ማእኸል ሳይነስን ቴክኖሎጂን ትግራይ

✍️ኣቶም (Atom) ሰለስተ ክፋላት እንትህልውዎ ንሳቶም እውን ኤሌክትሮን (Electron)፣ ፕሮቶንን (Protons) ኒውትሮንን (Neutron) ይበሃሉ። ✍️ኣቀማምጣ ክፋላት ኣቶም ምስ ስርዓተ ፀሓይ (Solar system) ኣዝዩ ዝመሳሰል እዩ። ኤሌክትሮናት ኣብ ዙርያ ኣስኳል ኣቶም (Nucleus) ዝሽክርከሩ እንትኾኑ መሬትናን ፕላኔታትን ድማ ኣብ ዙርያ ፀሓይ እየን ዝሕምብባ ✍️ኤሌክትሮን ኣሉታዊ (Negative charge) ፣ ፕሮቶን እወንታዊ (Positive charge) ፣ ኒውትሮን ድማ ኣልቦ ምልኢት (Neutral charge) ዘለዎም እዮም ✍️ዓለምናን ኣብ ዓለምና ዘለው ፍጡራትን ንሰብ ሓዊስካ ኩሎም ካብ ኣቶም እዮም ተሰሪሖም ✍️ናይ ጥርቀለም ኣቶም ምስ ክፋል ሰብነትና ዝተሰርሐሉ ኣቶም ፍፁም ማዕረ እዩ። ንምንታይ ድኣ ኩሉ ኣብ ዓለምና ዘሎ ካብ ኣቶም እንተተሰሪሑ ዝተፈላለይ ዓይነት፣ ቅርፂ፣ ትሕዝቶን ሃልይዎ?

ወነንቲ ስልጣነ፣ ኪነ-ህንፃ፣ ፅንሰ-ሓሳብ ዲሞክራሲ፣ ኪነጥበብን ፍልስፍናን ምዃኖም ዝእመነሎም ጥንታውያን ፈላስፋታት ግሪክ "ንሓደ ኣካል ናብ ብዙሕ ክፋላት እናመቓቐልናዮ እንተኸይድና ኣብ መወዳእታ እንታይ ኢና ንረክብ?" ብምባል ንርእሶም ሓተቱ። ንኣብነት ንሓደ ወረቐት ወይ ድንሽ ኣብ ክልተ ንመቕሎ ነቲ ዝተመቐለ ድማ ደጊምና ንመቕሎ ብቐፃሊ እንዳመቐልና እንተንኸይድና መወዳእታ ኣለዎዶ የብሉን ዝብል እዩ። ነዚ ስዒቡ እውን ብዙሓት ኣካታዕቲ ሓሳባት ተልዓሉ። ብዋናነት ግን ክልተ ወገናት ተፈጠሩ። ንሳቶም ድማ:- 🗣፩. ንዘልኣለም እናመቐልና ድኣ ክንነብር እምበር መወዳእታ ኣይንረክብን። 🗣፪. ብዙሕ ድሕሪ ምምቃል ኣብ መወዳእታ ሓደ ክምቀል ዘይኽእል ነገር ክንረክብ ንኽእል ኢና። ዝብሉ ወገናት እዮም ኔሮም። ድሕሪ ሕልፈት ቀዳሞት ግሪካውያን እውን እንተኾነ ንብዙሓት ተመራመርቲ ዘካትዐ ዛዕባ ካብ ምዃን ዓዲ ኣይወዓለን። ምዕባለ ሳይንስ ተኸቲሉ ድሕሪ ብዙሓት ዝተራቐቑን ተኸታተልትን ምርምራት ፈላጣት እዚ ዘበን ኣብ ሓደ ዝስማዕምዕሉ ድምዳመ በፅሑ። ሓደ ኣካል ናብ ብዙሕ ክፋላት እንትመቓቐል ኣብ መወዳእታ ሓደ ክምቀል ዘይኽእል (Indivisible) ከምኡ እውን ብዓይንና ዘይንሪኦ (Invisible) ነገር ከምእንረክብን እዚ ክምቀልን ክርአን ዘይኽእል ነገር ድማ ነቲ ሓሳብ ፈለማ ካብ ዘልዓሉ ግሪካውያን ኣቶሞስ (Atomos) ዝብል መበቆላዊ ቃል ብምብጋስ ኣቶም ዝብል ስያመ ክውሃቦን ገበሩ። ኣቶሞስ ዝብል ቃል ብቋንቋ ግሪክ ዘይምቀል ከም ማለት እዩ።

ስራሕትና ንምፍጣን ዝሕጉዝና ናይ AI ውፅኢት ቴክኖሎጂ ንጠቐም።

3. መስርሕ ተፈጥሮኣዊ ቋንቋ (NLP)፦ NLP ኮምፒዩተራት ቋንቋ ደቂ ሰባት ክርድኣን ክትትርጉምን ክፈጥራን ኣብ ምኽኣል ዘተኮረ እዩ። ከም ትርጉም ቋንቋ፡ ትንተና ስምዒትን ምምዕባል ቻትቦትን ዝኣመሰሉ ዕማማት ዘጠቓልል እዩ። 4. ራእይ ኮምፒተር(Computer Vision)፦ ራእይ ኮምፒተር ማለት ኮምፒዩተራት ካብ ምስሊ ወይ ቪድዮታት ዝረአ ስእላዊ ሓበሬታ ክትርጉሙን ክርድኡን ምምሃር ዘጠቓልል እዩ። ማሽናት ነገራት ንኸለልያ፡ ቅዲታት ንኽፈልጣን ካብ ስእላዊ ዳታ ሓበሬታ ንኸውጽኣን የኽእለን። 5. ሮቦቲክስ(Robotics)፡- AI መብዛሕትኡ ግዜ ኣብ ስርዓታት ሮቦቲክስ ተዋሃሂዱ ኣካላዊ ዕማማት ክፍጽሙ ዝኽእሉ በላሕቲ ማሽናት ይፈጥር። ብAI ዝሰርሑ ሮቦታት ኣብ ከባቢታት ክጓዓዙ፡ ምስ ነገራት ክራኸቡን ምስ ዝቕየር ኩነታት ክላመዱን ይኽእሉ። AI ኣብ ዝተፈላለዩ ዓውድታት ማለት ኣብ ክንክን ጥዕና፣ ፋይናንስ፣ መጓዓዝያ፣ ማኑፋክቸሪንግ፣ ኣገልግሎት ዓማዊልን መዘናግዕን ይትግበር ኣሎ። ገለ ናይ ሓቂ ዓለም ኣፕሊኬሽናት ናይ AI ቨርቹዋል ሓገዝቲ (ንኣብነት፡ ሲሪ፡ ኣሌክሳ)፡ ስርዓታት ምኽሪ (ንኣብነት፡ ብሕታዊ ለበዋታት ፍርያት/personalized product recommendations)፡ ርእሶም ዝኽእሉ ተሽከርከርቲ፡ ፣ መሳርሒታት ሕክምናዊ መርመራን የጠቓልሉ።

ኣርቲፊሻል ኢንተለጀንስ (AI) ማለት ብተለምዶ ሰብኣዊ ብልሒ ዝሓትት ዕማማት ክፍጽሙ ዝኽእሉ ስርዓታት ኮምፒተር ምምዕባል የመልክት። ንሱ ድማ ንመስርሕ ኣእምሮኣዊ ኣእምሮ ደቂ ሰባት፡ ከም ትምህርቲ፡ ምምዝዛን፡ ምፍታሕ ጸገማት፡ ምርዳእን ውሳነን ዝኣመሰሉ ንምምሳል ዝኽእሉ በላሕቲ ማሽናት ኣብ ምፍጣር ዘተኮረ ጨንፈር ሳይንስ ኮምፒተር እዩ። ስርዓታት AI ንሰፊሕ መጠን ዳታ ንምትንታንን ንምትርጓምን፣ ትርጉም ዘለዎ ቅዲታትን ርድኢታትን ንምውጻእን ኣብቲ ሓበሬታ ተመርኲሶም ርእሰ-ምሕደራ ወይ ፍርቂ ርእሰ-ምሕደራ ዘለዎም ውሳነታት ንምውሳን ዝተዳለዉ እዮም። እዞም ስርዓታት እዚኦም ብማሽን ትምህርቲ ኣልጎሪዝም ኣቢሎም ቅዲታት ንምልላይ፣ ምስ ሓደስቲ እታዎታት ንምትዕጽጻፍን ምስ ግዜ ኣፈጻጽምኦም ንምምሕያሽን ክስልጥኑ ይኽእሉ። ኣብ ውሽጢ AI ዝተፈላለዩ ንኡሳን ዓውድታት ኣለዉ፣ ንሳቶም ድማ፤ 1. ማሽን ሌርኒንግ(Machine Learning)፡- ማሽን ሌርኒንግ ኮምፒዩተራት ብግልጺ ፕሮግራም ከይተገብረለን ካብ ዳታ ክመሃራን ብቕዓተን ከማሓይሻን ዘኽእላ ኣልጎሪዝም ምምዕባል ዘጠቓልል እዩ። ሞዴላት ትምህርቲ ማሽን ኣብ ዓበይቲ ዳታሴታት ክስልጥኑ ይኽእሉ ቅዲታት ንምልላይ፣ ትንበያታት ንምግባርን ሓበሬታ ንምምዳብን ይኽእል። 2. ኒውራል ኔትወርክ (Neural Networks)፦ ኒውራል ኔትወርክ ብኣቃውማን ስራሕን ሓንጎል ወዲ ሰብ ዝተደፋፍአ ዓይነት ሞዴል ትምህርቲ ማሽን እዩ። ንሳቶም ድማ ንሓበሬታ ዘሰላስሉን ዘመሓላልፉን ንሓድሕዶም ዝተኣሳሰሩ ኖድስ (ብኒውሮን ዝፍለጡ) ዝሓቖፉ እዮም። ኒውራል ኔትወርክ ንከም ምስልን ምልላይ ዘረባን ዝኣመሰሉ ዕማማት ይጥቀሙ።

ብሉፃት 5 ናይ ጠለፋ(Hacking) መፅሓፍቲ።

16.ዋየርሻርክ/Wireshark እዚ መሳርሒ እዚ፣ ቀንዲ ስርሑ ብኔትወርክ ዝሓልፍ ዳታ ምሓዝ እዩ፣ ስእልታት ይኹን ብተጠቃሚ ዝበጽሖም ዌብሳይታት...ወዘተ። እዚ መሳርሒ እዚ ነቶም ናብ ዓለም ድሕነት ሓበሬታ ኣትዮም መርበባቶም ክሕልዉ ዝደልዩ ኣገዳሲ እዩ። 17.Macchanger እዚ መሳርሒ እዚ ናይ መሳርሒና Mac Address ስለ ዝቕይር ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ። Mac Address ምቕያር ብዙሕ ረብሓታት ከም Disguiseን ካልእ ብዙሕ ባህርያትን ኣለዎ። 18.Dnsenum እዚ መሳርሒ እዚ ከም IP ኣድራሻን ኢ-መይልን ናይቶም ኣብቲ መርበብ ሓበሬታ ዘለዉ መሳርሒታት ዝኣመሰሉ ሓበሬታታት ይእክብ 19.Hping3 እዚ መሳርሒ እዚ ከም TCP, UDPን ገለ ካልእ ሓበሬታን ዝኣመሰሉ ሓበሬታታት ይእክብ፣ ምኽንያቱ እቲ መሳርሒ ንምእካብ ክልተ ሜላታት ይጥቀም፤ ፩- IP ፪- ወይ ድማ ብ .com ዝውዳእ ናይ ዌብሳይት ዶመይን ምጥቃም 20.ስኪፕፊሽ/SkipFish እዚ መሳርሒ እዚ ንኹሎም ኣካላት ናይቲ መርበብ ሓበሬታ፡ እንተላይ ምስልታት፡ መላግቦታት ወዘተ ኣውጺኡ ኣብ ሓደ ቦታ ብምእካብ፡ ንዕኦም ንምትንታንን ኣካላት ናይዚ ገጽ ንምፍላጥን ይሕግዝ። እቲ ሓበሬታ ኣብ ውሽጢ ፋይል ዝቕመጠሉ ብመሳርሒ ኣብ ውሽጢ መሳርሒ ፋይላት ዝፍጠር