شهرزاد

هر چه صبر کردم تا این جنگ نکبت‌بار فروکش کند و فارغ از تب رسانه و فضای مجازی درباره #فلسطین و #اسرائیل حرف بزنم نشد. حالا اینجا چیزهایی می نویسم. نه آن که توهم اثربخشی نوشته‌هایم را داشته باشم. می نویسم چون کل اختیار و ارزش انسان را در دوست داشتن ها و دوست ناداشتن های او و در گفتن ها و نگفتن هایش می دانم. ۱. به فهم ناقص این فقیر، اساسا و در کل چیزی به نام جنگ فلسطین و اسرائیل وجود خارجی ندارد. این جنگ، کشتار خلق بی گناه حضرت باری به دست جنگ افروزانی با پرچم های گوناگون است. یک طرف صهیونیست‌ها و نتانیاهو و تندروان ظاهراً مسلمان در ایران و فلسطین و دیگر اسلحه فروشان و کاسبان تحریم و مدافعان شرایط جنگی و مخالفان آزادی و شفافیت و عدالت و بنیادگرایان در آمریکا و روسیه و تهران و تل آویو ایستاده‌اند و طرف دیگر آنان که صلح، عدالت، کرامت انسانی، رفع تبعیض‌های قومی، مردم‌سالاری، حقوق کودکان و سایر شعائر الهی و باورهای فطرت بشری و وجدان عمومی را آرزو دارند. ممکن است در ظاهر گروه‌های جنگ طلب روبه‌روی هم ایستاده و بر هم شمشیر بکشند اما باطنا وجود و حیات آنها منوط و قائم به یکدیگر است. مثل دو روی سکه و دو کفه الاکلنگ که فقدان هر یک، همان عدم و امحا دیگری است. ۲. آنچه که توسط ارتش اسرائیل صورت می‌گیرد نسل کشی، پاکسازی قومی، جنایات جنگی، تبعیض وقیحانه نژادی و بی‌عدالتی محض و بی رحمی های آشکاری است که هیچ وجدان انسانی آن را توجیه پذیر نمی داند. ۳. آنان که همه فلسطینیان را تروریست می دانند و آنانکه همه اسرائیلی ها را نیروی نظامی معرفی می‌کنند، هم دل، همسو و دو تیغه یک قیچی هستند. آنانکه با فریاد الله اکبر غیر نظامیان را می کشند، آنان که افزایش تعداد کشته‌ها را جشن می گیرند و تبریک می گویند، آنان که بندگان خدا را موجوداتی طفیلی و حیوان گونه و خادم قوم برگزیده یهود می دانند هر طرف که ایستاده باشند، در شمار سپاهیان تباهی و دشمنان نور و انسانیت هستند. ۴. هر قدر که از جنایات وحشیانه ارتش اسرائیل پریشان و جان بر لب آمده و اندوهگین باشیم، توجیهی برای همراهی و هم صدایی با نادرستان و ناراستان و خونریزان دیگر در دیگر نقاط نیست. ۵. هر قدر که از ظلم و فریب آنانکه آن سوی میدان ایستاده اند دلخون و دل افگار باشیم توجیهی برای پذیرش نسل کشی اسرائیل و سکوت در برابر آن نیست. بدانیم که حاکمان اسرائیل هیچ فرقی با سایر حاکمان مستبد و خونریز و تمامیت خواه و انحصارطلب جهان ندارند و نه تنها فلسطینی ها بقیه در کامنت https://www.instagram.com/p/Cy74_3AK5Oq/?igshid=MTc4MmM1YmI2Ng==

در شماره جدید مجله آزما به نقد و بررسی مدخل ادبیات کودک در دانشنامه ایرانیکا پرداخته‌ام. گفتنی‌ست این مدخل سی و دو سال قبل توسط مرحوم احسان یار شاطر نوشته و منتشر شد اما تاکنون به زبان فارسی ترجمه و معرفی نشده بود. این مدخل ارزش تاریخی ویژه‌ای دارد و در این مقاله نقاط قوت و ضعف و اشکالات تاریخی آن را بر شمرده‌ام.

💠  نویسندگان «یاد بعضی نفرات» را گرامی می‌دارند 🔹 مراسم «یاد بعضی نفرات» به منظور گرامی‌داشت چند نویسنده‌ی درگذشته، توسط انجمن نویسندگان کودک و نوجوان برگزار می‌شود. 🔸 به گزارش روابط عمومی انجمن نویسندگان کودک و نوجوان این مراسم در فقدان احمدرضا احمدی، پانته‌آ اقبال‌زاده و سید احمد وکیلیان، همراهان انجمن و همچنین چند نویسنده دیگر همچون دکتر حسن ذوالفقاری، استاد اسماعیل سعادت، محمدحسین عباسپور تمیجانی، احمد گلشیری و شهره نورصالحی برگزار می‌شود. 🔹 در این نشست، افرادی چون دکتر آمنه بیدگلی، زهرا برقانی، دکتر محمد جعفری قنواتی، زهره زنگنه، سمیه ذوالفقاری، جعفر سید، اسدالله شعبانی، سیامک گلشیری، ناهید معتمدی و دکتر فریدون معطر سخنرانی خواهند کرد. 🔸 برنامه سال گذشته «یاد بعضی نفرات» به مریم روحانی، دکتر علی رؤوف، ابوالقاسم سبطی، منوچهر سلیمی و رودابه کمالی اختصاص داشت‌. 🔹 علاقه‌مندان شرکت در برنامه «یاد بعضی نفرات» می‌توانند ساعت ١۶ پنجشنبه ۲۰ مهر به انجمن نویسندگان کودک و نوجوان واقع در خیابان سمیه، بین مفتح و موسوی، کوی پروانه مراجعه کنند. 🔰 کانال انجمن نویسندگان کودک و نوجوان @nevisak

💠  نویسندگان «یاد بعضی نفرات» را گرامی می‌دارند 🔹 مراسم «یاد بعضی نفرات» به منظور گرامی‌داشت چند نویسنده‌ی درگذشته، توسط انجمن نویسندگان کودک و نوجوان برگزار می‌شود. 🔸 به گزارش روابط عمومی انجمن نویسندگان کودک و نوجوان این مراسم در فقدان احمدرضا احمدی، پانته‌آ اقبال‌زاده و سید احمد وکیلیان، همراهان انجمن و همچنین چند نویسنده دیگر همچون دکتر حسن ذوالفقاری، استاد اسماعیل سعادت، محمدحسین عباسپور تمیجانی، احمد گلشیری و شهره نورصالحی برگزار می‌شود. 🔹 در این نشست، افرادی چون دکتر آمنه بیدگلی، زهرا برغانی، دکتر محمد جعفری قنواتی، زهره زنگنه، سمیه ذوالفقاری، جعفر سید، اسدالله شعبانی، سیامک گلشیری، ناهید معتمدی و دکتر فریدون معطر سخنرانی خواهند کرد. 🔸 برنامه سال گذشته «یاد بعضی نفرات» به مریم روحانی، دکتر علی رؤوف، ابوالقاسم سبطی، منوچهر سلیمی و رودابه کمالی اختصاص داشت‌. 🔹 علاقه‌مندان شرکت در برنامه «یاد بعضی نفرات» می‌توانند ساعت ١۶ پنجشنبه ۲۰ مهر به انجمن نویسندگان کودک و نوجوان واقع در خیابان سمیه، بین مفتح و موسوی، کوی پروانه مراجعه کنند. 🔰 کانال انجمن نویسندگان کودک و نوجوان @nevisak

مربیان و کتابداران به یک باغ پر از گل دعوت شدند کتاب یک باغ پر از گل با موضوع شعر خردسال و آموزش غیر مستقیم مفاهیم دینی منتشر شد. کتاب یک باغ پر از گل نوشته پیوند فرهادی با موضوع شعر خردسال برای دانشجویان و علاقه‌مندان شعر، مربیان مهدهای کودک، مهدهای قرآنی، کتابخانه ها و مراکز پیش دبستانی منتشر شد. چهار فصل این کتاب عبارتند از: شعر خردسال و ویژگی‌های آن، شعر خردسال با رویکرد دین محور، اجرای شعر خردسال و نمونه شعرهای مناسب. در فصل آخر این کتاب تعداد ۷۶ شعر منتخب از ۴۸ شاعر برگزیده نقل شده است. کتاب یک باغ پر از گل در ۱۵۲ صفحه و با قیمت صد هزار تومان توسط انتشارات احیا راهی بازار نشر شده است.

این بار فرهنگدوستان را به همدلی و همراهی با کتابخوانان دو روستای کرد نشین دعوت می کنیم. لطفا در اطلاع رسانی و اهدای کتاب مشارکت فرمایید. برای ارسال کتاب، کمک و هماهنگی پیام دهید. @kashefikhansari شماره کارت ۵۸۹۲۱۰۱۲۷۸۸۳۹۴۵۷

بارگذاری ۱۳۱ عنوان کتاب درسی قدیمی بر روی وبگاه فرهنگستان زبان و ادب فارسی 🔸به منظور تسهیل کار پژوهشگران و دسترسی آسان به منابع، مجموعه‌ای از ۱۳۱ عنوان کتاب درسی زبان و ادب فارسی که با عنوان «گنجینۀ کتاب‌های درسی زبان و ادبیات فارسی» گردآوری شده، بر روی وبگاه فرهنگستان زبان و ادب فارسی بارگذاری شده است. 🔴 برای مطالعه متن کامل خبر به نشانی زیر در وبگاه فرهنگستان مراجعه کنید: 🌐 https://apll.ir/?p=13219

در شماره اخیر نشریه جهان کتاب در مقاله تبلور یک صنف، تعاملات اجتماعی نویسندگان ادبیات کودک را در سالهای پس از انقلاب پی گرفته ام. از اعتصابات کانون پرورش شروع کرده ام و به شکل‌گیری دفتر هنر و ادبیات کودک و نوجوان و همچنین خروج دسته‌جمعی نویسندگان از حوزه هنری رسیده ام. معرفی و تحلیل نخستین نامه سرگشاده نویسندگان ادبیات کودک که در سال ۱۳۶۵ منتشر شده و بررسی پیامدهای آن بخش عمده‌ای از این مقاله را به خود اختصاص داده است. #سیدعلی_کاشفی_خوانساری #جهان_کتاب #ادبیات_کودک_و_نوجوان

💠  نخستین تلاش‌ها برای ارائۀ تعریفی جامع و مانع دربارۀ ادبیات کودک 🔸 سید علی کاشفی خوانساری، نویسنده، شاعر و روزنامه‌نگار در شمارۀ ١٧۵ مجلۀ آزما طی مطلبی با عنوان «ادبیات کودک و نوجوان در نخستین دانشنامۀ فارسی» با اشاره به پیشینۀ دانشنامه‌های فارسی، به جست‌وجوی مدخل ادبیات کودک در اولین دانشنامۀ جدید فارسی و سایر کتب مرجع پیش از آن پرداخته و شاید برای نخستین بار مدخل «ادبیات اطفال و نوجوانان» را که در جلد اول دایره‌المعارف فارسی، مشهور به دایره‌المعارف مصاحب در سال ١٣۴۵ منتشر شده معرفی کرده است. 🔹 به گزارش روابط عمومی انجمن نویسندگان کودک و نوجوان، کاشفی خوانساری در این مطلب با اشاره به دانشنامه‌های فارسی دوران تمدن اسلام، قاجار و پهلوی اول، به سراغ دانشنامۀ جدید فارسی مشهور به مصاحب رفته و برای نخستین بار به معرفی و نقد مدخل «ادبیات اطفال و نوجوانان» در این دانشنامه پرداخته است. 🔸وی با تأکید بر این موضوع که مدخل «ادبیات اطفال و نوجوانان» در این دانشنامه از اهمیت تاریخی ویژه‌ای برخوردار است و جا دارد کلمه کلمۀ آن مورد نقد و تحلیل قرار گیرد، می‌نویسد: «گرچه در سال ١٣۴۵ که این دانشنامه منتشر شده، چهار کتاب و چندین مقاله دربارۀ ادبیات کودک منتشر شده بود و در برخی آنها می‌توان تعاریفی درباره ادبیات کودک یافت، با این حال، این اولین مدخل‌نویسی و تلاش برای ارائه تعریفی جامع و مانع درباره ادبیات کودک، در حجمی مختصر و با نگاهی علمی و دانشنامه‌ای است.»    🔹 در بخش دیگری از این مطلب آمده است: «کم‌اعتنایی اصحاب ادبیات کودک و نوجوان اعم از پدیدآورندگان و پژوهشگران به این مدخل شاید نشانگر این بوده باشد که در آن سال‌ها هنوز ادبیات کودک و نوجوان ایران پختگی و قوام لازم را برای تبدیل به یک نهاد حرفه‌ای و اجتماعی که جنبه دانشگاهی و دانشنامه‌ای هم یکی از وجوه آن است، نیافته بود و سبب شده نهادهایی مثل ناشران، مجلات، شورای کتاب کودک و کانون پرورش و منتقدان و مدرسان و پژوهندگان ادبیات کودک یا به دلیل فقدان نگاه جامع از آن بی‌خبر مانده و یا به هر دلیل این تلاش ارزشمند و پیشرو را نادیده گرفته‌ ‌باشند.» 🔸 این پژوهشگر در شمارۀ ١٧۶ مجلۀ آزما نیز طی مطلبی دیگر با عنوان «سکوت دانشنامه‌ها در دهه شصت و هفتاد»، مسیر را برای یافتن نمونه‌های بعدی نگارش مدخل ادبیات کودک در دانشنامه‌های فارسی ادامه داده و پس از جست‌وجو به دنبال مدخل ادبیات کودک در میان صدها کتاب دانشنامه، دایره‌المعارف، فرهنگنامه، فرهنگ، شناخت‌نامه و ... آنها را به دو گروه دانشنامه‌های بزرگ و جامع و معتبر عمومی و دانشنامه‌های موضوعی و اصطلاح‌نامه‌های حوزه‌های مرتبط همچون کتابداری، زبان و ادب فارسی، ادبیات جهان، تاریخ کودکی، تعلیم و تربیت کودکان و ... تقسیم کرده است. 🔹 در بخشی از این مطلب می‌خوانیم: «دومین دانشنامۀ فارسی که مدخل ادبیات کودک را در آن می‌یابیم "فرهنگنامه کودکان و نوجوانان" است که از سوی شورای کتاب کودک انتشار می‌یابد. داستان این فرهنگنامه به سال‌ها قبل برمی‌گردد. مرحوم توران میرهادی در نوشته‌ای که سال ١٣٣۵ در قالب جزوه‌ای تهیه کرده بود و سال ١٣٣۶ در نشریه سپیده فردا منتشر شد از لزوم تهیه دانشنامه‌ای برای کودکان و نوجوانان هم سخن گفته بود تا آنکه سال ١٣۵٨ بنا بر وصیت مرحوم خمارلو (همسر خانم میرهادی) بودجه‌ای به تهیه چنین فرهنگنامه‌ای اختصاص می‌یابد و کار تهیه و تدوین آن شروع می‌شود.» 🔸 مجلۀ «آزما» ماهنامه فرهنگی و اجتماعی است که هم‌اکنون در بیست‌وچهارمین سال انتشار قرار دارد. B2n.ir/s41769 🔰 کانال انجمن نویسندگان کودک و نوجوان @nevisak

در آخرین شماره ماهنامه آزما، در ادامه مطلب قبل به جستجوی مداخل ادبیات کودک و نوجوان در دانشنامه های فارسی پرداخته ام‌. پس از مرور دانشنامه‌های دهه شصت، به فرهنگنامه کودکان و نوجوانان تهیه شده از سوی شورای کتاب کودک رسیده ام که چنین مدخلی دارد. در جلد دوم فرهنگنامه که سال ۱۳۷۳ منتشر شده سه مدخل پیاپی به قلم مرحوم توران میرهادی درباره ادبیات کودک می‌بینیم که تا به امروز طولانی‌ترین مطلب اختصاص یافته به ادبیات کودک در فرهنگنامه های فارسی است. در ادامه مقاله این مدخل را نقد کرده ام و اشتباهات تاریخی اش را متذکر شده ام‌.

💠  انجمن نویسندگان کودک و نوجوان برگزار می‌کند: «فصل نو، کتاب نو» 🔸 آیین رونمایی از کتاب «سوسن طاقدیس» نویسنده: تهمینه حدادی ناشر: گویا   🔹 ساعت ١٧ تا ١٩ پنجشنبه دوم شهریور ١۴٠٢ تهران، خیابان سمیه، نرسیده به خیابان مفتح، بن‌بست پروانه، انجمن نویسندگان کودک و نوجوان  🔸 حضور برای تمام علاقه‌مندان آزاد است. 🔰 کانال انجمن نویسندگان کودک و نوجوان @nevisak

با انتشار دهمین شماره گاهنامه نقد کتاب کودک، فعالیت این نشریه به پایان رسید. در سرمقاله این شماره به قلم مریم شیرازی سرویراستار گاهنامه آمده است که انتشار این شماره به دلایلی با یکسال تاخیر و برای آخرین بار صورت گرفته است. در روی جلد این شماره عکس هایی از کیومرث پوراحمد، حسن ذوالفقاری، فاطمه زهروی، پرویز قاضی سعید، شهره نورصالحی و سید احمد وکیلیان به چشم می خورد. زهره بصیری، هدیه بهروز، حکیمه تقی زاده، رامین جهان پور، حبیبه حسام پور، احمد شعبانی، مریم شیرازی، فیروزه شیریان، پروین علی پور، زیبا علی خانی، سیدعلی کاشفی خوانساری ، مریم کوچکی، صدف گلمرادی، سندی مومنی و یاشار هدایی نویسندگان این شماره گاهنامه بوده اند. در این شماره آثاری از مریم اسلامی، فرهاد حسن زاده، گلچهره سلیمانی، افسانه شعبان نژاد، شهاب الدین عباسی، پیوند فرهادی، فریبا کلهر، الهام مزارعی و ... نقد و بررسی شده است. دهمین شماره گاهنامه در ۲۰۸ صفحه و با قیمت ۱۵۰ هزار تومان توسط نشر آرون منتشر شده است‌.

در آخرین شماره مجله جهان کتاب مقاله ای دارم با عنوان «صفوف یک صنف». در این نوشته به سابقه تعاملات اجتماعی و اقدامات گروهی نویسندگان کودک و نوجوان در دوره‌های قاجار و پهلوی و مراحل شکل‌گیری هویت صنفی در این حوزه پرداخته ام.

قدر مجموعه گل ذکری از اعضای پیشکسوت انجمن نویسندگان کودک سیدعلی کاشفی خوانساری فکبرواالکبار.  رسول اکرم بیست. و شش سال از عمر انجمن نویسندگان کودک و نوجوان می گذرذ و طی این سالها حدود هفتصد نویسنده، شاعر، مترجم، منتقد و روزنامه‌نگار ایرانی عضو این انجمن شده اند و البته متاسفانه بیست و چهار عضو هم طی این مدت به رحمت خدا رفته اند. اولین شان در همان سال های آغاز کار انجمن محمود احیایی روزنامه نگار قدیمی و بازنویس قصه های کودکان بود و جدیدترین شان احمدرضا احمدی، که برای بزرگسالان شعر و برای کودکان داستان های شاعرانه می نوشت. اعضای ارجمند انجمن که امروز جایشان در میان ما خالی است تا آنجا که من بیاد می آورم از این قرارند: مهدی آذر یزدی، نادر ابراهیمی، حسین ابراهیمی الوند، احمدرضا احمدی، محمود احیایی، قیصر امین‌پور، میهندخت بهرامی، مریم روحانی، علی رووف، ابوالقاسم سبطی، محسن  سلیمانی، منوچهر سلیمی، محمد رفیع ضیایی، سوسن طاقدیس، عباس عبدی، امیرحسین فردی، ثریا قزل ایاغ، رودابه کمالی، حسین گلسرخی، شکور لطفی، ساویسا مهوار، سید احمد وکیلیان، خسرو یحیایی‌‌. انجمن پیشتر در دو مراسم جمعی با عنوان «یاد بعضی نفرات» از تعدادی از این دوستان سفرکرده یاد کرده است. یکی از مهمترین و زیباترین کارهایی که از انجمن انتظار می رود، نکوداشت افراد پیشکسوت و سپیدمویان انجمن است. انجمن سالها قبل در برنامه ای با نام «قدر مجموعه گل» در گرامی داشت سه عضو خود کوشید. اما متاسفانه همه گیری کرونا سبب شد در استمرار این برنامه خلل ایجاد شود. حال به بهانه برپایی بیست و ششمین  مجمع عمومی انجمن می کوشم تا آنجا که اطلاع دارم از اعضای کهنسال و پر سابقه انجمن یاد و برای یکایک ایشان طول عمر و سلامت و عزت آرزو کنم. امروز انجمن چند عضو دارد که در دوره پهلوی اول به دنیا آمده اند. فریده فرجام متولد ۱۳۱۳ است. نخستین کتاب کودک او در دهه سی چاپ شده. او از موسسان کانون نویسندگان ایران و شورای کتاب کودک است. اولین کتابی که کانون پرورش منتشر کرده نوشته اوست. نورالدین زرین کلک متولد ۱۳۱۶ است. این تصویرگر و انیماتور نامدار در جایگاه نویسنده نیز آثار ارزشمندی برای کودکان دارد. زرین کلک نیز یکی از چهار  نفر از جمع سی و هفت نفره موسسان شورای کتاب کودک در سال ۱۳۴۱ است که هنوز در میان ماست‌‌. زرین کلک عضو هیات مدیره انجمن ما هم بوده است. بتول مومن، متولد ۱۳۱۴ در اهواز، مظفر سربازی متولد ۱۳۱۸ در گرمسار و محمد نژد متولد ۱۳۱۹ در تبریز دیگر عضوهای پیشکسوت انجمن از آن نسل هستند. اعضای انجمن از میان متولدان دهه بیست، بیست و چند نفر هستند‌. عزیرانی که نام می برم در فاصله سالهای ۱۳۲۰ تا ۱۳۲۹ به دنیا آمده اند و البته هیچ بعید نیست عضو بزرگوار دیگری از انجمن را از قلم انداخته باشم. فاطمه ابطحی، غلامرضا امامی، منیژه اسلامی، مصطفی ایلخانی زاده، کمال بهروز کیا، محمدرضا پورمحمد، کمال پولادی، سرور پوریا، سید احمد جلالی، کاظم جیرودی، منصور خلج، مصطفی رحماندوست، پروین علیپور، داود کیانیان، هوشنگ مرادی کرمانی، مهنوش مشیری، ناهید معتمدی، بتول مومن، شکوه معظمی، نسرین وکیلی و رضی هیرمندی‌. البته پیشکسوت بودن فقط به سن نیست و اعضای پر سابقه انجمن به این افراد محدود نمی شوند در میان عزیزانی که متولد دهه سی هستند هم نویسندگانی را می بینیم که در سال‌های قبل از انقلاب نخستین کتاب های خود را منتشر کرده اند و بیش از چهل و پنج سال سابقه حرفه‌ای دارند. غلامرضا امامی، محمود برآبادی، مرتضی خاکسار بختیاری، مجید راستی، محمد عزیزی، وحید نیکخواه آزاد، محمدرضا یوسفی و جواد محقق از آن جمله اند. البته ما یک عضو متولد دهه چهل هم داریم که قبل از انقلاب کتاب کودک چاپ کرده است: فروزنده خداجو. به هر حال امیدوارم روزی صد و بیست و ششمین مجمع عمومی انجمن برپا شود و امیدوارم یکایک اعضای پیشکسوت انجمن چه آنان که نام بردم و چه دیگران سعادتمند و عاقبت به خیر باشند.

در شماره قبل ماهنامه آزما مطلبی با عنوان ادبیات کودک و نوجوان در نخستین دانشنامه فارسی نوشتم. در این مقاله پس از اشاراتی به دانشنامه های فارسی در دوران تمدن اسلامی، دوره قاجار و پهلوی اول، به نخستین دانشنامه جدید فارسی یعنی دایره‌المعارف فارسی، مشهور به مصاحب پرداختم و برای نخستین بار مدخل« ادبیات اطفال و نوجوانان» در این دانشنامه را نقل و معرفی کردم. در ادامه محتوای آن مدخل مورد نقد و تحلیل قرار گرفت.

سلام دوستان خدا توفیق داده که در ادامه فعالیت های خیریه قبلی در تجهیز کتابخانه ها، این بار برای کتابخانه یک مدرسه کودکان افغانستانی در ایران کتاب های مناسب هدیه بدهیم. ممنون می شوم اگر کتاب های خوب و درخوری دارید، برایمان بفرستید. لطفا برای اهدای کتاب و یا کمک نقدی پیام بدهید. @kashefikhansari