Programming ∀

ITda Infololilar haqida ko’p gapiraman. Ruslarda yaxshi isbotar bilan video chiqibti https://youtu.be/grZHTZhTZTQ Yaqinda shu Vladni “24 yoshda qanday senior bo’lish mumkin” degan videosini ko’rib ko’ngim aynagandi. Bizda ham kop shunday markazlar. Ruslar Yandex, Uber, Top SNG banklardagilarni ayblavoti infoqalloblilda 😃 Yana mani rofl qilmoqchi bo’lasilar trollingda yoki oshirib yuborishda 🙂

Managmentdagilarni tushunolmay o’tib ketsam kerak. “Creative” Trash

Dr. Hammingning lecturelari agar kimgadur qiziq bo'lsa :) https://www.youtube.com/watch?v=AD4b-52jtos&list=PL2FF649D0C4407B30

Boshqa tillardagi static analyzerlarga ham ownershipga o'xshagan implement qilib ko'rish kerak ekan. Rustda juda ajoyib design qilingan ekan. Ownership juda ko'plab References problemlarni oldini oladi.

Nodir Kodirov aka PhD дафтари ҳошиясидаги битиклар sahfasida Phd haqida barcha ma'lumotlarni yozib borayotgan ekanlar. Qoyil ! O'qib anchadan buyon o'zimni qiziqtirgan savollarni ko'piga javob topdim. O'ylaymanki bunday mavzuga qiziquvchilar mavjud va ularga ushbu qo'llanma juda foydali bo'ladi !

Birinchi OOP dasturlash tili chiqganigaham 60 yildan oshdi. Hosh ? o'sha payitda moda bo'lgan procedurial programming o'ldimi ? Yoki bo'lmasam hozirgi loyihalarni hammasi OOP asosida qurilyabtimi ? Yo'q prinsplar rivojlandi va rivojlanib kelayabti to'g'rimi ?. Yoki bo'lmasam. Oldinlari maxsus IDE degan narsa bo'lmagan :) Yana bir misol. Oldinlari Database degan narsa bo'lmagan 😁 1960 yillarda birinchi DBlar dunyo yuzini ko'ra boshlagan :) Hosh engineerlarga nima bo'ldi ? Code yozish osonlashdi, juda ko'p narsalar sodda va osonlashdi. Computerlar hali ham xisoblash mashinalari :) Shunchaki anchagina kuchli. Farqlar asosan quvvatda. Emgomeerlar hali ham engineer. Farqlar faqatgina yechim izlanayotgan muammolarda. Barchasi bosqichma bosqich prioritetlanishda. Oldinlari siz qilayotgan dasturingizda data saqlamoqchi bo'lsangiz o'zingiz DB yozar edingiz xozir tayyorini ishlatasiz. Focus va energiya boshqa tomonga yo'naltiriladi. Bundan 50 yil oldin IDE degan narsani tassavur qilish ancha qiyin masala edi hamma juda minimal muhitda code yozgan :) Xozir codeni asosiy qismini IDE qilib beryabti. Balki kelajakda code yozish muhim bo'lmas. Chunki ko'pincha bu bizga halaqit qiladi :) Hosh eng muhim hulosa o'laroq ayta olamanki. Eng muhimi fundament ! Agar biror engineerning fundental bilimi yaxshi bo'lmasa unda vaqti kelib "chopiladi". Elak ko'tarilganda elakda qolish uchun yetarlicha bilim va tajriba bo'lish kerak. PS: Siz bemalol texnalogiyalarni versus qilishingiz mumkin bu gaplar sohaga rostdan ham qiziquvchilar uchun !

Birinchi OOP dasturlash tili chiqganigaham 60 yildan oshdi. Hosh ? o'sha payitda moda bo'lgan procedurial programming o'ldimi ? Yoki bo'lmasam

Qiziq holat. Ko’pchiligimiz yaxshi manager yoki biznesmanlarni taniymiz. Stiv jobs Elon Musk Bill Gates vaxkazo )) Lekin shularni qilmoqchi bo’lgan narsalarini xaqoqatga aylantirgan insonlar bor. Brain Kernighan (C tilini asoschisi) Linus Torvalds (Linux/git kernel asoschisi) Richard Stevens (TCP/IP) Donald Knuth (Juda ko’plab murakkab algorithmlar asoschisi) Xozirgi texnik taraqqiyot uchun juda katta hissa qo’shgan ko’plab olimlar mavjud. Ularni juda kamchilik insonlar tanishadi. KIchik auditoriya ularning ishlarini taxlil qilishadi. Ha hammaning ham bu narsalarga etibori bo’lmaydi yoki aqli yetmasligi mumkin(bunday deyish ham noto’g’ri) Man bu sohadagi birorta olimning muhlisi emasman. Shaxsiy xayoti ham qiziq emas. Huddi shunday narsani ularning o’zlari ham hohlashadi ko’p holatlarda. Yanayam qiziq tomoni jamiyatning asosiy qismiga biror sohaning juda kuchli mutaxasisi emas balki biznes, sanat vaxkazo insonlari o’rnak qilib ko’rsatiladi. Undan ham yomoni insonlar ham doyim yengil yo’lni tanlashga xaralat qilaveradilar. Bizni sohamizda ham huddi shu axvol. Kitob o’qish, davomiy tajribalar, izlanishlar qilish o’rniga kichikinagina narsani o’rganib olib yuraverishadi sohadagi eng katta qism shunday engineerlardan tashkil topgan. Asosan shular gapirishadi mediada ham. Ko’p tajribali (birnarsani qoyil qilgan) engineerlarning bunday narsalarga vaqti yo’q. Shu sababdan o’zlarining tajriba va fikrlarini ilmiy maqola yoki kitob ko’rinishda bayon qiladilar.

Ashnaqa :)

Hullas practice masalasi mavzuga nisbatan birmuncha murakkab edi. Uyam yetmaganday man biror marotaba ishlab ko'rmagan stackda. Ko'ngilni keng qilib sekin xarkatni boshladim. Boshida birnecha kun qiyin o'tdi. Sababi manda mavzug aloqador faqat o'ta chala va tor nazariy bilimlar bor. Qo'yilgan maqsad esa ko'ringanidan jiddiy va manga boshqa qorong'u bo'lgan mavzularga related. O'zimcha Atlantika oceanidan suzib o'tishni niyat qilganday odamga o'xshab qoldim. Biror kimdan nimadur so'ragim ham kelmayotgan edi. Practice uchun kichik bir softning analogini ishlab chiqishim kerak edi. U softda esa birqancha component va murakkabroq mechanismlar bor. Practicega qaror qabul qilgan kunim dan barcha mechansimlar haqida tanishib chiqdim. Ammo ularni alohida qura olmas edim. Keyin kecha seshanba kuni 2-may sanasida vanihoyat ilk juda oddiy qismni amalga oshirdim. Shuni o'zi juda katta xursandchilik va expirence olib keldi. Shu masalani o'zida bazi savollar javobini topdi. Va jarayon kechgacha davom etdi. Taxminan kechgi 11-12gacha. Ancha mechanismlarni qurib chiqdim. Bugun chorshanba. Taxminan 2 soat ichida hamma mechanismlarni tamomlay oldim. Umumiy xarakatlar natijasida savollarimni aksariga javoblar topildi. Juda ham hursand bo'ldim. Keyin sekin sekin tushnib yeta boshladim. Yillar davomida savollarga jiddiyroq qarab shoshmasdan izlanmaslik. Ushbu masalalarni o'ta murakkab va yechib bo'lmas darajaga olib chiqib qo'ygan ekan. Bunday simulationlar yillar davomida tasir qilgan va ushbu mavularga yaqinlashmasligimga va yuzaki o'qishimga olib kelgan. Xulosa: Qiziqgan mavzuyimda albatta deep dive qilaman tajriba qilaman. Savollarni barchasiga javob topaman ! Toki o'sha mavzuda erkin firk bildirib biror yechim qila olmaydigan darajaga kelgunimcha ! Har nima bo'lganda ham bu muhim. Manda shunday ekan. Sohaga kirishimdan va qiziqishmdan asosiy sabablardan biri savollarimga javob topish. Ishga asosiy matvatsam shu ekan :). Burnoutning sabablaridan biri shu savollarga javob izlamaganlik :)

Bugungi aniq bo'lgan hulosam. So'ngi ikki xafta oralig'ida mani anchadan buyon qiynagan savollar javobini topdim. Bu savollar taxminan 6-7 yildan buyon qiynab kelar edi. Birnecha oylik chala o'qish va 2 haftalik qattiq o'qish va shu payitgacha yeg'ilgan turli tajribalar bilan songi haftadagi qilingan tajriba namunalari natijasida bazi savollar javoblari topila boshladi. Yoshbola uzoq vaqt davomida sevgan o'yinchg'iga xarakat qilib erishgani kabi katta xursandchilik olib keldi. Aslida aytishga arzimaydigan darajada xarakat natijasida shunchalik xursandchilik olib keldi. Yaqin yarim yilda bunchalik xursand bo'lmagan edim. (Bu masala haqida biladigan yaqinlar uchun iltimos spoyler qilib mani noqulay axvolga solmang :). Imkon qadar hissiyotlarsiz bayon qilish kerak nazarimda ) Mavzuga qaytamiz. Eng birinchi muammolardan biri uzoq muddatli burnout davrida ko'p narsalarga qiziqish o'lgan edi. Comfort zone problem desayam bo'ladi :). Hosh bunday vaziyatdan amallab chiqib ketganimdan keyin. O'zimga vada berdimki doyim challenge qilaman ! Ochiq qolgan savollarga javob topish mani hursand qiladi ! Shu maqsadda xarakatlar boshlandi kundalik darslar rejimi sekin sekin joyiga qo'yildi(davom etiyabti jarayon haliyam trash. Lekin ijobiy natijalar bor salgina :) ). Taxminan 10-12 kun shunchaki information qabul qilishlar. Turli resurslarni o'rganib chiqish bilan mashg'ul bo'ldim (ishdan tashqari). Nimadur bo'lib bir inson bilan qoldirilgan suxbatimiz vaqti belgilandi :) Anashu suxbatda. Bir narsani o'rganish xaqida gap ketganda "O'zimdagi savollarni javobini topish va bazi narsalarni yanayam yaxshiroq anglash uchun shu narsani o'rganish va chuqurlashish juda qiziq" Degam manoda gap ketdi. Uyga borganimda esa lampa yondi. Aslida mandayam shunaqaku. Yillardan buyon qiynagan savollar bor. Hali ham CPU qanday ishlar ekan a ? Degan savolarga tayinli javob berolmayman. Degan narsa paydo bo'ldi. Ayniqsa yogliz qolganingizda(WC) Bunday savollar juda ko'p keladida 🤦‍♂️ Hullas yuqoridagi inson aygan gapi yana hayolga keldi :) — Nuu Daaa — Qaysidur manoda manda ham huddi shunday axvol. Qiziqishlar savollar asosida shakillangan hammasi. Balki bularga javob topshim mani hayotda baxtiyor qilar :). Ichimdagi marazcha: — Nima qilasan bularni javobi oddiy mantiqan qaraganda ... shunday. Man: — Fan mantiqga tupuradi ! Marazcha: — Nima qilasan bunday narsalarga umringni ketkazib ! Soqqani qil ! Man: — To'g'ri bular pul keltirmaydi :) Ammo nafs tinchiydi :) Marazcha: — Nima qilasan og'rimagan boshingni og'ritib ! Man: — Savollarga javob muhim, Shunda tinchiyman toki yangilari paydo bo'lmaguncha. Manimcha shularni qilishim kerak. Falonchi va fismadonchi odamlar ham bu fikrni qo'lladi. Ular qo'lladimi demak bejiz emas. Manga shunisi kerak va shu jarayondan mazza qilaman. — Ana falonchilarni ko'r, Hammasi hech biri unday emas. Zato hayot Nok ! Kam ko'sti yo'q yuribti soqqani sanab :) San bo'lsa prinsplaring bilan hamma narsani trash qilib yashashni qiyinlashtiryabsan. Shundoq ham ko'p narsa bilasan :) Man: — Yursam yuraveraman. Hammasiga tupurgan holatda bilganimni qilaman. Aslida hammasi oson va tushunarli o'irib o'qish izlanish kerak. Marazcha sanam aslida miyyamni trash tomonisan boshqa narsa emas 😁

Qizil rangni kamaytirishimiz eng muhimi !

Hello worlddan olingan dofomin haqida keyinroq yozaman 🙂

Ming marotaba eshitgandan bir martda ko'rgan afzal. Sizda ham shunga o'xshagan mavzularda qiziq resurslar bo'lsa share qilsangiz hursand bo'lar edim :) https://www.youtube.com/watch?v=qwrp3lB-jkQ

Rasmda ko'rayotganingizdek Unixlike OSlarda Processlar asosan 3 turdagi statedan iborat. Unixlike systemlarda processlar statelarini ko'rsangiz. Waiting va pause state ham mavjud. Endi savol paydo bo'ladi. — Hosh unday statelar nima uchun kerak ?

Diagramlar chizishda doyim boshog'riq bo'ladigan narsalardan biri chiroyli qilib chizish. Ranglar bilan bo'yab chiqish bo'ladi. G'irt mayda jarayon. Ideal diagram manashu. Sodda minimal muhimi tushunarli. Biznes doyim tolerant bo'lgan rangbaranglikni sevadi. Fan esa aniqlikni ✊

Nimadurni eslatmayabtimi 😊

Pixel nima ekanini RGB nima ekanini ishingiz tushmaguncha his etmas ekansiz :) Source man tomonimdan yozilmagan. OSlar uchun yozilgan bootloaderlarni titkilab chiqayotganimda ko'zim tushib qoldi 😅. Bootloading paytidagi loglarni ekranga chiqarish uchun qilingan logger qismiga ko'zim tushdi :)

Documenting Ushbu mavzu zerikarli va mayda ishdak tuyuladi. Aslida bu masala anchagina muhim va jiddiy deb o'ylayman. Og'izdan og'izga o'tadigan documentationlar o'zini oqlamaydi ayniqsa biror loyihada ishlovchi yoki foydalanuvchi insonlar ko'p va notanish ekanligi sabab. Ushbu jarayon huddi qog'ozbozlik kabi tuyuladi masalaga to'g'ridan to'g'ri qarasak 😅 Manga ham yaqin 1 yilgacha yoqmagan edi. Lekin siz yaxshi documentation qilsangiz ortiqcha savollardan qutulasiz. Siz qilgan loyihaga boshqalar qo'shilib ketishi yoki bo'lmasam foydalanuvchilar ortishiga eng katta sabablardan birini qilgan bo'lasiz. Yana bir masala bor. Umumiy formallashmagan documentationlar ham foydasiz. Shu sababdan formallashtirish masalasi haqida o'qish kerak. Qisqaroq aytganda siz yozgan documentation va undagi taqdim qilinayotgan informationni minimal contextga ega odamlar ham tushuna olishi kerak. Sifatli Documentation Quality, Maintainability, Usability, Personalizability kabi xususiyatlari darajasini oshiradi. #docs #quality