Ehsan Movahedian Channel
Closed channel
My thoughts on different matters related to Caucasus and global politics
Show more4 279
Subscribers
+424 hours
+317 days
+3630 days
Posts Archive
🔸بالاخره ترک گرایان، خون تبریزی های اصیل را به جوش آوردند!!
♦️فرمانده سپاه عاشورا:
در صورت تعلل مسئولان در توقف برنامههای ضد دینی و ضد هویت ملی، سپاه وارد اقدامات امنیتی خواهدشد.
در پی تداوم برخی برنامههای ضد دینی و ضد هویت ملی از جمله قهرمانسازی از چهرههای آلوده و ضد دینی، کشاندن نوامیس مردم به صحنههای رقاصی، استفاده از مغنیّهها به صورت زنده و اشاعۀ قومگرایی در قالب برنامههای هنری بهویژه نمایش، تجلیل از یک عنصر فرقۀ ضالۀ بهائیت در ارشاد اسلامی تبریز، بیحرمتی به ساحت مقدس علیبن موسیالرضا (علیهالسلام) برای تطهیر رئیس فرقۀ ضالۀ خرمدینی و بیتوجهی به ارزشهای اصیل جامعۀ شیعی آذربایجان، فرمانده سپاه عاشورا گفت: در پی تذکرات دلسوزانۀ قبلی، اگر نسبت به توقف اجرای برنامههای هنجارشکن و ضدفرهنگی اقدام نشود، سپاه اقدامات امنیتی خود را آغاز خواهدکرد.
🔺سردار عباسقلی زاده، فرمانده سپاه عاشورا در یکصدوسیونهمین جلسه شورای فرهنگ عمومی استان آذربایجان شرقی، با انتقاد از حمایتهای بیرویه مدیران فرهنگی استان از اجرای تئاترهای هنجارشکن، خواستار توقف فوری برنامههای هنری با محتوای ضددینی و ضد هویت ملی در تبریز شد.
فرمانده سپاه عاشورا، با انتقاد از اجرای آثار نمایشی مسالهدار و هنجارشکن با محتوای ضد وحدت ملی در تبریز، نسبت افزایش بیرویه و مشکوک اجرای نمایشهای آلوده در ماههای اخیر هشدار قاطع داد.
وی با اشاره به حمایتهای مدیران فرهنگی از این اجراها گفت: ما قبلا در شکلها و انحای مختلف، به صورت رسمی و دلسوزانه، اعتراض خود را نسبت به اجرای این نمایشها به متولیان فرهنگی اعلام کردیم و هشدار دادیم که ادامه این روند، موجب نارضایتی و واکنش نیروهای انقلابی و جوشش غیرت دینی مردم انقلابی و مذهبی جامعه میشود.
🔸فرمانده سپاه عاشورا با اشاره به نمایش «ماهی سیاه کوچولو»، اثر اقتباسی از کتاب صمد بهرنگی، آن را از جمله آثار نامناسب با جامعۀ اسلامی و انقلابی دانست و افزود: این داستان مربوط به دورۀ دیکتاتوری و قبل از انقلاب است و پیام آن لزوم مسلح شدن برای رسیدن هدف مورد نظر نویسنده است و تناسبی با جامعۀ امروز و آزاد و اسلامی ما ندارد.
🔺عضو شورای فرهنگ عمومی استان افزود: در صورت تکرار اجرای نمایشهایی که دارای محتوای هنجارشکنانه هستند، مخالفت خود را به شکلی دیگر و فراتر از هشدار و بیانیه اعلام خواهیم کرد و وارد مرحله اقدامات امنیتی خواهیم شد.
🔹سردار عباسقلیزاده همچنین با اشاره به تعلل شورای فرهنگ عمومی در خصوص پیگیری نامگذاری روز ۲۹ بهمن، روزقیام تاریخساز مردم تبریز به عنوان «روز تبریز» یا هفتۀ آذربایجانشرفی اظهار داشت: امسال برخی دستگاهها و ادارات رسمی تلاش کردند 14 مرداد را به عنوان روز تبریز معرفی کنند، در حالی که شورای فرهنگ عمومی استان آذربایجانشرقی به عنوان مرجع قانونی و رسمی، روز ۲۹ بهمن را در سال ۱۴۰۳ به عنوان روز تبریز تصویب کرده و نباید این عنوان تغییر کند.
🔸سردار عباسقلیزاده در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به وضعیت حجاب و عفاف در شهر تبریز، نسبت به گسترش پدیده بیحجابی ابراز نگرانی کرد و گفت: تبریز شهری با پیشینه انقلابی، دینی و مذهبی و نخستین پایتخت تشیع است و باید برای حفظ هویت فرهنگی و اجتماعی این شهر، نسبت به موضوع حجاب و عفاف توجه جدیتری صورت گیرد.
🔺شایان ذکر است؛ طبق اصل ۱۵۰ قانون اساسی کشورمان، «نگهبانی از انقلاب و دستاوردهای آن» که حوزۀ وسیعی از استقلال، آزادی، نظام جمهوری اسلامی، ارزشهای فرهنگی و انقلابی جامعه، وحدت ملی و... را دربرمیگیرد، وظیفۀ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی است و رصد وضعیت فرهنگی و هنری جامعه و عملکرد دستگاهها و مسئولان در این باره و مقابله با تحرکات ضدفرهنگی وهنجارشکنیها و حفاظت از دستاوردهای انقلاب اسلامی از وظایف سپاه میباشد.
@tabriz404
🇮🇷 نخبگان آذربایجان
در مرز ارمنستان و ایران، رویههای سادهتری برای کنترل گمرکی اجرا خواهد شد.
به منظور تحقق این هدف، سیستم "ترانزیت گمرکی سادهشده" به کار گرفته خواهد شد.
https://yerkir.am/hy/article/2026/09/03/318105
https://t.me/+SV6YYFA0zX1kOGZk
📣 ابرگروه نخبگانی «[اتاق توییت]» برگزار میکند:
🎙 #گفتگو تعاملی [دکتر احسان موحدیان]، کارشناس مسائل قفقاز
💠 با موضوع تحولات قفقاز
⏰ پنجشنبه، ۱۴۰۵/۶/۱۲ ساعت ۲۰
eitaa.com/joinchat/2110390303C6b7cf0de99
Repost from ملی گرایی ایرانی/شاهنامه پژوهی
«شاهنامه کتابها» ۲
جواد رنجبر درخشیلر
شاهنامه متنی سخت و پیچیده است. متنی کهن و تاریخی نیز است و بنابراین خواندن و فهمیدن آن آسان نیست. فهم شاهنامه نیاز به شرح دارد.
تنها شرح قابل اعتماد و علمی و کامل شاهنامه را استاد دکتر جلال خالقی مطلق نوشته اند.
این شرح هم دارای مبانی نظری، هم دارای روش علمی مشخص و هم دارای منابع گسترده نظم و نثر است.
شرح شاهنامه که پیشتر با عنوان «یادداشت های شاهنامه» به دست بنیاد دائره المعارف اسلامی منتشر شده بود، سپس با تغییراتی با عنوان «گزارش شاهنامه» در انتشارات سخن منتشر شد.
این شرح خوب و کارآمد حرف آخر در شرح شاهنامه نیست. به عبارتی دیگر می توان آن را نخستین پایه ی شرح علمی شاهنامه تلقی کرد و راهی اصولی که به شرح های مفصل تر، مفهومی تر و نظری تر شاهنامه می رود.
https://t.me/melliiran
سید جواد حسینیان، عضو اتاق بازرگانی؛
واردکنندگان نهاده دامی میگویند از دولت خواهش میکنیم بگذارد کل نهاده کشور را از مرزهای شمالی، روسیه و قزاقستان وارد کنیم ولی دولت به کسی مجوز میدهد که میخواهد از برزیل نهاده وارد کند و در همین شرایط است که محاصره دریایی آمریکا موثر واقع می شود!
https://t.me/+SV6YYFA0zX1kOGZk
Repost from Behnam Kouhi Ardabili 🇮🇷
🔴 علیف کدام اموال ارامنه قرهباغ را با چه هدفی مخفی میکند؟
🔹️الهام علیف رئیس غیرقانونی مافیای حاکم بر باکو در سخنرانیهای گوش خراش خود هر بار که میخواهد از قرهباغ و ارامنه ساکن در آن سخن بگوید طوری وانمود میکند که گویی در این اراضی چیزی به دست ارامنه ساخته و نگهداری نشده، هیچ پروژه زیرساختی یا عمرانی به سرانجام نرسیده، هیچ چیز با ارزشی در انجا وجود نداشته و مردم آنجا در غارها و در دل جنگلها بسان انسانهای اولیه زندگی میکردهاند!
🔹️هدف علیف از گفتن این سخنان بر کسی پوشیده نیست. در جایی که رسانههای مستقل و حتی دولتی داخلی و خارجی اجازه ورود ندارند گروههای مافیایی وابسته به خاندان علیف که در تاراج ثروت ملی مردم باکو ید طولایی دارند به راحتی میتوانند میراث ارزشمند مردم باکو و ارامنه قرهباغ را که تا به امروز از دید شهروندان خود و جهانیان مخفی کردهاند به تاراج ببرند، آثار تاریخی را تخریب کره بفروشند و طرحهای شوم امنیتی و نظامی خود را بر علیه کشورهای همسایه در آن پیاده کنند.
🔹️حالا که به مناسبت سیوپنجمین سالگرد اعلام موجودیت آرتساخ نام این جمهوری خودخوانده دوباره بر سر زبانها افتاده بیایید ببینم میلیاردها دلار اموال و دارائیهایی که علیف قمارباز از ارامنه گرفته و از دید جهانیان و مردم خود مخفی میکند کدامند؟!
📃 در پایین لیست مواردی که در حد فاصل سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۳ به گروهک مافیایی حاکم بر باکو واگذار شد، و امروز در اشغال آن ها می باشد مشاهده میکنید:
🔸️ ۱۲ شهر با تمام امکانات زیرساختی و رفاهی
🔸️ ۲۷۴ روستا
🔸️ ۱۱٬۴۵۰ آپارتمان
🔸️ ۱۳٬۵۵۰ خانه
🔸️ ۳۸۵ کلیسا
🔸️ ۶۰ صومعه
🔸️ سلاحهایی به ارزش ۳ میلیارد
🔸️ ۵٬۰۰۰ شرکت
🔸️ ۶۰ کارخانه
🔸️ ۵۸۰٬۰۰۰ هکتار زمین کشاورزی
🔸️ ۸۰٬۰۰۰ هکتار زمین زیر کشت غلات، با تولید سالانه حدود ۱۴۰٬۰۰۰ تن غلات
🔸️ ۴۴۵ کیلومتر جاده آسفالته
🔸️ ۳۷ نیروگاه برقآبی
🔸️ ۴۸ معدن با ماشین الات و تجهیزات کامل
🔸️ ۴ مخزن آب
🔸️ ۱۱ بیمارستان
🔸️ ۲۳۲ مدرسه
🔸️ ۴ دانشگاه
🔸️ ۷ کالج
🔸️ ۵ ورزشگاه
🔸️ ۱۱ مدرسه ورزشی
🔸️ بیش از ۵٬۰۰۰ اثر تاریخی و فرهنگی
🔸️ ۲۵ موزه با اشیا با ارزش تاریخی
🔸️ ۴۰۰ گورستان قرون وسطایی
🔸️ بی خانمانی ۱۵۰ هزار ارمنی که ۴۰ هزار نفر از آنان کودک هستند
🔹️بدین ترتیب از این به بعد به راحتی خواهید فهمید هربار که علیف و بوقچیهای او با نشان دادن چند روستای متروکه دم از بازسازی و اجرای پروژههای زیرساختی در قرهباغ میزنند، درواقع چه ثروت بزرگی را از مردم و رسانهها مخفی و بر روی میراث چه کسانی چنبره زدهاند.
♟https://t.me/Bkouhi_ir
Repost from Behnam Kouhi Ardabili 🇮🇷
سی و پنجمین سالگرد اعلام استقلال آرتساخ با کنسرتی در محل اقامت اسقف اعظم باگرات گالستانیان جشن گرفته شد. در این مراسم سرود جمهوری آرتساخ نواخته شد.
♟https://t.me/Bkouhi_ir
Repost from (RU360) روسیه ۳۶۰
🔴روسیه ایران را رها نخواهد کرد
◀️ولادیمیر پوتین در کنفرانس خبری در پاسخ به سوال مستقیم خبرنگاری در ارتباط با موضع روسیه در خصوص جنگ ایران و امریکا و اینکه
اگر مسکو از ایران در جنگ حمایت کند، آیا ریسک تبدیل شدن به دشمن آمریکا را نمیپذیرید؟
🔴«نه. من به دنبال دشمنی با کسی نیستم. اما وقتی بیعدالتیای نسبت به یک کشور انجام میشود، روسیه سکوت نخواهد کرد.
ما در کنار آنچه باور داریم درست است، خواهیم ایستاد. ایران در زمانهای دشوار تنها نخواهد ماند. تا آخرین نفس، در کنار اصول و شرکایمان خواهم ایستاد.»❗️پیام پوتین واضح بود: روسیه ایران را رها نخواهد کرد. 📱@RU360Media
Repost from هَـژِن - اخبار تالشان
📢 فراخوان همکاری با هَژِن
📌هَژِن؛ یک رسانه بینالمللی برای تالشان و علاقهمندان به فرهنگ، زبان، تاریخ و هویت تالش، در راستای توسعه و تکمیل تیم رسانهای خود از علاقهمندان و فعالان حوزه رسانه دعوت به همکاری میکند.
اگر در یکی از زمینههای زیر فعالیت یا مهارت دارید، خوشحال میشویم در کنار ما باشید:
🔹 خبرنگاری و گزارشگری
🔹 عضویت در تحریریه و خبرنویسی
🔹 تولید محتوای رسانهای
🔹 عکاسی و تصویربرداری
🔹 خبرنگاری در مناطق تالشنشین
🔹 فعالیتهای فرهنگی و اجتماعی
🌐 هدف هَژِن، تقویت صدای تالشان در سطح ملی و بینالمللی و پوشش رویدادها، اخبار و مسائل مرتبط با تالش و تالشان است.
📩 علاقهمندان میتوانند برای اعلام آمادگی از طریق دایرکت صفحه اینستاگرام هَژِن یا پیام در تلگرام با ما در ارتباط باشند.
📱 تلگرام:
@HazhenAdmin
هَژِن؛ صدای قوم تالش در جهان
هشدار دکتر احمد کاظمی: نام دریای خزر برای خاندان علیف که خودشان را در پیوند با صهیونیست ها تعریف میکنند، نام مطلوبی است. اما ما باید نام ایرانی کاسپین را برای این دریا به کار ببریم.
قباد پادشاه ساسانی سالها با قوم وحشی و یهودی خزر در سواحل دریای کاسپین جنگید تا جلوی تهاجم آنها به ایران را بگیرد. خارجی ها همیشه با شگفتی از ما می پرسند چرا ما برای این دریا نام ایرانی به کار می بریم، اما خود شما ایرانی ها از نام غیر ایرانی برای این دریا استفاده می کنید؟
آقای خاتمی در دیدار با حیدر علیف در سال ۱۳۸۱ نام درست ایرانی این دریا را به کار برد، اما دولت او دو سال بعد بخشنامه کرد و نام غیرایرانی را جایگزین کرد!
https://t.me/+SV6YYFA0zX1kOGZk
+2
رونمایی از کتاب «مرثیههای سرخ آناتولی»؛ ترجمه عضو هیئت علمی دانشگاه تبریز
روایت شش قرن شعر عاشورایی در آناتولی
کتاب دو جلدی «مرثیههای سرخ آناتولی» با ترجمه دکتر احمد فرشبافیان عضو هیئت علمی دانشکده ادبیات فارسی دانشگاه تبریز و با دستیاری مسعود صدرمحمدی در سازمان جهاددانشگاهی رونمایی شد؛ اثری که گزیدهای از اشعار عاشورایی شاعران آناتولی در شش قرن اخیر را به ترکی آذری ترجمه و بررسی کرده است.
مشروح خبر در لینک زیر:⬇️
isna.ir/xdWYM8
https://t.me/+SV6YYFA0zX1kOGZk
Repost from Behnam Kouhi Ardabili 🇮🇷
سفارت جمهوری اسلامی ایران در باکو
تاریخ: ۳۱.۰۸.۲۰۲۶
رئیس گروه رسانهای «ینی مساوات»
جناب آقای رئوف عارفاوغلو، محترم
در ارتباط با مطلبی که در تاریخ ۲۸ اوت ۲۰۲۶ در پورتال خبری «مساوات» با عنوان «آیا روسیه و ایران در جمهوری آذربایجان کانون جداییطلبی ایجاد میکنند؟ ـ ادعای شوکهکننده» منتشر شده است، سفارت جمهوری اسلامی ایران، با ابراز تأسف و اعتراض نسبت به ادامه انتشار اخبار بیاساس و طرح اتهامات مغرضانه علیه جمهوری اسلامی ایران و روسیه در شرایط حساس کنونی که دشمنان دو کشور در تلاش برای ایجاد بیثباتی در منطقه و گسترش جغرافیای جنگ هستند، به منظور آگاهیرسانی به افکار عمومی موارد زیر را مورد توجه قرار میدهد:
طرح ادعاهای خلاف واقع، تفرقهافکنانه و ایجادکننده نفاق، علاوه بر اینکه رویکردی کاملاً غیرحرفهای است، بهعنوان تبلیغاتی در جهت ایجاد تنش و شکلدهی افکار عمومی منفی علیه ایران و همچنین ادامه سیاستی ارزیابی میشود که ایالات متحده و رژیم صهیونیستی علیه ایران دنبال میکنند.
جمهوری اسلامی ایران همواره به تمامیت ارضی و حاکمیت ملی جمهوری آذربایجان احترام گذاشته است. سیاست اصولی جمهوری اسلامی ایران در قبال کشورهای قفقاز جنوبی بر تحکیم ثبات، صلح و همکاری در منطقه استوار بوده و همچنان در همین مسیر ادامه دارد. حمایتی که جمهوری اسلامی ایران در اوایل دهه ۱۹۹۰ از تثبیت وضعیت داخلی جمهوری آذربایجان به عمل آورد، از جمله حمایتی که در شرایطی صورت گرفت که نیروهای جداییطلب در مناطق هممرز با ایران حضور داشتند، نمونه آشکاری از رویکرد مذکور است.
سفارت جمهوری اسلامی ایران، با تأکید بر ضرورت استفاده مؤثر از ظرفیتهای رسانههای جمعی در جهت حفظ و توسعه هرچه بیشتر روابط دوستانه میان دو کشور، انتظار دارد مطابق با الزامات قوانین مطبوعاتی، این پاسخ با هدف اطلاعرسانی به خوانندگان منتشر شود و همچنین در آینده از انتشار مطالبی از این دست که خلاف واقع و دارای ماهیت تحریکآمیز هستند، خودداری شود.
با احترام،
خدمات مطبوعاتی سفارت جمهوری اسلامی ایران در باکو
♟https://t.me/Bkouhi_ir
Repost from Behnam Kouhi Ardabili 🇮🇷
اعتراض سرویس مطبوعات سفارت جمهوری اسلامی ایران در باکو به انتشار ادعا و اطلاعات نادرست در رابطه با ایران و روسیه
♟https://t.me/Bkouhi_ir
Repost from Behnam Kouhi Ardabili 🇮🇷
✍ ارتباط یهود با تجزیه طلبی
❓هیچ تا بهحال با خود فکر کردید که چرا همهی نویسندگان اولیهی کتاب های پانترکیسم، یهودیند؟
🔹️آرمینیوس وامبری، یهودی مجارستانی که در دربار انگلستان فعالیت های سیاسی انجام میداد؛ به تدریج در دربار عثمانی نفوذ کرده و اولین تفکرات پانترکیسم را در دربار عثمانی ایجاد کرد تا مانعی در مقابل تزار روس باشد. پس از او لئون کاهون، فرانسوی یهودی شروع به تعریف و تمجید از ملیت ترکها کرد و کتابی سراسر دروغ در مورد ملیت ترکها نوشت. البته تاریخ دانان معتقدند که گفتههای وی، اصلا دارای اسناد تاریخی معتبری نیست! سپس آرتور دیوید، نویسنده انگلیسی یهودی دیگری، در کتاب خود تلاش کرد تا به ترک زبانها حس نژادستیزانه بدهد!
Repost from تحلیل زمانه
پزشکیان دوساله اومده این مدت ده بار خدمت الهام علی اف شرفیاب شده
به نقاشی بالای سر این کله پوکها نگاه کنید!
شکار با عقاب طلایی (Berkutchi): اگرچه در برخی مناطق قفقاز و آذربایجان نیز سنتهای قدیمی شکار با پرندگان شکاری (مانند شاهین یا باز) وجود داشته، اما شکار سواره با عقاب طلایی بزرگ، نماد و سنت اختصاصی و ثبتشدهٔ عشایر استپهای آسیای مرکزی و کوهستانهای آلتای است.
سواری بر یاک: در آذربایجان و قفقاز، مرکب اصلی سوارکاران و عشایر اسب (از جمله نژادهای سرشناسی مثل اسب قرهباغ) بوده است. استفاده از یاک (گاومیش کوهستانی) مربوط به مناطق مرتفع و سردسیر آسیای مرکزی، تبت و آلتای است.
پوشش و کلاه: نوع کلاههای پوستین و لبهدار سواران در تصویر (مانند کلاه بؤریک یا کالمپاق) کاملاً با لباس سنتی مردمان قزاق و قرقیز مطابقت دارد و با پوشش سنتی آذربایجانی (که شامل پاپاخ نمدی/پوستی و چوقا است) متفاوت است.
#تحلیل_زمانه
🌍 @TahlilZamane
نمایندگان ارمنستان و ایالات متحده، یک بازدید مشترک از منطقه سیونیک داشتند، جایی که ساخت بخش ارمنستانی جاده در چارچوب پروژه "مسیر ترامپ" (TRIPP) همچنان ادامه دارد.
در این دیدار، نمایندگانی از وزارت امور خارجه ارمنستان، سفیر موقت ایالات متحده، دیوید آلن، و مشاور ارشد بخش برنامهریزی سیاسی وزارت امور خارجه، جاناتان اسکاناس، حضور داشتند.
در طول این بازدید، نمایندگان دو کشور با نمایندگان مقامات محلی و جوامع محلی دیدار کردند تا در مورد فرصتهای پروژه TRIPP برای تقویت ارتباطات منطقهای و ایجاد فرصتهای اقتصادی جدید بحث و گفتگو کنند.
«این بازدید نشاندهنده تعهد مشترک ارمنستان و ایالات متحده به تأمین صلح، رفاه و ارتباطات در قفقاز جنوبی است»، طبق این اطلاعیه ذکر شده است.
https://t.me/gevorgyankarine/4828
https://t.me/+SV6YYFA0zX1kOGZk
Repost from N/a
㊗️ توران میللتی؛ از خالخالی تا پوزیده
🫵 نقش شخصیتهای غیر ماللا بویژه خانواده میس اوت در پیشبرد اهداف عالیه اورخون سومیر.
🍯@pqturk
برای ایران، این وضعیت یک فرصت تاریخی است. مرز زمینی با ترکمنستان، شبکه گسترده انتقال گاز و دسترسی به بازارهای ترکیه و عراق، ایران را در موقعیتی قرار داده که بسیاری از رقبا از آن برخوردار نیستند. اما این مزیت تنها در صورتی به قدرت اقتصادی و ژئوپلیتیکی تبدیل میشود که تهران آن را با قراردادهای بلندمدت، گسترش زیرساخت ها و دیپلماسی فعال تثبیت کند.
اگر ایران تعلل کند، آذربایجان و ترکیه میتوانند نقش بیشتری در انتقال گاز ترکمنستان به غرب به دست آورند و در صورت تحقق ترانس کاسپین، بخشی از مزیت جغرافیایی ایران کاهش خواهد یافت. در نتیجه، رقابت اصلی فقط بر سر فروش چند میلیارد مترمکعب گاز نیست؛ رقابت بر سر مسیرهای آینده انرژی اوراسیا است.
ایران هنوز یکی از بهترین مسیرهای موجود برای انتقال گاز ترکمنستان به غرب را در اختیار دارد. اما اگر تهران از این فرصت برای ایجاد قراردادهای پایدار استفاده نکند، ممکن است در آینده شاهد عبور گاز آسیای مرکزی از مسیرهایی باشد که ایران در طراحی و مدیریت آنها نقش چندانی ندارد.
mehrnews.com/x3cXtj
ترکمنستان میتواند یکی از منابع جدید گاز عراق باشد و ایران نیز مسیر طبیعی انتقال این گاز است. بر همین اساس، طرح واردات گاز ترکمنستان از طریق ایران به عراق مطرح شد و قرار بود بخشی از گاز ترکمنستان در قالب سوآپ در شبکه ایران جابهجا شود. اما فشار آمریکا و نگرانیهای بغداد درباره تحریمها مانع اجرای کامل این طرح شد.
با این حال، نیاز عراق به گاز همچنان وجود دارد. بنابراین ایران باید این طرح را یک پرونده بستهشده تلقی نکند. اگر شرایط سیاسی و حقوقی در آینده تغییر کند، تهران باید آماده باشد تا دوباره این مسیر را فعال کند. از دست دادن بازار عراق میتواند به معنای آن باشد که این کشور در سالهای آینده به سمت منابع جایگزین حرکت کند و بازگرداندن ایران به این بازار دشوارتر شود.
ترانسکاسپین؛ رقیبی که هنوز ساخته نشده اما باید جدی گرفته شود
مهمترین تهدید بلندمدت برای مزیت ایران، مسیر ترانسکاسپین است. ایده این پروژه انتقال گاز ترکمنستان از طریق بستر دریای کاسپین به آذربایجان و سپس انتقال آن از طریق شبکه آذربایجان، گرجستان و ترکیه به بازارهای اروپایی است.
ترانسکاسپین هنوز با مشکلات فنی، مالی و سیاسی متعددی مواجه است و نمیتوان اجرای آن را قطعی یا نزدیک دانست. با این حال، نباید از اهمیت راهبردی آن غافل شد. اگر چنین مسیری در آینده ایجاد شود، ترکمنستان میتواند بدون عبور از خاک ایران به بازارهای غربی دسترسی پیدا کند.
بنابراین برای تهران مسئله اصلی این نیست که ترانسخزر چه زمانی ساخته خواهد شد؛ مسئله این است که ایران باید پیش از بلوغ مسیرهای رقیب به نفع باکو و آنکارا، جایگاه خود را تثبیت کند.
اگر قراردادهای بلندمدت سوآپ میان ترکمنستان، ایران و ترکیه شکل بگیرد، حتی در صورت اجرای ترانس کاسپین نیز مسیر ایران میتواند جایگاه خود را حفظ کند. اما اگر ایران امروز اقدام نکند، ممکن است چند سال بعد مجبور شود برای سهمی کمتر از بازاری رقابت کند که اکنون به دلیل موقعیت جغرافیایی میتواند نقش مهمتری در آن داشته باشد.
ارزش سوآپ فقط درآمد ترانزیتی نیست
برخی ممکن است حجم اولیه سوآپ گاز ترکمنستان به ترکیه را چندان قابل توجه ندانند. اما ارزش واقعی این همکاری بیش از درآمد حاصل از انتقال گاز است. سوآپ میتواند برای ایران سه منفعت ایجاد کند: درآمد اقتصادی، ایجاد وابستگی متقابل و تثبیت جایگاه کشور در شبکه انرژی منطقه.
اگر ترکیه و عراق برای بخشی از واردات گاز ترکمنستان به زیرساخت ایران وابسته شوند، حذف ایران از این شبکه برای آنها هزینهبر خواهد شد. به همین دلیل، هدف تهران نباید صرفاً دریافت حق ترانزیت باشد. ایران باید تلاش کند به کشوری تبدیل شود که بخشی از جریان انرژی آسیای مرکزی از طریق آن مدیریت میشود. این مسئله با راهبرد بزرگتر ایران برای تبدیل شدن به هاب انرژی منطقه نیز ارتباط دارد.
پیوند انرژی با کریدور شمال ـ جنوب
سوآپ گاز را نباید جدا از سیاست ترانزیتی ایران دید. کشورهای آسیای مرکزی به دنبال مسیرهای متنوع برای دسترسی به بازارهای خارجی هستند. در غرب، کریدور میانی از مسیر دریای کاسپین، آذربایجان، گرجستان و ترکیه در حال تقویت است. در جنوب نیز ایران میتواند آسیای مرکزی را به خلیج فارس و دریای عمان متصل کند.
اگر ایران بتواند همزمان در زمینه تامین خطوط راهآهن، بندر، جاده، برق و گاز همکاری خود را با آسیای مرکزی گسترش دهد، مزیت جغرافیایی کشور چند برابر خواهد شد. در چنین شرایطی، سوآپ گاز ترکمنستان یک پروژه منفرد نخواهد بود؛ بلکه بخشی از یک شبکه بزرگتر اقتصادی و ژئوپلیتیکی خواهد شد.
تهران چه باید بکند؟
ایران در گام نخست باید برای تبدیل سوآپ گاز ترکمنستان به ترکیه به یک قرارداد بلندمدت تلاش کند و ظرفیت آن را افزایش دهد. دوم، باید طرح انتقال گاز ترکمنستان به عراق را حفظ و برای اجرای آن در صورت فراهم شدن شرایط سیاسی آماده باشد. سوم، تهران باید روابط انرژی خود با ترکمنستان و آذربایجان را به گونهای تنظیم کند که حتی در صورت توسعه ارتباط مستقیم این دو کشور، ایران از شبکه انرژی منطقه حذف نشود.
چهارم، دیپلماسی انرژی باید با توسعه کریدور شمال ـ جنوب و دسترسی آسیای مرکزی به بنادر جنوبی ایران پیوند بخورد. و در نهایت، ایران باید نگاه خود را از «فروش گاز» به «مدیریت جریان انرژی منطقه» تغییر دهد.
جمعبندی
راهبرد جدید ترکمنستان نشان میدهد که عشقآباد در حال حرکت از وابستگی به یک مسیر به سوی شبکهای چندمسیره است. چین همچنان بازار اصلی خواهد بود، اما مسیر ایران، خط لوله تاپی و ترانسکاسپین نیز در محاسبات انرژی این کشور اهمیت پیدا کردهاند.
سوآپ گاز ترکمنستان؛ فرصت طلایی ایران که نباید از دست برود
خبرگزاری مهر، گروه بینالملل-احسان موحدیان: ترکمنستان در حال بازطراحی راهبرد صادرات گاز خود است؛ تحولی که اگرچه در ظاهر به سیاست انرژی عشقآباد مربوط میشود، اما میتواند پیامدهای مهمی برای جایگاه ژئوپلیتیکی ایران در آسیای مرکزی، دریای کاسپین، قفقاز و بازار انرژی ترکیه داشته باشد.
ترکمنستان طی بیش از یک دهه گذشته بخش عمده گاز خود را به چین صادر کرده است. با این حال، عشقآباد اکنون در تلاش است از وابستگی شدید به یک مشتری یا یک مسیر صادراتی فاصله بگیرد و مدل «چندمسیره» را دنبال کند. چین همچنان مهمترین بازار گاز ترکمنستان باقی خواهد ماند، اما همزمان مسیر ایران به ترکیه، طرح خط لوله تاپی برای انتقال گاز به افغانستان، پاکستان و هند و مسیر ترانس کاسپین به آذربایجان و اروپا نیز دنبال میشوند.
این تحول برای ایران هم تهدید است و هم فرصت. ایران تنها همسایه ترکمنستان است که میتواند گاز این کشور را از طریق یک مسیر زمینی مستقیم به بازارهای غربی منتقل کند. شبکه گسترده گاز ایران، اتصال به ترکیه و عراق و امکان سوآپ به جای انتقال مستقیم گاز، مزیتی در اختیار تهران قرار داده که رقبا به آسانی نمیتوانند آن را تکرار کنند. اما این مزیت دائمی نیست.
ترکمنستان به دنبال رهایی از وابستگی به یک مسیر
ترکمنستان از بزرگترین دارندگان ذخایر گاز طبیعی جهان است و میدان گالکینیش یکی از مهمترین منابع گازی این کشور محسوب میشود. توسعه این میدان، ظرفیت تولید ترکمنستان را افزایش خواهد داد و به همین دلیل، عشقآباد بیش از گذشته به بازارهای جدید و مسیرهای صادراتی متنوع نیاز دارد.
چین همچنان مشتری اصلی باقی خواهد ماند. همکاری عشقآباد و پکن در توسعه گالکینیش نیز نشان میدهد که چین همچنان ستون اصلی سیاست انرژی ترکمنستان است. بنابراین موضوع، جایگزین کردن چین با اروپا نیست؛ بلکه ایجاد گزینههای بیشتر برای صادرات است.
در شرق، چین قرار دارد؛ در جنوب، مسیر تاپی و بازارهای پاکستان و هند؛ و در غرب، ایران و مسیر ترانسخزر. در این میان، ایران یک مزیت مهم دارد: خطوط انتقال گاز آن از قبل وجود دارد.
سوآپ به ترکیه و باکو؛ فرصتی که نباید از دست برود
در سال ۲۰۲۵، انتقال گاز ترکمنستان به ترکیه از طریق ایران در قالب سوآپ آغاز شد. حجم اولیه این قرارداد حدود ۱.۳ میلیارد مترمکعب بود.
از نظر حجم، این رقم در مقایسه با بازار گاز ترکیه بزرگ نیست، اما اهمیت آن در ایجاد یک مسیر عملیاتی جدید است. برای نخستین بار گاز ترکمنستان از طریق خاک ایران به بازار ترکیه رسید و نشان داده شد که مسیر ایران میتواند در عمل بخشی از شبکه صادراتی ترکمنستان باشد.
این اتفاق میتواند نقطه آغاز همکاری بسیار بزرگتری باشد؛ مشروط بر اینکه ایران بتواند قرارداد را بلندمدت و حجم انتقال را بیشتر کند.
اگر سوآپ گاز ترکمنستان به ترکیه به قراردادهای چندساله و پرحجم تبدیل شود، برای هر سه کشور منفعت ایجاد خواهد کرد. ترکمنستان بازار جدیدی به دست میآورد، ترکیه منابع گازی خود را متنوع میکند و ایران نیز علاوه بر درآمد ترانزیتی، به یکی از حلقههای مهم شبکه انرژی منطقه تبدیل میشود. مشکل زمانی ایجاد میشود که این همکاری به قراردادهای محدود و کوتاهمدت باقی بماند.
ایران در سالهای گذشته یک تجربه مهم دیگر نیز در زمینه سوآپ گاز ترکمنستان داشته است. در سال ۲۰۲۱، ایران، ترکمنستان و آذربایجان توافقی سهجانبه برای سوآپ گاز امضا کردند و از ابتدای سال ۲۰۲۲ جریان گاز ترکمنستان به آذربایجان از طریق ایران آغاز شد.
این توافق اهمیت ژئوپلیتیکی زیادی داشت. ایران توانست در شرایطی که ترکمنستان و آذربایجان در دو سوی دریای کاسپین قرار دارند، نقش واسطه انتقال گاز را ایفا کند. اما اکنون آذربایجان و ترکمنستان در حال تعمیق همکاریهای مستقیم خود هستند.
دو کشور در سال ۲۰۲۶ توافقهایی در حوزه انرژی امضا کردهاند و بحث اتصال بیشتر زیرساختهای انرژی آنها نیز جدیتر شده است. اگر این روند ادامه یابد، یکی از مهمترین مزیتهای ایران، یعنی ضرورت استفاده از خاک کشور برای انتقال گاز ترکمنستان به آذربایجان، ممکن است کاهش یابد.
به همین دلیل، سوآپ سهجانبه ایران، ترکمنستان و آذربایجان نباید صرفاً یک تجربه تثبیت شده تلقی شود؛ بلکه میتواند مبنایی برای طراحی همکاریهای جدید بین سه کشور باشد. اگرچه این سوآپ در مقاطعی متوقف یا دچار اختلال شده، اما گزارشهای خبری در سال ۲۰۲۶ از تداوم آن در سطح حدود ۵ میلیون مترمکعب در روز حکایت دارند.
عراق؛ بازار دیگری که ایران نباید رها کند
فرصت مهم دیگر، عراق است. عراق با وجود ذخایر قابل توجه انرژی، همچنان برای تأمین گاز نیروگاههای خود با مشکل مواجه است و طی سالهای گذشته بخش مهمی از نیاز گازی خود را از ایران تأمین کرده است.
