار داده است.
🔹 رئیسجمهور ایران همچنین بر عزم تهران برای تقویت روابط با دوشنبه در راستای منافع متقابل، تأمین ثبات و امنیت منطقه و اعتلای فرهنگ و ادب مشترک تأکید کرد. پزشکیان در پایان پیام خود، برای امامعلی رحمان تندرستی و توفیق و برای مردم تاجیکستان سعادت، آبادانی و بهروزی آرزو کرد.
آمو | مطالعات تخصصی آسیای مرکزی
@C5Amu | 39 |
| 6 | 🔵 الفبای لاتین در آسیای مرکزی؛ تعویق در اجرا، عزم برای تغییر و همسانسازی با ترکیه و آذربایجان
⬅️ تغییر الفبای کشورهای ترکزبان آسیای مرکزی از سیریلیک به لاتین با وجود تأخیرهای مکرر، همچنان در دستور کار این کشورها قرار دارد؛ روندی که علاوه بر ملاحظات زبانی و فنی، با هدف همگرایی بیشتر با دیگر کشورهای ترکزبان، بهویژه ترکیه و جمهوری آذربایجان دنبال میشود.
🔹 قزاقستان هنوز آمادگی اعلام تاریخ دقیق انتقال کامل زبان قزاقی به سیستم الفبای لاتین را ندارد. پروژه الفبا و قوانین املایی همچنان در حال بازنگری هستند و هنوز مهلت مشخصی برای تصویب آنها تعیین نشده است.
🔹 المیرا آسان، معاون رئیس کمیته سیاست زبانی وزارت علوم، اعلام کرد که متخصصان در حال بهبود پروژهای هستند که توسط زبانشناسان در کنگره ملی سال ۲۰۲۲ ارائه شده بود. تا زمانی که این پروژه بهطور رسمی همراه با قوانین و مقررات مربوطه تصویب نشود، این وزارتخانه استفاده از نسخههای مختلف الفبای لاتین در کشور را غیرضروری میداند.
🔹 در اصل، قرار بود این اصلاحات در سال ۲۰۲۵ به پایان برسد. این طرح شامل انتقال تدریجی سیستم آموزشی به الفبای جدید از سال ۲۰۲۰ بود، اما پس از روی کار آمدن قاسم ژومارت توکایف، مهلتها و خود پروژه بارها مورد بازنگری قرار گرفت.
🔹 در سال ۲۰۱۹، رئیسجمهور دستور بازنگری الفبا را صادر کرد. در سال ۲۰۲۰ یک نسخه بهروزشده به او ارائه شد و در سال ۲۰۲۲، توکایف بار دیگر خواستار بازنگری قوانین املایی و عدم تسریع در روند انتقال شد. در سپتامبر ۲۰۲۴ نیز وزارت علوم اعلام کرد که تجزیهوتحلیل علمی نتایج آزمایش الفبا همچنان ادامه دارد.
🔹 اکنون مهلت جدیدی برای اتمام این اصلاحات مشخص نیست. در همین حال، بخش عمدهای از بودجهای که پیشتر برای انتقال الفبای قزاقی به لاتین در نظر گرفته شده بود، به دلیل تغییر برنامههای کاری به بودجه عمومی بازگردانده شد. وزارت علوم قزاقستان اعلام کرده است که موضوع تأمین مالی بیشتر و ایجاد ابزارهای دیجیتال یکپارچه، پس از تصویب اسناد قانونی لازم بررسی خواهد شد.
🔹 🇺🇿 همزمان، ازبکستان نیز در حال پیشبرد اصلاحات الفبای خود است. مجلس قانونگذاری، مجمع عالی، تغییرات در الفبای ازبکی بر اساس الفبای لاتین را تأیید کرده و این طرح را به سنا ارسال کرده است.
🔹 پیشنهاد شده است چهار علامت تغییر کنند: G‘ به Ğ، O‘ به Ö، Sh به Ş و Ch به Ç. آکادمی علوم ازبکستان این تغییرات را به دلایل فنی توضیح داده است؛ نسخههای قبلی که از علامت آپوستروف استفاده میکردند، کدهای Unicode جداگانهای نداشتند و این مسئله برای سیستمهای اطلاعاتی، پرداختهای الکترونیکی و ترجمه خودکار مشکلاتی ایجاد میکرد. در ازبکستان، انتقال بهصورت تدریجی برنامهریزی شده و قرار نیست اسناد موجود، ارز ملی و کتابهای درسی مورد استفاده بهطور ناگهانی کنار گذاشته شوند.
🔸 تجربه قزاقستان و ازبکستان نشان میدهد که گذار از سیریلیک به لاتین، اگرچه با تأخیر و بازنگریهای متعدد همراه شده، اما اصل تغییر همچنان پابرجاست. در کنار مسائل زبانی، آموزشی، فناوری و مالی، یکی از اهداف این روند ایجاد زمینه برای همگرایی بیشتر میان کشورهای ترکزبان و نزدیکتر شدن نظام نوشتاری آنها به الگوهای مورد استفاده در ترکیه و جمهوری آذربایجان است.
▪️🇰🇬 در قرقیزستان نیز بهتازگی بحث اصلاح قوانین املای قرقیزی مطرح شده و در جلسه کمیته الفبای ترکی مشترک، نسخه پیشنهادی الفبای قرقیزی و قزاقی بر اساس الفبای ترکی مشترکِ پیشتر تأییدشده ارائه شده است.
📂 بازگشت بودجه طرح گذار به الفبای لاتین؛ هزینه دوباره تغییر تابلوهای قزاقستان
📂 ازبکستان الفبای خود را به جهان ترک نزدیکتر میکند
آمو | مطالعات تخصصی آسیای مرکزی
@C5Amu | 108 |
| 7 | 🔘 تنش میان دمشق و جنگجویان ازبکستانی در سوریه بالا گرفت
⬅️ تنش میان دولت جدید سوریه به ریاست جولانی و جنگجویان خارجی، بهویژه گروههای مسلح ازبکستانی، بار دیگر بالا گرفته است. گروهی از جنگجویان ازبک با انتشار بیانیهای، نیروهای امنیتی سوریه را به بازداشت اعضای خود و سرکوب گروههای اسلامگرای خارجی متهم کردهاند.
🔹 به گفته این گروهها، نیروهای امنیتی سوریه ۱۲ نفر از همکاران آنها را بازداشت کردهاند و این افراد را به ارتباط با داعش و مشارکت در آزادی بستگان جنگجویان داعش از اردوگاه «الهول» متهم کردهاند. شماری از زنان خارجی نیز در جریان این عملیات بازداشت شدهاند.
🔹 گروههای مسلح ازبک، کمک به خروج افراد از اردوگاه الهول را انکار نمیکنند و آزادی هموطنان خود را یکی از اهداف اصلی فعالیتشان عنوان کردهاند. آنها همچنین احمد الشعار را به سرکوب جنگجویان خارجی متهم کرده و گفتهاند که نمیخواهند به ابزاری برای دولت جدید سوریه تبدیل شوند.
🔹 این گروهها همچنین مدعی شدهاند که زندانهای ادلب به «گوانتاناموی جدید» تبدیل شده و از شکنجه، آزار و قتل زندانیان سخن گفتهاند. آنها هشدار دادهاند که ادامه فشار بر جنگجویان خارجی میتواند به تشدید درگیریها منجر شود.
🔹 این نخستین رویارویی جدی دمشق با جنگجویان ازبک نیست. در ماه می نیز نیروهای امنیتی سوریه در جریان یک عملیات در ادلب، شماری از جنگجویان ازبک را بازداشت کردند؛ پس از تلاش برای بازداشت یک جنگجوی ازبک که به تیراندازی در ادلب متهم شده بود، جنگجویان مسلح ازبک در اعتراض تجمع کردند و در برخی مناطق نیز درگیری مسلحانه رخ داد.
🔹 تکرار این حوادث نشان دهنده ادغام جنگجویان خارجی در ساختار امنیتی و نظامی سوریه همچنان با چالش جدی روبهرو است؛ بهویژه در مورد جنگجویان آسیای مرکزی که پس از سالها حضور در جنگ سوریه، اکنون با دولت جدید دمشق بر سر جایگاه و آینده خود اختلاف دارند.
آمو | مطالعات تخصصی آسیای مرکزی
@C5Amu | 47 |
| 8 | 🔘 ازبکستان حضور کنسولی خود را در آمریکا گسترش میدهد؛ کنسولگری سیاتل رسماً افتتاح شد
⬅️ کنسولگری عمومی ازبکستان در سیاتل، ایالت واشنگتن، روز ۴ سپتامبر بهطور رسمی افتتاح شد. این دفتر، نخستین نمایندگی کنسولی ازبکستان در شمالغرب اقیانوس آرام به شمار میرود و فعالیت خود را از ماه مارس آغاز کرده بود.
🔹 کامل علم جانوف، وزیر مشاور سفارت ازبکستان در آمریکا و نماینده نهاد ریاست جمهوری در این کشور، افتتاح کنسولگری را گامی مهم در توسعه روابط تاشکند و واشنگتن دانست و گفت این دفتر میتواند به تقویت همکاریهای تجاری، اقتصادی، سرمایهگذاری، فناوری، آموزشی و اجتماعی میان دو کشور کمک کند.
🔹 مدیریت کنسولگری بر عهده آخور بورخانوف، دیپلمات باسابقه و سخنگوی پیشین وزارت امور خارجه ازبکستان، قرار دارد. فورکت سیدیکوف، سفیر ازبکستان در آمریکا، نیز سیاتل را یکی از مراکز جهانی فناوری، نوآوری و صنعت توصیف کرد و افتتاح این دفتر را فرصتی برای گسترش همکاریهای آینده دو کشور دانست.
🔹 تاشکند همچنین برنامه دارد نمایندگیهای کنسولی خود را در فیلادلفیا، شیکاگو و اورلاندو نیز راهاندازی کند. این اقدام در چارچوب تصمیم سال گذشته برای تقویت ساختار همکاریهای تجاری و سرمایهگذاری میان ازبکستان و آمریکا دنبال میشود.
🔹 بر اساس دادههای رسمی، بیش از ۳ هزار نفر ازبکتبار در ایالت واشنگتن زندگی میکنند که بخش عمده آنها در سیاتل و مناطق اطراف آن ساکن هستند.
آمو | مطالعات تخصصی آسیای مرکزی
@C5Amu | 89 |
| 9 | 🔘 افغانستان؛ بمب ساعتی رادیکالسازی در مرزهای آسیای مرکزی
⬅️ حسنجان علمشایف، تحلیلگر و روزنامهنگار، در گفتوگویی اختصاصی با «آسیاتیک اکسپرس» درباره پیامدهای وضعیت افغانستان و خطر تبدیل شدن این کشور به عاملی برای بیثباتی بلندمدت در آسیای مرکزی سخن گفته است.
🔹 در حالی که توجه جامعه جهانی به بحرانها و درگیریهای دیگر معطوف است، در جنوب آسیای مرکزی تهدیدی در حال شکلگیری است که میتواند پیامدهای آن در سالهای آینده آشکارتر شود. به گفته این تحلیلگر، بازگشت طالبان به قدرت در اوت ۲۰۲۱ و شکلگیری نظام آموزشی و اجتماعی جدید در افغانستان، زمینه را برای گسترش دیدگاههای رادیکال فراهم کرده است.
🔹 میلیونها جوان بدون آموزش و آینده شغلی: بیش از ۲.۶ میلیون دختر از دسترسی به آموزش محروم شدهاند و بخش بزرگی از پسران نیز در محیطی با آموزش ایدئولوژیک شدید رشد میکنند. نگرانی اصلی این است که طی ۵ تا ۱۰ سال آینده میلیونها جوان بدون مهارتهای حرفهای و مدنی وارد جامعه شوند و در شرایط فقر، بیکاری و گرسنگی، به آسانی در معرض جذب گروههای افراطی قرار گیرند.
🔹 باقیماندن حجم گستردهای از تسلیحات: پس از خروج نیروهای خارجی در سال ۲۰۲۱، بخش قابلتوجهی از تجهیزات و سلاحهای نظامی در افغانستان باقی ماند. انتقال بخشی از این تسلیحات به خارج از کشور میتواند توان گروههای مسلح و قاچاقچیان فعال در منطقه را افزایش دهد.
🔹 عادیسازی روابط با کابل: کشورهای همسایه و بازیگران خارجی با هدف توسعه تجارت و مسیرهای ترانزیتی، روابط خود با کابل را گسترش دادهاند. منتقدان معتقدند این رویکرد، بدون اعمال فشار کافی درباره آموزش و حقوق اساسی، میتواند به تقویت موقعیت حکومت طالبان منجر شود.
🔹 ناامنی در مرزهای آسیای مرکزی: تاجیکستان بیش از سایر کشورهای منطقه در معرض پیامدهای مستقیم تحولات افغانستان قرار دارد. در پنج سال گذشته ۳۷ درگیری مسلحانه در مرز تاجیکستان و افغانستان گزارش شده و مشکلاتی مانند قاچاق مواد مخدر، تیراندازی و کشتهشدن افراد همچنان ادامه دارد.
🔹 نگرانی اصلی اما مربوط به آینده است: اگر روند فعلی ادامه پیدا کند، افغانستان طی یک دهه آینده با نسلی چندمیلیونی از جوانانی روبهرو خواهد بود که بخش بزرگی از آنان از آموزش مناسب و فرصتهای اقتصادی محروم بوده و در معرض ایدئولوژیهای افراطی قرار گرفتهاند. چنین جمعیتی میتواند به منبع بالقوه جذب نیرو برای سازمانهای افراطی تبدیل شود؛ مسئلهای که مقابله با آن تنها از طریق اقدامات امنیتی ممکن نیست و به همکاری منطقهای و بینالمللی، سرمایهگذاری آموزشی و ایجاد فرصتهای اقتصادی نیز نیاز دارد.
آمو | مطالعات تخصصی آسیای مرکزی
@C5Amu | 301 |
| 10 | 🔘 قرقیزستان در واکنش به سیاست ویزایی آمریکا؛ پیشنهاد وضع ویزا برای آمریکاییها
⬅️ ادیل بایسالوف، سفیر قرقیزستان در ایالات متحده، پیشنهاد کرده است که بیشکک در واکنش به تشدید مقررات ویزای واشنگتن، برای شهروندان آمریکایی نیز ویزا با هزینه ۱۰۰ تا ۲۰۰ دلار تعیین کند.
🔹 بایسالوف در گفتوگو با بخش قرقیزی رادیو اروپای آزاد/رادیو آزادی گفت تصمیم آمریکا درباره شرایط ورود شهروندان قرقیزستانی یک موضوع حاکمیتی است، اما قرقیزستان نیز میتواند متقابلاً برای ورود شهروندان آمریکایی ویزا وضع کند.
🔹 این پیشنهاد در ادامه کشمکشهای اخیر میان دو کشور بر سر سیاست ویزایی آمریکا مطرح شده است. واشنگتن پیشتر قرقیزستان را در میان کشورهایی قرار داد که شهروندانشان برای دریافت ویزای توریستی یا تجاری B1/B2 ممکن است ملزم به ارائه ودیعه ۵ هزار، ۱۰ هزار یا ۱۵ هزار دلاری شوند. این مقررات از ژانویه ۲۰۲۶ اجرایی شد و ترکمنستان نیز پیشتر مشمول چنین محدودیتهایی شده بود.
🔹 بایسالوف معتقد است دریافت هزینه ویزا از آمریکاییها تأثیر قابلتوجهی بر ورود گردشگران این کشور نخواهد داشت و حتی جریان گردشگری به قرقیزستان میتواند افزایش یابد. او گفت: «ما دیگر از مرحله رمانتیک عبور کردهایم؛ قبلاً وقتی گردشگران خارجی به دیدن ما میآمدند خوشحال میشدیم.»
🔹 با این حال، سفیر قرقیزستان از شهروندان کشورش خواست سیاست مهاجرتی آمریکا را نیز درک کنند. به گفته او، بیشکک باید برای کاهش شمار شهروندان قرقیزستانی که بهصورت غیرقانونی در آمریکا اقامت دارند، اقدام کند.
🔹 واشنگتن پیشتر دلیل تشدید مقررات را میزان بالای بیشماندگی اقامت شهروندان قرقیزستان اعلام کرده بود؛ بهطوری که طبق آمار ارائهشده از سوی آمریکا، حدود ۲۰ درصد از شهروندان قرقیزستان که در سالهای ۲۰۲۰ و ۲۰۲۱ با ویزا وارد این کشور شده بودند، پس از پایان مدت مجاز اقامت خود در آمریکا باقی ماندند.
آمو | مطالعات تخصصی آسیای مرکزی
@C5Amu | 92 |
| 11 | 🔘 آیدا بالایوا؛ چهره جدید شورای امنیت قزاقستان در ساختار سیاسی جدید
⬅️ پس از انتخابات کورولتا در قزاقستان، تغییرات مهمی در ساختار سیاسی این کشور آغاز شد؛ ارلان کارین، رئیس سابق اداره ریاستجمهوری، بهعنوان معاون رئیسجمهور منصوب شد و آیدا بالایوا، وزیر سابق فرهنگ و اطلاعات و معاون نخستوزیر، بهعنوان معاون رئیس شورای امنیت قزاقستان منصوب شد.
👩🏻 بالایوا نخستین زنی است که به این جایگاه در شورای امنیت قزاقستان میرسد؛ نهادی که ریاست آن بر عهده رئیسجمهور است. او از چهرههای باسابقه ساختار سیاسی قزاقستان محسوب میشود و سابقه فعالیت در شهرداریهای آلماتی و آستانه و همچنین اداره ریاستجمهوری را دارد. بالایوا در سالهای گذشته مسئول سیاست داخلی ریاستجمهوری بود و در دوره وزارت فرهنگ و اطلاعات نیز در حوزه رسانه، ارتباطات و ترویج سیاست «قزاقستان جدید» و زبان قزاقی فعالیت داشت.
🔹 انتصاب او به شورای امنیت در حالی صورت گرفته که ساختار این نهاد نیز در حال تغییر است. سمت معاون رئیس شورای امنیت بهتازگی ایجاد شده و مستقیماً زیر نظر رئیسجمهور فعالیت میکند. این تغییر میتواند نشاندهنده افزایش اهمیت نهادی شورای امنیت در ساختار سیاسی جدید قزاقستان باشد.
🔹 از سوی دیگر، بازگشت سمت معاون رئیسجمهور پس از حدود ۳۰ سال و انتصاب ارلان کارین به این جایگاه، اهمیت بیشتری به این تحولات داده است. با توجه به سابقه کارین در حوزههای راهبردی و امنیتی، انتظار میرود مسائل دفاعی و امنیتی بیشتر از مسیر او دنبال شود، در حالی که بالایوا احتمالاً بر رسانه، سیاست اطلاعاتی و مسائل فرهنگی تمرکز خواهد داشت.
🔹 در مجموع، انتصاب بالایوا را میتوان بخشی از روند بازآرایی ساختار حکومتی قزاقستان در دوره قاسم ژومارت توکایف دانست. با این حال، نقش واقعی او در شورای امنیت طی یک سال آینده و پس از مشخص شدن اختیارات قانونی این سمت روشنتر خواهد شد.
آمو | مطالعات تخصصی آسیای مرکزی
@C5Amu | 107 |
| 12 | 🔘 آیدا بالایوا؛ چهره جدید شورای امنیت قزاقستان در ساختار سیاسی جدید
⬅️ پس از انتخابات کورولتا در قزاقستان، تغییرات مهمی در ساختار سیاسی این کشور آغاز شد؛ ارلان کارین، رئیس سابق اداره ریاستجمهوری، بهعنوان معاون رئیسجمهور منصوب شد و آیدا بالایوا، وزیر سابق فرهنگ و اطلاعات و معاون نخستوزیر، بهعنوان معاون رئیس شورای امنیت قزاقستان منصوب شد.
👩🏻 بالایوا نخستین زنی است که به این جایگاه در شورای امنیت قزاقستان میرسد؛ نهادی که ریاست آن بر عهده رئیسجمهور است. او از چهرههای باسابقه ساختار سیاسی قزاقستان محسوب میشود و سابقه فعالیت در شهرداریهای آلماتی و آستانه و همچنین اداره ریاستجمهوری را دارد. بالایوا در سالهای گذشته مسئول سیاست داخلی ریاستجمهوری بود و در دوره وزارت فرهنگ و اطلاعات نیز در حوزه رسانه، ارتباطات و ترویج سیاست «قزاقستان جدید» و زبان قزاقی فعالیت داشت.
🔹 انتصاب او به شورای امنیت در حالی صورت گرفته که ساختار این نهاد نیز در حال تغییر است. سمت معاون رئیس شورای امنیت بهتازگی ایجاد شده و مستقیماً زیر نظر رئیسجمهور فعالیت میکند. این تغییر میتواند نشاندهنده افزایش اهمیت نهادی شورای امنیت در ساختار سیاسی جدید قزاقستان باشد.
🔹 از سوی دیگر، بازگشت سمت معاون رئیسجمهور پس از حدود ۳۰ سال و انتصاب ارلان کارین به این جایگاه، اهمیت بیشتری به این تحولات داده است. با توجه به سابقه کارین در حوزههای راهبردی و امنیتی، انتظار میرود مسائل دفاعی و امنیتی بیشتر از مسیر او دنبال شود، در حالی که بالایوا احتمالاً بر رسانه، سیاست اطلاعاتی و مسائل فرهنگی تمرکز خواهد داشت.
🔹 در مجموع، انتصاب بالایوا را میتوان بخشی از روند بازآرایی ساختار حکومتی قزاقستان در دوره قاسم ژومارت توکایف دانست. با این حال، نقش واقعی او در شورای امنیت طی یک سال آینده و پس از مشخص شدن اختیارات قانونی این سمت روشنتر خواهد شد.
آمو | مطالعات تخصصی آسیای مرکزی
@C5Amu | 1 |
| 13 | 🔘 اولین نیروگاه هستهای قزاقستان وارد فاز اجرایی میشود
⬅️ در حاشیه مجمع اقتصادی شرق در ولادیوستوک، شرکت «نیروگاههای برق هستهای قزاقستان» و شرکت «اتم استرویاکسپورت»، زیرمجموعه «روس اتم»، قراردادی را برای طراحی، تأمین تجهیزات و ساخت اولین نیروگاه هستهای قزاقستان امضا کردند.
🔹 نیروگاه «بالخاش» قرار است در نزدیکی روستای اولکن در منطقه جامبول، استان آلماتی، ساخته شود. این نیروگاه از دو واحد تولید برق با ظرفیت مجموع ۲۴۰۰ مگاوات تشکیل خواهد شد.
⚛️ «روس اتم» رهبری کنسرسیوم بینالمللی را بر عهده خواهد داشت و مسئولیت کل چرخه اجرای پروژه، از طراحی و تأمین تجهیزات تا ساخت، راهاندازی و تحویل نیروگاه به مشتری را بر عهده خواهد گرفت.
🔹 قزاقستان قصد دارد عملیات ساختوساز را در سال ۲۰۲۷ آغاز کند. بر اساس برآورد آژانس انرژی اتمی، تکمیل ساختوساز و راهاندازی اولین واحد تولید برق حدود ۱۰ سال طول خواهد کشید. برای آغاز کار، کشور همچنان باید مراحل داخلی لازم، از جمله دریافت مجوز احداث این تأسیسات، را طی کند.
🔹 این پروژه برای قزاقستان در درجه نخست از اهمیت انرژی برخوردار است. نیروگاه هستهای قرار است منبعی اضافی برای تولید برق پایه و کمکربن در جنوب کشور فراهم کند؛ منطقهای که با کمبود برق مواجه است. این نیروگاه همچنین به افزایش پایداری سیستم انرژی منطقه کمک خواهد کرد.
🔴 همزمان، آستانه امیدوار است تا حد امکان از شرکتها و متخصصان قزاقستانی در این پروژه استفاده کند. بومیسازی این پروژه میتواند محرکی برای ایجاد تولیدات جدید، توسعه تخصص و آموزش نیروی انسانی برای صنعت هستهای باشد.
🔴 یکی دیگر از جنبههای این پروژه، استفاده از اورانیوم داخلی بهعنوان ماده اولیه برای تولید سوخت هستهای است. علاوه بر این، همکاری با «روساتوم» قرار است در زمینه آموزش متخصصان، تحقیقات علمی، چرخه سوخت هستهای و صنعت اورانیوم نیز توسعه یابد.
⚛️ الکسی لیخاچف، رئیس «روس اتم»، اعلام کرد که در مرحله بعد باید کارهای طراحی انجام شود و یک کنسرسیوم بینالمللی از تأمینکنندگان تجهیزات تشکیل شود. او همچنین ساخت واحدهای تولید برق مطابق با الزامات مدرن ایمنی و کارایی را یکی از وظایف کلیدی این پروژه عنوان کرد.
آمو | مطالعات تخصصی آسیای مرکزی
@C5Amu | 86 |
| 14 |  🔘 ایران و ازبکستان بر گسترش همکاریهای پارلمانی تأکید کردند
⬅️ در شهر سمرقند، برهانوف، رئیس کمیته سنای ازبکستان در امور دفاع و امنیت و یکی از رؤسای گروه بینپارلمانی همکاری «ازبکستان–ایران»، با هیئتی به ریاست مونفارید، نماینده مجلس شورای اسلامی ایران، دیدار و درباره تقویت روابط پارلمانی دو کشور گفتوگو کرد.
🔹 در این دیدار، طرفین بر توسعه تعامل میان پارلمانهای ایران و ازبکستان، گسترش فعالیت گروههای بینپارلمانی، تبادل تجربیات در حوزه قانونگذاری و حمایت از طرحهای مشترک تأکید کردند.
🔹 دو طرف همچنین بر اهمیت تداوم گفتوگوهای منظم میان نهادهای قانونگذاری دو کشور تأکید کرده و توافق کردند از ظرفیتهای موجود برای تقویت همکاریهای پارلمانی و گسترش تعاملات دوجانبه استفاده کنند.
آمو | مطالعات تخصصی آسیای مرکزی
@C5Amu | 98 |
| 15 | 🔘 دیدار میرضیایف با سناتور آمریکایی؛ تأکید بر گسترش شراکت راهبردی
⬅️ شوکت میرضیایف، رئیسجمهور ازبکستان، روز سوم سپتامبر با استیو دینز، سناتور کنگره آمریکا و رئیس مشترک گروه پارلمانی آسیای مرکزی در سنای ایالات متحده، دیدار و درباره تقویت شراکت راهبردی میان دو کشور گفتوگو کرد.
🔹 سناتور دینز در ابتدای این دیدار، سیوپنجمین سالگرد استقلال ازبکستان را به رئیسجمهور و مردم این کشور تبریک گفت و برای این جمهوری صلح، رفاه و پیشرفت آرزو کرد. دو طرف ضمن اشاره به سطح رو به رشد روابط دوجانبه در سالهای اخیر، بر تداوم تماسهای سیاسی و تبادل هیئتهای رسمی و پارلمانی تأکید کردند.
🔹 محور مهم گفتوگوها، توسعه روابط تجاری، اقتصادی و سرمایهگذاری بود. آمریکا و ازبکستان در حال اجرای پروژههایی در حوزه انرژی، مواد معدنی حیاتی، حملونقل، کشاورزی، فناوریهای دیجیتال و صنایع مختلف هستند. توجه واشنگتن به مواد معدنی حیاتی ازبکستان، در چارچوب تلاش آمریکا برای متنوعسازی زنجیرههای تأمین و کاهش وابستگی به رقبای ژئوپلیتیکی، اهمیت ویژهای دارد.
🔹 طرفین همچنین امکان توسعه همکاریهای منطقهای و محلی، بهویژه میان ازبکستان و ایالت مونتانا ــ حوزه انتخابیه سناتور دینز ــ را بررسی کردند. مسائل مربوط به همکاری در قالب «C5+1» شامل پنج کشور آسیای مرکزی و آمریکا، و نیز تحولات منطقهای و بینالمللی روز، دیگر موضوعات مورد بحث بود.
🔹این دیدار در ادامه تلاش تاشکند برای حفظ سیاست خارجی چندجانبه و جذب سرمایه و فناوری غربی، در کنار روابط گسترده با روسیه، چین و همسایگان منطقهای، ارزیابی میشود.
آمو | مطالعات تخصصی آسیای مرکزی
@C5Amu | 100 |
| 16 | 🔘دوحه در آسیای مرکزی؛ سرمایه، انرژی و نفوذ در یک مسیر تازه
⬅️ قطر در حال گسترش روابط خود با آسیای مرکزی است؛ روندی که در روزهای اخیر با افزایش تعاملات سیاسی و اقتصادی دوحه با ازبکستان و تاجیکستان پررنگتر شده است. دیدار رهبران دو کشور با امیر قطر و گفتوگو درباره سرمایهگذاری، انرژی، پروژههای مشترک و همکاریهای آینده، نشانهای از تلاش دوحه برای تقویت حضور خود در منطقه است.
🔹 شوکات میرضیایف، رئیسجمهور ازبکستان، در سفر کاری به دوحه با شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر، دیدار کرد. دو طرف درباره توسعه مشارکت راهبردی و اجرای پروژههای مشترک سرمایهگذاری گفتوگو کردند. حجم تجارت ازبکستان و قطر از ابتدای سال جاری ۴۵ درصد افزایش یافته و شرکتهای قطری در پروژههای ازبکستان در حوزههای انرژی، زمینشناسی، حملونقل و گردشگری مشارکت دارند. توسعه انرژیهای تجدیدپذیر و گسترش روابط فرهنگی نیز از دیگر محورهای همکاری بود.
🔹 میرضیایف همچنین در دومین اجلاس جهانی توسعه اجتماعی، پیشنهاد ایجاد صندوق جهانی عدالت اجتماعی برای حمایت از کشورهای در حال توسعه را مطرح کرد و خواستار تقویت همکاریهای بینالمللی در زمینه کار منصفانه، آموزش و حمایت اجتماعی شد. او همچنین از کاهش نرخ فقر در ازبکستان از ۳۵ درصد به ۶.۶ درصد خبر داد و بر مقابله با تغییرات اقلیمی و توسعه اقتصاد سبز تأکید کرد.
🔹 در ادامه این تعاملات، سعیده میرضیایوا، رئیس اداره ریاستجمهوری ازبکستان، نیز با امیر قطر دیدار و درباره طرحهای مشترک جدید و پروژههای آینده گفتوگو کرد. او همچنین در افتتاح نمایشگاه «ازبکستان: میراث در حرکت» در موزه هنر اسلامی قطر حضور یافت.
🔹 در همین اجلاس، امامعلی رحمان، رئیسجمهور تاجیکستان، نیز با امیر قطر دیدار کرد. انرژی، صنعت، کشاورزی و سرمایهگذاری، بهویژه سرمایهگذاری قطر در بخش برقآبی تاجیکستان، از محورهای اصلی مذاکرات بود. رحمان در سخنرانی خود همچنین بر نقش هوش مصنوعی در توسعه پایدار آسیای مرکزی، مقابله با تغییرات اقلیمی و گذار به اقتصاد سبز تأکید کرد و به قطعنامه سازمان ملل درباره نقش هوش مصنوعی در توسعه پایدار منطقه که به ابتکار تاجیکستان تصویب شده است، اشاره کرد.
آمو | مطالعات تخصصی آسیای مرکزی
@C5Amu | 83 |
| 17 | 🔘 «انزوای اقتصادی»؛ هشدار واشنگتن و آسیای مرکزی میان دو آتش
⬅️ واشنگتن با تشدید فشار اقتصادی بر ایران، از دولتها خواسته است روابط تجاری خود با تهران را قطع کنند؛ اقدامی که کشورهای آسیای مرکزی را میان خطر تحریمهای ثانویه آمریکا و منافع اقتصادی و ترانزیتی همکاری با ایران قرار داده است. چابهار و کریدور شمال–جنوب برای کشورهای محصور در خشکی منطقه اهمیت راهبردی دارند و همزمان، گسترش روابط تهران با آسیای مرکزی و توافق تجارت آزاد ایران با اتحادیه اقتصادی اوراسیا، قطع این روابط را دشوارتر کرده است. در این میان، دولتهای منطقه با سکوت و احتیاط تلاش میکنند میان آمریکا، ایران، روسیه و چین تعادل برقرار کنند.
🔹 واشنگتن فشار بر ایران را وارد مرحله تازهای کرده است.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، به سفارتخانههای این کشور دستور داده است از دولتهای کشورهای محل استقرار خود بخواهند روابط تجاری با ایران را قطع کنند. این سیاست که «انزوای اقتصادی» نام گرفته، با هشدار درباره اعمال تحریمهای ثانویه و محدودیت دسترسی به نظام مالی و دلار آمریکا همراه است. گزارشها حاکی است این دستورالعملها به شماری از پایتختهای آسیای مرکزی نیز ارسال شده است.
اما برای کشورهای آسیای مرکزی، ایران تنها یک شریک تجاری نیست.
🔹 کشورهای این منطقه که عمدتاً محصور در خشکی هستند، برای دسترسی به بازارهای جهانی و آبهای آزاد به مسیرهای ترانزیتی کشورهای همسایه وابستهاند. در این میان، بندر چابهار و مسیرهای ترانزیتی ایران میتوانند راهی برای دسترسی به اقیانوس هند و بازارهای خلیج فارس فراهم کنند.
🔹 ازبکستان در سالهای اخیر همکاریهای ترانزیتی خود با ایران را گسترش داده و قزاقستان و ترکمنستان نیز در کریدور بینالمللی شمال–جنوب مشارکت دارند؛ مسیری که ایران را به یکی از گزینههای مهم اتصال آسیای مرکزی به جنوب تبدیل کرده است.
🔹 همزمان، روابط اقتصادی تهران و منطقه نیز در حال گسترش است. در ماه مه ۲۰۲۵، توافق تجارت آزاد ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا اجرایی شد؛ اتحادیهای متشکل از روسیه، قزاقستان، بلاروس، ارمنستان و قرقیزستان. ایران نیز در سالهای اخیر با دنبال کردن سیاست «چرخش به شرق»، آسیای مرکزی را به یکی از محورهای همکاری اقتصادی و ترانزیتی خود تبدیل کرده است.
🔹 فشار واشنگتن تنها به تجارت محدود نیست.
آمریکا خواستار محدود شدن فعالیت شعب بانکهای ایرانی، از جمله بانک ملی و بانک صادرات، نیز شده است. چنین اقدامی میتواند بر نقلوانتقال پول و تسویه معاملات میان ایران و شرکای منطقهای تأثیر بگذارد. افزایش سختگیریهای بانکی، خودداری احتمالی شرکتهای بیمه از پوشش محمولههای عبوری از ایران و احتیاط سرمایهگذاران در پروژههای ریلی و بندری نیز از پیامدهای احتمالی این فشارهاست.
🔹 در مقابل، دولتهای آسیای مرکزی تاکنون موضعی محتاطانه اتخاذ کردهاند. آنها از یک سو نگران تحریمهای آمریکا هستند و از سوی دیگر، قطع همکاری با ایران میتواند به تجارت و اهداف ترانزیتیشان آسیب بزند. به همین دلیل، کشورهای منطقه تلاش میکنند روابط خود را همزمان با آمریکا، ایران، روسیه و چین حفظ کنند.
🔹 این موازنه اما شکننده است.
روسیه و چین، برخلاف واشنگتن، از سیاست فشار حداکثری علیه تهران حمایت نمیکنند و خواهان حفظ همکاریهای اقتصادی و سیاسی با ایران هستند. از این رو، آسیای مرکزی عملاً میان فشارهای غرب از یک سو و منافع اقتصادی و ژئوپلیتیکی روسیه، چین و ایران از سوی دیگر، «میان دو آتش» قرار گرفته است. گزارشها درباره ایجاد گروه کاری بینوزارتی برای هماهنگی فشار اقتصادی بر ایران نیز نشان میدهد که واشنگتن قصد دارد این سیاست را در بلندمدت دنبال کند.
🔹 اکنون کشورهای آسیای مرکزی با انتخابی دشوار روبهرو هستند: حفظ همکاری با ایران و مسیرهای ترانزیتی آن، یا کاهش این روابط برای جلوگیری از گرفتار شدن در تحریمهای آمریکا؛ تصمیمی که میتواند آینده تجارت، پروژههای زیرساختی و جایگاه ژئوپلیتیکی منطقه را تحت تأثیر قرار دهد.
آمو | مطالعات تخصصی آسیای مرکزی
@C5Amu | 94 |
| 18 | 🔘 ازبکستان نماینده دیپلماتیک خود در سوریه را معرفی کرد؛ عربستان نیز سفیرش را به دمشق فرستاد
⬅️ عزیز یوسفوف، سفیر ازبکستان در کویت و نماینده دیپلماتیک این کشور در سوریه، رونوشت استوارنامه خود را به اسعد الشیبانی، وزیر امور خارجه سوریه، ارائه کرد و فعالیت دیپلماتیک خود در دمشق را آغاز کرد.
🔹 همزمان، عبدالله العنزی، سفیر عربستان سعودی در دمشق، نیز رونوشت استوارنامه خود را به الشیبانی ارائه کرد. العنزی در ماه مه ۲۰۲۴ بهعنوان سفیر عربستان در سوریه منصوب شد؛ اقدامی که پس از ۱۲ سال وقفه در روابط دیپلماتیک دو کشور صورت گرفت.
🔹 آغاز فعالیت نمایندگان دیپلماتیک ازبکستان و عربستان در دمشق، نشانهای از تداوم روند گسترش روابط سوریه با کشورهای آسیای مرکزی و جهان عرب است.
آمو | مطالعات تخصصی آسیای مرکزی
@C5Amu | 103 |
| 19 | 🔘 تنگه قزاقستان؛ قویترین ارز اروپا و آسیا در سال ۲۰۲۶
⬅️ارزش واحد پول قزاقستان از ابتدای سال ۲۰۲۶ حدود ۹.۷ درصد در برابر دلار آمریکا افزایش یافته و این ارز را به یکی از قویترین ارزهای اروپا و آسیا تبدیل کرده است.
🔹به گزارش فایننشال تایمز، در حال حاضر هر دلار آمریکا حدود ۴۵۸ تنگه معامله میشود؛ در حالی که نرخ دلار در اکتبر سال گذشته از ۵۴۹ تنگه نیز عبور کرده بود. مهمترین عامل تقویت تنگه، افزایش سرمایهگذاری خارجی در اوراق قرضه دولتی قزاقستان عنوان شده است.
🔹 طی یک سال، ارزش اوراق قرضه تنگه در اختیار سرمایهگذاران خارجی از حدود ۲ میلیارد دلار به ۵ میلیارد دلار افزایش یافته است. افزایش خرید این اوراق، تقاضا برای تنگه را نیز بالا برده و به تقویت ارزش آن کمک کرده است.
🔹 با این حال، تقویت تنگه تنها به ورود سرمایه خارجی محدود نمیشود. تورم، سیاستهای بانک مرکزی قزاقستان، جریان سرمایهگذاری و تلاش این کشور برای ادغام بیشتر بازار مالی خود با نظام مالی جهانی نیز بر نرخ برابری تنگه تأثیرگذار هستند.
🔹 افزایش ارزش تنگه در شرایطی رخ داده که قزاقستان در سالهای اخیر تلاش کرده با جذب سرمایه خارجی و توسعه بازارهای مالی، نقش خود را در اقتصاد جهانی پررنگتر کند.
آمو | مطالعات تخصصی آسیای مرکزی
@C5Amu | 93 |
| 20 | 🔘 آسیای مرکزی به دنبال معماری امنیتی جدید؛ شانگهای و پیمان امنیت جمعی زیر ذرهبین «بخش دوم»
⬅️ ایگور شستاکوف، تحلیلگر سیاسی، در نشستی در بیشکک درباره نقش سازمان همکاری شانگهای و سازمان پیمان امنیت جمعی در تأمین امنیت آسیای مرکزی گفت تجربههای منطقه نشان داده که گفتوگو و سازوکارهای عملی، مهمتر از صرفاً ایجاد ائتلافهای جدید هستند.
🔹 او به حملات جنبش اسلامی ازبکستان به باتکن قرقیزستان در سال ۱۹۹۹ اشاره کرد که به گفته وی، نخستین کمکهای نظامی و فنی از مسیر سازمان پیمان امنیت جمعی ارائه شد.
🔹 شستاکوف همچنین تجربه درگیریهای مرزی قرقیزستان و تاجیکستان در سالهای ۲۰۲۱ و ۲۰۲۲ را نمونهای از اهمیت حفظ کانالهای گفتوگو دانست. به اعتقاد او، تجربه حل اختلاف مرزی دو کشور میتواند الگویی برای حل مناقشات مشابه در فضای سازمان همکاری شانگهای باشد.
🔹 این تحلیلگر معتقد است سازمان همکاری شانگهای تاکنون از تمام ظرفیت کارشناسی خود برای پیشگیری از درگیریها استفاده نکرده و باید یک دستورکار تحلیلی مشخص در این زمینه ایجاد کند.
🔹 او همچنین از افزایش انتقادات نسبت به سازمان پیمان امنیت جمعی به دلیل ضعف در حوزه کارشناسی و اطلاعرسانی سخن گفت و از تلاشهای اخیر این سازمان برای توسعه پلتفرمهای تحلیلی و گفتوگوهای تخصصی خبر داد.
🔹 شستاکوف در پایان هشدار داد که تشکیل گروههای امنیتی جدید، بدون ایجاد سازوکارهای مشخص و نهادینه، لزوماً به امنیت واقعی منجر نمیشود. تجربه همکاری دفاعی پاکستان، ترکیه و عربستان سعودی نیز به گفته او، فاصله میان تعهدات سیاسی و توان واقعی حفاظت از کشورها را نشان داده است.
📂 بیطرفی، آسیای مرکزی را از تبعات جنگها در امان نگه نمیدارد «بخش اول»
آمو | مطالعات تخصصی آسیای مرکزی
@C5Amu | 77 |
