یادداشت های مالی

تثبیت، تورم و ارز- قسمت دوم در طول سه سال گذشته به کرّات اشاره شد که «تثبیت» و «بازتوزیع» دو محور اساسی سیاست اقتصادی دولت سیزدهم هستند. پروژه ی تثبیت با این منطق محور کار قرار گرفته بود که تیم اقتصادی دولت معتقد بودند با مهار شوک های ارزی می توان تا حدی آتش تورم را مهار نمود. بدین جهت سرکوب دلار نیما به عنوان اقدامی که تثبیت و بازتوزیع را همزمان به پیش می برد، جدی تر از قبل در دستور کار قرار گرفت. با راه اندازی بازار توافقی که به نوعی عبور از سیاست مذکور محسوب می شود، خوب است نگاهی به تحولات شاخص تورم و ارز طی سومین دوره تثبیت از اسفند 1401 تا آذر 1403 انداخت: در حالیکه نرخ دلار آزاد طی دوره مذکور تنها 30 درصد رشد داشته، در همین بازه تورم انباشته به 60 درصد رسیده و در نهایتا تثبیت نیمایی نیز به سرنوشتی مشابه تثبیت های نفتی و برجامی دچار شد. یادداشت های مالی @finnota

نگاهی دوباره به دلار (آذر 1403) به بهانه پایان پروژه ی «تثبیت» از سوی بانک مرکزی، نگاهی دوباره به نمودار دلار بیاندازیم. اگر نرخ دلار آزاد شهریور 1396 تاکنون را با قیمت های انتهای آذر 1403 همتراز کنیم، طبق نمودار پایین ملاحظه می شود که نرخ دلار با حرکت از محدود 40 هزار تومان (از دید امروز)، تا محدوده 120 هزار تومان در شهریور 1397 حرکت نمود. پس از آن در سال 1399 و در میانه کرونا و همزمان با کاهش شدید درآمد نفتی تا 110 هزار تومان بالا رفت. اما می توان توجه نمود که محدوده 60 الی 80 هزار تومان ناحیه پایداری نرخ بوده است. یعنی در حالت معمول تحریمی و بدون شوک های اضافی، می توان انتظار داشت که دلار در حوالی این اعداد حرکت نماید. برای برآورد وضع آتی، کانال مذکور را می توان به صورت ماهانه، معادل با اختلاف تورم ایران و آمریکا به سمت بالا هل داد. مطابق همیشه یادآوری این نکته ضروری است که بررسی مذکور صرفا جنبه علمی داشته و نبایستی مبنای معامله قرار گیرد. یادداشت های مالی @finnota

نگاهی دوباره به دلار (آذر 1403) به بهانه پایان پروژه ی «تثبیت» از سوی بانک مرکزی، نگاهی دوباره به نمودار دلار بیاندازیم. اگر نرخ دلار آزاد شهریور 1396 تاکنون را با قیمت های انتهای آذر 1403 همتراز کنیم، طبق نمودار پایین ملاحظه می شود که نرخ دلار با حرکت از محدود 40 هزار تومان (از دید امروز)، تا محدوده 120 هزار تومان در شهریور 1397 حرکت نمود. پس از آن در سال 1399 و در میانه کرونا و همزمان با کاهش شدید درآمد نفتی تا 110 هزار تومان بالا رفت. اما می توان توجه نمود که محدوده 60 الی 80 هزار تومان ناحیه پایداری نرخ بوده است. یعنی در حالت معمول تحریمی و بدون شوک های اضافی، می توان انتظار داشت که دلار در حوالی این اعداد حرکت نماید. برای برآورد وضع آتی، کانال مذکور را می توان به صورت ماهانه، معادل با اختلاف تورم ایران و آمریکا به سمت بالا هل داد. مطابق همیشه یادآوری این نکته ضروری است که بررسی مذکور صرفا جنبه علمی داشته و نبایستی مبنای معامله قرار گیرد. یادداشت های مالی @finnota

نگاهی دوباره به دلار به بهانه پایان پروژه ی «تثبیت» از سوی بانک مرکزی، نگاهی دوباره به نمودار دلار بیاندازیم. اگر نرخ دلار آزاد شهریور 1396 تاکنون را با قیمت های انتهای آذر 1403 همتراز کنیم، طبق نمودار پایین ملاحظه می شود که نرخ دلار با حرکت از محدود 40 هزار تومان (از دید امروز)، تا محدوده 120 هزار تومان در شهریور 1397 حرکت نمود. پس از آن در سال 1399 و در میانه کرونا و همزمان با کاهش شدید درآمد نفتی تا 110 هزار تومان بالا رفت. اما می توان توجه نمود که محدوده 60 الی 80 هزار تومان ناحیه پایداری نرخ بوده است. یعنی در حالت معمول تحریمی و بدون شوک های اضافی، می توان انتظار داشت که دلار در حوالی این اعداد حرکت نماید. برای برآورد وضع آتی، کانال مذکور را می توان به صورت ماهانه، معادل با اختلاف تورم ایران و آمریکا به سمت بالا هل داد. مطابق همیشه یادآوری این نکته ضروری است که بررسی مذکور صرفا جنبه علمی داشته و نبایستی مبنای معامله قرار گیرد. یادداشت های مالی @finnota

نگاهی به استخراج بیت کوین با برق خورشیدی در مطلب پیشین اشاره شد که «استخراج رمزارز از نیروگاه خورشیدی» می تواند یک راهبرد مناسب سرمایه گذاری در صنعت تجدیدپذیر باشد. یک نمونه واقعی در استفاده از این راهبرد، مربوط به شرکت جوین است که با تبدیل قرارداد نیروگاه خورشیدی خود، دست به چنین کاری زده است. یک نیروگاه ده مگاواتی با فرض فروش برق به بورس انرژی در تابستان و تولید بیتکوین در باقی فصول مجموعا حدود 9.3 میلیون کیلووات ساعت برق سبز و 24 عدد بیتکوین تولید می کند که درآمدی معادل با 200 الی 220 میلیارد تومان (با تسعیر به نرخ بازار توافقی 60 هزار تومان) با حاشیه سود تقریبی 85 درصد به همراه دارد. سرمایه گذاری مورد نیاز جهت دستیابی به درآمد فوق عددی حدود 350 الی 400 میلیارد تومان (شامل نیروگاه خورشیدی و مزرعه رمزارز) است. یادداشت های مالی @finnota

#استخدام

تفکر طراحی محصول در بازار سرمایه- قسمت ششم، پیوست از متن: ...موج خودکارسازی، سابقا بیشتر بر مسئله مشتریان کارگزاران متمرکز بود، اما امروز به سمت خودکارسازی در سایر حوزه ها هم رفته است. پیشبینی می شود که در سال های آینده، رشد بیشتری را در موضوع خودکاری سازی و البته حرکت به سمت یکپارچگی سامانه ها در بازار سرمایه شاهد باشیم. یادداشت های مالی @finnota

تفکر طراحی محصول در بازار سرمایه- قسمت ششم بعد از امواج محصولات «فیلترها»، «سامانه های رصد و پایش» و «سرمایه گذاری غیرمستقیم» و «اختیار معامله»، به نظر می رسد که اینبار نوبت به محصولات معاملات الگوریتمی و سامانه های دستیار معاملاتی و بازارگردانی رسیده باشد، یا حداقل محصولاتی که در یکسال اخیر جهت اضافه شدن به فهرست معرفی شدند، همگی از این جنس هستند. نام این موج جدید را بایستی «خودکارسازی» (اتوماسیون) گذاشت. اما تناسب این محصولات با بازار از کجا ناشی می شود؟ نهادهای مالی، با هزینه ثابت بالایی ناشی از قواعد نظارتی سازمان بورس روبرو هستند. همچنین به لحاظ زمانی نیز، طولانی شدن فرایندهای تکراری در مراحل ثبت نام مشتری و مدیریت دارایی وی به این هزینه ها می افزاید. در یک بررسی موردی، دیده شد که هزینه ثابت سالانه به ازای هر مشتری اختصاصی عدد حدود 20 میلیون تومان (280 دلار) است. لذا هر راهکاری که بتواند هزینه های ثابت شرکت های مدیریت دارایی را سرشکن کند، می تواند با تکیه بر تناسب محصول خود با نیاز بازار برای جذب مشتری تلاش کند. موج خودکارسازی، سابقا بیشتر بر مسئله مشتریان کارگزاران متمرکز بود، اما امروز به سمت خودکارسازی در سایر حوزه ها هم رفته است. برای مثال شرکت سورین دیجیتال (soorin.digital) با معرفی راهکارهای معاملاتی سبد و صندوق ها، یکی از حلقه های میانی زنجیره عملیات مدیریت دارایی در نهادهای مالی را مدیریت و تسهیل می کند. پیشبینی می شود که در سال های آینده، رشد بیشتری را در موضوع خودکار سازی و البته حرکت به سمت یکپارچگی سامانه ها در بازار سرمایه شاهد باشیم. هرچند که با توجه به رقبای جایگزین بازار سرمایه به لحاظ جذب منابع و استعدادها و نظارت کمتر، مسیر آسانی نخواهد بود. پی نوشت: فهرست محصولات مالی در بازار سرمایه (نسخه 4) به عدد 77 مورد رسید. آن را در پیوست ملاحظه کنید. ردیف های سبزرنگ نسبت به نسخه قبلی اضافه شده اند. یادداشت های مالی @finnota

نگاهی به الگوی درآمدی نیروگاه خورشیدی نیروگاه خورشیدی بنا به ماهیت فصلی تولیدش، مکمل خوبی برای شبکه تولید برق کشور است. همانطور که در نمودار نیز ملاحظه می شود، بخش عمده برق تولیدی این نیروگاه در فصول گرم سال و در اوج تقاضای مصرف برق است. بررسی داده های بورس انرژی نیز نشان می دهد که قیمت برق فروخته شده نیز در فصول گرم سال تا دو برابر متوسط سالانه آن نیز می رسد. با ترکیب دو گزاره فوق می توان گفت که بخش قابل توجهی از درآمد نیروگاه خورشیدی در نیمه اول سال حاصل می گردد. اما برای ایجاد ارزش افزوده بیشتر از برق تولیدی در فصول سرد سال چه می توان کرد؟ با توجه به مجاز بودن استخراج رمزارز از برق تجدیدپذیر، این روش را می توان مورد توجه قرار داد و برق تولیدی را به بیت کوین یا سایر ارزهای قابل استخراج تبدیل نمود که البته نیازمند سرمایه گذاری اضافه است. بررسی ها نشان می دهد که ترکیبی از تحویل برق در اوج مصرف به شبکه از طریق تابلوی برق سبز در بورس انرژی و تولید بیت کوین در الباقی سال می تواند راهبرد مناسبی برای سرمایه گذاران این حوزه باشد. یادداشت های مالی @finnota

بازسازی و چند تغییر جزئی در پکیج پایتونی دریافت داده‌های آپشن بورس تهران همونطور که میدونید خود پروژه به صورت اوپن سورس در اینجا در دسترسه (توضیحات قبلی رو از اینجا و اینجا بخونید). تغییرات جدیدی به شرح زیر، تو پروژه اعمال کردم: ـ استفاده از تکنیک‌های کانکارنسی برای دریافت سریعتر دیتا از سایت TSETMC. میشه گفت دوبرابر سریعتر از حالت قبلی می‌تونید دیتا بورس و فرابورس رو دریافت کنید. ـ بازسازی ساختار پروژه و اضافه کردن schema داده‌های دریافتی ـ اضافه شدن یک جدول راهنمای لغات تخصصی برای دوستانی که راجع برخی از اصطلاحات ابهام داشتند. تو آینده سعی می‌کنم موارد استفاده جالبی که می‌شه از این دیتاها داشت رو تو use_case ها اضافه کنم. توضیحات بیشتر در گیت‌هاب: https://github.com/masoudghah/TSELiveOptionData @quant_fin

آثار مالی توسعه فناوری در تولید برق تجدیدپذیر انگیزه های محیط زیستی (گرمایش و آلودگی زمین) و سیاستی (کاهش وابستگی کشورهای مصرف کننده انرژی به قطب های تولید سوخت فسیلی) موجب شده تا سرمایه گذاری زیادی در فناوری های مرتبط با انرژی های تجدیدپذیر، خصوصا خورشیدی فتوولتاییک و بادی، صورت پذیرد. در نتیجه این امر، بهره وری نیروگاه های مذکور به سرعت بالا رفته و بهای تمام شده هر کیلووات ساعت برق تولید این نیروگاه ها در گذر زمان کاهش یافته است. برای مثال مخارج همتراز هر واحد برق تولید نیروگاه خورشیدی به طور متوسط از 45 سنت در سال 2010 به 4.4 سنت در سال 2023 رسیده است. نکته قابل توجه این است که از سال 2015 بدین سو، مخارج همتراز* (با کمی اغماض: بهای تمام شده) هر واحد برق تولیدی نیروگاه خورشیدی نسبت به سیکل ترکیبی نیز کمتر شده است. البته این دو نیروگاه بنا به تفاوت فنی خود جانشین یکتای یکدیگر نیستند، اما می توانند مکمل خوبی در شبکه انرژی کشورها باشند. *مخارج همتراز یا هزینه ترازشده انرژی (LCOE) یادداشت های مالی @finnota

تفکر طراحی محصول در بازار سرمایه (فراخوان موقت) قصد به روزرسانی فهرست محصولات بازار سرمایه را دارم. اگر مدیرمحصولی هستید که در فهرست قبلی نیست اطلاع دهید تا در صورتی که معیارهای شناسایی به عنوان محصول را داشته باشد در به روزرسانی بعدی قرار گیرد. یادداشت های مالی @finnota

رقابت در بازارهای موازی- قسمت چهاردهم یک ریال سرمایه گذاری با افق یکساله، در ابتدای هر سال از 1364 تاکنون در دلار آزاد چه نتیجه ای به همراه می‌داشت؟ نگاهی به نمودار نشان می دهد: الف) دامنه بازدهی به دست آمده از منفی 13 تا 158 درصد بوده است. ب) سالهای 1392، 1374 و 1379 با منفی 30، منفی 5 و منفی 4 درصد کمترین بازدهی سالانه را داشته اند. ج) سال های 1397، 1401 و 1391 به ترتیب با 158، 83 و 79 درصد بیشترین بازدهی سالانه را داشته اند. د) سال 1403 تا ابتدای آبان ماه تا اینجا 10 درصد بازدهی به همراه داشته است. در مطالب گذشته نیز ذکر شده بود که به دلیل افزایش درآمد صادراتی کشور، توان دولت جهت مدیریت نرخ آزاد بالاتر از سالهای بحرانی است. ه) متوسط بازدهی سالانه طی دوره مورد بررسی 21 درصد است. هرچند که به دلیل تغییرات ساختاری، به تدریج شاهد دوره های تثبیت نرخ کوتاه تر و کمتری بوده ایم. یادداشت های مالی @finnota

چاپ پول در دل تاریخ حتی قبل از شروع چاپ اسکناس توسط بانک ها و بعدا توسط بانک مرکزی، مسئله کاهش اعتبار پول ملی در تاریخ دیده می شود. برای مثال خانم دکتر سمیه خانی پور در کتاب ایران و بحران اقتصادی که به بررسی تحولات اقتصادی قرن دوازدهم قمری در ایران پرداخته است، شواهدی مبنی بر کاهش تدریجی عیار نقره در سکه های ضرب شده طی دوره صفویه از ۹۲ به ۷۶ درصد ارایه نموده است که در تصویر می بینید. اگرچه برخی افراد شواهد تاریخی را استدلالی به نفع توجیه وضع موجود ارایه میکنند، اما بایستی پرسید چه عامل مشترکی سیاستمداران با طرز تفکر مختلف را در دوره های مختلف زمانی به اقدامات مشابه سوق می دهد و چطور می توان مانع این امر شد؟ یادداشت های مالی @finnota

رقابت در بازارهای موازی- قسمت سیزدهم یک ریال سرمایه گذاری با افق یکساله، در ابتدای هر سال از 1389 تاکنون در سکه طرح جدید چه نتیجه ای به همراه می‌داشت؟ نگاهی به نمودار نشان می دهد: الف) دامنه بازدهی به دست آمده از منفی 30 تا 173 درصد بوده است. ب) سالهای 1392، 1393 و 1394 با منفی 30، صفر و 7 درصد کمترین بازدهی سالانه را داشته اند. ج) سال های 1397، 1401 و 1390 به ترتیب با 173، 159 و 95 درصد بیشترین بازدهی سالانه را داشته اند. د) سال 1403 تا ابتدای آبان ماه تا اینجا 42 درصد بازدهی به همراه داشته است. ه) تفاوت بازدهی بین سالهای تحریمی و غیرتحریمی بر اساس رنگ تا حد زیادی مشهود است. یادداشت های مالی @finnota

رقابت در بازارهای موازی- قسمت دوازدهم یک ریال سرمایه گذاری با افق یکساله، در ابتدای هر سال از 1388 تاکنون در شاخص کل بورس تهران چه نتیجه ای به همراه می‌داشت؟ نگاهی به نمودار نشان می دهد: الف) دامنه بازدهی به دست آمده از منفی 21 تا 186 درصد بوده است. ب) سال 1398 با 186 درصد، سال 1399 با 157 درصد و سال 1392 با 105 درصد بهترین سال ها بوده اند. ج) سال های 1393، 1395 و 1400 به ترتیب با منفی 21، منفی 5 و 4 درصد بدترین سال ها بوده اند. د) سال 1403 تا ابتدای آبان ماه تا اینجا بدترین سال طی دوره مورد بررسی بوده است. ه) بازدهی غیرعادی سال 1399 به طرز واضحی در نمودار مشهود است. یادداشت های مالی @finnota

نگاهی دوباره به آتی طلا صرف قیمتی سررسید آبان و بهمن گواهی آتی شمش طلا به طور متوسط 50 درصد سالانه بوده، اما در حال حاضر به ترتیب در محدوده ی 70 و 110 درصد قرار گرفته است. به نظر می رسد با عبور از شرایط هیجانی موجود، اعداد صرف قیمتی به تدریج به سمت مقادیر پایینتر حرکت خواهد نمود. یادداشت های مالی @finnota

رقابت در بازارهای موازی- قسمت یازدهم دیدیم که سرمایه‌گذاری در شاخص کل بورس تهران و سکه طلای طرح جدید در افق بالای ده سال کم ریسک است و به اعدادی حوالی 40 درصد همگرا می شود. اما بررسی داده های دلار آزاد از 1359 تا 1403 نشان می دهد که اولا سرمایه گذاری در این دارایی حتی در افق های 30 ساله هم حساسیت زیادی به نقطه ورود دارد. در ثانی متوسط بازدهی دلار آزاد در افق های کوتاه مدت و بلندمدت به طرز معناداری از شاخص بورس و سکه طرح جدید پایینتر بوده و به ترتیب معادل 24 و 20 درصد و حدود 20 درصد کمتر از شاخص کل بورس و طلا بوده است. همچنین تفاوت بازدهی نگهداری کوتاه مدت و بلندمدت هم در مورد این دارایی معادل 4 درصد است که در مقابل تفاوت دو مورد دیگر 8 درصد کمتر است. به بیان ساده راهبرد خرید و نگهداری برای فعالیت در بازار دلار جوابگو نیست و جنس فعالیت در آن بایستی مبتنی بر حرکات قیمتی کوتاه مدت آن باشد. یادداشت های مالی @finnota

رقابت در بازارهای موازی- قسمت دهم در قسمت شش گفته شد که سرمایه‌گذاری در شاخص کل بورس تهران با افزایش افق نگهداری و در بلندمدت بازدهی حدود 35 تا 40 درصد سالانه در پی دارد. در این قسمت بررسی در خصوص سکه طلا صورت می گیرد. اگر طی دوره فروردین 1389 تا شهریور 1403، در افق یک تا چهارده ساله اقدام به سرمایه گذاری در سکه طرح جدید می کردید چه بازدهی و ریسکی در انتظار شما می بود؟ در افق یکساله متوسط بازدهی 53 درصدی با ریسک 63 درصد در انتظار شما می بود. در حالیکه در بلندمدت و با انتظار حداقل 10 ساله برای فروش سکه، بازدهی به مقادیر بین 38 تا 42 درصد و با ریسک محدود همگرا می شد. در هر دو مورد شاخص کل بورس و طلا شاهد مطلوبیت سرمایه گذاری در افق های بلندمدت و پرریسک بودن آنها در کوتاه مدت هستیم، لذا به نظر می رسد توصیه به سرمایه گذاری تدریجی و با نگاه بلندمدت برای یک فرد متوسط در جامعه گزینه معقولی باشد که نتایج معنادار آن در گذر زمان آشکار خواهد شد. لازم به ذکر است که بررسی شاخص کل از 1387 و در خصوص سکه از 1389 انجام شده که می تواند در کنار تفاوت کارمزدها بر مقایسه پذیری نتایج اثرگذار باشد. یادداشت های مالی @finnota