مرکز مطالعات متین

تربیت بر پایهٔ اِخبات راز پایداری در مسیر بندگی و تهذیب اخلاق 📝 فایز الزهرانی «اخبات» یا همان فروتنی و تسلیمِ قلبی در برابر حق، نخستین خشت در بنای تربیت ایمانی است. این حالت قلبی نه‌تنها انسان را در برابر فتنه‌ها، سختی‌ها و تندبادهای زندگی استوار می‌سازد، بلکه آرامش درونی، اخلاص در عمل و تعادل میان بندگی خدا و خدمت به مردم را به همراه می‌آورد. در این نوشته، مفهوم لغوی و شرعی اخبات، ویژگی‌های قرآنی اهل اخبات و ثمرات تربیتی آن در افزایش ایمان و شکل‌گیری شخصیتی رشید و پایدار بررسی شده است. 🔗 ادامهٔ مقاله: matinstudies.com/blog/711

از آنجا که حقیقت از بسیاری از مردم پنهان مانده، طعن و ایراد نسبت به یاران پیامبر ﷺ در کتاب‌ها، منبرها، رسانه‌ها و دیگر عرصه‌ها گسترش یافته،و مخالفان می‌کوشند حقیقت را از پیروان خود پنهان کنند و دیگر مسلمانان را به گمراهی بکشانند و شبهه‌های فریبنده و ناآگاهی نیز رواج یافته است، نیاز به بیان این آیات بیش از پیش احساس می‌شود؛ آیاتی که به ستایش از صحابه پرداخته‌اند. زیرا هیچ چیز جز کلام الله متعال و سخن رسول او ﷺ نمی‌تواند این شبهه‌ها را درهم بشکند. از سوی دیگر، باید دانست هرگاه طعن و بدگویی نسبت به صحابه آشکار شود، آشکار ساختن فضایل آنان و دفاع از ایشان با هر وسیلهٔ ممکن نیز واجب می‌شود.

نبرد مادیات و اصول رهایی از دام مصرف‌گرایی و بازسازی عزت ایمانی 📝 فایز الزهرانی نکتهٔ مهمی که از حدیث ابوهریره رضی الله عنه برداشت می‌شود، این سخن پیامبر ﷺ است که فرمود: «پیش از آنکه فتنه‌هایی مانند پاره‌های شب تاریک فرا رسد، به انجام کارهای شایسته شتاب کنید؛ فتنه‌هایی که در آن‌ها، انسان صبح مؤمن است و شب کافر می‌شود، یا شب مؤمن است و صبح کافر؛ دین خود را به کالای ناچیزی از دنیا می‌فروشد». این حدیث به چیره شدن مادیات بر ارزش‌ها، اصول و اعتقادات در روزگار فتنه‌ها اشاره دارد. همچنین از تلاش بی‌وقفهٔ بسیاری از مردم در امور دنیا سخن می‌گوید؛ تلاشی شتاب‌زده که به آخرتشان آسیب می‌زند. کار برخی تا جایی پیش می‌رود که اگر در موقعیت انتخاب میان ارزش‌ها و باورهای خود با دستاوردی دنیوی قرار گیرند، دنیا را انتخاب می‌کنند و اصول خویش را کنار می‌گذارند. حتی گاهی کار به جایی می‌رسد که در رها کردن دین خود برای رسیدن به غنیمتی دنیوی، هیچ تردیدی به خود راه نمی‌دهند؛ غنیمتی مانند مقام، شغل، ثروت، اعتبار، شهرت، جایگاه اجتماعی یا امنیت. این‌گونه است که در شمار کسانی قرار می‌گیرند که دینشان را به کالای ناچیز دنیا فروخته‌اند. 🔗 ادامهٔ مقاله: matinstudies.com/blog/710

از نجات خویش تا اصلاح خلق چرا مصلحان طلبکار نمی‌شوند؟ 📝 عبدالله شیخ آبادی انتخاب عنوان «ناجی خود» برای تکیه بر ضعف نیست، برای بیان حس مشترک است. نگاه یک نجات‌خواه به دیگران همواره نوعی همدردی و نزدیکی را در خود دارد. این چیزی است که «قهرمان» از آن بی‌نصیب است. منظورم آنانی نیست که پس از مرگشان قهرمان می‌شوند یا ناخواسته از سوی مردم این عنوان را می‌گیرند. منظورم آنان است که با نگاهی مملو از سلحشوری و روح قهرمانی‌خواه وارد میدان می‌شوند. این روحیهٔ قهرمانانه نمی‌تواند مدتی طولانی دوام بیاورد. به یک دلیل ساده: انسان برای نجات خودش همیشه نیرو دارد، اما ممکن است از نجات دیگران خسته شود. 🔗 ادامهٔ مقاله: matinstudies.com/blog/709

سخنان محافظ (۳۸) اسلام برتر است و چیزی بر آن برتری نمی‌یابد 📝 دکتر فهد العجلان 🔸ترجمه: عبدالله شیخ آبادی از زیبایی‌های اسلام و شکوه شریعت آن این است که در پیروان خویش روح عزت و برتری می‌دمد که آنان را از شکست در برابر قدرت‌های غالب باز می‌دارد؛ از این رو می‌بینی که بیشتر مسلمانان وابستگی را برنمی‌تابند و کسانی که تسلیم شده‌اند را با دیدهٔ تحقیر و بیزاری می‌نگرند. یکی از مورخان غربی معاصر، گواهی تاریخی مهمی دربارهٔ اثر این روحیهٔ متمایز اسلامی ثبت کرده است؛ آنجا که به بررسی تأثیر هیئت‌های تبشیری مسیحی و ضعف اثرگذاری آن‌ها در برابر گسترش اسلام پرداخته و علت را چنین تبیین کرده است. او می‌گوید: «نتیجهٔ نهایی بسیار ناچیز بود؛ مسیحیت با تمام فرقه‌هایش در این امر که رقیبی جدی برای تنها دینی باشد که انتشاری مستمر داشت - یعنی اسلام - شکست خورد. زیرا این دین بدون آنکه با مقاومتی روبرو شود، بدون کمک سازمان‌های تبشیری و بدون بودجه‌های مالی یا حمایت قدرت‌های بزرگ، به گسترش خود ادامه داد و پیشروی آن در سرزمین‌های دوردست آفریقا و بخش‌هایی از آسیا تداوم یافت. بی‌گمان آنچه در این مسیر به اسلام کمک کرد، تنها به اصول مساوات‌‌طلبانهٔ آن محدود نمی‌شد، بلکه آگاهی از برتری بر ارزش‌های اروپایی‌های اشغالگر نیز در آن نقش داشت. هیئت‌های تبشیری هرگز نتوانستند در مناطق مسلمان‌نشین نفوذ کنند و تنها موفق شدند پیشرفت اندکی در جوامع غیر مسلمان داشته باشند». 🔗 ادامهٔ مقاله: matinstudies.com/blog/708

گوهرهایی از سخنان امام ابن‌قیم دربارهٔ دنیا 📝 گردآوری: فهد بن عبدالعزیز الشویرخ برای حدیث «الدنیا سجن المؤمن» (دنیا زندان مؤمن است) دو تفسیر درست وجود دارد: نخست اینکه ایمان مؤمن، او را از حرام‌ها بازداشته و مقید کرده است، در حالی که کافر در رفتارش آزاد است. دوم اینکه این امر به اعتبار عاقبت است؛ مؤمن اگر در دنیا غرق در نعمت هم باشد، در مقایسه با جایگاهش در بهشت، دنیا برایش مانند زندان است؛ و کافر برعکس اوست، چراکه اگر در سخت‌ترین سختی‌ها هم باشد، دنیا در مقایسه با آتش دوزخ، بهشت اوست... 🔗 ادامهٔ مقاله: https://matinstudies.com/blog/707

علمایی که پیش از ما بودند همواره می‌گفتند: چنگ زدن به سنت مایهٔ نجات است و علم به سرعت برچیده می‌شود؛ پس با پایداری علم، دین و دنیا پابرجا می‌ماند و با رفتن علم، همهٔ این‌ها از بین می‌رود. 🔸 امام ابن شهاب زُهْری رحمه الله (مسند دارمی) @matinstudies | متین

سخنان محافظ (۳۷) حق را به باطل نیامیزید 📝 دکتر فهد العجلان 🔸ترجمه: عبدالله شیخ آبادی «تلبیس» همان آمیختن حق به باطل است؛ به گونه‌ای که وجود حق باعث شود جنبهٔ باطلِ یک موضوع بر برخی از مردم پوشیده بماند. این کار سبب ترک حق یا پذیرش باطل می‌شود و از عوامل اصلی گمراهی به شمار می‌رود. بنابراین تلبیس امری نکوهیده است: {وَلَا تَلْبِسُوا الْحَقَّ بِالْبَاطِلِ وَتَكْتُمُوا الْحَقَّ وَأَنْتُمْ تَعْلَمُونَ} [بقره: ۴۲] (و در حالی که [حقیقت را] می‌دانید، حق را با باطل نیامیزید و آن را کتمان نکنید). مفسدهٔ تلبیس می‌تواند ناشی از نیت بد، عمل بد یا هر دو باشد. نیت بد زمانی است که فرد آگاهانه و برای فریب مردم به تلبیس روی می‌آورد. عمل بد نیز به این معناست که گفتار، رفتار یا اعتقاد فرد، حق و باطل را به هم آمیخته باشد، حتی اگر قصد فریب در کار نباشد. از جمله مواردی که خطر تلبیس را نشان می‌دهد، این است که مردم هرگز باطل محض را نمی‌پذیرند؛ بلکه زمانی آن را قبول می‌کنند که با مقداری حق درآمیخته باشد: «زیرا باطلِ محضی که بطلانش برای همگان آشکار است نمی‌تواند قول و مذهب گروهی از مردم باشد که از آن دفاع کنند؛ بلکه همواره باطلی است که با حق آمیخته شده باشد». به همین دلیل: «بدعت نه حق محض و موافق با سنت است - که اگر چنین بود دیگر باطل به شمار نمی‌رفت - و نه باطل محض است که حقی در آن نباشد؛ زیرا در این صورت نیز بر مردم پوشیده نمی‌ماند. بلکه شامل حق و باطل با هم است، و صاحب آن، حق را به باطل آمیخته است». 🔗 ادامهٔ مقاله: matinstudies.com/blog/706

هر سخن باطلی ناچار باید شبهه‌ای از حق داشته باشد؛ که اگر چنین نبود رواج نمی‌یافت و [بر مردم] مُشتَبَه نمی‌شد. 🔸 شیخ الاسلام ابن تیمیه رحمه الله (جامع الرسائل) @matinstudies | متین

گوهرهایی از سخنان امام ابن‌قیم دربارهٔ ذکر 📝 گردآوری: فهد بن عبدالعزیز الشویرخ بنده هرگاه از یاد خدا غافل شود، شیطان بر قلبش چنبره می‌زند، بر او چیره می‌گردد و انواع وسوسه‌ها را که ریشهٔ تمام گناهان است در دلش می‌کارد. اما چون بنده پروردگارش را یاد کند و به او پناه برد، شیطانش پنهان می‌شود و در خود می‌پیچد؛ همچون چیزی که بر اثر ضربه، متواری و پنهان می‌گردد. پس یاد الله شیطان را سرکوب می‌کند، به درد می‌آورد و آزار می‌دهد، همانند تازیانه و گرزی که فرد مضروب را به درد می‌آورند. از همین رو، شیطانِ مؤمن به سبب ذکر خدا و طاعتی که مؤمن با آن عذابش می‌دهد و سرکوبش می‌کند، لاغر، ضعیف و فرسوده است. هر کس شیطان خود را در این سرا با یاد الله، توحید، استغفار و طاعتش عذاب ندهد، شیطانش او را در آخرت با آتش دوزخ معذب خواهد کرد؛ پس ناگزیر هر انسانی یا باید شیطانش را عذاب دهد یا شیطانش او را عذاب خواهد داد. 🔗 ادامهٔ مقاله: https://matinstudies.com/blog/705

درخواست برکت و توفیق برای سودرسانی و آسان شدن نشر علم از سوی الله از بزرگترین و گرامی‌ترین دعاهاست. زیرا می‌بینی که علما و اصحاب فنون و متخصصان، با وجود داشتن تحصیلات علمی نزدیک به هم، در زمینهٔ برکت دانش و سود رساندن به مردم تفاوت بسیار زیادی با یکدیگر دارند. 🔸 سلیمان العبودی @matinstudies | متین