آرشیو فیلم دانشکده حفاظت میراث

سخنرانی بهرام بیضایی در دانشگاه استنفورد با عنوان «در جستجوی آرش کماندار» | ارائه ۹ می ۲۰۱۴ @IssuesofIranology

🌞 اینجا سرزمین بانویی از خاندان کوروش به گفته باستان شناسان این بنا حدود ۶۰۰ سال پیش از میلاد ساخته شده و شاید آرامگاه مادر یا خواهر کوروش_بزرگ باشد. این حدس و گمان‌ها درباره اینکه در این آرامگاه باشکوه، ساکت و مرموز چه کسی آرمیده از زمان‌های قدیم وجود داشته. متاسفانه این بنای ارزشمند مظلومانه در دشتی برهوت واقع شده و هیچ امکاناتی برای محافظت نداره و در بین مردم ناشناخته مونده 📌بوشهر، دشتستان، میانکوهی پشت‌پر، گور دخت The building known as Goor Dokhtar is a monument like the Cyrus the Great mausoleum in Pasargadea in small size, which is located in the eastern heights of Tang-e Eram at the height of 1130 m above sea level.The construction date of this building is related to Achaemenid era at Sixth century BC. In a sense, Goor Dokhtar is the first version of ...🌎 selected by:be.in.iran 🗺ایرانگردی 🇮🇷 @iran_gardi ♥️join us now♥️

مستندمیدان‌امام‌علی پژوهش‌های‌اصفهان‌شناسی https://t.me/ALI4asS

💠واکاوی نقش زبان فارسی در ساخت و شکل‌گیری هویت ایرانی/بخش اول 🔹️گفت‌وگو با دکتر علی اشرف صادقی: زبان شناس 🔸️تهیه و تنظیم: خانم بهمن‌پور فیلم‌برداری: خانم مریم رشیدی تدوین: آقای پیمان مطلبی ⭕صاحب امتیاز: انجمن علمی دانشجویی تاریخ دانشگاه شهید بهشتی 🆔️ @sbu_history

💠ریشهٔ نام ایران ⁉️تاکنون با خود اندیشیده‌اید که ریشهٔ نام ایران چیست؟ ⁉️این نام از کجا آمده و به چه معناست؟ قدمت این نام چقدر است؟ ✔برای یافتن پاسخ این پرسش‌ها موشن‌گرافی را تماشا کنید و برای دوستان خود نیز ارسال بفرمایید. ▪︎موشن‌گرافیک: مینا اوتادی ▪︎گوینده: پیمان مُطلبی ⭕صاحب امتیاز: انجمن علمی-دانشجویی تاریخ دانشگاه شهید بهشتی 🆔️ @sbu_history

📢 گزارش نشست «کاخ‌های شاهی و ابنیه درباری ایران در دوران ساسانیان» 👤دکتر یعقوب محمدی‌فر؛ عضو هیئت‌علمی دانشگاه بوعلی‌سینا همدان ⏳ چهارشنبه ۲۳.شهریورماه.۱۴۰۱ - ساعت ۱۸:۰۰ تا ۲۰:۰۰ 📼 این نشست به صورت مجازی برگزار شده است. برای تماشای ویدیو ضبط‌شده آن می‌توانید به پلتفرم‌های زیر مراجعه کنید. ▪️یوتیوب: https://youtube.com/c/iasaut ▪️آپارات: https://www.aparat.com/iasa_ut .................................................... 📢 Report of «The Royal Palaces and Court Buildings of Iran During the Sasanian Era» Seminar 👤 Dr Yaghoob Mohammadifar; Faculty Member of the Bu-Ali Sina University of Hamedan ⏳ 14. Sep. 2022 - 18:00 till 20:00 (Time in Tehran, Iran) 📼 This meeting is held in the form of a webinar. You can watch the recorded video on the following platforms. ▪️YouTube: https://youtube.com/c/iasaut ▪️Aparat: https://www.aparat.com/iasa_ut @iasa_ut

فیلم نگارش قطعه بداهه با قلم جلی #نستعلیق_فیلم 👌 #سید_حسین_فدایی @khoshnevisi_art_daneshgarnejad

ویدئوی فوق العاده زیبایی که شما را با فضای موزه لوور آشنا می کند. این ویدئوی بینظیر را به هیچ وجه از دست ندهید. @TheLouvre

🎥مستندعصارخانه‌کوی‌جماله، ⚜ارشیو فیلم دانشکده حفاظت میراث 🆔 https://t.me/ArchiveOfLectures

🔸شکوه‌هنر اصفهان 🎥مستندبسیارزیبای‌مسجد شیخ‌لطف‌الله ⚜ارشیو فیلم دانشکده حفاظت میراث 🆔 https://t.me/ArchiveOfLectures

گذری کوتاه به مسجد جامع نائين وخانه تاریخی پيــرنيا ⚜ارشیو فیلم دانشکده حفاظت میراث 🆔 https://t.me/ArchiveOfLectures

🔴 تاریخ ایران باستان 🔵 حکومت مادها 🔹 قسمت پنجم: "به قدرت رسیدن هووخشتر، و نابودی قوم سکائیان 🆔 https://t.me/ArchiveOfLectures 🔹پس از کشته شدن فرورتیش، قلمرو ماد مورد غارت و تاخت و تاز طوایف سکایی قرار گرفت، و مادها تا حدود بیست و هشت سال نتوانستند از این ضربت سر راست کنند. در تمام این مدت قلمرو ماد و تمام سرزمین ماننای عرضه تاخت و تاز سکاها بود. این سلطه سکاها نه تنها قلمرو پادشاهان ماد را به ویرانی کشید، بلکه برای خود آشور هم که آنها را به این هجوم برانگیخته بود، مایه تهدید بود. سکائیان که در طی سال‌ها تاخت و تاز، آشور را هم از خود رنجانیدند، با کیمری‌ها که در آغاز تا حدی برای تعقیب آنها به داخل فلات ریخته بودند، متحد شدند و تا سوریه و فلسطین تاخت و تاز کردند. با آنکه اکثر طوایف آن آریایی بودند، و با طوایف ماد و پارس هم خویشاوندی داشتند، زندگی بیابانگردی، آنها را در حال نیمه‌وحشی نگه داشته بود و در اعمال خود خشونت و قصاوت بسیار نشان می‌دادند. از این رو در کلام پیامبران یهود، #هلاک_کننده_امت‌ها خوانده شدند. آنها سوریه را به باد غارت دادند و مصر را هم تهدید نمودند و تقریبا عرصه بین‌النهرین را عرضه کشتار و ویرانی کردند. سرانجام بعد از سال‌ها وقتی که به حدود زاگرس رسیدند، قدرت و خشونت آنها فروکش کرده بود. میل به شادخواری و خوشباشی که کثرت غنایم و مال‌های غارتی انگیزه آن بود، آنها را به تن‌آسایی و عشرت‌طلبی واداشت.(۱) ◀ پس از فرورتیش، پسرش هووخشتر (یا کیاکسار) به سلطنت رسید. اسم این شاه را هرودوت کیاکسار نوشته، ولی از کتیبه بیستون داریوش اول معلوم است نام او هووخشتر بود. وی سرداری شایسته و در اداره کارهای کشور، فرمانروایی بی‌همتا بود. شکشت پدرش از سکاییان، به وی این درس را آموخت که سپاهیان مزدور و سربازانی که بوسیله قبایل متحد فراهم می‌آیند، نمی‌توانند در میدان نبرد با لشکریان منظم و کارآزموده آشوریان برابری کند. این امر وی را بر آن داشت که به پیروی از آشوریان، سپاهی منظم گردآوری و تربیت کند، نیروی مرتبی متشکل از سواره‌نظام و پیاده‌نظام بوجود آورد. سواره‌نظام وی از جهت شایستگی و ارزش سربازی بر سواره‌نظام آشوریان برتری داشت و نیروهای پیاده‌اش به تیر و نیزه و کمان مسلح و مجهز شد. کشور ماد یکی از مراکز مهم پرورش اسب بود، و همین امر توفیق هووخشتر را در فراهم ساختن افراد سواره‌نظام که از کودکی در فن سواری، تجربه و آزمودگی داشته و علاوه بر آن به تیر و کمان مسلح بودند، تامین و تضمین می‌کرد. با توجه به این خصایص و امتیازات، هووخشتر به نینوا لشکر کشید، در میان راه گروهی از سواران آشوری را منهدم ساخت؛ و زمانی دراز آن شهر در محاصره طولانی خود قرار داد. اون بر آن شد تا با قطع رابطه نینوا با خارج و طول مدت محاصره، دشمن سرسخت را وادار به تسلیم نماید. ◀ اما در همین اوان به وی خبر رسید که سکاییان، متصرفاتش را مورد تاخت و تاز و غارت قرار داده‌اند. پس دست از محاصره نینوا برداشت و به کشورش بازگشت. سکاییان که از دربند قفقاز گذشته، و آذربایجان را مورد تاخت و تاز قرار داده بودند. هووخشتر پس از ترک محاصره نینوا به آذربایجان شتافت، و در شمال دریاچه ارومیه با سکاییان روبرو شده، و شکست سختی از آنها خورد. بنابراین ناگزیر شد آنچه را که دشمن بر او تحمیل کرد، بپذیرد. (سال ۶۳۳ ق.م)؛ سکاییان سراسر منصرفات ماد را در نوردیده، از کشت و کشتار روی برنتافتند، و تنها بعضی از مناطق مستحکم و مجهز در برابر این حمله، که دنباله‌اش تا دریای مدیترانه کشیده می‌شد، پایداری کردند. هووخشتر که در صحنه نبرد ناکام مانده بود، پس به حیله و تدبیر روی آورد. هووخشتر، #مادیس (پادشاه سکاییان) و سران سپاه او را به مهمانی با شکوهی فراخواند. به آنان باده فراوان نوشانید، و چون از خود بی‌خود شدند، همگی را به هلاکت رسانید. سکاییان که شاه و فرمانده نظامی خود را از دست داده بودند، با وجود پایداری شدید، از مادها شکست خورده و در سال ۶۰۵ ق.م، از قلمرو سلطنت ماد رانده شدند، و با این تدبیر، به سلطه و نفوذ بیست و هشت ساله سکاها پایان داده شد.(۲) ✒محمد امیری 🆔 https://t.me/ArchiveOfLectures 📚 منابع: ۱. روزگاران (تاریخ ایران از آغاز تا سقوط پهلوی)، (شامل جلد اول و دوم) عبدالحسین زرین کوب، صفحات ۵۴-۵۵. ۲. تاریخ ده‌هزارساله ایران، عبدالعظیم رضایی، جلد اول: از پیدایش آریاها تا انقراض پارت‌ها، انتشارات اقبال، پاییز ۱۳۶۴ ص۱۵۶ / تاریخ ایران باستان، حسن پیرنیا، انتشارات نگاه، جلد اول، صفحات ۱۶۲ تا ۱۶۴ / تاریخ هرودوت، ترجمه مرتضی ثاقب‌فر، جلد اول، انتشارات اساطیر، تهران، ۱۳۸۹، صفحات ۱۴۸-۱۴۹. ⚜ارشیو فیلم دانشکده حفاظت میراث 🆔 https://t.me/ArchiveOfLectures

#تاریخ_ایران_باستان #حکومت_مادها 🔹تاریخ ایران باستان 🔸حکومت مادها ⚜ قسمت پنجم: "به قدرت رسیدن هووخشتر، و نابودی قوم سکائیان" ⚜ارشیو فیلم دانشکده حفاظت میراث 🆔 https://t.me/ArchiveOfLectures

🔴 تاریخ ایران باستان 🔵 حکومت مادها 🔹 قسمت چهارم: "پادشاهی فرورتیش" 🆔 https://t.me/ArchiveOfLectures 🔹 #فرورتیش، دومین شاه ماد بود که از ۶۷۵ تا ۶۵۳ پیش از میلاد پادشاه مادها بود. به قول هرودوت، بعد از دیاکو، پسر او فرورتیش به تخت سلطنت نشست. در بعضی از منابع مانند کتاب تاریخ ایران باستان نوشته حسن پیرنیا، مرگ دیاکو و آغاز سلطنت فرورتیش را سال ۶۵۵ ق.م اعلام می‌کنند، و در بعضی منابع، سال ۶۷۵ ق.م؛ اما در همه منابع مدت سلطنت فرورتیش را ۲۲ سال اعلام کرده‌اند... طبق اطلاعات به دست آمده درباره فرورتیش از #هرودوت، او به همراه پدرش تبعید شد و در همانجا نیز بزرگ شد، و بعد از اینکه بزرگ شد، آشوریان حکومت ایالتی را به او دادند تا از ریشه محلی خود دور بماند و تحت فرمان آشوریان باشد، اما فرورتیش این کار را نکرد و راه پدرش را ادامه داد...(۱) ◀ در ابتدا فرورتیش سیاست پدر خود را تعقیب کرد، چه میدانست که ماد هنوز چندان قدرت نیافته که خود را از قید آشور خلاص کند. بنابراین مرتبا باج به آشور می‌پرداخت. ضمنا محل‌هایی را که در زمان پدرش به ماد ملحق نشده بود، به مملکت خود ضمیمه کرد. پس از آن شاه ماد، پارس را به اطاعت درآورد. نام فرورتیش اولین بار در کتیبه‌های آشور در عهد اسرحدون (ح ۶۷۵ ق.م) یاد می‌شود. وی در این هنگام یک سرکرده ماد است، پادشاه تمام طوایف ماد نیست، قدرتش هم به شهر کاراکاش، محدوده همدان محدود است. اما وی ظاهرا به رغم قدرت محدود نظامی، جاه‌طلبی نامحدود داشت. چون می‌خواست در مقابل آشور، و حتی عیلام و اوراتو، اتحادیه‌ای نیرومند از طوایف آریایی نواحی غربی فلات ایران بوجود آورد؛ پس در رفع اختلافات بین سرکردگان آماده‌ای که تعدادشان در عهد دیاکو بر چهل تن بالغ می‌شد، اهتمام ورزید و اتحادیه ماد که به سعی او بوجود آمد، او را به عنوان رییس، حاکم و پادشاه خویش شناخت. ◀ وی برای تامین حداکثر قدرت ماد در مقابل آشور و دولت‌های مجاور و متجاوز شمال و جنوب خویش کوشید تا بین طوایف ماد و با اتحادیه ماننا و با یک قبیله تازه وارد دیگری که گیمری نام داشت و مقارن اواخر قرن هشتم قبل از میلاد، از جانب قفقاز و پیشاپیش هجوم سکاهای آن حدود به داخل فلات ایران، آمده بود بر ضد آشور اتحادیه‌ای درست کند. فعالیت وی بر ضد آشور که خود در آن ایام درگیری‌هایی در نواحی دورتر داشت، در اواخر عهد اسرحدون جریان داشت و این تاریخ با آنچه در روایت هرودوت راجع به دوران فرمانروایی فرورتیش آمده، توافق نام دارد. بدین گونه فرورتیش با ایجاد اتحادیه‌ای قوی که شامل گیمری‌ها و طوایف مادها و اقوام پارس بود، خود را برای حمله به آشور آماده کرد، و اسرحدون پادشاه آشور هم تهدید وی را جدی و مایه دغدغه خاطر یافت. با این همه دولت مقتدر آشور که طی این سال‌ها دچار ضعف و انحطاط بود، هنوز آن اندازه قدرت داشت که اولین حمله یک دشمن نورسیده را که بدون هدف مشترک بر ضد وی بوجود آمده بود را دفع کند. ◀ مع‌هذا وقتی فرورتیش و متحدانش برای تسخیر آشور به نینوا، پایتخت آشور رسیده بودند، ماد از پشت‌سر مواجه با ضربت یک متحد تازه با آشور گشت، که فرورتیش و متحدانش برای حمله به آشور از آنها انتظار کمک نیز داشتند: #سکاها. در واقع #پرنه‌توا، سرکرده سکاها در همان ایام، به دنبال برخوردهای طولانی، با خاندان سلطنتی آشور، خویشاوندی سببی پیدا کرده بود، بوسیله پسر خویش مادیس، قلمرو ماد را مورد تاخت و تاز و قتل و غارت وحشیانه قرار داد. این هجوم سکاها ظاهرا با درخواست آشور بوده و آشور را در آن هنگام از تهدید ماد نجات داد. فرورتیش هم در برخورد با سکاها کشته شد. بدین‌ترتیب ۲۲ سال حکومت وی بر مادها پایان یافت. ◀‌ آشوریان با کمک سکاها توانستند ایالات #کیشه_سو و #خارخار را حفظ کنند، اما فرورتیش قبل از مرگش توانست مهمترین نواحی ماد را از زیر یوغ آشور نجات دهد و در سه ایالت #بیت_کاری، #مادای و #ساپاردا دولت واحدی تاسیس کند... #هووخشتر (پسر فرورتیش)، در لشکرکشی پدر که همراه بود، و بعد از کشته شدن پدرش، جانشین‌اش گشت. در این هنگام او کودکی بیش نبود، به ناچار با مهاجمان از در صلح درآمد و به تشویق و توصیه سران ماد، شرایط سنگین آنها را پذیرفت. برخی از مورخین معتقدند علی‌ رغم شکست فرورتیش از آشوریان، این جنگ زمینه‌ساز نبردی شد که پسرش #هووخشتره آن را تا سقوط دولت آشور در پیش گرفت.(۲) ✒محمد امیری 🆔 https://t.me/ArchiveOfLectures 📚 منابع: ۱ تاریخ ایران باستان، پیرنیا، ج۱، انتشارات نگاه، تهران، ۱۳۹۱، ص۱۶۱/ تاریخ اجتماعی ایران، مرتضی راوندی، ج۱: تاریخ ایران قبل از اسلام، ص۱۴۷. ۲. روزگاران (تاریخ ایران از آغاز تا سقوط پهلوی)، (شامل جلد اول و دوم) عبدالحسین زرین کوب، صفحات ۵۲ تا ۵۴. ⚜ارشیو فیلم دانشکده حفاظت میراث 🆔 https://t.me/ArchiveOfLectures

#تاریخ_ایران_باستان #حکومت_مادها ⚜تاریخ ایران باستان ⚜ حکومت مادها 🔸قسمت چهارم: "پادشاهی فرورتیش" ⚜ارشیو فیلم دانشکده حفاظت میراث 🆔 https://t.me/ArchiveOfLectures

🔸تاریخ ایران باستان 🔹حکومت مادها 🔸 قسمت سوم: قدرت یافتن فرورتیش، فرزند دیاکو، و آشوری ها 🔹در لشکرکشی‌های بعدی #سارگون_دوم به سرزمین‌های ماد، گروه‌های بزرگی از مادها از جمله ۴۶ تن از امیران محلی (کاوی‌ها) به اسارت او درآمدند و چندین آبادی توسط او ویران شد. اینها را او در کتیبه‌اش برای ما برجانهاده است. با این حال حمله سارگون به الحاق زمین‌های ماد به آشور نه انجامید؛ زیرا مادها مصمم بودند که به هرقیمتی باشد، استقلال و هویت ایرانی خویش را حفظ کنند. شاه آشور به تجدید پیمان باج‌گزاری سابق اکتفا کرده، و خاک ماد را تخلیه کرد. مجموعه لشکرکشی آشوری‌ها، نتوانست قدرت مادها را در هم بشکند و اتحادیه‌ای را که دیائوکو تشکیل داده بود را به کلی از هم بپاشاند. ◀ جنایت‌های بیرون از وصفی که آشوری‌ها در آبادیهای ایرانی کرده بودند، قبایل ماد را بیش از پیش متحد کرد تا از موجودیت خویش در برابر او حفاظت کنند. ایرانیان هر چند که به خصیصه نژادی و قومی‌شان مردمی مسالمت‌جو بودند و اهل خشونت و جنگ و خون‌ریزی نبودند، ولی تجاوزات آشوری‌های خشن، مجبورشان می‌کرد که سلاح‌داری و آئین نبرد بیاموزند تا از هویت و موجودیت خویش دفاع کنند. همبستگی همگانی نیز ضرورتی بود که می‌بایست در تشکیل اتحادیه قبایلی نمود یابد. رهبر اتحادیه قبایل ماد پس از دیائوکو، فرزندش بود، که همنام پدر دیائوکو، و #فرورتیش نام داشت. ◀ #سارگون_دوم نخستین شاه آشوری بود که در حین جهاد به کشتن رفت و جهادگرانش به سختی شکست یافتند. ازآنجا که آشوری‌ها برای خدایشان آشور می‌جنگیدند و جنگ‌هایشان را جهاد در راه خدایشان می‌نامیدند، و هدف‌شان تحمیل دین خودشان بر مردم مغلوب بود، کشته شدن سارگون به مثابه ناخشنودی خدا از سارگون تلقی شد و کاهنان آشوری فتوا دادند که نباید جسد او برای به خاکسپاری برگرفته شود. اکنون #سناخریب (پسر سارگون) جانشین پدر شده بود. به نظر می‌رسد که او چنان از ایرانیان ترسیده بود که با طرح موضوع خشم خدا بر پدرش خواست که خودداری از انتقام‌گیری از مادها را به این وسیله توجیه کند و جنگ دیگری با مادها به راه نیندازد. او از بیم مادها، شهری تازه ساز را که پدرش در شمال نینوا برای پایتخت ساخته بود - ­چونکه در سرزمین ایرانیان بود و بومیانش کوچانده شده بودند - رها کرد و مجددا نینوا را پایتخت آشور قرار داد. از این زمان #مادها به عنوان یک قوم قدرتمند در همسایگی آشور مطرح شدند و سیاست دولت آشور بر آن قرار گرفت که مناطق پشت مرزهای شرقی آشور را از ساکنان بومی تخلیه کرده، و به جای آنها جماعات غیر ایرانی اسکان دهد و ترکیب جمعیتی منطقه را به هم بزند. برای این منظور حملاتی به آبادی‌های کوهستانی زاگرس که نوار غربی واقع در بیرون از اتحادیه ماد بود صورت گرفت و گروه‌هایی از مردم منطقه کشتار شدند و آبادی‌ها و مزارع به آتش کشیده شد، و جماعات مغلوب سریانی و اسرائیلی که از شام و فلسطین کوچانده شده بودند در آبادی‌های اشغالی اسکان داده شدند، و حتی نام آبادی‌ها نیز تغییر داده شد. ◀‌ از این پس دیگر آشوری‌ها هیچگاه جرات نکردند که به خاک ماد لشکرکشی کنند. اما سناخریب به #الی‌پی (لرستان کنونی) لشکر کشید تا اتحادی که میان شاه الی‌پی و شاه ماد برقرار شده بود را بشکند؛ ولی شاه الی‌پی که پیش از این با شاه عیلام هم پیمان شده بود به کمک نیروهای عیلامی با او روبرو شد؛ و تلاش‌های سناخریب برای آنکه شـاه الی‌پی را مطیع خویش کند، به جایی نرسید. در این اثناء در بابل قیام ضد آشور به راه افتاد که شاه عیلام نیز از آن پشتیبانی می‌کرد. سناخریب مجبور شد که توجه خویش را به درون میانرودان برگرداند. او شورش مردم بابل را فرونشاند و بابل را ویران کرد (حوالی سال ۶۹۰ پ.م). اقدامات خشونت‌آمیزی که او در میانرودان انجام داد، خشم همگان را بر ضد او برانگیخت، و او در سال ۶۸۰ پ.م قربانی یک کودتا شد، و در حینی که در معبد #نینورتا در نینوا مشغول دادن قربانی بود، ترور شد. ◀‌ پس از او جنگ خانگی پسرانش بر سر تصاحب مقام سلطنت آغاز شد؛ دوتا از آنها شکست یافته به نواحی کوهستانی شمال آشور گریختند، و یکی از آنها به نام #اسرحدون به سلطنت رسید. پیآمد این رخداد که برای ایرانیان میمون بود، ضعف و فترتی بود که به سبب اختلاف‌ها در ارتش آشور پدید آمد. آغاز سلطنت اسرحدون با تحولات نوینی همراه بود، که در منطقه رخ داد، از جمله به قدرت رسیدن #فرورتیش. اسرحدون که کشور آشور را از همه طرف در محاصره رقیبان نیرومند دیده بود، کوشید کشورش را با اوضاع نوین وفق دهد (اتحاد با قدرت‌های دیگر). در زمان اسرحدون هیچ لشکرکشی به داخل خاک ماد انجام نگرفت. ✒محمد امیری 🆔 https://t.me/ArchiveOfLectures 📚 منبع: بازخوانی تاریخ ایران‌زمین، دکتر امیرحسین خنجی، جلد اول، گفتار چهارم: پادشاهی ماد، خلاصه ص۱۳۸ تا ۱۴۵. ⚜ارشیو فیلم دانشکده حفاظت میراث 🆔 https://t.me/ArchiveOfLectures

#تاریخ_ایران_باستان #حکومت_مادها 🔴 تاریخ ایران باستان 🔵 حکومت مادها 🔹 قسمت سوم: "قدرت یافتن فرورتیش، فرزند دیاکو، و آشوری ها" ⚜ارشیو فیلم دانشکده حفاظت میراث 🆔 https://t.me/ArchiveOfLectures

🔴 دیاکو (دیائوکو) به روایت هرودوت 🔹در میان مادها مرد زیرکی زندگی می‌کرد بنام دیائوکو، فرزند فرائورتس (فرورتیش). دیائوکو که آرزوی حکومت استبدادی را در سر می‌پرورانید، آنرا بدینگونه بدست آورد: ◀ مادها در دهکده‌های جداگانه می‌زیستند و دیائوکو در زمانی که سراسر سرزمین‌های ماد را بی‌نظمی و بی‌قانونی فرا گرفته بود، در دهکده خویش مردی برجسته و مورد احترام بود، و با آنکه می‌دانست دادوبیداد همواره با یکدیگر در ستیزند، تا آنجایی که امکان داشت در دهکده خود عدالت برقرار می‌کرد. مردم دهکده که شاهد رفتار او بودند، او را به داوری میان خود برگزیدند، و او چون می‌خواست به قدرت برسد، خود را پیرو راستی و داد نشان داد. از آنجا که اهالی دهکده خودش، او را بسیار می‌ستودند، این آوازه در دهکده‌های دیگر پیچید که، دیائوکو یگانه‌مردی است که منصفانه داوری می‌کند. روستاییان دیگر که قبلا قربانی داوری‌های بیدادگرانه شده بودند، به نزد او شتافتند، که در اختلافات میان آنان داوری کند و رفته رفته همه برای داوری پیش او می‌رفتند، و سرانجام کار به جایی رسید که داور دیگری را قبول نداشتند. ◀ مراجعان او هر روز افزایش می‌یافتند، زیرا همه‌جا، همگان از درستی داوری‌های او سخن می‌گفتند. آنگاه وقتی دیائوکو وجود خود را بایسته دید، دیگر به جایی می‌نشست و قضاوت می‌کرد خرسندی نداد و اعلام کرد چگونه می‌تواند از امور شخصی خود چشم بپوشد و تمام روز به حل و فصل مشکلات دیگران بپردازد. آنگاه بی‌نظمی و تاراج شدیدتر از گذشته در دهات از سر گرفته شد و مادها گرد هم جمع شدند تا چاره‌ای بیندیشند. سرانجام به این نتیجه رسیدند که در وضع کنونی زندگی برای ما ناممکن شده است. پس بهتر است کسی را شاه کنیم تا به خوبی بر کشور حکومت کند و ما بتوانیم بی‌آنکه در اثر قانون‌شکنی از خانه‌هایمان رانده شویم، در آرامش به کار و زندگی خود بپردازیم؛ آنگاه مردم بر آن شدند تا شاهی بزگزینند. بی درنگ یافتند چه کسی را باید انتخاب کنند و همه نام #دیائوکو را بر زبان راندند و سیل ستایش‌ها به سوی او سرازیر شد، پس او را شاه کردند. نخستین خواسته دیائوکو آن بود که اقامتگاهی درخور لقب برایش بسازند و دسته‌ای نگهبان برایش فراهم آورند تا بتواند اقتدار خود را اعمال کند. مادها آنچه می‌خواست به او دادند: بنایی بزرگ و استوار در جایی که خود تعیین کرد برایش ساختند و به او حق دادند از میان مردم دسته‌ای نگهبان برای خود انتخاب کند. او همین که در جایگاه فرمانروایی قرار گرفت، مادها را مجبور کرد شهری واحد بسازند و از زندگی در دهات خود چشم بپوشند. 🆔 https://t.me/ArchiveOfLectures ◀ مادها اطاعت کردند و بنا به فرمان او شهری بزرگ و استوار در جایگاهی مناسب ساختند که اکباتان کنونی است و دارای چند ردیف دیوار یا باروی متحدالمرکز است. نقشه شهر طوری است که هر بارو از باروی قبلی با کنگره‌هایی که دارد بلندتر است. یعنی چون شهر روی تپه‌ای بنا شده کنگره دیوارهای درونی بالاتر از ردیف پایین است و قصد سازندگان چنین بوده است... دیائوکو این باروها را برای محافظت از خود ساخت و خانه‌های مردم در بیرون و گرداگرد حصار آخر ساخته شد. ◀ وقتی این کار انجام شد، نخستین آداب درباری مقرر گردید: هیچ کسی حق نزدیک شدن به شاه را نداشت. تمام خواسته‌ها و گفته‌ها توسط رابط به عرض می‌رسید و دیدن شاه ممنوع بود... وقتی این مقررات را وضع کرد و پایه‌های قدرتش استوار شد، حکومتی دادگرانه برقرار کرد. شاکیان شکایات خود را کتبا و توسط رابط‌ها تقدیم می‌کردند و او عین عریضه را همراه با رای داوری خود برمی‌گرداند. او بدینگونه دادخواهی‌ها را سامان داد و مقررات زیر را نیز برقرار نمود: ترتیبی داد که در جریان ارتکاب هر بزه یا جرمی قرار گیرد، و آنگاه بزهکار را احضار و بر حسب خلافی که کرده بود، مجازات می‌کرد؛ زیرا در سراسر قلمرو خود ناظران و خبرچین‌هایی گماشته بود. به این ترتیب دیائوکو وحدتی در قوم ماد بوجود آورد و بر آن سلطنت کرد. قبایل و تیره‌های ماد عبارت بودند از: بوسی‌ها، پاره‌تاکن‌ها، استزوکات‌ها، آری‌زنته‌ها، بودی‌ها و مغ‌ها؛ اینان تمام تیره‌های ماد بودند. ✒محمد امیری 🆔 https://t.me/ArchiveOfLectures 📚 منبع: تاریخ هرودوت، ترجمه مرتضی ثاقب‌فر، جلد اول، انتشارات اساطیر، تهران، ۱۳۸۹، صفحات ۱۴۵ تا ۱۴۷. ⚜ارشیو فیلم دانشکده حفاظت میراث 🆔 https://t.me/ArchiveOfLectures

🔴 تاریخ ایران باستان 🔵 حکومت مادها 🔹 قسمت دوم: "تشکیل دولت ماد و پادشاهی دیاکو" 🆔 https://t.me/ArchiveOfLectures 🔹مصائب و رنج‌هایی که دست‌اندازی‌های آشوری‌ها بر مردم ایران وارد می‌آورد، پیدایش یک اتحادیه نیرومند دربرابر آشوریان را ایجاب می‌کرد. ایرانیان مردمی مسالمت‌جو بودند، و به کشاورزی و دامداری‌شان مشغول بودند؛ ولی آشوریان زندگی آنها را با دست اندازی‌های مداوم برهم می‌زدند. در دهه ۷۷۰ پ‌م، نیروهای آشور مصروف مقابله با تهاجمات دولت آرمنیه درناحیه دریاچه وان بود که با شاهان "مان‌نا" و "پارس‌وائی" (همسایگان ایرانی آرمنیه در شرق و جنوب) وارد پیمان اتحاد شده و درصدد بود که زمین‌های آرمنیه را که پیشترها به تصرف دولت آشور درآمده بود، بازپس گیرد. تلاش آرمنیه خطر بزرگی را در پشت مرزهای شمالی آشور ایجاد کرده بود. جنگ‌های آشور با آرمنیه برای قبایل غرب ایران اهمیت بسیار داشت، زیرا آنها را برای مدتی از تجاوز آشوریان مصون نگاه داشت، و در این فاصله اتحادیه نیرومندی را تشکیل دادند. دراین هنگام قبایل #ماد، به رهبری بزرگمردی که او را تاریخ به نام " #دیائوکو" می‌شناسد، تشکیل اتحادیه دادند (دهه ۷۶۰ پ‌م) و نخستین سلطنت‌شان را با مرکزیت هگمتانه تاسیس کردند. هگمتانه که تلفظ نوترش "همه‌تنه" و "همه‌دانه" می‌شود (و اکنون #همدان گوئیم)، به معنای " #مرکز_همگان" است. #دیاکو یا #دیائوکو، بنیانگذار و نخستین شاه حکومت ماد بود. #هرودوت که نام وی را به صورت " #دیوکس" نوشته ‌است. نام دیاکو برگرفته از واژه ایرانی "Dahyu-ka" به معنی #سرزمین است. ◀ #هرودوت بنابر آنچه که از روایت‌های ایرانیان شنیده بوده است، می‌نویسد که: " دیائوکو پسر " #فرورتیش"، بزرگزاده‌ای از #ماد بود، و ماد از آبادی‌های بی‌شماری تشکیل شده بود. مادها بر آن شدند که یوغ بردگی آشوری‌ها را که بیش از ۵۲۰ سال بود در آسیا فرمانروایی می‌کردند، از گردن بیندازند و به آزادی برسند. لذا برآن شدند که #دیائوکو را به رهبری خویش برگزینند و سلطنت را به او بسپارند". ◀ در آن زمان در غرب آذربایجان کنونی یک سلطنت محدود اما نسبتا نیرومند به نام " #مان_نا" وجود داشت، که ازجنوب با آشور و از غرب با آرمنیه همسایه بود. این سلطت در همسایگی اتحادیه‌ای واقع می‌شد که دیاکو ایجاد کرده بود. دیاکو برای آنکه در برابر دست اندازی‌های آشوری‌ها حمایت اطمینان‌بخشی داشته باشد، با #شاه "مان‌نا" که آشوری‌ها نامش را #ایران_زو نام نوشته‌اند، وارد پیمان دوستی و حمایت متقابل شد. ◀ در سال ۷۴۴ پ‌.م، آشوری‌ها در صدد گسترش قلمروشان در شمال به سرزمین‌های جنوبی دریاچه وان که جزو قلمرو آرمنیه بود لشکر کشیدند. شاه آرمنیه از آنها شکست خورد و سرزمین‌های جنوبی دریاچه وان مجددا به تصرف آشوریان درآمد. به دنبال آن، شاه آشور به " #مان‌نا" لشکر کشید، و شاه مان‌نا که خود را قادر به مقابله با وی نمی‌دید، ناچار از پیمان آرمنیه خارج شد و به اطاعت شاه آشور درآمد. #ایرانزو ­شاه مان‌نا­ پس از آن درصدد گسترش قلمرواش در آذربایجان تا دره سفیدرود را به تصرف درآورد. در همین سال آشوری‌ها به سرزمین ایرانی نشین #پارس_وائی (ناحیه سلیمانه و شهرزور) لشکر کشیدند. مردم #پارس_وایی که تاب مقاومت در برابر آشوری‌ها را نداشتند، آبادی‌ها را رها کرده به درون کوهستان گریختند. آشوری‌ها، آبادیها را ویران کردند و سرزمین پارس‌وائی را ضمیمه کشور آشور کردند و حاکمی از سوی خودشان برآن گماشتند. در کتیبه #تیگلات_پلاصر_سوم از بردن پیشه‌وران اسیر شده و رمه‌های اسپان پارس‌وائی‌های کوهنشین به آشور، و از کوچاندن جماعاتی از پارس وائی‌ها به سرزمینهائی در شمال سوریه کنونی در سال ۷۳۸ پ‌.م خبر داده شده است. ◀ آشوریان پس از آن درصدد پیشروی درخاک ماد برآمدند. #دیاکو هم‌پیمان شاه #مان_نا بود که متحد آشور به شمار میرفت؛ ولی شاه آشور به این هم‌پیمانی توجه نکرد. هدف از این لشکرکشی‌ها علاوه بر تاراج اموال و برده‌گیری (آنچه دراسلام غنایم و سبایا نامیده می‌شود)، گسترش دین خدایشان بود. آنها معمولا در هر آبادی ایرانی که تصرف می‌کردند، معبدی برای خدایشان بر پا می‌داشتند و پیکره‌های خدایانشان را در آن بر می‌افراشتند تا مغلوب‌شدگان را مجبور به پرستش آنها کنند. اتحاد #دیاکو با دولت آرمنیه که سرسخت‌ترین دشمن آشور بود نیز مزید بر خشم شاه آشور گردیده بود. در سال ۷۱۵ پ‌.م #سارگون_دوم به ماد لشکر کشید تا خطر این قدرت نوخاسته را از میان بردارد. دیاکو شکست خورده و به اسارت درآمد. سارگون، وی را با افراد خانواده‌اش دسته‌جمعی به #حمات در سوریه تبعید کرد. طبق منابع دیاکو ۵۳ سال حکومت کرد. ✒محمد امیری 🆔 https://t.me/ArchiveOfLectures 📚 منابع: بازخوانی تاریخ ایران‌زمین، دکتر امیرحسین خنجی، جلد اول، گفتار چهارم: پادشاهی ماد، خلاصه ص۱۳۵ تا ۱۳۸. 🆔 https://t.me/ArchiveOfLectures