دبیان فارسی

تیم انتشار دبیان اعلام کرد که فرایند ثبات ابزارهای اصلی و گذار برای دبیان ۱۳ با اسم رمز تریکسی طبق برنامه از این ماه آغاز شده است. از این پس، انجام تغییرات بزرگ یا بحرانی در شاخهٔ ناپایدار (unstable) دبیان که منجر به شکل‌گیری دبیان ۱۳ خواهد شد، مجاز نیست و این تغییرات باید به شاخهٔ آزمایشی (experimental) بروند. مرحلهٔ بعدی از ۱۵ فروردین آغاز خواهد شد که شامل ثبات نرم (Soft Freeze) است. در این مرحله، بسته‌های جدید پذیرفته نمی‌شوند و مهاجرت بسته‌ها با تأخیر انجام خواهد شد. یک ماه بعد، یعنی ۲۵ اردیبهشت، ثبات سخت (Hard Freeze) برای دبیان ۱۳ اعمال خواهد شد. زمان‌بندی ثبات کامل (Full Freeze) و تاریخ دقیق انتشار نگارش ۱۳٫۰ هنوز مشخّص نشده است. در به‌روزرسانی تیم انتشار که امروز منتشر شد، اشاره شده که تعداد مشکلات بحرانی مرتبط با نگارش تریکسی در حال کاهش است که نشانهٔ خوبیست. با این حال هنوز به کار بیش‌تری روی یادداشت‌های انتشار و آزمایش فرایند ارتقا از دبیان ۱۲ به دبیان ۱۳ نیاز است. اگر همه چیز طبق برنامه پیش رود انتظار می‌رود دبیان ۱۳٫۰ در نیمهٔ دوم سال ۲۰۲۵ منتشر شود.

نگارش ۱۲٫۱۰ دبیان منتشر شد. برای دریافتش می‌تونید به https://debian.ir مراجعه کرده و گزینهٔ پایدار رو برگزینید.

نگارش لیبره‌آفیس در دبیان ۱۳ به ۲۵٫۲ ارتقا یافت. یادداشت‌های انتشار: https://wiki.documentfoundation.org/ReleaseNotes/25.2

مقدار پیش‌گزیدهٔ زمینهٔ Rules-Requires-Root در پروندهٔ control دبیان از binary-targets به no تغییر کرد. برای اطّلاعات بیش‌تر: https://wiki.debian.org/Teams/Dpkg/RootlessBuilds

از نگارش ۰٫۳۰۳٫۱-۳ بستهٔ fonts-cantarell مطابق بالادست به جای قلم‌های ایستا (thin, light, regular, bold, extrabold) یک قلم متغیّر دارد. ممکن است در صورتی که قلم پیش‌گزیدهٔ میزکارتان cantarell باشد در طول به‌روز رسانی مشکلاتی ایجاد شود که با خروج و ورود دوباره قابل حل است.

نگارش ۴٫۷٫۱٫۰ راهنمای سیاست دبیان منتشر شد. دگرگونی‌های مهم: * هیچ دو بسته‌ای نباید برنامه‌هایی با کارایی متفاوت رو با یک نام پرونده در PATH پیش‌گزیده نصب کنند؛ حتا در شاخه‌هایی متفاوت. * هیچ بسته‌ای نباید در مسیرهای bin، ‏ lib* و sbin پرونده‌ای نصب کنه و فقط مسیرهای معادل در شاخهٔ usr مجازند. * بسته‌ها نباید برای کار در اقلیم C نیازمند پرونده‌هایی در /usr/share/locale/ باشند. * جز نمایشگرهای man و info هیچ بسته‌ای نباید نیازمند وجود پرونده‌هایی در /usr/share/man/ یا /usr/share/info/ باشه.

نگارش ۱٫۷ کتابخانهٔ گرافیکی libadwaitaی گنوم به دبیان ۱۳ افزوده و فرایند ورود گنوم ۴۸ به دبیان ۱۳ با برنامه‌هایی چون تقویم، نویسه‌ها و مرکز واپایش آغاز شد.

کدنوشته‌های گراب برای ثابت‌افزار راه‌اندازی شبکهٔ PXE که در بستهٔ ipxe موجود بودند به بستهٔ grub-ipxe منتقل شدند. در این کدنوشته‌های ipxe.lkrn برای بایوس در i386 و amd64 و ipxe.efi برای UEFI هم وجود دارند.

انتشار دبیان ۱۲٫۱۰ برای شنبه ۲۵ اسفند ۳ برنامه‌ریزی شد.

از نگارش جدید apt دیگه پروندهٔ /etc/apt/trusted.gpg مورد اطمینان نیست و خط‌های sources.list بدون زمینهٔ Signed-By و مسیر /etc/apt/trusted.gpg.d/ منقضی شده‌ان. بهتره که همهٔ مدخل‌های قدیمی رو به قالب deb822 مهاجرت بدید. می‌توانید با اجرای دستور

apt modernize-sources

در دبیان ۱۳ این کار را انجام بدید.

بسته‌های پیکربندی خدمت git-daemon-run و git-daemon-sysvinit به دلیل حساسیت‌های امنیتی، استفادهٔ کم و دردسرهای نگه‌داری برداشته شدند. افزون بر این‌ها اجرای امنشون هم به دلیل نداشتن یکپارچگی و محرمانگی توکار دشوار بود. برای اطّلاعات دربارهٔ چگونگی پیکربندی git-daemon برای اجرا با inetd و اجراگرهای خدمت مشابه، صفحهٔ راهنمای git-daemon رو دیده یا برای نمونه‌ای از برپایی پیکربندی کارساز #گیت امن‌تر بستهٔ gitolite رو ببینید.

پشتیبانی nftables در نگارش ۱۰٫۱۰٫۰ کتابخونهٔ #مجازی‌سازی libvirt اضافه شد. به خاطر ناسازگاری ابزارهای محبوبی مثل #داکر و ufw با این پیشانه، همچنان به صورت پیش‌گزیده از iptables استفاده می‌شه. اطّلاعات بیش‌تر: https://bugs.debian.org/cgi-bin/bugreport.cgi?bug=1090355 کاربرانی که این نکات براشون مهم نیست می‌تونند با ویرایش /etc/libvirt/network.conf به پیشانهٔ nftables رفته و بستهٔ iptables رو پاک کنن.

از اون‌جایی که بستهٔ gdb-minimal که نگارشی کوچک‌تر از gdb بود، تنها یک مگابایت کم‌حجم‌تر از خود gdb کامل شده بود، از مخازن حذف و با نگارش اصلی جایگزین شد. همچنین بستهٔ gdb-multiarch که چندین معماری مقصد رو به gdb اضافه می‌کرد هم در این بسته ادغام شد.

با مشخّص شدن زمان‌های تثبیت دبیان ۱۳ و گنوم ۴۸ و با توجّه به این که قریب به اتّفاق تغییرات این نگارش از #گنوم از پیش در کانال آزمایشی دبیان در حال بررسی هستند، این امکان وجود داره که برای نخستین بار، دبیان پایدار با جدیدترین نگارش گنوم در اون زمان منتشر بشه.

دبیان ۱۵ با نام رمز #دوک منتشر خواهد شد.

بستهٔ tzdata در دبیان پیش‌تر از پروندهٔ /etc/timezone برای پیکربندی ناحیهٔ زمانی سامانه استفاده می‌کرد که به دست systemd و برخی میزکارها که فقط پیوند نمادین /etc/localtime را به پرونده‌ای در /usr/share/zoneinfo/ اشاره می‌دهند پشتیبانی نمی‌شود. از این رو در نگارش 2024b-5 دیگر این پرونده را نساخته و فقط در صورت وجود به‌روزش می‌کند. پشتیبانی از این پرونده در آینده به کلّی حذف خواهد شد. پیکربندی ناحیهٔ زمانی می‌تواند از طریق دستور dpkg-reconfigure tzdata به صورت تعاملی با debconf انجام شود. روش خواندن یا پیکربندی ناحیهٔ زمانی سامانه در برنامه‌ها در این پرونده شرح داده شده: /usr/share/doc/tzdata/README.Debian @debianiranch

این نگارش رفع اشکال و به‌روز رسانی از دبیان به‌جای استفاده از خدمت مکانی #موزیلا که بازنشسته شده در بستهٔ geoclue از beacondb استفاده می‌کنه. می‌تونید با مراجعه به https://beacondb.net روش‌های مشارکت در تکمیل داده‌های مکانی رو ببینید و به بهبود دبیان کمک کنید. @debianiranch

دبیان ۱۲٫۹ منتشر شد 🎉 برای گرفتنش می‌تونید تا دقایقی دیگه در https://debian.ir «پایدار» رو از دستهٔ مورد نظرتون انتخاب کنید. برای دیدن تغییرات این نگارش این‌جا رو ببینید: https://www.debian.org/News/2025/20250111 اگه از پیش دبیان پایدار رو دارید، فقط کافیه توزیعتون رو به صورت عادی ارتقا بدید:

sudo apt update && sudo apt upgrade

@debianiranch

فرایند تبدیل پایتون ۳٫۱۳ به نگارش پیش‌گزیدهٔ #پایتون در دبیان رو می‌تونید از این‌جا پی بگیرید: https://release.debian.org/transitions/html/python3.13-default.html @Debianiranch

از نگارش ۲٫۹٫۱۹ مدیر بستهٔ apt برای درهم‌ریزی و TLS به جای ترکیب gcrypt و GnuTLS از OpenSSL استفاده می‌کنه. همچنین برای تأیید امضاهای OpenGPG از Sequoia استفاده می‌شه. @Debianiranch