ቢብሊካ ኢትዮጵያ (Biblica Ethiopia)

የዕለቱ ሐሳብ እስራኤል ከባርነት እየወጡ ሳለ የማይታለፍ የተፈጥሮ ጋሬጣ ገጠማቸው፤ ባሕሩ ከፈርዖን በላይ ገዝፎ ከፊታቸው ተዘርግቷል። የግብጽን አቅም የመታ፣ ሌላውን መምታት እንዴት ያቅተዋል! "ከዚያም እግዚአብሔር ሙሴን እንዲህ አለው፤ 'ለምን ትጮኹብኛላችሁ? ይልቅስ እስራኤላውያንን ወደ ፊት እንዲጓዙ ንገራቸው፤ ውሃውን ለመክፈል በትርህን አንሣና እጅህን በባሕሩ ላይ ዘርጋ፤ እስራኤላውያን በባሕሩ ውስጥ በየብስ ይሻገራሉ" (ዘፀ 14፥15-16)። ሙሴ ስለ እግዚአብሔር ትልቅነት ተናግሮ ሕዝቡን እንዳረጋጋ ነበር—"እግዚአብሔር ስለ እናንተ ይዋጋል፤ እናንተ ያለባችሁ መታገሥ ብቻ ነው"—ጌታ፣ "ለምን ትጮኹብኛላችሁ?" ብሎ የተናገረው። ጕዟቸው የርሱ ጕዞ ነው፤ ማድረግ ያለባቸውም ያወጣቸውን አምላክ መታመን ነው። እርሱ መንገዱን ሳይቀይስ አያወጣም፤ ስለዚህም "በትርህን አንሣ" አለው። የሰው በትር የሳፋ ውሃ እንኳን አይከፍልም፤ እግዚአብሔር ሲያስጨብጥ ግን ባሕርን ይከፍላል።

የዕለቱ ቃል "ከዚያም እግዚአብሔር ሙሴን እንዲህ አለው፤ 'ለምን ትጮኹብኛላችሁ? ይልቅስ እስራኤላውያንን ወደ ፊት እንዲጓዙ ንገራቸው፤ ውሃውን ለመክፈል በትርህን አንሣና እጅህን በባሕሩ ላይ ዘርጋ፤ እስራኤላውያን በባሕሩ ውስጥ በየብስ ይሻገራሉ።" (ዘፀ 14፥15-16 አመት)

የዕለቱ ሐሳብ ያዕቆብ በማሕፀን ሳለ ታላቁ (ዔሳው) እንደሚገዛለት ተነገረ። ከትንቢቱ በላይ ግን ጥረቱ አየለ፤ በረከትንም አታልሎ ወሰደ። ይህም ከወላጆቹ እንዲሰደድ አደረገው። በመንገድ ሳለ ግን እግዚአብሔር ተገልጦለት እንዲህ አለው፤ “እኔ ከአንተ ጋራ ነኝ፤ በምትሄድበት ስፍራ ሁሉ እጠብቅሃለሁ፤ ወደዚህችም ምድር እመልስሃለሁ፤ የሰጠሁህን ተስፋ እስከምፈጽምልህ ድረስ አልተውህም” (ዘፍ 28፥15)። ከሥጋት ወደ አጎቱ ቤት ባርነት ተሻገር፤ ብዙ መከራ አሳለፈ። ጌታ አምላክ ግን ቃሉን ጠብቆ አብሮት ዘለቀ። የሕይወት ምዕራፉ ከባድ ቢሆንም፣ እግዚአብሔር እስከ ስህተቱ ታገሠው፤ ተስፋውንም ፈጸመለት።

የዕለቱ ቃል “እኔ ከአንተ ጋራ ነኝ፤ በምትሄድበት ስፍራ ሁሉ እጠብቅሃለሁ፤ ወደዚህችም ምድር እመልስሃለሁ፤ የሰጠሁህን ተስፋ እስከምፈጽምልህ ድረስ አልተውህም።” (ዘፍ 28፥15 አመት)

መልእክተ ሰንበት አብ የመረጣቸውን ወልድ አነጻቸው፤ መንፈስ ቅዱስ ደግሞ ቀደሳቸው፤ “እግዚአብሔር አብ አስቀድሞ ካወቃቸው፣ ኢየሱስ ክርስቶስን ለመታዘዝ በደሙ ለተረጩትና በመንፈስ አማካይነት ለተቀደሱት፤ ጸጋና ሰላም ይብዛላችሁ” (1ጴጥ 1፥2)። እነርሱንም ከሰማይ ብቻ የሚገኝ ጸጋ ያገኛቸዋል፤ ሰላማቸውም የማይነጥፍ ነው። በሥላሴ ታውቀዋል፤ በሥላሴ ተዋጅተዋል፤ በሥላሴ ተቀድሰዋል፤ የሥላሴንም በረከት እየተቀበሉ ይኖራሉ።

መልእክተ ቅዳሜ ሐዋርያዊው ባርኮት ሦስቱንም የሥላሴ አካላት (አምካላት--አምላካዊ አካል) የያዘ ነው፤ “የጌታ የኢየሱስ ክርስቶስ ጸጋ፣ የእግዚአብሔር ፍቅር፣ የመንፈስ ቅዱስም ኅብረት ከሁላችሁ ጋራ ይሁን” (2ቆሮ 13፥14)። ጸጋ፣ ሰላምና ኀብረት መገኛቸው መለኮት ነው። በርሱ ዘንድ ፍጹም ሰላም፣ ግሩም ኀብረት፣ እንዲሁም ምሉዕ ጸጋ አለ። ቡራኬው የሚያገኛቸው ደግሞ ሀልዎቱን ከትሩፋቱ ጋራ ይካፈላሉ።

የዕለቱ ሐሳብ መንፈስ ቅዱስ ግሩምና ታላቅ አብራሪ ነው (ከሜንተተር) ነው፤ የቃሉ ባለቤት ቃሉን ይገልጣል። ከአብ የተቀበለውን ተልዕኮ ከኀይሉ ጋራ ይዞ ወርዷል። በቤተ ክርስቲያን ላይ ብቻ ሳይሆን በክርስቲያኖች ሁሉ ላይም አድሯል። ስለ እርሱም ጌታ ያለው ተፈጽሟል፤ “አብ በስሜ የሚልከው አጽናኙ መንፈስ ቅዱስ ግን ሁሉን ነገር ያስተምራችኋል፤ እኔ የነገርኋችሁንም ሁሉ ያሳስባችኋል” (ዮሐ 14፥26)። አብ በልጁ የዋጃቸውን እንዲያስተምርና እንዲመራ ላከው። እርሱም እያጽናና ወልድን ተረከ፤ የሚሰሙትንም በወልድ ላይ እያነጸ ወደ አብ አቀረበ። የማያዩት እረኛ ቢሆንም፣ ይሰማል፤ ይመራልም።

የዕለቱ ቃል “አብ በስሜ የሚልከው አጽናኙ መንፈስ ቅዱስ ግን ሁሉን ነገር ያስተምራችኋል፤ እኔ የነገርኋችሁንም ሁሉ ያሳስባችኋል። ” (ዮሐ 14፥26 አመት)

የዕለቱ ሐሳብ ታላቁ ተልዕኮ ታላቁን ትእዛዝ ብቻ ሳይሆን ታላቁን አብሮነትንም የያዘ ነው። ክርስቶስ ጌታ እየተለያቸው፣ አብሯቸው እንደሚሆን ነገራቸው፤ “ስለዚህ ሂዱና ሕዝቦችን ሁሉ በአብ፣ በወልድና በመንፈስ ቅዱስ ስም እያጠመቃችኋቸው ደቀ መዛሙርት አድርጓቸው፤ ያዘዝኋችሁንም ሁሉ እንዲጠብቁ አስተምሯቸው፤ እኔም እስከ ዓለም ፍጻሜ ድረስ ሁልጊዜ ከእናንተ ጋራ ነኝ” (ማቴ 28፥19-20)። ተልዕኮው ክቡር ነው፤ በአብ፣ ወልድና መንፈስ ቅዱስ ጀምሮ (ጥምቀት) በሦስቱም አካላት--ሥላሴ-- ደቀ መዝሙር በማድረግ የሚጠናቀቅ። በዚህ ሰማያዊ ሥራ መካከልም መንፈስ የሆነው ጌታ ሁልጊዜ አብሮ ይሆናል። በሥጋ ሲለይ፣ በመንፈስ ተገኝቷል። በርሱም ሥራና አብሮነት የአብና መንፈስ መንፈስ ቅዱስ ሀልዎት እውን ሆኗል።

የዕለቱ ቃል “ስለዚህ ሂዱና ሕዝቦችን ሁሉ በአብ፣ በወልድና በመንፈስ ቅዱስ ስም እያጠመቃችኋቸው ደቀ መዛሙርት አድርጓቸው፤ ያዘዝኋችሁንም ሁሉ እንዲጠብቁ አስተምሯቸው፤ እኔም እስከ ዓለም ፍጻሜ ድረስ ሁልጊዜ ከእናንተ ጋራ ነኝ።” (ማቴ 28፥19-20 አመት)

የዕለቱ ሐሳብ ቃል ሥጋ ከሆነ በኋላ አገልግሎት ለመጀመር ሦስት ዓመታትን ጠበቀ። የተልዕኮውንም ዋና ክፍል በዮሐንስ በመጠመቅ ጀመረ፤ “ኢየሱስም እንደ ተጠመቀ ከውሃው ወጣ፤ ወዲያውኑም ሰማይ ተከፍቶ የእግዚአብሔር መንፈስ እንደ ርግብ ሲወርድበት አየ። እነሆ፤ 'በርሱ ደስ የሚለኝ የምወድደው ልጄ ይህ ነው' የሚል ድምፅ ከሰማይ ተሰማ” (ማቴ 3፥16-17)። መጠመቅ ሳይገባው 'ጽድቅን ሁሉ ለመፈጸም' በትሕትና ሲጠመቅ፣ ከሰማይ ተመሰከረለት፤ ከአባትና መንፈስ ቅዱስ ሞገስን ተቀበለ። ሥላሴ በአንድ ኹነት በሦስት ተገለጠ፤ ወልድ በሥጋ፣ መንፈስ በርግብ፣ አብ ደግሞ በድምፅ!

የዕለቱ ቃል “ኢየሱስም እንደ ተጠመቀ ከውሃው ወጣ፤ ወዲያውኑም ሰማይ ተከፍቶ የእግዚአብሔር መንፈስ እንደ ርግብ ሲወርድበት አየ። እነሆ፤ 'በርሱ ደስ የሚለኝ የምወድደው ልጄ ይህ ነው' የሚል ድምፅ ከሰማይ ተሰማ።” (ማቴ 3፥16-17 አመት)

የዕለቱ ሐሳብ ብሉይ ኪዳን ስለ ወልድ አምላክ ተናግሯል፤ እርሱንም እንደ ተናጋሪ አቅርቧል፤ ኢሳይያስ ላይም እንዲህ ይላል፤ "ወደ እኔ ቅረቡ፤ ይህን ስሙ፤ ከመጀመሪያ ጀምሮ በስውር አልተናገርሁም፤ ሲፈጸምም እኔ እዚያው ነበርሁ። አሁንም ጌታ እግዚአብሔርና መንፈሱ ልከውኛል" (ኢሳ 48፥16)። ጌታ ፊተኛና ሁዋለኛ ነው፤ ከድንግል ማርያም በተወለደ ጊዜ መኖር አልጀመረም። ጅማሬውን እንደ ጀመረ ፍጻሜውንም ይፈጽማል። እርሱ እንደ ተላከውም ("ልከውኛል") አድርጓል። በአብና በመንፈስ ቅዱስ ተልኳል፤ የሥላሴ ተልዕኮን ፈጽሟል። ቃል—ሎጎስ— የሆነው አምላክ በቃሉ እንደ ተናገረ፣ በሰውነቱ—መሥዋዕቱ—ተናግሯል።

የዕለቱ ቃል “ወደ እኔ ቅረቡ፤ ይህን ስሙ፤ 'ከመጀመሪያ ጀምሮ በስውር አልተናገርሁም፤ ሲፈጸምም እኔ እዚያው ነበርሁ። አሁንም ጌታ እግዚአብሔርና መንፈሱ ልከውኛል።'" (ኢሳ 48፥16 አመት)

የዕለቱ ሐሳብ ሥሉስ ባርኮት--አሮን እና ካህናት የእግዘብሔርን ሕዝብ እንዲህ በማለት እንዲባርኩ ታዘዙ፤ “እግዚአብሔር ይባርክህ፤ ይጠብቅህም፤  እግዚአብሔር ፊቱን ያብራልህ፤ ይራራልህም፤  እግዚአብሔር ፊቱን ይመልስልህ፤ ሰላሙንም ይስጥህ” (ዘኍ 6፥24-26)። አብ ይባርካል፤ ወልድ ብርሃን ይሆናል፤ መንፈስ ቅዱስም በእግዚአብሔር ሰላም ውስጥ ያሳድራል። ርኀራኄና ጥበቃ ያሉባቸው እነዚህ ሰማያዊ ትሩፋቶች (ባርኮት፣ ብርሃንና ሰላም) የእግዚአብሔር ታላቅነትና ዘላለማዊነት ያህል ወሰንና ገደብ የላቸውም።

የዕለቱ ቃል “እግዚአብሔር ይባርክህ፤ ይጠብቅህም፤ እግዚአብሔር ፊቱን ያብራልህ፤ ይራራልህም፤ እግዚአብሔር ፊቱን ይመልስልህ፤ ሰላሙንም ይስጥህ።”  (ዘኍ 6፥24-26 አመት)

መልእክተ ሰንበት የጌታ ቃል የጌታን ማንነት ይይዛል። እርሱ ሁልጊዜ እውነትን የሚናገር ስለሆነ ቃሉ አይሳሳትም፤ ሕያው ስለሆነም ቃሉ ሁልጊዜ ይሠራል፤ “የእግዚአብሔር ቃል ሕያውና የሚሠራ ነውና፤ በሁለት በኩል ስለት ካለው ሰይፍ ሁሉ ይልቅ የተሳለ ነው፤ ነፍስንና መንፈስን፣ ጅማትንና ቅልጥምን እስኪለያይ ድረስ ዘልቆ ይወጋል፤ የልብንም ሐሳብና ምኞት ይመረምራል" (ዕብ 4፥12)። ቃሉ ውስጥን ካበጀ በኋላ ሌላ ሌላውን ይሠራል፤ ይለውጣል። እየሠራን ያሠራናል። ዘመን አይሽሬ ሕያውነት፣ ሁሉን አለፍ ሠራተኝነትም የቃሉ ነው።

መልእክተ ቅዳሜ የራስ ቁር መከላከያ፣ ሰይፍ ደግሞ ማጥቂያ ነው። መዳናቸውን እንደ ራስ ቁር የሚያጠልቁ በሐሳባቸው የጌታ ለመሆናቸው ርግጠኛ ናቸው፤ ከሚያደናግሩ የሐሳብ ፍላጻዎችም አእምሮአቸው ይጠበቃል። በቃሉ እውነት ርግጠኛ የሆኑትን ያህል እጃቸውም የቃሉን ሰይፍ ያነሣል፤ “የመዳንን ራስ ቍር አድርጉ፤ የመንፈስንም ሰይፍ ያዙ፤ እርሱም የእግዚአብሔር ቃል ነው” (ኤፌ 6፥17)። ብዙ ባዶ እጆች ባሉበት፣ መንፈሳዊ ሥራ ፈትነትም በበዛበት ዘመን ቃሉን ያነሡ ያልተፈለገውን ይቆርጣሉ። በቃሉ ሰይፍ እየተበጁም ሌላውን ያበጃሉ።

የዕለቱ ሐሳብ የተጻፈው ሁሉ (ብሉይም ሆነ አዲስ) እስትንፋሰ መለኮት ያለበትና መንፈሱ ያልተነሣበት ነው። ስለዚህም በህያውነቱ ቀጥሏል፤ “በጽናትና ቅዱሳት መጻሕፍት በሚሰጡት መጽናናት ተስፋ እንዲኖረን፣ ቀደም ብሎ የተጻፈው ሁሉ ለትምህርታችን ተጽፏልና” (ሮሜ 15፥4)። ስለዚህ፣ ቃሉ ያጸናል፣ ያጽናናልም። እስከ መለኮት ሙቀቱም የሚይዙትና የሚያምኑበት ይጸኑበታል።

የዕለቱ ቃል “በጽናትና ቅዱሳት መጻሕፍት በሚሰጡት መጽናናት ተስፋ እንዲኖረን፣ ቀደም ብሎ የተጻፈው ሁሉ ለትምህርታችን ተጽፏልና።” (ሮሜ 15፥4 አመት)