آن روزها...

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــ به یادِ پدربزرگِ بزرگم... او پدربزرگم بود؛ اما اینک اینجا از او نه به این عنوان، که به عنوان یک آموزگار یاد می‌کنم. او که خدایش بیامرزد و در جوار پاکان و نیکان خویش جایش دهد، نخستین آموزگارم بود. من در دو دنیا از او آموختم؛ دنیای دانش، که در پیش او قامتِ راست الف آموختم و دنیای زندگی، که درس ادب و عزت و احترام به من آموخت. من همۀ درس و دانشم را مدیون اویم؛ اویی که دستم گرفت و راه مکتب و مسجد و مکتب‌خانه‌ام نُمود و چشمِ من به کاغذ و کتاب و خوانش بینش آشنا ساخت. آن روز هنگامی که برای نخستین‌بار درس دانش فرا می‌گرفتم، آن‌سوی میز، او به عنوان معلم نشسته بود و درس الفِ بی‌نقطه و بای بانقطه به من آموزش می‌داد و همان شد که یای والسلام آمد و من طفل ابجدخوان، از هوّز و حطّی گذشتم و ایمان مجمل و مفصل به تفصیل آموختم و رفتم تا عَبَس و عَمَّ بخوانم و قرآن و پنج‌گنج و ملاحسن و حافظ و تحفه...؛ این از سویی، و از دگرسو، نخستین آموزه‌های ادب را نیز او به من آموخت؛ و سلام و کلام و ادب و احترام را. مرحوم پدربزرگم مردی مردمی بود و با خونسردی تمام، با همه همسایگان به خوبی و خون‌گرمی ایام می‌گذرانید. غم دیگران او را غم بود و شادیِ‌شان، او را شادی؛ به غم آنان غمگین بود و به سرورشان مسرور. از او هر چه به یاد دارم، خوبی بوده است و نیکی که نمای خانوادۀ ما نامِ نیک او بوده و هست. ضمن روزهای بیماری و فرجامین‌روزهای زندگی او، آنچه از او به تلخی به ذهن دارم، روز رفتن و درگذشت بی بازگشت وی بود که یک آن، به تعبیر خیّام خوبان، با هفت‌هزارسالگان سربه‌سر شد و رفت که دیگر باز نگردد. آن روز برای من، پایان یک آغاز بود و آغاز یک پایان. دران دم که قامت خوابیدۀ بر تابوت او را مردمان بر دوش می‌کشیدند، و گور، دهن باز کرده و به انتظارِ جانِ نازکش نعره می‌کشید، انعکاس صدای مادرم، هنوز آویزۀ گوش من است. او که بر مرگ پدر، فریاد وامصیبتاه و داد واسفاه سر می‌داد و وای واویلاه می‌گفت، و نگاه به راهی داشت که پدرش را در خود می‌برد تا در دورای آن گم شود؛ و او برگردد به خانه و بار و بستری که دیگر در خود پدر نداشت؛ من اما در آن روز، کودکی بیش نبودم. کودک‌بچه‌ای که هجم سنگین این مصیبت گران را هضم نمی‌کرد و می‌رفت تا هر چه زمان بگذرد و او بزرگ و بزرگتر شود و آن درد را به درستی درک کند. پدربزرگ برای ما، به نهایت بزرگ بود و بزرگوار، و اینک که هرگاه زمانه زمینه دهد تا بر آستان آرامگاهش بایستیم و برگ یادبود او به خوانش بگیریم، برای ما درس عزت و آزادگی و ایمان و صداقت می‌دهد که خود مرد عزت و آزادگی و دین و یانت بود و این برگ، بر بام بوم او به یادگار است و بس که؛ «اینجا آرامگاه مرحوم ملاکندل، فرزند پردل است که به تاریخ 24 سنبلۀ سال ۱۳۸۱ به سن ۷۱سالگی بدرود حیات گفت. او مردی مؤمن و مهربان بود که زندگی خویش را با صداقت، ایمان و دیانت سپری کرد و نام نیکی از خود به یادگار گذاشت. روحش شاد و یادش گرامی باد!» ✍ عبدالرحمن عزام 🔻 شهرک سبز، هرات باستان 🗓 شامگاه جمعه؛ ۱۳ سنبلۀ ۱۴۰۵ خورشیدی #آن_روزها... @An_Rooz_ha