پێگەى گزنگ

حاڵی ئیماندار لەم سەردەمەی ئێمەدا ابن مسعود دەڵێت : سەردەمێك دێت بەسەر خەڵکیدا ئیماندار تێیدا زۆر زەلیلترە لە کەنیزەك، ژیرترینیان ئەوەیە کە بەدینەکەی هەڵبێت و ڕاکات وەک ڕاکردنی ڕێوی

الزهد_أبی_داود

یوسف کوڕی أسباط دەڵێت : سەردەمێك دێت بەسەر خەڵکیدا، ئەگەر پیاوێکی صالح لەناویاندا هەبێت دەری دەکەن، لەبەر ئەوەی ئەو ئەوکارانە ناکات کە ئەوان دەیکەن..

خوای گەورە دەفەرمووێت :- { أَمْ حَسِبْتَ أَنَّ أَصْحَابَ الْكَهْفِ وَالرَّقِيمِ كَانُوا مِنْ آيَاتِنَا عَجَبًا }

[ الکھف : ٩ ]

موجاھید دەڵێت :- زۆر شتی تر لە نیشانەکانی ئێمە ھەبووە سەرسوڕھێنەرتر بووە لەم بەسەرھاتە ، ابن عباس دەڵێت :- ئەوەی پێم داوی لە زانیاری و سوننەت و قورئان چاکترە لە کاروباری یاوەرانی ئەشکەوت و ڕەقیم .

[ تفسیر الطبري ]

كیف ٲرحمك...؟! تابعی حەسەنی بصری رحمە اللە دەفەرمووێ : فیقول الرجل من ٲهل النارللملك :ارحمني ، فیقول كیف ٲرحمك ولم یرحمك ٲرحم الراحمین ، پیاوێک لەدۆزەخییەکان بەفریشتەکە دەڵێت بەزەییت پێمدا بێتەوە ئەویش پێی دەڵێت چۆن بەبەزەیبم بۆت ؟ لەکاتێکدا اللە ـی زۆر بەبەزەی بەزەی نەبووە بۆت ...

ٳبن ٲبي الدنیاصفة النار| ۲۷|

‌⁩أبو عبد الله البخاري -رحمه الله- لە بابێکی صەحیحەکەیدا دەفەرمووێت: "الجَنَّةُ تَحْتَ بَارِقَةِ السُّيُوفِ" بەهەشت لە ژێر درەوشانەوە و بریقەی شمشێرەکانە. |صحيح البخاري - كتاب الجهاد والسير

حەق نەناس بێ عەقڵە.... مالڪ ـۍ ڪوڕۍ دینار ڕەحمەتی خوای لێ بێت ئەۍ فەرموو: ئەگەر سەگ ئاڵتون و زیوی بۆ هەڵبدرێ نایناسێتەوەو نازانێ ئەوە چییەو سوودۍ چییە ئەسڵەن ٫ بەڵام ئەگەر پارچە ئێسڪێڪۍ بۆ فڕێ بدرێ پەلاماری ئەدات و ئەیبات ٫٫ نەفام و گێلەڪانیشتان بەو شێوەیەن ٫ حەق ناناسنەوەو شوێنی ناڪەون». » ئەوەی شوێن باطل ڪەوتووە بە جەهل و نەزانییەوە ، یان حەق ئەناسێ و ئینڪاری ئەڪات و وەری ناگرێت ، یان ئەسڵەن جارێ بەخەیاڵی نەهاتووە بزانێ حەق ڪامەیە و بۆی نەگەڕاوەو داوای لە خوای گەورەش نەڪردووە حەقی پیشان بدات ، ئەوا هەموو ئەو جۆرە ڪەسانە بێ عەقڵ و نەفام و گێلن ، لە دونیا ماندوو بوونیان بۆ ئەمێنێتەوەو لە قیامەتیش دۆزەخ جێیانە .. » پێشەوا مالڪ ـیش نمونەی ڪەسی گومڕاو سەگێڪۍ وەڪ یەڪ هێنایەوە ، چونڪە سەگەڪە عەقڵی نییەو هەموو غەم و هەمێڪی سڪ و شەهوەتێتی ، ئینسانی گومڕاش هەموو خەمێڪۍ سڪ و شەهوەت و ڕاڪردنێتی بەدەم دونیاوە بێ ئەوەی بزانێ بۆ چ مەبەستێ درووست ڪراوەو پێویستە لەسەری چی بڪات و چی نەڪات ..

ابن القیم -رحمه‌ اللـه تعالی- فه‌رموویه‌تی-: هەندێک جار شەیتان پەشیمان ئەبێتەوە لەوەی کە وایکردووە هەندێک کەس گوناه بکەن! ئەمه‌ کەی یە؟ ئەمە ڕووئەدات ئەگەر بەندە دوای گوناهەکە ڕەفتارێکی باشی هەبێت. ئەگەر بەندە گوناهی کرد: ( ئەگەر اللـه چاکەی بۆ بەندەکەی بوێت دەرگایەکی تەوبە ، و پەشیمانی، و تێكشکاندن، و زەلیلبوون و پێویستی بوون ، و یارمەتی بۆ ئەکاتەوە، و بە ڕاستگۆییەوە پەنای بۆ ببات ، و بەردەوامی داواكردن ، و پاڕانه‌وه‌ ، و نزیک بوونه‌وه‌ لێ بە هەر کارێکی چاکە کە مومکینه‌ ، له‌ كاتێكدا ئەو کارە خراپە هۆکارێكه‌ بۆ ڕەحمەتی ئه‌و ، تا دوژمنی اللـه ئه‌ڵێ: خۆزگە وازم لێ هێنابا و فریوم نەدابا‌) .

قال الإمام أحمد في مسنده (١٧٦٥٠): حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ إِسْحَاقَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ يَعْنِي ابْنَ الْمُبَارَكِ، حَدَّثَنَا ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ، عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ، عَنْ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي عُمَيْرَةَ، وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ النِّبِيِّ ﷺ قَالَ: لَوْ أَنَّ عَبْدًا خَرَّ عَلَى وَجْهِهِ مِنْ يَوْمِ وُلِدَ، إِلَى أَنْ يَمُوتَ هَرَمًا فِي طَاعَةِ اللهِ، لَحَقَّرَهُ ذَلِكَ الْيَوْمَ (يعني يوم القيامة)، وَلَوَدَّ أَنَّهُ رُدَّ إِلَى الدُّنْيَا كَيْمَا يَزْدَادَ مِنَ الْأَجْرِ وَالثَّوَابِ. ھاوەڵی بەڕێز موحەممەدی كوڕی ئەبی عومەیرە فەرموویەتی: ئەگەر بەندە دەموچاوی بخاتە سەر زەوی لەو ڕۆژەوەی لەدایك بوووە تا ئەو ڕۆژەی دەمرێت بەپیری لەبەندایەتی كردنی پەروەردگاردا، ئەوا لەڕۆژی دوایی بەكەمی دەزانێت، وە ئاوات دەخوازێت بگەڕێندرێتەوە دونیا تاوەکو ئەوەی پاداشتی زۆرتر بەدەست بهێنێت.

[ وهو في "الزهد" لابن المبارك (٣٤) ، ومن طريقه أخرجه البخاري في "التاريخ الكبير" (١٥/١) ].

هاوەڵی بەڕێز عبد اللَّه بن مسعود دەفەرمووێت: سوێند بە الله کە هیچ پەرستراوێک بە حەق بوونی نیە جگە لەو، بەندە لە زیاندا نیە گەر بەیانی بکاتەوە لەسەر ئیسلامبێت و ئێوارەشبکاتەوە لەسەر ئیسلامبێت هەتا گەر هیچ شتێکیشی لە دونیاکەدا نەبێت. ووتم: بێگومان بوونی ئیمان گەورەترین نیعمەتە لە دونیادا کە بەراورد ناکرێت بە هیچ نیعمەتێک، بە تایبەتی لەم سەردەمە کە خەڵکی بە عام بەر لافاو و تۆفانی کوفر کەوتوون إلا من رحم اللَّه، ڕاستە غەریبەکان لەوانەیە تووشی تاقیکردنەوەی گەورە ببن، لەوانەیە سەروەت و سامان و خێزان و منداڵ و زۆر شتی تریش لە دەست بدەن، بەڵام ئەمە سونەتێکی نەگۆڕە کە دەبێ هەر تاقیبکرێنەوە، گرنگیش مانەوەیە و مونافەسەکردنە لەسەر ئاخیرەت، ئیتر ئەوەی مونافەسەی دونیامان لەگەڵ دەکات واز لە خۆی و دونیاکەشی دێنین با بۆ خۆی بێت و وەک مەڕ و ماڵات چێژی لێ ببینێت تا کاتی خۆی!

جارێک كابرایەكی دەشتەكی هات و موسڵمان بوو و وتی ئەی پێغەمبەری خوا ﷺ ئایا لەگەڵتدا هیجرەت بكەم؟ پێغەمبەریش ﷺ هاوەڵانی خۆی راسپارد بچن بە دەمیەوە، جا كاتێك غەزای خەیبەر یان حونەین روویدا، پێغەمبەر ﷺ لە دەستكەوتەكانی غەزاكە بڕێكی دانا بۆ ئەو كابرا دەشتەكیە، كابرا وتی ئەمە چیە؟ وتیان ئەمە پێغەمبەری خوا ﷺ بۆ تۆی بڕیوەتەوە، ئەویش دەستكەوتەكەی برد و چوو بۆ لای پێغەمبەر ﷺ و وتی ئەی موحەممەد من لەسەر ئەمە شوێنت نەكەوتوم، بەڵكو لەسەر ئەوە شوێنت كەوتوم تیرێ بە ئائێرەم بكەوێت و بمرم و بچمە بەهەشتەوە، ئینجا بە تیرێك ئاماژەی كرد بۆ قوڕگی. پێغەمبەر ﷺ فەرمووی (ئەگەر لەگەڵ خوا راست بكەیت خوای گەورەش قسەكەت دێنێتەدی)، ماوەیەكی زۆری نەبرد، چوونەوە مەیدانی جەنگ و تیرێ دای لە هەمان ئەو شوێنەی ئاماژەی پێ دابوو، پێغەمبەر ﷺ كە تەرمەكەی بینی، فەرمووی ئەرێ ئەوە خۆی نیە؟ وتیان با، فەرمووی (صدق الله فصدقە)، (لەگەڵ خوا راستی كرد و خواش داواكەی بۆ هێنایەدی)، ئینجا پێغەمبەر ﷺ كفنی كرد و چووە پێشەوەو بەرنوێژی لەسەر كرد و لەناو نزاكەیدا بە دەنگی بەرز فەرمووی (اللهم هذا عبدك خرج مهاجرا فی سبیلك فقتل شهیدا فأنا علیه شهید)، (خوایە ئەمە بەندەی خۆتە و وەك موهاجیرێ لە رێی تۆدا دەرچوو و بە شەهیدی كوژرا و منیش شایەتم لەسەری).

أَخْبَرَنَا الجوهري، قال: أَخْبَرَنَا محمد بن عمران بن موسى، قال: حَدَّثَنَا أحمد بن عيسى المكي، قال: حَدَّثَنَا محمد بن القاسم بن خلاد، قال: لما دخل عبد العزيز بن يحيى المكي على المأمون، وكانت خلقته شنعة جدا، فضحك المعتصم، فأقبل عبد العزيز على المأمون، فقال: يا أمير المؤمنين، لم ضحك هذا؟ لم يصطف الله يوسف لجماله، وإنما اصطفاه لدينه وبيانه، وقد قص ذلك في كتابه بقوله تعالى {فَلَمَّا كَلَّمَهُ قَالَ إِنَّكَ الْيَوْمَ لَدَيْنَا مَكِينٌ أَمِينٌ} لم يقل: لما رأى جماله، فبياني يا أمير المؤمنين أحسن من وجه هذا، فضحك المأمون وأعجبه قوله. وقال للمعتصم: إن وجهي لا يكلمك، وإنما يكلمك لساني " تأريخ بغداد للخطيب البغدادي 📜 - كاتێك عبدالعزیز الكناني رحمه‌ الله‌ چووه‌ لای مه‌ئمون (١) ڕوخسار و شێوه‌ی ناشرین بوو , معتصم (٢) پێی پێكه‌نی , عبدالعزیز الكناني رحمه‌ الله‌ ڕووی كرده‌ مه‌ئمون و ووتی : ئه‌ی ئه‌میری ئیمانداران ئه‌مه‌ بۆ پێ ئه‌كه‌نێت؟! الله‌ تعالی یوسفی هه‌ڵنه‌بژارد له‌به‌ر جوانییه‌كه‌ی به‌ڵكو هه‌ڵیبژارد له‌به‌ر دینه‌كه‌ی و لێهاتووی قسه‌ كردنی بوو وه‌ خوای په‌روه‌ردگار باسی ئه‌مه‌ی كردووه‌ ئه‌فه‌رموێت : فَلَمَّا كَلَّمَهُ قَالَ إِنَّكَ الْيَوْمَ لَدَيْنَا مَكِينٌ أَمِينٌ سورة یوسف ایة ٥٤ كاتێك پاشا قسه‌ی له‌گه‌ڵدا كردو فه‌زڵ و لێهاتوویى بۆ ده‌ركه‌وت وتی: ئه‌ی یوسف ئه‌مڕۆ تۆ له‌لای ئێمه‌ جێگیریت و خاوه‌ن پله‌و پایه‌ییت، وه‌ ئه‌مینی له‌لای ئێمه‌. نه‌یفه‌رموو : له‌به‌ر ئه‌وه‌ی جوانییه‌كه‌ی بینی هه‌ڵیبژارد , جا قسه‌ كردن و زمانپاراوی من ئه‌ی ئه‌میری ئیمانداران جوانتره‌ له‌ ڕوخساری ئه‌مه‌ (معتصم) كه‌ مه‌ئمون ئه‌م قسانه‌ی بیست پێكه‌نی و سه‌رسام بوو به‌ ووته‌كه‌ی عبدالعزیز الكناني. وه‌ عبدالعزیز الكناني رحمه‌ الله‌ به‌ معتصم ـی ووت : ڕوخسارم قسه‌ت له‌گه‌ڵ ناكات به‌ڵكو زمانم قسه‌ت له‌گه‌ڵ ده‌كات.

عن حُذَيفَة بن اليَمان: «أنَّه أخذ حَجَرَين فَوضَع أحدَهُما على الآخَر ثُمَّ قال لأصحابِه: هل تَرَونَ ما بَينَ هَذَين الحَجَرَين من النُّور؟ قالُوا: يا أبا عَبد الله، ما نرى بَينَهُما من النُّور إلّا قَليلًا. قال: والَّذي نَفسِي بِيده لَتَظهَرَنَّ البِدَع حتّى لا يُرى من الحَقِّ إلّا قَدرُ ما تَرَونَ ما بَينَ هَذَينِ الحَجَرَين من النُّور، والله لَتَفْشُوَنَّ البِدَعُ حتّى إذا تُركَ منها شَيءٌ قالُوا: تُرِكَتِ السُّنَّة». [البدع والنهي عنها لابن وضاح (١٥١)] - له‌ حذیفة ـی كوڕی یه‌مان ـه‌وه‌ رضی الله‌ عنه‌ : حذیفة ـی كوڕی یه‌مان دوو به‌ردی گـرت یه‌كێكیانی له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی تر دانا و پاشان به‌ هاوه‌ڵه‌كانـی خۆی ووت ئایا ڕوناكیه‌ك ده‌بینن له‌ نێوان ئه‌م دوو به‌رده‌ ؟ هاوه‌ڵه‌كانی ووتیان : ئه‌ی باوكـی عبدالله‌ ( حذیفة ) ڕوناكـی نابینیـن له‌ نێوانیاندا ته‌نها كه‌مێـك نه‌بێـت . حذيفة ـی كوڕی یه‌مان فه‌رمووی : سوێـند به‌وه‌ی نـه‌فسـی مـنی بـه‌ده‌سـته‌ بیدعـه‌ و داهێندراو سه‌رهه‌ڵده‌دات هه‌تا وای لێدێت حه‌ق نابینرێت ته‌نها به‌ ئه‌ندازه‌ی ئه‌و ڕوناكیه‌ نه‌بێت كه‌ له‌نێوان ئه‌و دوو به‌رده‌ ده‌یبینن , والله‌ ـی بیدعه‌ و داهێندراو سـه‌رهه‌ڵده‌دات هه‌تاكو وای لێدێت گه‌ر شتێك له‌ بیدعه‌ وازی لێبهێندرێت ده‌ڵێن : واز له‌ سوننه‌ت هێندراوه‌ . ( واته‌ خه‌ڵكـی داهێندراو و بیدعه‌یان لێ ده‌بێته‌ سوننه‌ت و وه‌ به‌ پێچه‌وانه‌وه‌ سوننه‌تیان لێ ده‌بێته‌ بیدعـه‌ و داهێندراوه‌ به‌م ئه‌ندازه‌یه‌ دین و مه‌نهه‌جی پێشیـنی ئوممه‌ت نامۆ ده‌بێت له‌ ناو خه‌ڵكـیدا )

رەحمەتان لێ بێ جۆین بنەوە لینک لای خۆتان بلاو بکەنەوە بارک ️ اللّٰه فیکم https://t.me/karuanii_nur https://t.me/naxshai_regaa

بسم الله الرحمن الرحيم سوپاس و ستایش بۆ پەروەردگاری جیهانیان . فزل رەحمەت ️ اللّٰه ﷻ جارێشکە توانیمان کنال دابێنینەوە بە پشتوان ️ اللّٰه تعالی داواکارم لە ' الله ' حەقمان بە حەق نیشان بدات و شوێن کەوتنـی بڕەخسـێنی بۆمان ، وە باطـڵمان بە باطـڵ نیشـان بدات و دوورمان بخـاتەوە لەی . لای خۆتان بلاوی بکەنەوە ️ اللّٰه ‌ سُبْحَانَ وتعالی لە هەمووتان رازی بێت بارك الله فيكم جميعا وجزاكم الله خيرا https://t.me/Uallam_gumanakan

on