هرروز یکقدم کوتاه اما رو بهجلو
Open in Telegram
این بُرِشی از خوانده ها و نوشته ها و ترجمه های یک معلّم طب سابق دانشگاه است. نقل مطالب با ذکر منبع آزاد است. پیام های حاوی بی احترامی پاک می شوند. دکتر امیرعلی سهراب پور فوق تخصص گوارش و کبد🇮🇷 دانشیار مستعفی از د ع پ تهران 👉 https://zil.ink/aasohrabpour
Show more1 680
Subscribers
No data24 hours
-37 days
+230 days
Posts Archive
Repost from Digiato | دیجیاتو
⏺ممنوعیت استفاده دستگاههای دولتی از تلگرام، اینستاگرام و واتساپ برای اطلاعرسانی لغو شد
🔸 در جلسه اخیر ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی به ریاست محمدرضا عارف، ممنوعیت اطلاعرسانی رسمی دستگاههای دولتی در پیامرسانهای غیربومی لغو شد.
🔸 عباس پازوکی، معاون ارتباطات و اطلاعرسانی دفتر معاون اول رئیسجمهور، گفت این ممنوعیت با اجماع کامل همه اعضای ستاد ویژه ساماندهی و راهبری فضای مجازی برداشته شد.
🔵 @Digiato
هوش مصنوعی چگونه در حال تغییر دین و باورهای مذهبی است؟
✍️ امیرعلی سهرابپور
هوش مصنوعی بهتدریج وارد حوزه دین و معنویت شده است. امروز بسیاری از مردم از چتباتهایی مانند ChatGPT برای پرسیدن سؤالات مذهبی، اخلاقی و حتی مسائل مربوط به معنای زندگی استفاده میکنند. برخی شرکتها نیز چتباتهایی ساختهاند که پاسخهای خود را بر اساس متون و آموزههای یک دین خاص ارائه میکنند.
این موضوع نگرانیهایی را در میان رهبران مذهبی ایجاد کرده است. آنها میترسند که مردم بهجای مراجعه به روحانیون، کشیشان یا دیگر رهبران دینی، برای پاسخ به پرسشهای مهم زندگی به هوش مصنوعی مراجعه کنند. از سوی دیگر، پاسخهای هوش مصنوعی ممکن است اشتباه باشد یا بخشی از یک متن مذهبی را نادرست نقل کند.
یکی از نگرانیهای مهمتر این است که هوش مصنوعی میتواند دین را به تجربهای کاملاً فردی تبدیل کند. چتبات معمولاً بر اساس خواسته و دیدگاه خودِ کاربر پاسخ میدهد و ممکن است نقش جامعه، سنت و ارتباط با انسانهای دیگر را کمرنگ کند. برخی پژوهشها نیز نشان دادهاند که مدلهای هوش مصنوعی در پاسخ به پرسشهای اخلاقی و شخصی، کمتر از آنچه مردم انتظار دارند به مسائل دینی اشاره میکنند.
با این حال، هوش مصنوعی فقط تهدید نیست و میتواند برای ادیان فرصت هم ایجاد کند. روحانیون میتوانند از آن برای تحقیق، آمادهسازی مطالب آموزشی و انجام کارهای اداری استفاده کنند و در نتیجه زمان بیشتری برای ارتباط مستقیم با مردم داشته باشند. همچنین گروههای مذهبی در حال همکاری با شرکتهای فناوری هستند تا ارزشهای اخلاقی و دیدگاههای مختلف دینی در طراحی هوش مصنوعی مورد توجه قرار گیرد.
به نظر میرسد هوش مصنوعی قرار نیست بهسادگی جایگزین ارتباط انسانی و مراسم مذهبی شود. بسیاری از مردم همچنان برای مراسمی مانند ازدواج، خاکسپاری و آیینهای مذهبی به حضور انسانها نیاز دارند. بنابراین احتمالاً آینده بیشتر به سمت همکاری انسان و هوش مصنوعی خواهد رفت؛ هوش مصنوعی میتواند ابزار قدرتمندی برای آموزش و پاسخگویی باشد، اما مسئله اصلی این است که چه کسانی و با چه ارزشهایی آن را هدایت میکنند.
منبع: {+}
🆔 @HR1Ghadam
.
Repost from پایگاه خبری پزشکان و قانون (پالنا)
🔹 هشدار وزارت بهداشت درباره روند افزایشی کرونا در کشور
🔵 در فضاهای بسته و اماکن تجمعی و پرجمعیت از ماسک استفاده کنید
▫️ معاون بهداشت وزارت بهداشت درباره روند افزایشی کرونا هشدار داد.
▫️ در دستورالعمل وزارت بهداشت، بر استفاده صحیح از ماسک، بهویژه در فضاهای بسته و اماکن تجمعی و پرجمعیت، رعایت آداب تنفسی و سرفه و توجه به اصول خودمراقبتی فردی و اجتماعی تاکید شده است.
مشروح خبر را در پالنا بخوانید
پالنا / اینستاگرام / روابط عمومی
@pezeshkanghanon
💢 سایه سنگین هشدارهای بهداشتی بر سر صنعت مشروبات الکلی اروپا: از لذت کافهنشینی تا برچسبهای سرطانزا
✍️ امیرعلی سهرابپور
جام جهانی فوتبال برای اسپانیا و فروشندگان نوشیدنیهای الکلی در این کشور یک رویداد رویایی بود؛ سود بارها و کافهها در روزهای مسابقه بین ۲۵ تا ۳۰ درصد جهش پیدا کرد. اما این شلوغیهای موقت و روزهای آفتابی نتوانست بحران عمیقی را که در پسزمینه صنعت مشروبات الکلی اسپانیا و کل اروپا در حال شکلگیری است پنهان کند. واقعیت آماری این است که مصرف نوشیدنیهای الکلی سالهاست که روند نزولی دارد و حالا موج جدیدی از سختگیریهای قانونی، تولیدکنندگان را نگران کرده است.
بلژیک در خط مقدم؛ تغییر متن هشدارها
در ماه مارس، دولت بلژیک به کمیسیون اروپا اعلام کرد که قصد دارد قوانین سختگیرانهتری را به تصویب برساند. این طرح شامل دو بخش اصلی است: ممنوعیت کامل تبلیغات برای افراد زیر سن قانونی و تغییر لحن برچسبهای هشدار. در حالی که هشدارهای فعلی میگویند «مصرف بیش از حد الکل به سلامتی آسیب میزند»، بلژیک میخواهد عبارتی قاطعتر و بدون تعارف بنویسد: «الکل یک تهدید برای سلامت است.»
شورش کشورهای مدیترانهای علیه قوانین سختگیرانه
تغییر این جمله کوتاه، زنگ خطر بزرگی را برای غولهای صنعت نوشیدنی به صدا درآورده است. تولیدکنندگان نگرانند همان سرنوشتی که برای «دخانیات» رقم خورد و سیگار را از یک کالای اجتماعی به محصولی سمی و طردشده تبدیل کرد، در انتظار الکل باشد. کشورهای عمده تولیدکننده مانند فرانسه، ایتالیا، رومانی و اسلواکی رسماً اعتراض کرده و مدعی شدهاند که این قوانین بازار تبلیغات را تکهتکه کرده و مانع تجارت آزاد میشود.
این مناقشه ریشه در شکاف عمیق فرهنگی در قاره سبز دارد:
- حوزه مدیترانه (فرانسه، ایتالیا، پرتغال، اسپانیا): نوشیدنیهای الکلی را بخشی از رژیم غذایی سالم، فرهنگ بومی، هویت تاریخی و دورهمیهای خانوادگی میدانند.
- کمربند ودکا (کشورهای حوزه بالتیک و نوردیک): به دلیل سابقه مصرف سنگین الکلهای قوی، دولتها همواره سیاستهای محدودکننده و مقابلهای در پیش گرفتهاند.
سابقه تنشها؛ نمونه ایرلند و لیتوانی
ایرلند نخستین کشوری در اتحادیه اروپا بود که در سال ۲۰۱۸ قانون درج هشدارهای مستقیم سرطان، هشدارهای بارداری و میزان کالری روی بطریها را تصویب کرد. این تصمیم با واکنش تند ایتالیا روبهرو شد که آن را «حمله به هویت و فرهنگ مدیترانهای» خواند. آمریکا نیز این طرح را مانعی در برابر تجارت آزاد دانست و از آن شکایت کرد و در نهایت، اجرای این هشدارهای اجباری تا سال ۲۰۲۸ به تعویق افتاد.
در مقابل، کشوری مثل لیتوانی با اعمال قوانین سختگیرانه از جمله ممنوعیت تقریباً کامل تبلیغات و محدود کردن ساعات فروش، مسیر موفقی را طی کرده است؛ هرچند وزیر بهداشت سابق این کشور تأکید میکند که چنین اصلاحاتی تنها با همراهی جامعه و پس از شوک ناشی از تصادفات مرگبار رانندگی ممکن شد.
نگاه علمی؛ مسئله سرطان و ریسکهای روزمره
از منظر پزشکی و طب سرطان، هیچ مقداری از مصرف الکل «کاملاً بیخطر» نیست و افزایش ریسک سرطانهای دستگاه گوارش و پستان قطعی است. با این حال، کارشناسان اقتصادی معتقدند میزان ریسک ناشی از مصرف بسیار کم الکل، در مقایسه با سایر رفتارهای روزمره مردم (مانند آفتاب گرفتن، مصرف فرآوردههای گوشتی فرآوریشده یا نوشیدن مایعات داغ بالای ۶۵ درجه) بیشتر نیست و زدن برچسبهای هشدار مطلق ممکن است متناسب نباشد.
فرصتی تازه در دل بحران؛ اوجگیری آبجوهای بدون الکل
جالب اینجاست که مصرف الکل حتی بدون این قوانین نیز در حال کاهش است؛ به عنوان نمونه مصرف آبجو در اتحادیه اروپا از سال ۲۰۱۹ تا کنون بیش از ۹.۲ درصد افت داشته است. اما این چالش به یک فرصت اقتصادی جدید تبدیل شده است: امروزه از هر ۱۲ بطری آبجوی مصرفشده در اتحادیه اروپا، یک بطری کاملاً «بدون الکل» (0.0%) است. این تحول نشان میدهد که چه قانونگذاران در تصویب هشدارهای بهداشتی پیروز شوند و چه صنایع سنتی مقاومت کنند، ذائقه عمومی جامعه به سمت سبک زندگی سالمتر و محصولات بدون الکل حرکت کرده است.
منبع: {+}
🆔 @HR1Ghadam
.
Repost from چُراز
🎬 «لبه خاموشی» روایتی تکاندهنده از بحران انرژی و آینده ایران است؛ تلاشی برای کنار هم گذاشتن قطعات پازلی که توضیح میدهد چطور به وضعیت امروز رسیدیم و ادامه این مسیر ما را به کجا میرساند.
🎥 تماشای رایگان مستند «لبه خاموشی» در یوتیوب:
https://youtu.be/3BXCkvJrRVM
🎟 در صورت تمایل و رضایت از این اثر، میتوانید با خرید «بلیت اختیاری» از طریق نشانی زیر، از تداوم مستندسازی مستقل حمایت کنید:
revayatmostaghel.ir
@chorazmedia
رباتهای انساننما؛ چین برای ساختن «کارگرهای آینده» مسابقه میدهد
✍️ امیرعلی سهرابپور
این هفته در پکن، مسابقات جهانی رباتهای انساننما برگزار شد؛ چیزی شبیه المپیک، با این تفاوت که شرکتکنندگان ربات بودند. رباتها در رشتههایی مثل فوتبال، بوکس، وزنهبرداری و دو سرعت با هم رقابت کردند. در یکی از مسابقات، رباتی به نام «تیانگونگ اولترا» توانست دوی ۱۰۰ متر را در ۹٫۳۹ ثانیه بدود و رکورد اوسین بولت را پشت سر بگذارد؛ البته بلافاصله بعد از آن به دیوار برخورد کرد!
چین در حال تبدیل شدن به یکی از پیشتازان صنعت رباتهای انساننماست. انتظار میرود شرکتهای چینی امسال حدود ۵۰ هزار ربات انساننما بفروشند؛ حدود سه برابر سال گذشته. اما این رباتها هنوز بسیار گراناند و کارهای روزمره محدودی انجام میدهند. بنابراین نباید انتظار داشته باشیم به این زودی رباتی داشته باشیم که خانه را تمیز کند، غذا بپزد و از حیوان خانگی مراقبت کند.
دلیل اصلی این فاصله، یادگیری مهارتهای فیزیکی است. برای انسان، کارهایی مثل برداشتن یک لیوان آب ساده به نظر میرسد، اما ربات باید یاد بگیرد چقدر فشار وارد کند تا لیوان نشکند، چگونه حرکت دست را تنظیم کند و چطور با محیط اطرافش ایمن رفتار کند. کارشناسان تخمین میزنند برای آموزش یک ربات واقعاً کاربردی ممکن است به حدود ۱۰۰ میلیون ساعت داده واقعی از دنیای فیزیکی نیاز باشد؛ رقمی معادل بیش از ۱۱ هزار سال!
برای حل این مشکل، چین مراکز بزرگی برای آموزش رباتها ساخته است. در این مراکز، انسانها در محیطهایی شبیه فروشگاه، داروخانه یا کارخانه، کارهایی را انجام میدهند و ربات کنار آنها همان حرکات را یاد میگیرد. تاکنون ۵۳ مرکز از این نوع ساخته شده و ۳۴ مرکز دیگر نیز در حال برنامهریزی است. حتی یک مرکز در شانگهای در حال ساخت است که میتواند هزار ربات را همزمان در خود جای دهد.
البته این کار هزینه بسیار زیادی دارد. قیمت یک ربات انساننما میتواند به حدود ۱۵ هزار دلار برسد و آموزش آن نیز صدها یوان در هر ساعت هزینه دارد. به همین دلیل، بخشی از رباتهایی که امسال فروخته میشوند، در واقع توسط همین مراکز آموزشی خریداری خواهند شد؛ یعنی صنعتی در حال رشد است که محصولات فعلی آن هنوز چندان کاربردی نیستند، اما سرمایهگذاران به آینده آنها امیدوارند.
اگر این فناوری موفق شود، رباتهای انساننما در آینده ممکن است در کارخانهها، فروشگاهها و حتی خانهها کارهای مختلفی انجام دهند. اما رسیدن به چنین نقطهای هنوز زمان میبرد. شاید وضعیت امروز رباتهای انساننما شبیه تلفنهای هوشمند در سالهای اولیه باشد: فناوری وجود دارد، اما هنوز مشخص نیست دقیقاً تا کجا پیش خواهد رفت.
منبع: {+}
🆔 @HR1Ghadam
.
💢 جراحی جدید برای آلزایمر؛ امید یا رویا؟
✍️ امیرعلی سهرابپور
دانشمندان در حال بررسی یک جراحی جدید برای کمک به بیماران مبتلا به آلزایمر هستند. نام این روش dcLVA است. در این عمل، رگهای بسیار ریز لنفاوی در گردن به رگهای خونی وصل میشوند. هدف این است که راه خروج مواد زائد از مغز بازتر شود و موادی که ممکن است به سلولهای مغز آسیب بزنند، بهتر از بدن خارج شوند.
این روش پس از مشاهده یک بیمار ۸۴ ساله بسیار خبرساز شد. در فیلمی که از او منتشر شد، بیمار ابتدا بسیار ناتوان بود و حتی به سختی میتوانست صحبت کند. اما چند روز و چند ماه بعد، بهتر صحبت میکرد، پسرش را میشناخت و میتوانست راه برود. انتشار این فیلم باعث شد افراد زیادی امیدوار شوند و در چین تعداد زیادی از بیمارستانها شروع به انجام این عمل کنند؛ بعضی بیماران نیز برای آن هزینه زیادی پرداخت کردند.
اما یک فیلم خوب، بهتنهایی نمیتواند ثابت کند که یک درمان مؤثر است. تاکنون چندین مطالعه روی این جراحی انجام شده است. بعضی از آنها نشان دادهاند که پس از عمل، مقدار بعضی مواد مرتبط با آلزایمر، مانند آمیلوئید بتا و پروتئین تاو، در مایع مغز کاهش پیدا کرده و بعضی بیماران در تستهای حافظه و توجه کمی بهتر شدهاند. با این حال، بیشتر این مطالعات تعداد کمی بیمار داشتهاند و روش انجام آنها به اندازه مطالعات بزرگ و دقیق پزشکی قابل اعتماد نبوده است.
یک سؤال مهم هنوز بیپاسخ است: آیا این بهبودها ماندگار هستند یا نه؟ بعضی پزشکان گزارش کردهاند که ممکن است تعدادی از بیماران پس از مدتی دوباره بدتر شوند. دانشمندان همچنین هنوز دقیقاً نمیدانند چرا برخی بیماران خیلی سریع بعد از عمل بهتر میشوند. علاوه بر این، نباید فراموش کرد که این یک عمل جراحی است و مانند هر جراحی دیگری میتواند خطرهایی مانند عفونت، خونریزی یا آسیب به عصبهای گردن داشته باشد.
به همین دلیل، پزشکان هنوز این روش را درمان قطعی آلزایمر نمیدانند. تحقیقات بزرگتر در چند کشور در حال انجام است تا مشخص شود آیا این جراحی واقعاً میتواند روند بیماری را تغییر دهد یا فقط برای مدتی علائم را بهتر میکند. فعلاً بهترین نگاه این است که dcLVA را یک روش جالب و امیدوارکننده اما آزمایشی بدانیم؛ یعنی تا زمانی که نتایج مطالعات بزرگ و دقیق منتشر نشده، نباید آن را یک درمان ثابتشده برای آلزایمر تصور کرد.
منبع: {+}
🆔 @HR1Ghadam
.
💢 تصادفات جادهای؛ یکی از بزرگترین علل مرگ زودرس در جهان
✍️ امیرعلی سهرابپور
بر اساس یک مطالعه جدید منتشرشده در مجلهThe Lancet Public Health، در سال ۲۰۲۳ نزدیک به ۵۱ میلیون نفر در سراسر جهان بر اثر حوادث جادهای آسیب دیدند و حدود ۱.۳۴ میلیون نفر جان خود را از دست دادند. این آمار نشان میدهد که آسیبهای ناشی از تصادفات همچنان یکی از مهمترین علل مرگ زودرس و ناتوانی در جهان هستند.
تصادفات جادهای بهویژه برای جوانان یک بحران جدی محسوب میشود. این حوادث علت اصلی مرگ در افراد ۱۰ تا ۳۹ ساله در جهان بودند و در کودکان ۵ تا ۹ ساله دومین علت مرگ به شمار میرفتند.
بررسیها نشان داد که بار مرگ ناشی از تصادفات در کشورهای فقیر و کمدرآمد بسیار بیشتر است. میزان مرگومیر ناشی از آسیبهای جادهای در کشورهای کمدرآمد تقریباً ۶ برابر کشورهای پردرآمد است و بیش از ۹۰ درصد مرگهای ناشی از تصادفات در کشورهای با درآمد پایین و متوسط رخ میدهد.
بیشترین موارد آسیب و مرگ ناشی از تصادفات وسایل نقلیه موتوری بود. با وجود پیشرفتهای جهانی در کاهش مرگومیر جادهای، روند کاهش در همه کشورها یکسان نبوده است. بسیاری از کشورها طی دهه گذشته توانستهاند میزان مرگ ناشی از تصادفات را کاهش دهند، اما برخی کشورها مانند ایالات متحده آمریکا شاهد افزایش قابل توجه (۱۳.۲ درصدی) در مرگومیر ناشی از آسیبهای جادهای بودهاند.
این یافتهها نشان میدهد که تصادفات جادهای فقط یک مشکل حملونقل نیست، بلکه یک مسئله مهم سلامت عمومی است و نیازمند اقداماتی مانند بهبود ایمنی جادهها، اجرای قوانین ترافیکی، کاهش سرعتهای خطرناک، افزایش استفاده از کمربند ایمنی و کلاه ایمنی، و تقویت مراقبتهای اورژانسی است.
🆔 @HR1Ghadam
.
💢 هوش مصنوعی در پزشکی؛ دستیار مفید یا منبع خطر اطلاعات نادرست؟
✍️ امیرعلی سهرابپور
با گسترش استفاده از هوش مصنوعی، میلیونها نفر برای دریافت توصیههای پزشکی و سلامت به چتباتهایی مانند ChatGPT مراجعه میکنند. شرکت OpenAI اعلام کرده است که بیش از ۲۳۰ میلیون نفر در سراسر جهان هر هفته از این ابزار برای موضوعات مرتبط با سلامت و تندرستی استفاده میکنند. در شرایطی که سیستمهای سلامت با کمبود نیرو و افزایش تقاضا مواجه هستند، هوش مصنوعی به دلیل دسترسی آسان، سرعت بالا و هزینه کم جذاب به نظر میرسد؛ اما شواهد جدید نشان میدهد که این ابزارها گاهی اطلاعات نادرست یا حتی خطرناک ارائه میکنند.
مطالعات نشان دادهاند که چتباتهای هوش مصنوعی ممکن است در پاسخ به پرسشهای پزشکی، علائم هشداردهنده را نادیده بگیرند، توصیههای ناایمن ارائه دهند یا بیش از حد اطمینانبخش باشند. برای مثال، برخی مدلها در پاسخ به سؤالات پزشکی، توصیههای نادرستی مانند دادن آب به نوزادان یا کماهمیت جلوه دادن علائمی مانند سوزش سر دل بدون توجه به سابقه بیمار ارائه کردهاند. همچنین بررسی خلاصههای جستوجوی تولیدشده توسط هوش مصنوعی گوگل، اطلاعات نادرستی درباره بیماریهایی مانند سرطان پانکراس و آزمایشهای عملکرد کبد نشان داده است.
حوزه سلامت روان یکی از بخشهایی است که استفاده از چتباتها در آن بهسرعت در حال افزایش است. نبود نوبت انتظار، امکان استفاده ۲۴ ساعته، هزینه پایین و کاهش ترس از مراجعه به متخصص باعث شده بسیاری از افراد برای حمایت روانی به این ابزارها مراجعه کنند. با این حال، یک مطالعه که عملکرد درمانگران متخصص را با چند چتبات مقایسه کرد، نشان داد چتباتها در مواجهه با افکار خودکشی عملکرد ضعیفی دارند و اغلب نمیتوانند کاربران را به منابع کمک فوری هدایت کنند.
یکی از مشکلات اصلی هوش مصنوعی این است که این سیستمها واقعاً «درک پزشکی» ندارند، بلکه بر اساس الگوهای موجود در دادهها پاسخ تولید میکنند. به همین دلیل ممکن است اطلاعات غلط را تکرار کنند یا حتی بیماریها و آزمایشهای غیرواقعی را مطرح کنند. در یک مطالعه، مدلهای مختلف هوش مصنوعی در شرایطی که اطلاعات ساختگی در سؤال پزشکی وارد شده بود، در ۵۰ تا ۸۳ درصد موارد دچار «توهم هوش مصنوعی» شدند و اطلاعات غیرواقعی تولید کردند.
با وجود این محدودیتها، هوش مصنوعی میتواند در آینده نقش مهمی در حمایت از بیماران و کاهش فشار بر سیستمهای درمانی داشته باشد. برخی ابزارهای تخصصی سلامت روان نتایج امیدوارکنندهای نشان دادهاند و ابزارهای جدیدی مانند ChatGPT Health با هدف ارائه راهنمایی شخصیسازیشده توسعه یافتهاند. اما ارزیابیهای ایمنی نشان دادهاند که حتی این ابزارهای جدید ممکن است در شرایط اورژانسی، شدت بیماری را کمتر از واقعیت ارزیابی کنند و باعث تأخیر در مراجعه پزشکی شوند.
هوش مصنوعی میتواند یک ابزار کمکی ارزشمند باشد، اما هنوز جایگزین پزشک نیست. برای استفاده ایمن از این فناوری، نیاز به قوانین نظارتی، ارزیابیهای دقیق، آموزش عمومی و اطلاعرسانی درباره محدودیتهای آن وجود دارد تا هوش مصنوعی به جای آسیب رساندن، به بهبود مراقبتهای سلامت کمک کند.
منبع: {+}
🆔 @HR1Ghadam
.
💢 دانستنیهای کبدچرب
✍️ امیرعلی سهرابپور
کبد چرب یکی از شایعترین بیماریهای کبدی در دنیاست و در سالهای اخیر بهدلیل افزایش چاقی، کمتحرکی، دیابت و الگوی غذایی نامناسب، شیوع آن بسیار بیشتر شده است. در بسیاری از افراد، کبد چرب در مراحل اولیه علامتی ندارد و ممکن است فقط بهصورت اتفاقی در آزمایش یا سونوگرافی دیده شود؛ اما همین بیعلامت بودن باعث میشود اهمیت آن دستکم گرفته شود. آگاهی درباره کبد چرب مهم است، چون این بیماری فقط یک یافته ساده نیست و میتواند نشانهای از بههمخوردن سلامت متابولیک بدن باشد.
اگر کبد چرب کنترل نشود، در بخشی از بیماران ممکن است به التهاب کبد، فیبروز، سیروز و حتی در مواردی سرطان کبد منجر شود؛ علاوه بر این، با افزایش خطر سکتههای قلبی و مغزی و عوارض متابولیک نیز همراه است. شناخت زودهنگام، اصلاح سبک زندگی، کنترل وزن، فعالیت بدنی منظم و پیگیری پزشکی در افراد در معرض خطر، نقش مهمی در پیشگیری از پیشرفت بیماری و کاهش عوارض بالقوه آن دارد. افزایش آگاهی عمومی درباره کبد چرب یک گام کلیدی برای پیشگیری مؤثر و حفظ سلامت بلندمدت است.
🆔 @hr1ghadam
.
💢 مردم جهان بیشتر عمر میکنند، اما سالهای بیشتری را با بیماری میگذرانند
✍️ امیرعلی سهرابپور
یک مطالعه جدید منتشرشده در مجله The Lancet Public Health نشان میدهد که افزایش طول عمر انسانها الزاماً به معنای سالمتر شدن دوران زندگی نیست. در سه دهه گذشته، امید به زندگی در جهان بهطور چشمگیری افزایش یافته، اما فاصله بین «سالهای زندگی» و «سالهای زندگی سالم» بیشتر شده است.
بر اساس این گزارش، امید به زندگی در جهان از ۶۴.۶ سال در سال ۱۹۹۰ به ۷۳.۸ سال در سال ۲۰۲۳ رسیده است. همچنین امید به زندگی سالم (یعنی تعداد سالهایی که فرد بهطور متوسط بدون بیماری جدی و ناتوانی زندگی میکند) از ۵۵.۹ سال به ۶۳.۱ سال افزایش یافته است. اما همزمان، فاصله بین این دو شاخص که نشاندهنده سالهای زندگی همراه با بیماری یا ناتوانی است، از ۸.۸ سال به ۱۰.۷ سال افزایش پیدا کرده است.
به بیان ساده، انسانها اکنون بیشتر عمر میکنند، اما بخش بیشتری از این سالهای اضافهشده با مشکلاتی مانند دردهای مزمن، کاهش توانایی حرکتی، افسردگی، اضطراب، کاهش شنوایی، زمینخوردن و سایر بیماریهای مزمن همراه است. در سال ۲۰۲۳، مردم جهان بهطور متوسط ۱۴.۵ درصد از طول عمر خود را در وضعیت سلامت نامطلوب سپری کردند؛ این رقم در سال ۱۹۹۰ حدود ۱۳.۶ درصد بود.
این مطالعه همچنین نشان داد که زنان در تمام مناطق جهان معمولاً بیشتر از مردان عمر میکنند، اما سالهای بیشتری را نیز با بیماری و محدودیتهای سلامت سپری میکنند. فاصله سالهای زندگی با سلامت مطلوب در زنان در سال ۲۰۲۳ بهطور متوسط ۱۲.۱ سال بود، در حالی که برای مردان ۹.۳ سال گزارش شد.
بخش بزرگی از سالهای زندگی همراه با بیماری ناشی از مشکلاتی است که معمولاً مستقیماً باعث مرگ نمیشوند، اما کیفیت زندگی را کاهش میدهند. بیماریهای اسکلتیعضلانی (مانند کمردرد)، اختلالات افسردگی و اضطراب، کاهش شنوایی مرتبط با سن، زمینخوردن و سایر بیماریهای مزمن، در مجموع ۵۷.۴ درصد از سالهای زندگی ناسالم در جهان را تشکیل میدهند.
خبر خوب این است که بسیاری از این مشکلات قابل پیشگیری یا قابل کنترل هستند. کنترل دقیق فشار خون، قند خون، وزن بدن، ترک سیگار، درمان مشکلات سلامت روان، پیشگیری از سقوط سالمندان، حفظ فعالیت فیزیکی و تقویت عضلات میتواند سالهای سالم زندگی را افزایش دهد.
هدف سلامت فقط افزایش تعداد سالهای زندگی نیست؛ هدف این است که افراد در سنین بالا همچنان مستقل، فعال و قادر به انجام فعالیتهای مورد علاقه خود باشند. افزایش طول عمر زمانی یک موفقیت واقعی است که با افزایش «سلامتِ عمر» همراه شود، نه فقط افزایش تعداد سالهای زندگی.
🆔 @HR1Ghadam
.
💢 آلودگی هوا؛ تهدیدی جدی برای سلامت کودکان
✍️ امیرعلی سهرابپور
یک مطالعه جدید که در مجله eClinicalMedicine منتشر شده، نشان میدهد آلودگی هوا بهویژه دیاکسید نیتروژن (NO₂) نقش مهمی در بیماری آسم کودکان دارد. پژوهشگران با استفاده از دادههای مطالعه جهانی بار بیماریها (GBD 2023)، اثر مواجهه با NO₂ را در کودکان و جوانان زیر ۲۰ سال در ۲۰۴ کشور طی سالهای ۱۹۹۰ تا ۲۰۲۳ بررسی کردند. بر اساس این مطالعه، در سال ۲۰۲۳ آلودگی ناشی از NO₂ باعث ایجاد حدود ۲۳۳ هزار سال زندگی همراه با ناتوانی ناشی از آسم کودکان در جهان شده است.
آلودگی هوا شامل ذرات و گازهای مضری مانند اکسیدهای نیتروژن، مونوکسید کربن، دیاکسید گوگرد، ازن و ذرات معلق ریز (PM2.5) است. بخش عمده این آلودگی از سوختهای فسیلی، فعالیتهای صنعتی، خودروها، آتشسوزیها و برخی فعالیتهای کشاورزی و سوزاندن زباله ایجاد میشود. آلودگی هوای داخل خانه نیز، بهویژه در کشورهای کمدرآمد و متوسط، به دلیل استفاده از سوختهای جامد برای پختوپز و گرمایش، همچنان یک مشکل بزرگ است.
کودکان نسبت به آلودگی هوا آسیبپذیرتر هستند، زیرا سریعتر از بزرگسالان نفس میکشند و نسبت به وزن بدنشان هوای بیشتری وارد ریه میکنند. همچنین اندامهای در حال رشد آنها در برابر التهاب و آسیب حساستر است. قرار گرفتن در معرض آلودگی هوا با مشکلاتی مانند کاهش عملکرد ریه، بیماریهای آلرژیک، اختلالات تکامل عصبی، کاهش بهره هوشی، اختلال خواب، افزایش خطر سرطانهای کودکان و بیماریهای مزمن در بزرگسالی مرتبط دانسته شده است. حتی شواهدی وجود دارد که ذرات آلاینده مانند کربن سیاه میتوانند از دوران بارداری به جنین برسند.
پژوهشگران تأکید میکنند کاهش آلودگی NO₂ تا حد ممکن میتواند خطر جهانی آسم کودکان را حدود ۴.۶۷ درصد کاهش دهد. سازمانهای بینالمللی نیز خواستار سیاستهای جدیتر برای کاهش مصرف زغالسنگ، نفت و گاز، توسعه حملونقل پاک و بهبود کیفیت هوای داخل ساختمانها شدهاند.
با این حال، نمونههایی از موفقیت وجود دارد. مکزیک با توسعه حملونقل عمومی و کاهش آلایندگی خودروها توانسته میزان بسیاری از آلایندهها را کاهش دهد. همچنین در چین، اجرای برنامههای کنترل آلودگی هوا در سالهای ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۹ باعث کاهش قابل توجه PM2.5 شد؛ هرچند در سالهای اخیر این روند کند شده است.
آلودگی هوا فقط یک مشکل زیستمحیطی نیست؛ بلکه یک بحران سلامت کودکان است. کاهش آلودگی هوا همزمان میتواند از سلامت نسل آینده محافظت کند و به کاهش تغییرات اقلیمی کمک کند. همانطور که سازمان جهانی بهداشت تأکید کرده است: کودکان برای داشتن هوای سالم، کاملاً به تصمیمها و اقدامات بزرگسالان وابستهاند.
منبع: {+}
🆔 @HR1Ghadam
.
جهش قیمت سوخت، فروش خودروهای برقی را به رکوردی تاریخی رساند
✍️ امیرعلی سهرابپور
افزایش قیمت بنزین و گازوئیل در پی تنشها و درگیریهای اخیر در خاورمیانه، بازار خودروهای برقی را وارد مرحلهای تازه کرده است. آژانس بینالمللی انرژی (IEA) در تازهترین گزارش خود اعلام کرده که فروش خودروهای برقی در سهماهه دوم سال ۲۰۲۶ نسبت به سهماهه نخست سال، ۳۵ درصد افزایش یافته و در ۵۰ کشور جهان به بالاترین میزان ثبتشده تاکنون رسیده است.
به گفته این نهاد بینالمللی، افزایش هزینه سوخت باعث شده بسیاری از خریداران، هنگام تعویض خودروی خود، گزینههای برقی را بیش از گذشته مورد توجه قرار دهند. هزینه پایینتر شارژ در مقایسه با سوختهای فسیلی، هزینه کمتر نگهداری و تعمیرات، و نگرانی از نوسانات بازار نفت، از مهمترین عواملی هستند که تقاضا برای خودروهای برقی را افزایش دادهاند.
کارشناسان معتقدند بحرانهای ژئوپلیتیکی معمولاً بازار انرژی را با شوک مواجه میکنند و افزایش قیمت نفت و فرآوردههای نفتی، رفتار مصرفکنندگان را تغییر میدهد. در چنین شرایطی، خودروهای برقی نهتنها به دلیل مزایای زیستمحیطی، بلکه بهعنوان راهکاری برای کاهش هزینههای روزمره خانوادهها مورد استقبال قرار میگیرند.
بر اساس گزارش آژانس بینالمللی انرژی، این رشد تنها به چند کشور محدود نبوده و در بسیاری از بازارهای بزرگ و کوچک جهان مشاهده شده است. ثبت رکورد فروش در ۵۰ کشور نشان میدهد که خودروهای برقی از مرحله یک فناوری نوظهور عبور کرده و به یکی از گزینههای اصلی بازار خودرو تبدیل شدهاند.
این گزارش همچنین تأکید میکند که در کنار افزایش قیمت سوخت، توسعه زیرساختهای شارژ، عرضه مدلهای متنوعتر با قیمتهای رقابتی و حمایتهای دولتی از خرید خودروهای برقی نیز در رشد بازار نقش مهمی داشتهاند. در بسیاری از کشورها، خودروسازان نیز سرمایهگذاری گستردهای برای تولید خودروهای برقی انجام دادهاند و رقابت میان برندها باعث شده محصولات جدید با برد حرکتی بیشتر و قیمت مناسبتر وارد بازار شوند.
آژانس بینالمللی انرژی پیشبینی میکند در صورتی که قیمت سوختهای فسیلی همچنان بالا باقی بماند و سیاستهای حمایتی دولتها ادامه پیدا کند، روند رشد فروش خودروهای برقی در نیمه دوم سال نیز ادامه خواهد یافت. این موضوع میتواند سهم خودروهای برقی از بازار جهانی خودرو را بیش از گذشته افزایش دهد و وابستگی بسیاری از کشورها به سوختهای فسیلی را کاهش دهد.
منبع: آژانس بینالمللی انرژی (IEA)، گزارش Electric Car Markets in a Time of Uncertainty، منتشرشده در ۳۰ ژوئیه ۲۰۲۶.
🆔 @HR1Ghadam
.
💢 کتابهای کودکان درباره دانشمندان ممکن است ناخواسته انگیزه بچهها را کم کنند
✍️ امیرعلی سهرابپور
یک مطالعه جدید نشان داده است که بسیاری از کتابهای زندگینامهای کودکان درباره دانشمندان، به جای اینکه علم را برای همه دستیافتنی نشان دهند، گاهی این پیام را منتقل میکنند که دانشمند شدن نیاز به استعداد ذاتی یا علاقهای دارد که از کودکی وجود داشته باشد. پژوهشگران ۴۲۲ کتاب پرفروش کودکان درباره دانشمندان را بررسی کردند و داستان زندگی بیش از ۱۳۰۰ دانشمند را تحلیل کردند.
نتایج نشان داد بیشتر این کتابها دانشمندان را افرادی معرفی میکنند که از همان کودکی عاشق علم بودهاند؛ در حالی که تحقیقات انگیزشی نشان میدهد علاقه میتواند در طول زمان شکل بگیرد. همچنین در رشتههایی مثل فیزیک، مهندسی و علوم کامپیوتر، موفقیت دانشمندان بیشتر به «استعداد ذاتی» نسبت داده شده بود؛ پیامی که ممکن است بعضی کودکان را از این حوزهها دور کند.
نکته جالب دیگر این بود که داستان زندگی زنان دانشمند در این کتابها بیشتر به «تلاش و سختکوشی زیاد» نسبت داده میشد، در حالی که درباره مردان دانشمند بیشتر بر توانایی و استعداد علمی تأکید میشد. به عبارت دیگر، این پیام ناخواسته منتقل میشد که زنان برای موفقیت در علم باید بیشتر از دیگران تلاش کنند، نه اینکه مانند مردان به دلیل توانایی و استعداد خود موفق شده باشند.
پیام پژوهشگران این است که بهتر است داستان دانشمندان فقط درباره «نابغههایی که از ابتدا متفاوت بودند» نباشد؛ بلکه نشان دهد دانشمندان هم یاد گرفتهاند، اشتباه کردهاند، شکست خوردهاند و علاقه و توانایی خود را در طول مسیر ساختهاند.
منبع: {+}
🆔 @HR1Ghadam
.
Today - Senator Moreno presses Anthony Fauci over the public's treatment during COVID: "Who the f*** do you think you were for doing that?!"
🆔 @HR1Ghadam
.
⭕️ اینترنت ماهوارهای استارلینک فعالیت خود را در عراق آغاز کرد
استارلینک، سرویس اینترنت ماهوارهای اسپیسایکس، فعالیت رسمی خود را در عراق آغاز کرد. این سرویس پس از دریافت مجوز از دولت عراق و کمیسیون ارتباطات و رسانههای این کشور در اختیار کاربران عراقی قرار گرفته است.
مقامهای عراق میگویند هدف از راهاندازی استارلینک، افزایش دسترسی به اینترنت بهویژه در مناطق دورافتاده و کمبرخوردار و همچنین حمایت از برنامه تحول دیجیتال این کشور است. به گفته آنها، این سرویس میتواند کیفیت اتصال را در مناطقی که پوشش مناسبی ندارند، بهبود دهد.
عراق با این اقدام به جمع کشورهای خاورمیانهای تحت پوشش استارلینک از جمله بحرین، قطر، عمان، اردن، یمن و کویت پیوست. استارلینک با استفاده از هزاران ماهواره مدار پایین زمین، اینترنت را بدون نیاز به زیرساختهای سنتی زمینی ارائه میکند.
/کانال استارتاپ٣۶٠
🆔 @HR1Ghadam
.
+1
💢 تغییر نگاه جهان به دو ابرقدرت؛ چین جلوتر از آمریکا؟
یک نظرسنجی جدید از مرکز پژوهشی Pew نشان میدهد که در بسیاری از کشورهای جهان، تصویر چین در افکار عمومی بهتر از آمریکا ارزیابی شده است. در ۲۵ کشور از ۳۶ کشور بررسیشده، افراد بیشتری دیدگاه مثبتتری نسبت به چین نسبت به ایالات متحده داشتهاند. {+}
این تغییر فقط داستان «محبوبتر شدن چین» نیست؛ بخشی از آن به کاهش اعتماد به سیاست خارجی آمریکا، اختلافات با متحدان و تغییر برداشت مردم از نقش دو کشور در جهان مربوط میشود. همزمان، چین با سرمایهگذاری گسترده اقتصادی، زیرساختی و دیپلماتیک توانسته نفوذ خود را در بسیاری از مناطق افزایش دهد. {+}
اما محبوبیت جهانی الزاماً به معنای پذیرش مدل سیاسی یا ارزشهای یک کشور نیست. رقابت اصلی میان پکن و واشنگتن فقط در اقتصاد و فناوری نیست؛ در میدان «قدرت نرم» و تصویر جهانی نیز وارد مرحله تازهای شده است. {+}
🆔 @HR1Ghadam
.
Repost from عبداله باباخانی ، یادداشت های تخصصی انرژی
محاصره دریایی روزانه حدود ۳۳۵ تا ۳۹۶ میلیون دلار به تجارت کشور صدمه میزند.
در ۱۰ روز گذشته صدمه اقتصادی حدود ۴ میلیارد دلار بوده است.
✍️ عبداله باباخانی
محاصره بنادر ایران فقط به معنای توقف نفتکشها نیست؛ بخش بزرگی از صادرات غیرنفتی، واردات مواد اولیه، کالاهای اساسی و تجهیزات صنعتی نیز از مسیر دریا انجام میشود.
هر روز محاصره کامل بنادر ایران میتواند حدود ۲۱۰ تا ۲۵۳ میلیون دلار از جریان صادرات و حدود ۱۲۷ تا ۱۴۳ میلیون دلار از جریان واردات را متوقف کند.
متن کامل و نحوه محاسبه را در وبلاگ تخصصی انرژی میتوانید مطالعه کنید.
https://open.substack.com/pub/abdolahbabakhani/p/471?r=8m4lc0&utm_medium=ios
Repost from Scientometrics
+1
سازمان بهداشت جهانی، برای اولین بار برآورد جهانی بقای سرطان پستان را در هر ۱۹۴ کشور عضو منتشر کرده است.
بر اساس مطالعه جدید منتشرشده در Nature Medicine (لینک)، میزان بقای خالص ۵ ساله سرطان پستان در سراسر جهان اختلاف بسیار زیادی دارد. به طوری که این رقم در کشورهای کمدرآمد حدود ۴۲٪ و در کشورهای پردرآمد حدود ۸۸٪ است. در سطح منطقهای نیز، میانه بقای ۵ ساله از حدود ۳۹٪ در منطقه آفریقا تا ۸۸/۵٪ در منطقه آمریکا متغیر است.
نویسندگان این پژوهش با استفاده از دادههای ثبت سرطان و مطالعات بینالمللی (از جمله CONCORD، SURVCAN، NORDCAN و ABC-DO)، وضعیت بقای سرطان پستان را در سالهای ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۱ برای تمام کشورهای عضو WHO تخمین زدهاند.
این اختلافها بازتابدهنده تفاوتهای عمیق در زمینه تشخیص زودهنگام، دسترسی به درمانهای استاندارد، داروهای ضدسرطان، رادیوتراپی و زیرساختهای ثبت سرطان هستند. نکته مهم این مطالعه این است که برای نخستین بار یک خط پایه جهانی (global benchmark) را برای پایش هدف «ابتکار جهانی سرطان پستان WHO» فراهم کرده است. هدفی که به دنبال کاهش مرگومیر سرطان پستان به میزان ۲/۵٪ در سال تا ۲۰۴۰ است.
در منطقه مدیترانه شرقی که میانه بقای ۵ ساله بیماران در آن ۶۱٪ است و ۱۶ کشور از ۲۱ کشور (۷۶/۲٪) کاملا فاقد داده هستند، ایران جزو معدود کشورهایی است که یک تخمین آماری واحد از دادههای بقا برای آن در دسترس است و میزان بقای ۵ ساله بیماران در آن بین ۵۴/۲ درصد ( بین ۳۸/۷ تا ۶۸/۷ بر اساس مطالعه SURVCAN-3 برگرفته از منطقه گلستان) برآورد شده است.
این آمار، ایران را همتراز با پاکستان و سودان (۵۰ تا ۵۹٪)، بالاتر از سومالی (۲۹/۹٪)، جیبوتی (۳۶٪)، افغانستان و یمن (۴۰ تا ۴۹٪)، اما پایینتر از کشورهایی مانند مصر، عراق، مراکش، لیبی و سوریه (۶۰ تا ۶۹٪)، بحرین، اردن، کویت، عمان، عربستان سعودی و تونس (۷۰ تا ۷۹٪) و در نهایت امارات و قطر (۸۰ تا ۸۹٪) قرار میدهد.
تصاویر پست یکی مربوط به وضعیت ثبت داده در کشورها و دیگری مربوط به وضعیت داده های بقای سرطان پستان است.
مهم: در مورد سرطان پستان و غربالگری (لینک)
سرطان پستان شایعترین سرطان در میان زنان ایران و جهان است. بر اساس آخرین آمارهای ملی، بروز خام سرطان پستان در ایران ۴۷/۷ مورد در هر ۱۰۰ هزار زن است و سالانه بیش از ۱۹ هزار مورد جدید از این بیماری در کشور ثبت میشود؛ به عبارتی، روزانه بیش از ۵۰ زن و بهطور میانگین حدود دو نفر در هر ساعت با تشخیص سرطان پستان مواجه میشوند.
سرطان پستان حدود ۲۶ درصد از کل سرطانهای زنان ایرانی را تشکیل میدهد.
اگر این بیماری در مراحل اولیه شناسایی شود، شانس درمان کامل آن بیش از ۹۰ درصد خواهد بود. تشخیص زودهنگام، درمان را سادهتر، کمهزینهتر و مؤثرتر میکند و میتواند از بروز عوارض جسمی و روحی شدید جلوگیری کند.
انجام ماموگرافی دورهای از سن ۴۰ سالگی هر یک تا دو سال تا حدود ۷۴ سالگی، از روشهای مؤثر در شناسایی زودهنگام این بیماری است. ماموگرافی دقیقترین روش برای کشف تودههای کوچک پستان است؛ تودههایی که هنوز در معاینه دستی قابل لمس نیستند و شناسایی آنها در این مرحله، درمان را سریعتر و آسانتر میسازد.
@Scientometric
