کاغذک

ایران در نمایشگاه‌های رایت نمایشگاه‌های کتابی مثل فرانکفورت، لندن و بولونیا، بازارهای B2B هستند. در این فضا ناشران و آژانس‌ها روبه‌روی هم می‌نشینند، درباره حق ترجمه، چاپ و اقتباس گفت‌وگو می‌کنند و اگر کتابی برایشان جذاب باشد، قرارداد می‌بندند. پایه تمام این قراردادها «حق مؤلف» است. کشورها عضو پیمان جهانی «برن» هستند و قانوناً موظف‌اند از حقوق نویسنده و ناشر یکدیگر محافظت کنند. اما ایران هنوز به این پیمان نپیوسته است. ما تنها کشور بزرگی هستیم که این وضعیت را داریم. اگر ناشر ایرانی کتابی خارجی را ترجمه کند، ملزم به پرداخت حق مؤلف نیست. حتی اگر ناشر منصفی داوطلبانه حق رایت بپردازد، فردا که کتاب پرفروش شد، ناشران دیگر همان کتاب را با ترجمه خود منتشر می‌کنند. در چنین وضعی، نه ناشران خارجی از تعامل حرفه‌ای با ایران سود می‌برند، نه ناشران ایرانی انگیزه‌ای برای آن دارند. بدون کپی‌رایت، ما در این بازار جهانی مانند دانش‌آموز مستمع‌آزادی هستیم که سر کلاس می‌نشیند و چیزهایی یاد می‌گیرد، اما در پایان مدرکی دریافت نمی‌کند. 📚 کاغذک

#خخخ_کتاب خبرهای خلاصه خودمونی از کتاب در هفته‌ای که گذشت: 🔹‌یادتان هست آن نویسنده‌هایی که هوش مصنوعی کتاب‌شان را بلعیده بود، از آنتروپیک پول خوبی گرفتند؟ پول مزه کرده؛ حالا از اپل هم شکایت کرده‌اند ببینند چه می‌شود. مظنه هر کتاب ۳۰۰۰ دلار است! نویسنده‌ها هم جایزه‌بگیر شده‌اند. 🔸‌فدراسیون ناشران اروپا گزارش داد که بازار کتاب اروپا با اینکه به رکورد بالاترین میزان فروش رسیده، اما به خاطر تورم، سود واقعی ناشران افت کرده است. چه شده؟ کتاب خیلی کمتر از تورم عمومی گران شده. 🔹نمایشگاه کتاب شارجه کری خوانده که ما پایتخت کتاب خاورمیانه‌ایم و این حرف‌ها. هر سال هم دارد رکورد می‌زند؛ پارسال ۲۰۰۰ ناشر از ۱۰۹ کشور داشته، گفته امسال به ۲۳۵۰ ناشر از ۱۱۸ کشور می‌رسد. 🔸وزیر ارشاد به همتای ترک خود گفت حالا که ۲۰۲۵ سال فرهنگی ایران و ترکیه شده و قرار است ماه آینده جشن حافظ بگیریم، بیا مسیر خوی تا قونیه را هم مسیر گردشگری ادبی کنیم با نام «راه شمس و مولانا». 🔹دو روز پیش نمایشگاه کتاب فرانکفورت ۲۰۲۵ افتتاح شد؛ بزرگ‌ترین بازار خرید و فروش حق کپی‌رایت با بیش از ۴۰۰۰ ناشر از ۱۰۰ کشور. ایران بعد از سه سال غیبت، دوباره برگشته. آفرین! 🔸 حالا آفرین گفتیم، اما... نخیر! این حضورها ما را بین‌المللی نمی‌کند. کشوری که هنوز به کنوانسیون کپی‌رایت نپیوسته، در نمایشگاه مخصوص کپی‌رایت چه جایگاهی دارد؟ ما در مهمانی خرگوش‌ها حکم آقا شیره را داریم. حق بدهیم تحویلمان نگیرند. 📚 با کاغذک در جریان بازار کتاب باشید.

نشان «ادبیات ارگانیک» روی جلد کتاب در ادامۀ جریان کتاب ارگانیک، دیروز گاردین خبر داد که گروهی از ناشران مستقل انگلستان طرح «ادبیات ارگانیک» را آغاز کرده‌اند. در این طرح، کتاب‌هایی که واقعاً به‌دست انسان نوشته شده‌اند، با یک نشان مخصوص متمایز و معرفی می‌شوند. کتاب‌هایی که بدون دخالت هوش مصنوعی نوشته شده‌اند، می‌توانند این نشان را درج کنند تا خوانندگان با اطمینان بیشتری انتخاب کنند. این طرح شامل بازرسی‌های سالانه، بررسی‌های ناگهانی و مقررات دقیق برای کنترل میزان استفاده از هوش مصنوعی است. کتابی که این نشان را دارد، تنها مجاز است برای امور جزئی مانند قالب‌بندی یا ایده‌پردازی اولیه از هوش مصنوعی استفاده کند. چند ناشر مستقل از بنیان‌گذاران این حرکت هستند؛ از جمله نشر بگربر، نشر بلوموس و نشر اسنوبوکس که هر سه در انتشار آثار ادبی جدی و نویسندگان نوآور شناخته می‌شوند. نخستین کتابی که این نشان را دریافت می‌کند، رمانی درباره جست‌وجوی حقیقت و ایستادگی در برابر قدرت است (چه نمادین!) که ماه آینده منتشر خواهد شد. قرار است این طرح در سال ۲۰۲۶ در سطح جهانی گسترش یابد. انجمن ناشران انگلستان نیز از آن حمایت کرده و گفته است که هرچند اجباری نیست، می‌تواند به تقویت خلاقیت انسانی و اعتماد خوانندگان کمک کند. 📚 کاغذک

کتاب ارگانیک مرغی که در مزرعه بزرگ می‌شود، صبح‌ها صدای خروس را می‌شنود و از روی خاک دانه برمی‌چیند، روزی یک تخم طبیعی می‌گذارد. در سوله‌های صنعتی بی‌نور و بی‌هوا، تخم‌مرغ‌های بیشتری تولید می‌شود اما بی‌مزه‌تر و کم‌خاصیت‌تر. محصولات طبیعی کمتر و گران‌تر هستند، برای همین رویشان می‌نویسیم: ارگانیک، طبیعی، محلی. در دنیای کتاب هم حالا به همین نقطه رسیده‌ایم. تولید کتاب با هوش مصنوعی آن‌قدر زیاد شده که دیگر نمی‌دانیم نویسنده کیست، انسان یا ماشین. آیا باید با فناوری بجنگیم؟ آیا باید جلوی کتاب‌هایی که با هوش مصنوعی تولید شده را بگیریم؟ آیا باید برای کتاب‌های ماشینی جریمه بگذاریم؟ واقعیت این است که هم محصول ارگانیک خوب داریم، هم بد. محصولات کارخانه‌ای خوب و بد هم داریم. کتاب انسانی هم می‌تواند سطحی باشد و کتاب ماشینی هم گاهی شگفت‌انگیز و مفید. بهترین راه شفافیت است. این حرکت جنگ با فناوری نیست، تلاشی است برای آگاه‌کردن خواننده. کسانی که هنوز با ذهن و زبان خود می‌نویسند، دارند مزیت انسانی خود را نشان می‌دهند. در روزگاری که کار ماشینی همه جا هست، طبیعی بودن خودش شده امتیاز. قرار است به‌زودی روی جلد بعضی کتاب‌ها بنویسند: «نوشته یک انسان واقعی» 📚 کاغذک

شجاعت انتخاب نکردن برنده در آخرین دور جوایز آکوتاگاوا و نائوکی ژاپن (تابستان ۲۰۲۵) اتفاقی کم‌سابقه رخ داد. به گزارش ژاپن تایمز داوران این دو جایزه مهم پس از ساعت‌ها گفت‌وگو تا نیمه‌های شب، سرانجام توافق کردند که «هیچ اثری در حد دریافت جایزه نیست.» آخرین بار چنین تصمیمی در سال ۱۹۹۸ گرفته شده بود و از آن زمان تاکنون سابقه نداشته است. آثار نهایی این دوره از نویسندگان جوان و جسوری بودند، اما داوران گفتند: «هنوز به پختگی لازم نرسیده‌اند.» در ژاپن، ندادن جایزه نشانه ضعف نیست؛ نشانه احترام به معیار و وفاداری به اعتبار است. داوران این جوایز به جای آن‌که تسلیم هیجان، عادت یا ظاهر شوند، از شأن و کارکرد واقعی جایزه پاسداری می‌کنند. برای آنان، حفظ اعتبار مهم‌تر از اعلام نامی در فهرست برندگان است. 📚 کاغذک

آکوتاگاوا و نائوکی: دو جایزه ژاپنی حدود ۹۰ سال پیش، یکی از ناشران بزرگ ژاپن (بونگهی شونجو) دو جایزه مهم بنا نهاد تا چهره‌های گوناگون ادبیات را پاس بدارد: 🔹 جایزه آکوتاگاوا برای ادبیات فاخر و ناب 🔸 جایزه نائوکی برای ادبیات عامه‌پسند این دو جایزه طراحی و ویژگی‌های مشترکی دارند. هر کدام سالی دو بار برگزار می‌شود (یک بار آغاز سال و یک بار میانه سال). پاداش هر برنده یک میلیون ین ژاپن (حدود ۷۲۰ میلیون تومان) و یک ساعت جیبی یادبود است (نمادی از زمان نویسندگی). برندگان با افزایش فروش آثار، حضور رسانه‌ای گسترده و گاه اقتباس‌های سینمایی به شهرت بیشتری می‌رسند. نویسندگان برجسته ژاپن جلسات پرشور داروی را گاه تا نیمه‌های شب ادامه می‌دهند. 🔹آکوتاگاوا این جایزه که به یاد نویسنده بزرگ ژاپن نام‌گذاری شده، هدف کشف نویسندگان جوان در ادبیات جدی، آثاری اندیشمندانه، دقیق و انسانی را دنبال می‌کند. بسیاری از نویسندگان بزرگ ژاپن نخستین بار با این جایزه شناخته شدند و از آن‌جا به دنیای ادبیات حرفه‌ای راه یافتند. موراکامی این جایزه را «فرصتی برای پالودن روح در جهانی پر از صدا و شتاب» توصیف کرده است. 🔸نائوکی این جایزه به یاد نویسنده محبوب ژاپن (سانجو نائوکی) پایه‌گذاری شد و از نویسندگانی تجلیل می‌کند که در ادبیات عامه‌پسند، آثاری جذاب و تأثیرگذار برای خواندن و لذت مردم می‌آفرینند. نائوکی نبض بازار کتاب و نشر ژاپن است. این جایزه ذوق عمومی و خواندن برای لذت و گذران وقت را زنده نگه می‌دارد. حالا حدس بزنید برندۀ امسال این جوایز چه کسی شده؟ 📚 کاغذک

🧄 ترویج کتاب با بوی سیر در امریکا نسخه‌های ویژه یک رمان با مرکب آغشته به سس سیر چاپ شده است. به گزارش گاردین داستان این کتاب در فضای خون‌آشامی می‌گذرد؛ جایی که عشق و تاریکی با هم در نبردند. در باورهای خون‌آشامی، سیر نیرویی محافظ در برابر اهریمن است و خون‌آشام‌ها از بوی آن می‌گریزند. ناشر با الهام از همین نماد و با همکاری یک شرکت مواد غذایی (که لوگوی آن بر جلد کتاب دیده می‌شود) تلاش کرده توجه کاربران بوکتاک را جلب کند؛ در بوکتاک کتاب‌ها با جلوه‌های عجیب و ویدیوهای چندثانیه‌ای معروف می‌شوند. منتقدان می‌گویند وقتی کتاب نه به‌خاطر محتوایش، بلکه به‌خاطر بویش دیده می‌شود، صنعت نشر از معنا فاصله گرفته و به تجربه‌های سطحی و زودگذر دل بسته است. 📚 کاغذک

رقابت برای پر کردن قفسه‌ها شرکت بزرگ بیکر اند تیلور که سال‌ها تأمین‌کننده اصلی کتاب برای کتابخانه‌های امریکا بود، به‌زودی تعطیل می‌شود. بر اساس گزارش پابلیشرز ویکلی، این اتفاق بازار کتابخانه‌ها را به‌هم ریخته و همه در تلاش‌اند جای خالی آن را پر کنند. 🔹شرکت اینگرام خودش را آماده کرده تا بخش زیادی از کار بیکر اند تیلور را بر عهده بگیرد. آن‌ها سیستم جدیدی برای ثبت سفارش و آماده‌سازی کتاب‌ها راه انداخته‌اند و نیروی تازه استخدام می‌کنند. 🔹شرکت قدیمی بوکزین هم می‌گوید در همین چند روز گذشته بیش از ۱۰۰ کتابخانه جدید به مشتریانش اضافه شده‌اند. 🔹از طرف دیگر، آمازون هم بی‌سروصدا وارد این حوزه شده و حالا بخشی به نام «کتاب‌های کتابخانه‌ای» راه انداخته که تا ۴۰٪ تخفیف روی کتاب‌ها می‌دهد. در کوتاه‌مدت، رقابت میان توزیع‌کنندگان می‌تواند خدمات بهتر و هزینه‌های کمتر برای کتابخانه‌ها به‌همراه داشته باشد؛ اما تمرکز بازار در دست چند شرکت بزرگ در بلندمدت ممکن است از تنوع و توازن بکاهد. در ایران، کتابخانه‌ها بیشتر منابع خود را به‌صورت متمرکز خریداری می‌کنند و به همین دلیل، چنین شبکه‌ای از توزیع‌کنندگان تخصصی کتاب هنوز شکل نگرفته است. 📚 کاغذک

کتابخانه‌های ملی اروپا در مسیری تازه در کنفرانس کتابخانه‌های ملی اروپا (CENL) که در کتابخانه ملی لوکزامبورگ برگزار شد، مدیران ارشد کتابخانه‌های ملی اروپا درباره ۴ تحول راهبردی تازه توافق کردند که از ابتدای سال ۲۰۲۶ اجرا می‌شود: 🤖 هوش مصنوعی به‌جای روش‌های سنتی کتابخانه‌های ملی از نظام‌های قدیمی فهرست‌نویسی و پردازش دستی فاصله می‌گیرند و با به‌کارگیری هوش مصنوعی، خدمات خود را دقیق‌تر، سریع‌تر و کاربرمحورتر می‌کنند. 📖 خواندن، تجربه‌ای زنده و چندرسانه‌ای به‌جای تمرکز صرف بر نگهداری کتاب‌ها، کتابخانه‌های ملی می‌کوشند خواندن را به تجربه‌ای تعاملی تبدیل کنند تا پیوند تازه‌ای میان کتاب، فرهنگ و جامعه شکل بگیرد. 🌍 دانش برای همه، نه برای نخبگان در برابر نگاه محدود به آثار خاص و زبان‌های مسلط، کتابخانه‌های ملی امروز تلاش می‌کنند همه صداها، زبان‌ها و فرهنگ‌ها را بازتاب دهند و دانش را به میراثی مشترک برای همه مردم بدل کنند. 🏛️ فضاهایی زنده برای مردم به‌جای طراحی صرفاً برای حفاظت از منابع، کتابخانه‌های ملی به ساخت فضاهایی انسانی و پویا روی آورده‌اند تا یادگیری، گفت‌وگو و همکاری میان پژوهشگران و شهروندان در آن جریان داشته باشد. این تصمیم‌ها نشان می‌دهد کتابخانه‌های ملی اروپا در حال عبور از نقش سنتی حفاظت منابع به‌سوی کنشگری فرهنگی، نوآوری اجتماعی و نگاه آینده‌محور به دانش هستند. 📚 کاغذک

#خخخ_کتاب خبرهای خلاصه خودمونی از کتاب در هفته‌ای که گذشت: 🔸آقای کراسناهورکایی (نویسنده ۷۱ ساله مجارستانی) برنده نوبل ادبیات ۲۰۲۵ شد. نثرش هم مثل فامیلی‌اش پیچیده و نفس‌گیر است. پنج تا از رمان‌های او به فارسی ترجمه شده. پارسال هم یک مجموعه‌داستان به اسم «جهان ادامه دارد» منتشر کرده که هنوز ترجمه نشده. 🔹انجمن ناشران امریکا جایزه آزادی نشر را به انتشارات روسی فریدم لترز داد و گفت لوح تقدیرت را پست می‌کنیم، پول را هم می‌زنیم به حساب، به‌خاطر «شجاعت در انتشار آثار ضدجنگ و دفاع از آزادی بیان مخالف در شرایط جنگ». 🔸نوشین صادقیان جایزه بزرگ معتبرترین جشنواره جهانی تصویرگری کودک (براتیسلاوا) را برای کتاب دختر دال (نشر طوطی) گرفت. این سومین جایزه ماست. قبلاً علیرضا گلدوزیان (۲۰۰۵) و حسن موسوی (۲۰۱۹) این جایزه را گرفته بودند. 🔹انتشارات افق حق نشر یک کتاب کودک را خرید و ترجمه فارسی‌اش را هم‌زمان با نسخه‌های اروپا و آمریکا منتشر کرد. حالا بچه‌های ایرانی همان روزی کتاب را می‌خوانند که هم‌سن‌وسال‌هایشان در لندن و نیویورک. او مای گاد! 🔸وزیران فرهنگ ایران و مصر در حاشیه کنفرانسی در بارسلونا همدیگر را دیدند. درباره ترجمه متقابل آثار و نمایشگاه مشترک نسخه‌های خطی حرف‌هایی زده شد، اما بوی تعارف دیپلماتیک می‌داد! 🔹معاون فرهنگی ارشاد به سفیر تاجیکستان گفت بیا یک کارگروه مشترک فرهنگی راه بیندازیم، در ادبیات و کتاب و چاپ هم‌افزایی کنیم و داداشی شویم. خدایی تاجیکستان این سال‌ها خیلی تلاش کرده، اما موفق نشده. طبق آمارهای استاتیستا، ضریب نفوذ کتابشان نصف ایران است. 🔸نمایشگاه کتاب سلیمانیه (عراق) در حال برگزاری است. امسال ایران با ۵۰۰ عنوان شرکت کرده، پارسال ۳۰۰ عنوان داشت، پیرارسال ۸۰۰ تا، پس‌پیرارسال ۴۰۰ تا و پسان‌پیرارسال ۸۰۰ عنوان. بی‌زحمت یک ریاضی‌دان الگوی این دنباله را پیدا کند، ببینیم سال بعد چند تا می‌شود؟ 🔹تورم نقطه به نقطۀ کاغذ رکورد جدید زد. قیمت هر بند کاغذ که پارسال این موقع ۱,۳۰۰,۰۰۰ تومان بود به ۲,۱۰۰,۰۰۰ تومان رسید: ۶۲ ٪ افزایش. 🔸چند ماه پیش شورای عالی فضای مجازی گفت سند «تسهیم درآمد محتوا» در راه است؛ یعنی قرار بود بخشی از درآمد اینترنت (به‌جای اینکه فقط برود تو جیب اپراتورها) به تولیدکنندگان محتوا هم برسد. این هفته فیدیبو و کتابراه و انجمن ناشران فلان و بهمان بیانیه دادند که: «آقا پس چی شد؟!» 📚 با کاغذک در جریان بازار کتاب باشید.

#خخخ_کتاب خبرهای خلاصه خودمونی از کتاب در هفته‌ای که گذشت: 🔹شرکت هوش مصنوعی آنتروپیک برای استفاده غیرمجاز از نیم میلیون کتاب ۱.۵ میلیارد دلار (۱۵۰ همت) جریمه شده که باید به پدیدآورنده کتاب‌ها بدهد. نوش جانشان! 🔸ترامپ از بزرگترین انتشارات جهان (پنگوئن) و نیویورک‌تایمز شکایت کرده، گفته حالا که منتشر کرده‌اید من دیکتاتورم و ثروت پدرم را هدر داده‌ام، باید ۱۵ میلیارد دلار (۱۵۰۰ همت) پول زور بدهید. 🔹خانم سالی رونی با رمان جدیدش برنده جایزه معتبر «اسکای آرتس» شد، اما نرفت انگلستان آن را بگیرد. گفت می‌ترسم نامردها به خاطر حمایت از فلسطین دستگیرم کنند. 🔸حسین انتظامی گفت وزارت ارشاد فهرست تقاضاهای مجوز نشر کتاب را آنلاین منتشر می‌کند تا ناشران و مترجمان ببینند هر کتابی کجای صف است. دمش گرم، واقعا راه افتاد: لینک (با IP ایران باز می‌شود) 🔹۲۴ شهریور سیروس پرهام، مترجم و هنرشناس، از اولین ویراستاران ایران و از بنیان‌گذاران کتابخانه ملی در ۹۷ سالگی درگذشت؛ دریغ! 🔸۲۶ شهریور ثمینه باغچه‌بان (دختر جبار باغچه‌بان) که از پیشگامان ادبیات کودک بود هم در ۹۷ سالگی از دنیا رفت. افسوس! 🔹یاسوج درست در آغاز سال تحصیلی که مردم فکر لوازم‌التحریر هستند، نمایشگاه کتاب‌های عمومی ۲۳ روزه برپا کرده، انتظار دارد فروشش هم خوب باشد. 🔸تورم نقطه به نقطه کاغذ رکورد جدید زد. قیمت هر بند کاغذ که پارسال این موقع ۱,۳۰۰,۰۰۰ تومان بود شده ۲,۲۵۰,۰۰۰ تومان (۶۴ ٪ افزایش) 📚 با کاغذک در جریان بازار کتاب باشید.

چشم‌انداز چاپ دیجیتال در ایران در سطح جهانی، چاپ افست هر سال با نرخی حدود ۲ ٪ کاهش می‌یابد و جای خود را به چاپ دیجیتال می‌دهد. در ایران، این دگرگونی با سرعت بیشتری در حال رخ دادن است. ماه گذشته، گزارش چشم‌انداز بازار چاپ دیجیتال ایران (۲۰۲۵–۲۰۳۱) روزآمد شد. دسترسی به متن کامل این گزارش گران است، اما بر پایهٔ اطلاعات رسمی منتشر شده می‌توان روندهای مهم آن را دریافت: ⚙️ ساختار بازار بازار چاپ دیجیتال ایران در حال گذار از چاپ سنتی به چاپ کم‌تیراژ و شخصی‌سازی‌شده است. شاخص تمرکز بازار (HHI) در سال‌های اخیر افزایش یافته؛ یعنی شرکت‌های کوچک‌تر ادغام یا حذف شده‌اند و بازیگران بزرگ‌تر تثبیت شده‌اند. این تمرکز تازه، به سرمایه‌گذاری‌های مؤثر در فناوری چاپ دیجیتال و افزایش بهره‌وری انجامیده است. 🏭 صنایع مختلف در بخش نشر و چاپ تجاری، چاپ دیجیتال امکان چاپ کتاب و مجله در تیراژ محدود و بر اساس سفارش را فراهم کرده است. در بسته‌بندی و تبلیغات، برای تولید بسته‌های سفارشی، برچسب‌ها و طراحی‌های متغیر به‌کار می‌رود و چاپ بر اساس داده را ممکن می‌سازد. در منسوجات، سرامیک، شیشه و مواد پلاستیکی نیز این فناوری با تنوع جوهر و دقت بالا در حال گسترش است. ⚡️ پیامدها چاپ دیجیتال تولید را سریع‌تر، دقیق‌تر و اقتصادی‌تر کرده است، هرچند در مقیاس‌های بزرگ هنوز از چاپ افست گران‌تر است. با مصرف کمتر مواد اولیه، ضایعات را کاهش می‌دهد و نیاز به انبار را کم می‌کند. در نشر، این فناوری امکان چاپ ماکت پیش از انتشار و زیرساخت چاپ بر اساس سفارش را فراهم می‌سازد و مسیر انتشار مستقل‌تر را گسترش می‌دهد. ⚠️ چالش‌ها حفظ کیفیت و ثبات رنگ در فناوری‌ها و بسترهای گوناگون همچنان از چالش‌های اصلی بازار ایران است. تأمین مواد مصرفی سازگار با محیط زیست و ایجاد چرخهٔ مؤثر بازیافت هنوز به‌طور کامل تحقق نیافته است. کمبود نیروی انسانی ماهر برای کار با تجهیزات دیجیتال، مدیریت رنگ و نگهداری دستگاه‌ها نیز از مهم‌ترین موانع رشد این صنعت به‌شمار می‌رود. 🌱 فرصت‌ها رشد تجارت الکترونیک و بازاریابی داده‌محور، تقاضا برای چاپ سفارشی را افزایش داده و در حوزه‌هایی چون آموزش می‌تواند چاپ دیجیتال را جایگزین چاپ انبوه کند. اجرای سیاست‌های نوسازی چاپخانه‌ها و انتقال فناوری، مسیر تازه‌ای برای رشد این صنعت می‌گشاید. ایران ظرفیت آن را دارد که به مرکز خدمات چاپ دیجیتال در خاورمیانه و آسیای میانه تبدیل شود. 📚 کاغذک

چشم‌انداز چاپ دیجیتال در ایران در سطح جهانی، چاپ افست هر سال با نرخی حدود ۲ ٪ کاهش می‌یابد و جای خود را به چاپ دیجیتال می‌دهد. در ایران، این دگرگونی با سرعت بیشتری در حال رخ دادن است. ماه گذشته، گزارش چشم‌انداز بازار چاپ دیجیتال ایران (۲۰۲۵–۲۰۳۱) روزآمد شد. دسترسی به متن کامل این گزارش گران است، اما بر پایهٔ اطلاعات رسمی منتشر شده می‌توان روندهای مهم آن را دریافت: ⚙️ ساختار بازار بازار چاپ دیجیتال ایران در حال گذار از چاپ سنتی به چاپ کم‌تیراژ و شخصی‌سازی‌شده است. شاخص تمرکز بازار (HHI) در سال‌های اخیر افزایش یافته؛ یعنی شرکت‌های کوچک‌تر ادغام یا حذف شده‌اند و بازیگران بزرگ‌تر تثبیت شده‌اند. این تمرکز تازه، به سرمایه‌گذاری‌های مؤثر در فناوری چاپ دیجیتال و افزایش بهره‌وری انجامیده است. 🏭 صنایع مختلف در بخش بسته‌بندی و تبلیغات، چاپ دیجیتال برای تولید بسته‌های سفارشی، برچسب‌ها و طراحی‌های متغیر به‌کار می‌رود و چاپ بر اساس داده را ممکن می‌سازد. در منسوجات و پارچه، با جوهرهای پایه‌آبی و حرارتی جایگزین چاپ سیلک شده و سرعت و تنوع طراحی را افزایش داده است. در سرامیک، شیشه و مواد پلاستیکی نیز این فناوری با تنوع جوهر و دقت بالا در حال گسترش است. ⚡️ پیامدها چاپ دیجیتال تولید را سریع‌تر، دقیق‌تر و اقتصادی‌تر کرده است، هرچند در مقیاس‌های بزرگ هنوز از چاپ افست گران‌تر است. با مصرف کمتر مواد اولیه، ضایعات را کاهش می‌دهد و نیاز به انبار را کم می‌کند. در نشر، این فناوری امکان چاپ ماکت پیش از انتشار و زیرساخت چاپ بر اساس سفارش را فراهم می‌سازد و مسیر انتشار مستقل‌تر را گسترش می‌دهد. ⚠️ چالش‌ها حفظ کیفیت و ثبات رنگ در فناوری‌ها و بسترهای گوناگون همچنان از چالش‌های اصلی بازار ایران است. تأمین مواد مصرفی سازگار با محیط زیست و ایجاد چرخهٔ مؤثر بازیافت هنوز به‌طور کامل تحقق نیافته است. کمبود نیروی انسانی ماهر برای کار با تجهیزات دیجیتال، مدیریت رنگ و نگهداری دستگاه‌ها نیز از مهم‌ترین موانع رشد این صنعت به‌شمار می‌رود. 🌱 فرصت‌ها رشد تجارت الکترونیک و بازاریابی داده‌محور، تقاضا برای چاپ سفارشی را افزایش داده و در حوزه‌هایی چون آموزش می‌تواند چاپ دیجیتال را جایگزین چاپ انبوه کند. اجرای سیاست‌های نوسازی چاپخانه‌ها و انتقال فناوری، مسیر تازه‌ای برای رشد این صنعت می‌گشاید. ایران ظرفیت آن را دارد که به مرکز خدمات چاپ دیجیتال در خاورمیانه و آسیای میانه تبدیل شود. 📚 کاغذک

چاپ هوشمندانه چاپ در ذهن ما با صدای ماشین‌های افست و بوی مرکب روی کاغذ عجین بوده، اما امروز صدای تازه‌ای دارد. در بیانیهٔ رسمی روز جهانی چاپ، تعبیر «جشن تلاقی فناوری، همکاری و خلاقیت» به‌کار رفته است. چاپ هوشمند چند ویژگی مهم دارد: 🔵 آگاهانه بر پایه شناخت و آگاهی از مخاطب می‌اندیشد؛ داده را می‌فهمد، نیاز را می‌سنجد و محتوایی متناسب خلق می‌کند. 🟢 پایدار با احترام به زمین و منابع طبیعی عمل می‌کند؛ ضایعات را کاهش می‌دهد، مصرف را بهینه می‌سازد و به محیط زیست تعهد دارد. 🟠 خلاقانه با پیوند میان فناوری و هنر می‌آفریند؛ در قالب، رنگ، و تجربه‌ٔ بصری نوآوری می‌آورد و حس را به اثر بدل می‌کند. 🔴 هدف‌مند نه برای تکرار تولید، بلکه برای اثرگذاری منتشر می‌شود؛ در مقیاس بزرگ می‌تواند شخصی‌سازی کند و اثری ماندگار بر جای بگذارد. چاپ دیگر فقط تکثیر نیست، رساندن هوشمندانهٔ معنا به مخاطب در جهان دیجیتال است. 📚 کاغذک

امروز ۹ اکتبر ۲۰۲۵ (برابر ۱۷ مهر ۱۴۰۴) روز جهانی چاپ است. شعار امسال: هوشمندانه چاپ کن 📚 کاغذک

فرهنگ و کتاب در ایران معاصر نشست تحلیل و بررسی کتاب «زیستن با کتاب و قلم» اثر عبدالحسین آذرنگ امروز ساعت ۱۶ در سرای محله ساعی اطلاعات بیشتر: سپهر مهر

کتاب چینی با ۴۱ درصد تخفیف! در چین طی ۲۵ سال گذشته، میانگین قیمت کتاب از ۲۰ یوان به ۵۸ یوان رسیده است (تقریباً ۳ ‌برابر). این افزایش معقول، قدرت خرید کتاب را در جامعه حفظ کرده است. اما پشت این ثبات ظاهری، بازار نشر چین درگیر مسابقه‌ای خطرناک شده است: رقابت در تخفیف‌های نجومی. تحلیل داده‌های فروش کتاب در یکی از گزارش‌های روزنامه دنگ‌فنگ نشان می‌دهد در سال گذشته میانگین فروش واقعی کتاب‌ها تنها ۵۹ ٪ قیمت پشت‌جلد بوده است؛ یعنی تخفیف‌ها هر سال بیشتر شده و حالا به حدی رسیده که در سال اخیر از حد ۴۰ ٪ هم گذشته است. فروشگاه‌های اینترنتی بزرگ گاهی کتاب‌ها را با تخفیف‌های ۷۰ تا ۹۰ درصدی عرضه می‌کنند و قیمت بعضی کتاب‌های کودک حتی زیر یک یوان (۱۶ هزار تومان) می‌رسد. برای جبران، ناشران قیمت پشت‌جلد را بالاتر ثبت می‌کنند تا تخفیف چشمگیرتر به نظر برسد و سود ظاهری حفظ شود، اما پیامدهای مخرب این رقابت غیرقابل اجتناب است: کاغذ ارزان‌تر، چاپ کم‌دوام، ویرایش سطحی و ترجمه‌های شتاب‌زده کیفیت کتاب را فدای رقابت می‌کند و اعتماد خوانندگان را از بین می‌برد. در این دور باطل، کتاب از کالای فرهنگی به کالای مصرفی و بی‌ارزش تبدیل می‌شود. در نهایت نه ناشر راضی است، نه کتاب‌فروش و نه خواننده. حتی نویسندگان هم از این چرخه آسیب می‌بیند. ارزش کتاب فدای سود کوتاه‌مدت فروشگاه‌های اینترنتی شده و حالا خود آنها هم زیان دیده‌اند. کتاب اگر تنها با تخفیف غیرمعقول زنده بماند، هم اقتصادش نابود می‌شود و هم شأنش را از دست می‌دهد. 📚 کاغذک

۱۰۰ کتاب داغ ژاپن روی بیلبورد! وب‌سایت رسمی بیلبورد ژاپن اعلام کرده که از پاییز امسال فهرست ۱۰۰ کتاب داغ ژاپن را منتشر می‌کند تا نشان دهد مردم ژاپن واقعاً از چه کتاب‌هایی استقبال می‌کنند. این فهرست فقط به فروش نسخه‌های چاپی محدود نیست، بلکه شامل کتاب‌های دیجیتال، مطالعه از طریق پلتفرم‌های اشتراکی آنلاین و حتی امانت‌های کتابخانه‌ای است. هدف از این طرح، ارائه تصویری واقعی‌تر از عادت‌های مطالعه مردم ژاپن است. بیلبورد می‌خواهد نشان دهد چه کتاب‌هایی بیشتر خوانده می‌شوند و چه نوع مطالعه‌ای در حال رشد است تا صنعت کتاب ژاپن داده‌محور شود و تصمیم‌گیری برای نویسندگان و ناشران آسان‌تر گردد. بیلبورد ژاپن (زیرمجموعه مؤسسه بیلبورد جهانی) بیش از ۱۳۰ سال در رتبه‌بندی موسیقی، آلبوم‌ها و هنرمندان در سراسر جهان سابقه دارد. طرح رتبه‌بندی کتاب‌ها به این شکل برای نخستین بار اجرا می‌شود و علاوه بر فهرست اصلی، چند رتبه‌بندی موضوعی مانند ادبیات، مانگا، علوم انسانی و دوره‌های تاریخی نیز خواهد داشت. در ایران هم چنین طرحی می‌تواند شناخت سلیقه خوانندگان را آسان‌تر کند، به تصمیم‌گیری فرهنگی و اقتصادی کمک کند و مسیر رشد صنعت نشر را روشن‌تر سازد. می‌توان با هر میزان داده و امکانات موجود «سامانه ملی رصد و رتبه‌بندی کتاب‌ها» را راه انداخت و آن را به‌تدریج کامل‌تر و دقیق‌تر کرد. 📚 کاغذک

شکاف طبقاتی در نشر پروژۀ Bee در انگلستان در انگلستان بیش از ۶۰ ٪ کارکنان صنعت نشر کتاب از طبقه متوسط هستند، درحالی‌که سهم طبقه کارگر هیچ‌وقت به ۲۰ ٪ نرسیده است. ورود به این صنعت بدون پارتی، پشتوانه مالی یا خانوادگی تقریباً ناممکن است. کارآموزی‌های بی‌دستمزد، تمرکز فرصت‌ها در لندن و هزینه‌های بالای زندگی، درهای نشر را به روی بسیاری بسته است. رسانۀ فرهنگی ایندی‌پندنت گزارش داده که برای مقابله با این تبعیض، پروژه‌ای با نام و نشان زنبور (نماد کار و تلاش طبقهٔ کارگر) با حمایت خیّران راه‌اندازی شده است. این پروژه با انتشار مجله‌ای دیجیتال و پادکستی مستقل می‌کوشد صدای نویسندگان طبقهٔ کارگر را به گوش همه برساند و فرصتی فراهم کند تا داستان‌های «آدم‌های عادی» نیز دیده شوند. برخی ناشران بزرگ مثل پنگوئن رندم هاوس شرط رزومه را از بعضی آگهی‌های شغلی حذف کرده‌اند تا ورود همه اقشار به صنعت نشر تسهیل شود، اما مشکل ریشه‌ای همچنان پابرجاست. تا وقتی فرصت‌های شغلی عادلانه در دسترس همۀ متقاضیان نباشد، نشر انگلستان روایت یک قشر محدود باقی می‌ماند. این پروژه نشان می‌دهد تغییر ممکن است، اما ادامۀ مسیر به اصلاح فرهنگ و ساختار کل صنعت وابسته است. محدود ماندن نشر به اقشار خاص، تنوع صداها را از بین می‌برد و چرخه تولید و مصرف کتاب را به رکود می‌کشاند. تجربه نشان داده که حضور طبقات مختلف، شرط حیاتی برای پویایی فرهنگی و بقای اقتصادی صنعت کتاب است. 📚 کاغذک

❓آیا با تعطیلی دولت امریکا، انتشار کتاب‌هایشان متوقف می‌شود؟ وقتی کنگره امریکا بودجه‌شان را تصویب نکند، دولت «تعطیل» می‌شود، یعنی بودجه اداره‌ها قطع و خدمات عمومی متوقف یا محدود می‌شود. در همین راستا از چند روز پیش (اول اکتبر ۲۰۲۵) حدود ۸۰۰,۰۰۰ کارمند فدرال به مدت نامعلوم به مرخصی اجباری بدون حقوق فرستاده شده‌اند و کارهای اداری مختل شده است. در امریکا انتشار کتاب وابسته به مجوز دولتی نیست. ناشران کتاب‌هایشان را چاپ می‌کنند؛ فقط کارهای حرفه‌ای مثل گرفتن ISBN (از شرکت خصوصی) یا ثبت کپی‌رایت (اختیاری برای حمایت حقوقی) وجود دارد. بنابراین تعطیلی دولت، چرخۀ اصلی انتشار کتاب را متوقف نمی‌کند. این روال ریشه در متمم اول قانون اساسی امریکا دارد، که طی آن دولت حق ندارد شرط صدور مجوز پیشینی برای انتشار بگذارد و اگر اختلافی باشد، پس از انتشار در دادگاه بررسی می‌شود. با این حال انتظار وقوع اثراتی جانبی وجود دارد. مثلاً سفارش‌های خرید دولتی به تعویق می‌افتد یا پرداخت تسهیلات تا مدتی متوقف خواهد شد. 📚 کاغذک