Ormilitarism

Ukrayna Silahlı Qüvvələrinin S-200V zenit-raket kompleksinə aid 5V28 raketinin buraxılışı. Ukrayna bu raketi yerüstü hədəflərə zərbələr üçün yenidən uyğunlaşdırıb. 2023–2024-cü illərdə Ukrayna onları dəfələrlə ballistik raket kimi Rusiya ərazisinə zərbələr üçün istifadə edib, lakin tətbiqlərin böyük əksəriyyəti uğursuz olub. Əgər kadrlar arxiv deyilsə, yerüstü hədəf üzrə nəzəri maksimum uçuş məsafəsi 600 km-ə qədər olan 5V28 raketi 30 iyun tarixində Moskva vilayətində vurulan hədəf üçün mümkün namizədlərdən biri hesab olunur. Xatırladaq ki, həmin vaxt Müdafiə Nazirliyi “uzun mənzilli operativ-taktiki raketin” ələ keçirildiyini bildirmişdi və onun düşdüyü yerdə S-200 raketlərinin əvvəlki zərbələrinə xas olan çox böyük bir krater yaranmışdı.

Ukraynanın hava hücumundan müdafiəsinin Kiyevə edilən son 4 raket zərbəsi zamanı ballistik hədəflərə qarşı fəaliyyəti ilə bağlı statistika təqdim olunub. Görünür ki, 2 iyul hücumu zamanı mövcud olan son PAC-3 tutucu raket ehtiyatları istifadə edilib və artıq hətta kiçik ballistik zərbələr belə müntəzəm olaraq buraxılır. Üstəlik, bu hədəflərin hamısı “İskəndər” kimi çətin tutulmayan raketlər də deyil. İndi Ukrayna Silahlı Qüvvələri ABŞ və ya digər ölkələrdən növbəti zenit raketləri tədarük edilənə qədər məhdud imkanlarla fəaliyyət göstərmək məcburiyyətində qalacaq. Bu vəziyyətin İran müharibəsinin nəticəsində olduğu qeyd olunur.

Yeni Qahirədə inşa edilmiş, ölçülərinə görə olduqca iri olan Misir Müdafiə Nazirliyinin mərkəzi kompleksinin açılışına dair video yayımlanıb. Bu kompleks daha çox “Oktagon” (State Strategic Command Center, The Octagon) kimi tanınır. Bildirilir ki, kompleksin sahəsi ABŞ-ın Pentaqon binasının sahəsindən səkkiz dəfə böyükdür.

VM versiyalar digərlərindən fərqli olaraq balistik hipersəs hədəfləri vurmaq üçün nəzərdə tutulub.

Misirin Yeni Qahirə şəhərində yerləşən “Oktagon” (State Strategic Command Center) kimi tanınan yeni nəhəng Müdafiə Nazirliyi kompleksinin açılışı zamanı Misir ordusunun silahlanmasında olan Rusiya istehsalı S-300VM “Antey-2500” zenit-raket sistemi, həmçinin Ka-52 helikopteri nümayiş etdirilib. Misir 2015–2017-ci illərdə S-300VM zenit-raket sisteminin bir alay komplektini (üç divizion) əldə edib.

6 il keçdi. Elə bil dünən olmuşdu. Allah rəhmət eləsin !

Sammitin nəticəsi dərhal təyyarələrin verilməsi deyil, çətin və uzun danışıqlar prosesinin başlanmasıdır. Vaşinqton və Ankara S-400-lərin taleyini həll etməli, hüquqi prosedurları keçməli, Konqresin müqavimətini aşmalı və sənaye şərtlərini razılaşdırmalıdır. F-35 məsələsi rəsmi olaraq “dondurulmuş” mərhələdən çıxarılaraq aktiv strateji danışıqlar mərhələsinə keçib və burada hər iki tərəf öz texnoloji və geosiyasi maraqlarını müdafiə edəcək. Bu vəziyyətdə Rusiyanın maraqları baxımından vəziyyət ikimənalıdır. Bir tərəfdən, NATO üzvü olan bir ölkənin Hərbi Hava Qüvvələrinin güclənməsi arzuolunan deyil. Digər tərəfdən, kifayət qədər effektiv sayılan 4 divizion S-400 sisteminin geri qaytarılması Rusiya üçün faydalı ola bilər. Lakin Vaşinqtonun buna imkan verməməyə çalışacağı ehtimal olunur. S-400-lərin üçüncü ölkəyə verilməsi də suallar doğurur: məsələn, S-300 təcrübəsi olan Yunanıstana verilməsi Türkiyə daxilində narazılıq yarada bilər, bahalı sistemlərin ləğv edilməsi isə iqtisadi baxımdan məntiqli deyil. Bu səbəbdən Rusiyanın dolayı təsiri vəziyyəti daha da mürəkkəbləşdirir.

ABŞ Konqresi tələb edir ki, Vaşinqton Türkiyənin artıq S-400-lərə sahib olmadığını və onları istifadə etmədiyini təsdiqləsin. Əgər komplekslər Türkiyədə qalarsa, Konqres F-35 tədarükünün bərpasına qarşı çıxacaq. Türkiyənin F-35 proqramına qayıtması bir neçə ssenari üzrə mümkündür. Ən real və Vaşinqton üçün daha sadə variant Ankaranın yalnız alıcı kimi, FMS (Foreign Military Sales) çərçivəsində iştirakı ola bilər. Bu halda Türkiyə təyyarələri əldə edər, lakin texnologiyalara çıxışı məhdudlaşdırılar və F-35-in görünməzlik xüsusiyyətləri ilə bağlı məlumat sızması riski azaldılar. Bu planın həyata keçirilməsi ciddi siyasi müqavimətlə üzləşə bilər. ABŞ Konqresində bir çoxları Ankaraya “güzəşt” edilməsinin əleyhinədir. İsrailin baş naziri də belə bir addımın Yaxın Şərqdə İsrailin hərbi üstünlüyünə risk yarada biləcəyini bildirərək açıq şəkildə mənfi mövqe nümayiş etdirib. NATO daxilində də birlik yoxdur, xüsusilə Türkiyə ilə Yunanıstan arasındakı gərginlik səbəbindən.

Əvvəllır Ukrayna gəmiləri trumlardan ( gəmi anbarı ) hədəf alırdısa indi mostikdən ( idarəetmə qülləsi) hədəf alır.

Krım ətrafında vurulan gəmilərin sayının 80-ə çatdığı deyilir.

ABŞ-ın iki aviadaşıyıcısının İran sahillərinə qeyri-adi dərəcədə yaxın məsafədə — raketlərin çata biləcəyi zonada müşahidə olunduğu bildirilir.

Trampın yeni Air Force One təyyarəsində əsas raketdən müdafiə sistemləri yoxdur. Qətər tərəfindən hədiyyə edilən Boeing 747-8 tipli yeni Air Force One təyyarəsi əvvəlki versiyada olan qabaqcıl müdafiə əks-tədbirləri ilə təchiz edilməyib. Məhz buna görə Tramp Türkiyədən qayıdarkən təyyarəni qəfil dəyişmək məcburiyyətində qalıb.

Rusiya ilə Çin hərbi sahədə Pekinin ictimai şəkildə etiraf etdiyindən daha sıx əməkdaşlıq edir. Onlar birgə silah layihələrini müzakirə edir, Rusiyanın dron operatorlarını Çində hazırlayır, Ukrayna müharibəsindən əldə olunan döyüş təcrübəsini paylaşır və Starlink sisteminə qarşı mübarizə üsulları, radioelektron maneələr, kiberhücumlar, hətta peyklərə qarşı mümkün hücum variantları üzərində işləyirlər. Bundan əlavə, ABŞ istehsalı hipersəsli və ballistik raketlərə qarşı yönəlmiş qabaqcıl hava və raketdən müdafiə sistemi üzərində də işlədikləri bildirilir. Rusiya Ukraynadan real döyüş təcrübəsi gətirir, Çin isə elektronika, istehsal və texnologiya imkanlarını təmin edir.

ABŞ-ın F110 mühərriklərinin Türkiyəyə satışı irəliləyir. ABŞ Konqresində bu satışla bağlı baxış müddəti etiraz olmadan başa çatıb. Bununla da Ankaranın yerli KAAN döyüş təyyarəsi proqramı üçün bu mühərrikləri əldə etməsinin qarşısındakı hüquqi maneələr aradan qalxıb.

Bu İran-ABŞ münaqişəsi Trumpun cibini doldurmaq statusundan çıxanadək bu barədə paylaşım etməyəcəm.

5 ci gün oldu müəllim yenə çıxdı öz sözünü dedi. 1-2ci gün olacaq yenə deyəcək belə elə.

"İran bizimlə əlaqəyə keçərək vəziyyətlərinin çox pis olduğunu və danışıqları bərpa etmək istədiklərini bildirdilər. Biz bununla razılaşdıq. İran atəşkəsi pozarsa yenə sərt cavab alacaq". - Tramp

“Rostex” bildirir ki, Birləşmiş Aviasiya Korporasiyası (OAK) Rusiya Hərbi-Kosmik Qüvvələrinə növbəti partiya Su-34 qırıcı-bombardmançılarını və Hərbi Dəniz Donanmasının dəniz aviasiyası üçün Su-30SM2 çoxməqsədli qırıcılarını təhvil verib.

Rusiyanın, Avropa hissəsində Ukraynanın qanadlı raket sərf etməyi məqsədəuyğun hesab edə biləcəyi hədəflərin sayı minlərlədir. Belə yanaşma ilə müdafiə qurmaq üçün nə SSRİ, nə də Rusiya tərəfindən istehsal olunmuş bütün qısa mənzilli HHM sistemləri belə kifayət etmir. Bu səbəbdən seçim etmək məcburiyyəti yaranır: hansı obyektlər son mərhələ HHM sistemləri ilə qorunacaq, hansılar isə yox. Bu o deməkdirmi ki, qanadlı raketlərdən müdafiə ümumiyyətlə həll olunmayan məsələdir? Xeyr. Sadəcə həll yolu fərqlidir. Burada son mərhələ müdafiəsi əsas yox, köməkçi rol oynayır. Bununla belə, bəzi neft emalı zavodları və digər vacib obyektlər yenə də müxtəlif hücum vasitələrinə qarşı etibarlı, dairəvi son mərhələ müdafiəsinə malik olmalıdır.