683
Subscribers
+124 hours
+27 days
+930 days
Data loading in progress...
Similar Channels
Tags Cloud
No data
Any problems? Please refresh the page or contact our support manager.
Incoming and Outgoing Mentions
---
---
---
---
---
---
Attracting Subscribers
September '26
September '26
+3
in 0 channels
August '26
+18
in 0 channels
Get PRO
July '26
+8
in 0 channels
Get PRO
June '26
+7
in 0 channels
Get PRO
May '26
+6
in 0 channels
Get PRO
April '26
+5
in 0 channels
Get PRO
March '26
+9
in 0 channels
Get PRO
February '26
+9
in 0 channels
Get PRO
January '26
+12
in 0 channels
Get PRO
December '25
+12
in 0 channels
Get PRO
November '25
+6
in 0 channels
Get PRO
October '25
+12
in 0 channels
Get PRO
September '25
+5
in 0 channels
Get PRO
August '25
+15
in 0 channels
Get PRO
July '25
+22
in 0 channels
Get PRO
June '25
+10
in 0 channels
Get PRO
May '25
+5
in 0 channels
Get PRO
April '25
+5
in 0 channels
Get PRO
March '25
+31
in 0 channels
Get PRO
February '25
+33
in 0 channels
Get PRO
January '25
+15
in 0 channels
Get PRO
December '24
+12
in 0 channels
Get PRO
November '24
+30
in 0 channels
Get PRO
October '24
+24
in 0 channels
Get PRO
September '24
+10
in 0 channels
Get PRO
August '24
+14
in 0 channels
Get PRO
July '24
+16
in 0 channels
Get PRO
June '24
+13
in 0 channels
Get PRO
May '24
+25
in 0 channels
Get PRO
April '24
+27
in 0 channels
Get PRO
March '24
+17
in 0 channels
Get PRO
February '24
+14
in 0 channels
Get PRO
January '24
+14
in 0 channels
Get PRO
December '23
+13
in 0 channels
Get PRO
November '23
+8
in 0 channels
Get PRO
October '23
+7
in 0 channels
Get PRO
September '23
+4
in 0 channels
Get PRO
August '23
+16
in 0 channels
Get PRO
July '23
+10
in 0 channels
Get PRO
June '23
+10
in 0 channels
Get PRO
May '23
+8
in 0 channels
Get PRO
April '23
+15
in 0 channels
Get PRO
March '23
+23
in 0 channels
Get PRO
February '23
+11
in 0 channels
Get PRO
January '23
+28
in 0 channels
Get PRO
December '22
+22
in 0 channels
Get PRO
November '22
+36
in 0 channels
Get PRO
October '22
+36
in 0 channels
Get PRO
September '22
+25
in 0 channels
Get PRO
August '22
+11
in 0 channels
Get PRO
July '22
+19
in 0 channels
Get PRO
June '22
+24
in 0 channels
Get PRO
May '22
+16
in 0 channels
Get PRO
April '22
+51
in 0 channels
Get PRO
March '22
+88
in 0 channels
Get PRO
February '22
+12
in 0 channels
Get PRO
January '22
+612
in 0 channels
| Date | Subscriber Growth | Mentions | Channels | |
| 07 September | 0 | |||
| 06 September | +2 | |||
| 05 September | +1 | |||
| 04 September | 0 | |||
| 03 September | 0 | |||
| 02 September | 0 | |||
| 01 September | 0 |
Channel Posts
*દિકરી વિશે*
ઇમામ જાફર સાદિક અલય્હિસ્સલામ પાસે એક માણસ આવ્યો, જે પોતાની દીકરીના જન્મથી દુઃખી હતો.
ઇમામ સાદિક અલય્હિસ્સલામે તેને ફરમાવ્યું:
જો અલ્લાહ તને પૂછે કે હું તારા માટે પસંદ કરું કે તું પોતાના માટે પસંદ કર, તો તું શું જવાબ આપીશ?
તે માણસે કહ્યું:
હું જવાબ આપીશ કે અલ્લાહ મારા માટે પસંદ કરે
ઇમામ સાદિક અલય્હિસ્સલામે ફરમાવ્યું:
તો અલ્લાહે તારા માટે દીકરી પસંદ કરી છે.
(અલકાફી, ભાગ 6 પેજ 7)
નોટ: અલ્લાહ તઆલા જે આપે તે આપણા માટે બેહતર હોય છે તો કદી પણ અલ્લાહે આપેલ કોઈ પણ વસ્તુ ઉપર નારાઝ ન થવું જોઈએ.
અલ્લાહ તઆલા દરેક વસ્તુ ઉપર કુદરત રાખે છે અને જે ચાહે છે તે કરી શકે છે.
| 2 | 19. ઈમાન અને સતત તકવા રાખવું આખેરતના ઉત્તમ બદલા મેળવવાની શરત છે.
20. તકવા ઈમાનની વધુ ઊંચી અને શ્રેષ્ઠ સ્થિતિ છે.
alvi110.in | 62 |
| 3 | *સૂરે યુસુફ આયત 56*
وَ کَذٰلِکَ مَکَّنَّا لِیُوۡسُفَ فِی الۡاَرۡضِ ۚ یَتَبَوَّاُ مِنۡہَا حَیۡثُ یَشَآءُ ؕ نُصِیۡبُ بِرَحۡمَتِنَا مَنۡ نَّشَآءُ وَ لَا نُضِیۡعُ اَجۡرَ الۡمُحۡسِنِیۡنَ ﴿۵۶﴾
(૫૬) અને આવી રીતે અમોએ યુસુફને તે ઝમીનમાં કુદરત આપી કે તેમાં જ્યાં ચાહે તે રહે; અમે જેને ચાહીએ છીએ તેના ઉપર અમારી રહેમત નાઝિલ કરીએ છીએ અને નેકી કરનારનો અજ્ર બરબાદ નથી કરતા.
*તફસીર:*
જ્યારે અલ્લાહ કોઈને સત્તા હુકુમત અને ઈજ્જત આપવા ઈચ્છે છે ત્યારે દુનિયાની કોઈ પણ વસ્તુ તેના માર્ગમાં રુકાવટ બની શકતી નથી.
હઝરત યુસુફ અલય્હિસ્સલામના ભાઈઓએ તેમને કૂવામાં નાખ્યા, પરંતુ અલ્લાહે તેમને અઝીઝે મિસરના ઘરમાં પહોંચાડ્યા તેમને કેદખાનામાં નાખવામાં આવ્યા પરંતુ અલ્લાહે તેમને રાજ્યની સત્તા અને તેમની હાકિમ બનાવી ઉચ્ચ સ્થાન અતા કર્યું
આ બંને આયતોમાં હઝરત યુસુફ અલય્હિસ્સલામની પ્રશંસા નેકી કરનાર, ઈમાનદાર અને તકવા ધરાવનાર તરીકે કરવામાં આવી છે.
આખા સૂરએ યુસુફમાં અલ્લાહની ઇચ્છા અને લોકોની ઇચ્છાની સરખામણી જોવા મળે છે.
યુસુફ અલય્હિસ્સલામના ભાઈઓએ તેમને કૂવામાં નાખીને અને ગુલામ બનાવીને તેમને અપમાનિત કરવાની કોશિશ કરી, પરંતુ મિસરના અઝીઝે તેમના વિશે કહ્યું કે તેમને સન્માનથી રાખવામાં આવે. અઝીઝે મિસરની પત્નીએ યુસુફ અલય્હિસ્સલામની પવિત્રતા બગાડવાની કોશિશ કરી, પરંતુ અલ્લાહે તેમને પાક રાખ્યા.
કેટલાક લોકોએ યુસુફ અલય્હિસ્સલામને કેદ કરીને તેમની હિંમત તોડવા અને તેમને અપમાનિત કરવાની કોશિશ કરી, પરંતુ અલ્લાહની ઇચ્છા તેમને સન્માન આપવા અને મિસરની સત્તા તેમના હાથમાં સોંપવાની હતી.
ઇમામ સાદિક અલય્હિસ્સલામે ફરમાવ્યું કે યુસુફ અલય્હિસ્સલામ એક સ્વતંત્ર અને ઊંચા સ્વભાવના માણસ હતા. ભાઈઓની ઈર્ષ્યા, કૂવામાં નાખવામાં આવવું, સ્ત્રીઓની વાસના, કેદ, આરોપ, નેતૃત્વ અને સત્તા આમાંથી કોઈ પણ વસ્તુ તેમના ઈમાન અને સ્વભાવને બદલી શકી નહીં.
આખેરતના બદલા દુનિયાના બદલા કરતાં વધુ સારા છે, કારણ કે આખેરતના બદલા:
1. તેની કોઈ મર્યાદા નથી. જન્નતમાં માણસ જે ઇચ્છે તે તેને મળશે.
2. તે ક્યારેય સમાપ્ત થતી નથી ત્યાં લોકો હંમેશા રહેશે.
3. તે કોઈ એક મર્યાદિત જગ્યામાં બંધાયેલો નથી. જન્નતમાં માણસ જ્યાં ઇચ્છે ત્યાં રહી શકે છે.
4. તેની કોઈ ગણતરી કરી શકાય તેમ નથી. અલ્લાહ નેક લોકોનો બદલો અસીમિત રીતે આપે છે.
5. તેમાં દુનિયાની જેમ દુઃખ, નુકસાન અને બીમારી જેવી તકલીફો નથી.
પયગામ:
1. અલ્લાહની રીત એ છે કે તે પાકદામન અને તકવા ધરાવતા લોકોને ઈજ્જત આપે છે.
2.બહારથી મિસરના બાદશાહે યુસુફ અલય્હિસ્સલામને સત્તાવાન અને વિશ્વાસપાત્ર ગણાવ્યા હતા, પરંતુ હકીકતમાં યુસુફ અલય્હિસ્સલામને સત્તા અને શક્તિ અલ્લાહે આપી હતી.
3. કોઈ વસ્તુ પર અધિકારથી વ્યવસ્થા કરવાનો હક સરકારના અધિકારોમાંનો એક છે.
4. દેશ પર મુશ્કેલી અને સંકટની પરિસ્થિતિ હોય ત્યારે સરકાર લોકોના માલ અને મિલકતના ઉપયોગ પર કેટલીક મર્યાદાઓ મૂકી શકે છે અને લોકોને સમગ્ર સમાજના હિત તરફ દોરી શકે છે.
5. યુસુફ અલય્હિસ્સલામના અધિકારો અને સત્તાનો વિસ્તાર ઘણો મોટો હતો. તેમને જ્યાં યોગ્ય લાગે ત્યાં વ્યવસ્થા કરવાનો અધિકાર હતો.
6. સત્તા જો યોગ્ય અને લાયક વ્યક્તિના હાથમાં હોય તો તે રહેમત બની જાય છે, પરંતુ અયોગ્ય વ્યક્તિના હાથમાં હોય તો નુકસાનકારક બની શકે છે.
7. અલ્લાહની વ્યવસ્થામાં કોઈ પણ નેક કામનો બદલો બરબાદ થતો નથી.
8. લોકોના હકો બરબાદ કરવા પાછળ અજ્ઞાનતા, કંજૂસી, અસમર્થતા અથવા બીજી કોઈ ખામી હોઈ શકે છે; પરંતુ અલ્લાહ માટે આમાંથી કોઈ ખામી શક્ય નથી.
9. દુનિયામાં સત્તા અને સરકાર મળવી નેકી, ઈમાન અને તકવા સાથે વિરુદ્ધ નથી. હઝરત યુસુફ અલય્હિસ્સલામને સત્તા પણ મળી અને તેઓ નેક, ઈમાનદાર અને પરહેઝગાર પણ રહ્યા.
10. અલ્લાહની ઇચ્છા કોઈ વ્યવસ્થા અને નિયમ વિના નથી. તેની રહેમત પણ યોગ્ય લોકો સુધી પહોંચે છે અને નેક લોકોનો બદલો પણ બરબાદ થતો નથી.
11. બધું અલ્લાહની ઇચ્છા પર આધારિત હોવા છતાં અલ્લાહ હકીમ છે. તે કોઈને કારણ વિના સત્તા આપતો નથી. નેક લોકોના કામનો બદલો તે ક્યારેય બરબાદ કરતો નથી.
12. નેક લોકો દુનિયામાં પણ અલ્લાહના બદલા અને લાભ મેળવે છે અને આખેરતમાં તેમને તેનાથી પણ ઉત્તમ બદલો મળશે.
13. જો કોઈ નેક વ્યક્તિને દુનિયામાં પોતાના નેક કામનો યોગ્ય બદલો કે દરજ્જો ન મળે, તો તેણે ચિંતા ન કરવી જોઈએ, કારણ કે આખેરતમાં તેનો બદલો જરૂર મળશે.
14. દુનિયાનું રાજ્ય અને સત્તા પણ આખેરતના બદલા સામે ખૂબ નાની છે.
15. અલ્લાહના સાચા બંદાઓ માટે દુનિયાની સંપત્તિ અને દેખીતી સત્તા સૌથી મોટી ખુશી નથી. તેમની સાચી ઈચ્છા અને પસંદગી આખેરત છે.
16. જો તમે તકવાનો માર્ગ અપનાવશો, તો અલ્લાહ પણ પોતાની રહેમત તમારા સુધી પહોંચાડશે.
17. ઈમાન સાથે તકવા હોય તો જ તે લાભદાયક બને છે. ઈમાન હોવા છતાં સતત ગુનાહ કરનાર વ્યક્તિનું પરિણામ સ્પષ્ટ નથી.
18. એવું તકવા વધુ મૂલ્યવાન છે જે માણસના જીવનમાં કાયમી ગુણ બની જાય. | 59 |
| 4 | તફસીરે મજમઉલ બયાન અને તફરસીરે મિઝાનમાં હઝરત યુસુફ અલય્હિસ્સલામની કાર્યો વિશે આવ્યું છે કે જ્યારે દુષ્કાળ શરૂ થયો ત્યારે પહેલા વર્ષે તેમણે સોનાં-ચાંદીના બદલામાં અનાજ આપ્યું. બીજા વર્ષે ઘરેણાં અને જવાહિરાતના બદલામાં અનાજ આપ્યું. ત્રીજા વર્ષે જાનવરોના બદલામાં અનાજ આપ્યું. ચોથા વર્ષે ગુલામોના બદલામાં અનાજ આપ્યું. પાંચમા વર્ષે ઘરોના બદલામાં અનાજ આપ્યું. છઠ્ઠા વર્ષે ખેતીની જમીનના બદલામાં અનાજ આપ્યું અને સાતમા વર્ષે લોકો પોતે ગુલામ બને તે રીતે અનાજનો વ્યવહાર થયો.
જ્યારે સાતમું વર્ષ પૂરું થયું ત્યારે હઝરત યુસુફ અલય્હિસ્સલામે બાદશાહને કહ્યું કે બધા લોકો અને તેમની સંપત્તિ મારા અધિકારમાં છે, પરંતુ હું અલ્લાહને સાક્ષી રાખું છું અને તમે પણ સાક્ષી રહો કે હું બધા લોકોને મુક્ત કરું છું અને તેમની બધી સંપત્તિ તેમને પાછી આપું છું. તમારો મહેલ, તખ્ત અને તમારી મોહર તથા વીંટી પણ તમને પાછી આપું છું મારા માટે સરકાર લોકોની નજાતનું સાધન હતી, બીજું કંઈ નહીં હવે તમે લોકો સાથે ન્યાયથી વર્તો.
આ વાત સાંભળીને બાદશાહે હઝરત યુસુફ અલય્હિસ્સલામની આધ્યાત્મિક મહાનતા સામે પોતાને ખૂબ નાનો અને તુચ્છ અનુભવ્યો. તેણે ઈમાન લાવવાની ઘોષણા કરી અને કહ્યું કે તમે જ શાસક બનવા જોઈએ.
લોકોની પસંદગી અને નિમણૂક કરતી વખતે કુરઆનના માપદંડો પર ધ્યાન આપવું જોઈએ ઉપરાંત કુરઆનમાં બીજા માપદંડો પણ જણાવવામાં આવ્યા છે:
1. ઈમાન.
2. સારો ભૂતકાળ અને પહેલ કરનાર હોવું.
3. હિજરત.
4. શારીરિક અને વૈજ્ઞાનિક ક્ષમતા.
5. સારા કુટુંબની ઓળખ.
6. જેહાદ અને સંઘર્ષ.
પયગામ
1- જ્યાં જરૂર હોય ત્યાં સંવેદનશીલ અને મહત્વની જવાબદારી માટે પોતે આગળ આવવું જોઈએ.
2- નબૂવ્વત સરકાર અને રાજકારણથી અલગ નથી, જેમ દીન પણ રાજકારણથી અલગ નથી.
3- લાયક વ્યક્તિને જવાબદારી આપતી વખતે તેની પોતાની રસ અને યોગ્યતાને પણ ધ્યાનમાં લેવી જોઈએ.
4- પહેલાં વ્યક્તિની યોગ્યતા સાબિત થવી જોઈએ, ત્યારબાદ જવાબદારીની માંગણી કરવી જોઈએ.
5- જ્યારે તમને કોઈ કામમાં કુશળતા હોય ત્યારે આત્મવિશ્વાસ રાખો અને પોતાની યોગ્યતા રજૂ કરો.
6- વ્યક્તિ ગમે તે હોદ્દા પર હોય, તેણે પોતાના કરતાં નીચા હોદ્દા પરના લોકો અને વિશ્વાસુ સલાહકારોના અભિપ્રાય પર પણ ધ્યાન આપવું જોઈએ. મિસ્રના અઝીઝે યુસુફ અલય્હિસ્સલામની દરખાસ્ત પર ધ્યાન આપ્યું અને તેને સ્વીકારી.
7- કોઈ વ્યક્તિ કયા પ્રદેશનો છે તે મુખ્ય માપદંડ નથી. હઝરત યુસુફ અલય્હિસ્સલામ મિસ્રના ન હતા, છતાં તેઓ મિસ્રની સરકારમાં જોડાયા અને જવાબદારી સ્વીકારી. એટલે અંધ રાષ્ટ્રવાદ યોગ્ય નથી.
8- જરૂરિયાતના સમયે પોતાની લાયકાત અને યોગ્યતા જણાવવી, તવક્કુલ, ઝોહદ અને ઇખ્લાસની વિરુદ્ધ નથી.
9- બાદશાહે હઝરત યુસુફ અલય્હિસ્સલામ માટે શક્તિશાળી અને અમાનતદાર હોવાના ગુણો જણાવ્યા, જ્યારે યુસુફ અલય્હિસ્સલામે પોતાના માટે રક્ષણ કરવાની ક્ષમતા અને ઇલ્મના ગુણો જણાવ્યા. આ ચાર ગુણોમાંથી લાયક અધિકારીના ગુણો મળે છે સત્તા, અમાનતદારી, રક્ષણ કરવાની જવાબદારી અને વિશેષ જ્ઞાન.
10- આયોજન અને વસ્તુઓના ઉપયોગ પર દેખરેખ રાખતી વખતે આવનારી પેઢીના હક અને જરૂરિયાતને પણ સાચવીને ચાલવું જોઈએ.
alvi110.in | 102 |
| 5 | *સૂરે યુસુફ આયત 55*
قَالَ اجۡعَلۡنِیۡ عَلٰی خَزَآئِنِ الۡاَرۡضِ ۚ اِنِّیۡ حَفِیۡظٌ عَلِیۡمٌ ﴿۵۵﴾
(૫૫) તેણે કહ્યું કે ઝમીનના ખજાનાઓ પર મને મુકર્રર કરી દે, ખરેખર હું જાણકાર સંભાળ રાખનારો છું.
*તફસીર:*
પ્રશ્ન: હઝરત યુસુફ અલય્હિસ્સલામે પોતાને જવાબદારી સોંપવાની દરખાસ્ત શા માટે કરી? બીજા શબ્દોમાં કહીએ તો, તેમણે પોતે હોદ્દો કેમ માંગ્યો?
જવાબ: મિસ્રના બાદશાહના ખ્વાબથી હઝરત યુસુફ અલય્હિસ્સલામને લોકો માટે આવનારા ખતરા અને નુકસાનનો અંદાજ થયો. તેઓ આવનારી આર્થિક મુશ્કેલીઓ અને દુષ્કાળની ખરાબ અસરોને રોકવા માટે પોતાને યોગ્ય માનતા હતા. તેથી લોકોને નુકસાનથી બચાવવા માટે તેમણે આવી જવાબદારી સ્વીકારવાની પોતાની તૈયારી જાહેર કરી.
પ્રશ્ન: હઝરત યુસુફ અલય્હિસ્સલામે પોતાની પ્રશંસા કેમ કરી? શું કુરઆનમાં નથી આવ્યું કે પોતાને પાક અને શ્રેષ્ઠ ન ગણાવો?
જવાબ: હઝરત યુસુફ અલય્હિસ્સલામે પોતાની પ્રશંસા ઘમંડ કે દેખાડા માટે નહોતી કરી, પરંતુ જવાબદારી નિભાવવાની પોતાની કાબેલિયત અને ક્ષમતાઓ જણાવી હતી તેઓ દુષ્કાળ અને અછતની ખરાબ અસરોને રોકી શકતા હતા તેમનો હેતુ પોતાના પર ગર્વ કરવાનો કે કોઈ ખોટો ફાયદો ઉઠાવવાનો નહોતો.
પ્રશ્ન: હઝરત યુસુફ અલય્હિસ્સલામે કાફિર સરકાર સાથે સહકાર કેમ કર્યો? શું કુરઆને ઝાલીમ લોકો તરફ ઝૂકવાથી રોક્યા નથી?
જવાબ: હઝરત યુસુફ અલય્હિસ્સલામે ઝાલીમની મદદ કરવા માટે આ જવાબદારી સ્વીકારી નહોતી, પરંતુ દુષ્કાળના સમયમાં લોકોને મુશ્કેલી અને તકલીફમાંથી બચાવવા માટે આ કામ કર્યું હતું. તેમણે ક્યારેય એક શબ્દ પણ ખુશામતનો કહ્યો નહોતો.
રાજકીય લોકો સામાન્ય રીતે મુશ્કેલીના સમયે લોકોને છોડી ભાગી જાય છે, પરંતુ હઝરત યુસુફ અલય્હિસ્સલામે લોકોને બચાવવાના હતા વધુમાં, જો ઝાલીમ સરકારને પાડી દેવી કે બદલી નાખવી શક્ય ન હોય, તો જેટલું શક્ય હોય તેટલું તેના ઝુલ્મ અને ભટકાવાને રોકવું જોઈએ, સત્તાના અમુક કાર્યો પોતાના હાથમાં લેવા જોઈએ અને લોકોના ભલા માટે કામ કરવું જોઈએ.
તફસીરે નમૂનામાં આવ્યું છે કે વધુ મહત્વનું અને ઓછું મહત્વનું નક્કી કરવાનો નિયમ અકલ અને શરિયત બંનેની દૃષ્ટિએ એક મૂળ સિદ્ધાંત છે.
શિર્ક આધારિત સરકારમાં જોડાવું યોગ્ય નથી, પરંતુ એક આખી પ્રજાને દુષ્કાળથી બચાવવું તેનાથી વધુ મહત્વનું હતું તેથી હઝરત યુસુફ અલય્હિસ્સલામે રાજકીય જવાબદારી સ્વીકારી નહીં, જેથી ઝાલીમની મદદ ન થાય તેમણે સૈન્યની જવાબદારી પણ સ્વીકારી નહીં, જેથી કોઈનું નાહક લોહી ન વહે. તેમણે માત્ર આર્થિક જવાબદારી સ્વીકારી અને તે પણ લોકોને બચાવવા માટે.
ઇમામ રઝા અલય્હિસ્સલામે ફરમાવ્યું કે જ્યારે જરૂરિયાત એવી બની કે હઝરત યુસુફ અલય્હિસ્સલામ મિસ્રના ખજાનાની જવાબદારી સ્વીકારે, ત્યારે તેમણે પોતે આ જવાબદારીની દરખાસ્ત કરી.
અલી ઇબ્ને યક્તીન પણ ઇમામ કાઝિમ અલય્હિસ્સલામની સૂચનાથી બની અબ્બાસની સરકારમાં વઝીર હતા. આવા અલ્લાહના બંદાઓની હાજરી મઝલૂમો માટે આશ્રય બની શકે છે. ઇમામ સાદિક અલય્હિસ્સલામે ફરમાવ્યું કે સરકારી હોદ્દા પર કામ કરવાથી દીની ભાઈઓની જરૂરિયાતો પૂરી કરવી છે.
ઇમામ રઝા અલય્હિસ્સલામને પૂછવામાં આવ્યું કે તમે મામૂનની વલી-અહદી કેમ સ્વીકારી? આપે જવાબ આપ્યો કે હઝરત યુસુફ અલય્હિસ્સલામ પયગંબર હોવા છતાં મુશરિકની સરકારમાં ગયા હતા, જ્યારે હું પયગંબરનો વસી છું અને એવા વ્યક્તિની સરકારમાં ગયો છું જે પોતાને મુસલમાન કહે છે. વધુમાં, મારું સ્વીકારવું મજબૂરીના કારણે હતું, જ્યારે હઝરત યુસુફ અલય્હિસ્સલામે પોતાની મરજીથી અને મહત્વના હેતુને કારણે આ જવાબદારી સ્વીકારી હતી.
જ્યારે હઝરત યુસુફ અલય્હિસ્સલામને હોદ્દો અને સ્થાન મળ્યું ત્યારે તેમણે પોતાના માતા-પિતાને મળવાની માંગણી કરી નહીં, પરંતુ ખજાનાની જવાબદારી માંગી. કારણ કે માતા-પિતાને મળવું એક ભાવનાત્મક બાબત હતી, જ્યારે લોકોને દુષ્કાળથી બચાવવું તેમની સામાજિક જવાબદારી હતી.
ઇમામ સાદિક અલય્હિસ્સલામે એવા કેટલાક લોકોને, જેઓ ઝોહદનો દાવો કરતા હતા અને લોકોને પણ પોતાના જેવી દુન્યવી જિંદગી મુશ્કેલ બનાવવાનું કહેતા હતા, સમજાવ્યું કે પયગંબર હઝરત યુસુફ અલય્હિસ્સલામે મિસ્રના બાદશાહને દેશના ખજાનાની જવાબદારી તેમને સોંપવાની દરખાસ્ત કરી હતી. તેમની સ્થિતિ એવી થઈ કે આખું મિસ્ર અને તેની આસપાસનો વિસ્તાર, યમન સુધી, તેમના અધિકારમાં આવી ગયો. છતાં કોઈએ તેમના આ કાર્યને દોષ ગણાવ્યો નહીં.
એક રિવાયતમાં ઇમામ રઝા અલય્હિસ્સલામથી આવ્યું છે કે પહેલા સાત વર્ષમાં હઝરત યુસુફ અલય્હિસ્સલામ અનાજ ભેગું કરીને સંગ્રહ કરતા રહ્યા. ત્યારબાદ બીજા સાત વર્ષમાં જ્યારે દુષ્કાળ શરૂ થયો ત્યારે તેમણે એ અનાજ ધીમે ધીમે અને ખૂબ કાળજીપૂર્વક લોકોને તેમની રોજિંદી જરૂરિયાતો માટે આપ્યું. તેમની કાળજી અને અમાનતદારીથી તેમણે મિસ્રને મુશ્કેલીમાંથી બચાવ્યું.
દુષ્કાળના આ સાત વર્ષ દરમિયાન હઝરત યુસુફ અલય્હિસ્સલામે ક્યારેય પેટ ભરીને ખાધું નહીં, જેથી ભૂખ્યા લોકોને ભૂલી ન જાય. | 94 |
| 6 | મુનાજાતે તાએબીન (તોબા કરનારને અલ્લાહ સાથે કેવી રીતે રાઝો નિયાઝ કરવું જોઈએ તે આપણા ચોથા ઈમામ હઝરત ઝૈનુલ આબેદીન અલય્હિસ્સલામ શીખવાડે છે)
અય મારા માબૂદ! મારા ગુનાહોએ મને ઝિલ્લતનો લિબાસ પહેરાવી દીધો છે અને તારી પાસેથી દૂર થવાના કારણે બેચારી અને બેકસીએ મને ઘેરી લીધી છે.
મારા મોટા મોટા ગુનાહોએ મારા દિલને મુર્દા કરી દીધું છે તેથી તું તૌબાની તૌફીક આપીને મારા દિલને ફરી જીવતું કરી દે.
અય મારી આશા! અય મારી તલબ! અય મારી ચાહત! હે મારી આરઝૂ!
મને તારી ઇઝ્ઝતની કસમ, તારા સિવાય મારા ગુનાહોને માફ કરનાર બીજું કોઈ નથી અને તારા સિવાય મારી તૂટેલી હાલતને સંભાળનાર પણ કોઈ નથી.
હું તારી તરફ પાછો ફરીને તારા દરબારમાં ઝૂકી ગયો છું અને બેકસ બનીને તારી સામે આવી પડ્યો છું.
જો તું મને તારા દરવાજેથી કાઢી મૂકીશ તો હું કોનો સહારો લઈશ?
અને જો તું મને પોતાની બારગાહથી દૂર કરી દે તો હું કોની પનાહ લઉં?
મારી શરમ અને રસવાઈ પર અફસોસ છે! મારા ખરાબ આમાલ અને મારા ગુનાહો પર મને ખૂબ અફસોસ છે.
અય મોટા ગુનાહોને માફ કરનાર અને તૂટેલા હાડકાંને જોડનાર!
હું તારી પાસે વિનંતી કરું છું કે મારા સખ્ત અને બરબાદ કરી નાખનારા ગુનાહોને માફ કરી દે અને મારા એવા છુપાયેલા ભેદો પર પડદો નાખી દે જે મને રૂસવા કરે.
કયામતના મેદાનમાં મને તારી માફી અને બખ્શિશથી મહરૂમ ન કર અને પોતાની સુંદર માફી તથા પડદાપોશીથી મને વંચિત ન કર.
અય મારા માબૂદ! મારા ગુનાહો પર પોતાની રહમતના વાદળનો સાયો કરી દે અને મારા ઐબો પર પોતાની મહેરબાનીનો વરસાદ વરસાવ.
અય મારા માબૂદ! શું ભાગેલો બંદો પોતાના માલિક સિવાય બીજા કોઈ પાસે પાછો ફરી શકે છે? અને શું માલિકની નારાજગીથી તેના સિવાય બીજું કોઈ તેને પનાહ આપી શકે છે?
અય મારા માબૂદ! જો ગુનાહ પર પસ્તાવો કરવો તૌબા કહેવાય છે, તો મને તારી ઇઝ્ઝતની કસમ, હું પસ્તાવો કરનારાઓમાંનો છું.
અને જો ગુનાહની માફી માંગવાથી ગુનાહ માફ થઈ જાય છે તો હું તારી પાસે માફી માગનારાઓમાંનો છું.
હું તારા દરવાજા પર જ છું, જ્યાં સુધી તું મારાથી રાજી ન થઈ જાય.
અય મારા માબૂદ! મારા પરના તારા કાબૂ અને કુદરતના વાસ્તે મારી તૌબા કબૂલ કરી લે.
તારી હિલ્મ અને નરમીના વાસ્તે મને માફ કરી દે અને મારા વિશે તને જે ઇલ્મ છે તેના વાસ્તે મારી સાથે મહેરબાનીનો મામલો કર.
અય મારા માબૂદ! તું એ જ છે જેણે પોતાના બંદાઓ માટે પોતાની માફીનો એક દરવાજો ખોલ્યો અને તેનું નામ તૌબા રાખ્યું.
અને તું જ ફરમાવ્યું છે કે અલ્લાહની તરફ સાચી અને દિલથી તૌબા કરો.
તો પછી એ માણસ પાસે શું બહાનું છે જે આ દરવાજો ખુલ્લો હોવા છતાં તેમાં દાખલ થવામાં ગાફિલ રહે?
અય મારા માબૂદ! જો તારા બંદાથી ગુનોહ થઈ જવો ખરાબ વાત છે, તો તારી તરફથી મળતી માફી તો કેટલી સુંદર છે!
અય મારા માબૂદ! હું એવો પહેલો નાફરમાન નથી કે જેનાથી ગુનોહ થયો હોય અને પછી તે તૌબા કરે અને તું તેની તૌબા કબૂલ કરે.
અને હું એવો પહેલો માણસ પણ નથી જે તારા કરમનો તલબગાર બન્યો હોય અને તું તેના પર પોતાનો ફઝલ કર્યો હોય.
અય બેકરારની દુઆ કબૂલ કરનાર! અય તકલીફ દૂર કરનાર! અય બહુ મોટો એહસાન કરનાર!
અય છુપાયેલી વાતોને જાણનાર! અય સુંદર રીતે પડદાપોશી કરનાર!
હું તારી બારગાહમાં તારા જૂદ અને કરમને શફીઅ બનાવું છું અને તારી જાત તથા તારી રહમતને તારા દરબારમાં વસીલો બનાવું છું.
પછી મારી દુઆ કબૂલ કર અને તારી પાસેથી જે આશા રાખું છું તેને નિરાશ ન કર.
મારી તૌબા કબૂલ કર અને મારી ખતાઓને માફ કરી દે.
તારા કરમ અને રહમતના વાસ્તે, અય સૌથી વધારે રહમ કરનાર! | 113 |
| 7 | હઝરત રસૂલે ખુદા સલ્લલ્લાહો અલય્હે વ આલેહી વ સલ્લમ ફરમાવે છે
તમે તમારા માલ દ્વારા બધા લોકોના દિલ જીતી શકતા નથી, તેથી સારા અખલાક દ્વારા તેમના દિલ જીતી લો.
(અલઅમાલી શૈખ સદૂક પેજ 12) | 105 |
| 8 | *સૂરે યુસુફ આયત 54*
وَ قَالَ الۡمَلِکُ ائۡتُوۡنِیۡ بِہٖۤ اَسۡتَخۡلِصۡہُ لِنَفۡسِیۡ ۚ فَلَمَّا کَلَّمَہٗ قَالَ اِنَّکَ الۡیَوۡمَ لَدَیۡنَا مَکِیۡنٌ اَمِیۡنٌ ﴿۵۴﴾
(૫૪) અને બાદશાહે કહ્યું કે તેને મારી પાસે લઇ આવો, હું તેને મારો ખાસ બનાવી રાખીશ. પછી જ્યારે આપે તેની સાથે વાતચીત કરી ત્યારે કહ્યું કે બેશક આજના દિવસે તમારો અમારી પાસે બુલંદ દરજ્જો છે અને તમે અમાનતદાર છો.
*તફસીર:*
વાતચીત પછી બાદશાહને અંદાજો થઈ ગયો કે હઝરત યુસુફ અલય્હિસ્સલામ નફ્સની પાકીઝગી અને ઊંચા અખલાક સાથે સમજદારી અને દૂરંદેશી બાબતમાં પણ માત્ર એક સલાહકારના હોદ્દા કરતાં વધારે લાયક છે. તેથી બાદશાહે તેમને રાજ્યના વહીવટની જવાબદારી સોંપી અને તેમને દેશના કાર્યોના માલિક બનાવી દીધા.
લિસાનુલ અરબમાં લખ્યું છે કે જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ કોઈને પોતાના રહસ્યોનો વિશ્વાસુ બનાવે અને પોતાના કાર્યોમાં તેને શામેલ કરે ત્યારે કહેવામાં આવે છે: અસ્તખ્લિસુહુ.
હઝરત યુસુફ અલય્હિસ્સલામ જ્યારે જેલમાંથી મુક્ત થયા ત્યારે જેલના દરવાજા પર થોડા વાક્યો લખ્યા, જેમાં જેલની હકીકતનું ચિત્ર રજૂ કર્યું હતું:
જેનો અર્થ આ રીતે છે, જેલ જીવતા લોકો માટે કબ્રસ્તાન, દુઃખોનું ઘર, મિત્રોની કસોટીનું સ્થાન અને દુશ્મનોને ખુશ થવાનું સ્થાન છે.
બાદશાહને જ્યારે યુસુફ અલય્હિસ્સલામની સચ્ચાઈ અને અમાનતદારીનો ખ્યાલ આવ્યો અને તેમનામાં કોઈ ખયાનત જોવા ન મળી, ત્યારે તેણે તેમને પોતાને ત્યાં રાખવાનું નક્કી કર્યું જો અલ્લાહને પોતાના બંદામાં કોઈ ખયાનત જોવા ન મળે તો તે શું કરશે!? ચોક્કસપણે તે તેને પોતાના માટે પસંદ કરશે. કુરઆનમાં અલ્લાહે પોતાના પયગંબરો માટે પણ આવો જ શબ્દ વાપર્યો છે:
બાદશાહે “લદૈના” કહીને જાહેર કર્યું કે યુસુફ અલય્હિસ્સલામનું સ્થાન માત્ર મારા દિલમાં જ નથી, પરંતુ અમારી સરકારમાં પણ છે. તેથી તમામ અધિકારીઓએ તેમની પેરવીનું પાલન કરવું જોઈએ.
શક્તિ અને અમાનતદારી બંને સાથે હોય ત્યારે જ તેનું સાચું મૂલ્ય છે. કારણ કે માણસ અમાનતદાર હોય પરંતુ તેની પાસે કામ કરવાની શક્તિ અને સાધનો ન હોય તો તે કોઈ કામ કરી શકતો નથી. અને જો તે શક્તિશાળી હોય પરંતુ અમાનતદાર ન હોય તો તે સરકારી માલ-મિલકતનો દુરુપયોગ અને બરબાદી કરશે.
જેમ હઝરત અલી અલય્હિસ્સલામે પોતાના ગવર્નર માલિકે અશ્તરને ફરમાવ્યું કે કર્મચારીઓની ઓળખ અને પસંદગી કર્યા પછી તેમને પૂરતો પગાર આપવો:
પયગામ
1- અલ્લાહ જ્યારે ઇચ્છે ત્યારે ગઈકાલના કેદીને આજનો અમીર અને શાસક બનાવી દે છે.
2- કોઈ વ્યક્તિની સેવા અને સારા કામના બદલામાં તેની કદર અને પ્રશંસા કરવી જોઈએ. જેમ કે યુસુફ અલય્હિસ્સલામે ખ્વાબની તઅબિર કરી તેના બદલામાં બાદશાહે તેમને જેલમાંથી મુક્ત કરવાનો આદેશ આપ્યો.
3- મુશરિક અને કાફિર લોકો પણ આધ્યાત્મિક ગુણો અને સારા અખલાકથી ખુશ થાય છે. દરેક માણસમાં કમાલ અને સારાઈને પસંદ કરવાની ફિતરત હોય છે.
4- મહત્વના અને નિર્ણાયક હોદ્દા માટે વ્યક્તિની સમજદારી અને કાબેલિયત ઉપરાંત તેની લોકપ્રિયતા અને લોકોમાં સ્વીકાર્યતા પણ ખૂબ મહત્વની છે. યુસુફ અલય્હિસ્સલામે પોતાની પાકીઝગી, સમજદારી, ખ્વાબની તઅબીર અને મહાન અખલાકના કારણે વિશેષ લોકપ્રિયતા મેળવી હતી. તેથી મિસ્રના અઝીઝે કહ્યું કે તે મારા મુશીર હોવા જોઈએ
5- પાકીઝગી, અમાનતદારી, સચ્ચાઈ અને ઇફ્ફત એવી ગુણો છે કે તે બાદશાહોને પણ નમ્ર બનવા માટે મજબૂર કરી દે છે.
6- માણસ બોલે નહીં ત્યાં સુધી તેની ખામી અને તેની કળા બંને છુપાયેલી રહે છે.
7- કોઈ વ્યક્તિની પસંદગી કરતી વખતે તેની સાથે રૂબરૂ મુલાકાત અને વાતચીત પણ ઉપયોગી છે.
8- ખૂબ જ મહત્વની જવાબદારી સોંપવાની હોય ત્યારે ક્યારેક દેશનો પ્રથમ વ્યક્તિ પોતે જ ઉમેદવારની રૂબરૂ મુલાકાત લે તે જરૂરી બને છે.
9- મોટા અને મહત્વના હોદ્દા લાયક અને પરીક્ષણમાંથી પસાર થયેલા લોકોને સોંપવા જોઈએ.
10- સચ્ચો અને અમાનતદાર માણસ કાફિરોની વચ્ચે પણ સ્વીકાર્ય અને સન્માનનીય હોય છે.
11- મિસ્રની સ્ત્રીઓએ યુસુફ અલય્હિસ્સલામનું ખુબસુરતી જોઈ, તેમના હોશ ખોઈ બેઠી અને પોતાના હાથ કાપી નાખ્યા. જ્યારે બાદશાહે તેમની અમાનતદારી અને પાકીઝગી જોઈ તો આખા મિસ્રનું રાજ્ય તેમના હવાલે કરી દીધું. જો યુસુફ અલય્હિસ્સલામના તમામ કમાલ તેમના પર જાહેર થઈ ગયા હોત તો તેઓ શું કરત!?
12- જ્યારે તમને કોઈ વ્યક્તિની અમાનતદારી, કાબેલિયત અને સચ્ચાઈ પર વિશ્વાસ થઈ જાય, ત્યારે તેને જવાબદારી સોંપવામાં મોડું ન કરવું જોઈએ.
13- દેશના જવાબદાર અધિકારીઓના ખાસ સલાહકારમાં તકવા, સમજદારી, આયોજન કરવાની શક્તિ અને અમાનતદારી હોવી જોઈએ, યુસુફ અલય્હિસ્સલામમાં આ તમામ ગુણો એક સાથે હતા.
14- યુસુફ અલય્હિસ્સલામને મળેલી સત્તા કોઈ શરત કે મર્યાદા સાથે બંધાયેલી નહોતી. “મકીન” કોઈ શરત અને મર્યાદા વગર આવ્યું છે.
15- શક્તિશાળી અને અમાનતદાર બંને હોવું જરૂરી છે.
alvi110.in | 113 |
| 9 | ઇમામ જાફર સાદિક અલય્હિસ્સલામ છે
પહાડને તેની જગ્યાએથી હટાવવો, માણસના દિલને તેની જગ્યાએથી હટાવવા કરતાં સહેલું છે.
તુહફુલ ઉકૂલ પેજ ૨૪૦. | 115 |
| 10 | *મુનાજાતે શાકીન*
હઝરત ઈમામ ઝૈનુલ આબેદીન અલય્હિસ્સલામ ફરમાવે છે
અલ્લાહના નામથી જે ખૂબ મહેરબાન અને માફ કરનાર છે.
અય મારા મઅબૂદ! હું તારી સામે મારા નફ્સની ફરિયાદ કરું છું,
જે મને બુરાઈનો હુકમ કરે છે અને ગુનાહની તરફ ઝડપથી લઈ જાય છે.
જે તારી નાફરમાનીમાં રસ ધરાવે છે અને તારી નારાજગી વહોરી લે છે.
તે મને બરબાદીના રસ્તાઓ પર લઈ જાય છે.
અને મને તારી નજરમાં સૌથી વધુ હલકો અને બરબાદ બનાવે છે.
તે અનેક બહાનાં બનાવે છે અને લાંબી લાંબી આશાઓ રાખે છે.
જો તેને કોઈ તકલીફ પહોંચે તો તે ગભરાઈ જાય છે.
અને જો તેને સુખ-સગવડ મળે તો તે બીજાને આપવાથી રોકે છે.
તે રમત-ગમત અને દુનિયાની મોજમસ્તી તરફ વધારે ઝુકે છે.
અને ગફલત તથા ભૂલચૂકથી ભરેલું છે.
તે મને ગુનાહ તરફ ઝડપથી લઈ જાય છે અને તૌબા કરવામાં મોડું કરાવે છે.
અય મારા માઅબૂદ! હું તારી સામે એવા દુશ્મનની ફરિયાદ કરું છું જે મને ગેરમાર્ગે દોરે છે અને એવા શૈતાનની ફરિયાદ કરું છું જે મને બહકાવે છે.
તેણે મારા સીનાને વસવસાથી ભરી દીધું છે.
અને તેના ખરાબ વિચારો મારા દિલને ઘેરી રાખ્યાં છે.
તે મારી ખરાબ ઇચ્છાઓને મદદ કરે છે અને દુનિયાની મોહબ્બતને મારા માટે સારી બનાવીને બતાવે છે.
અને મારા તથા અલ્લાહની ઇતાઅત અને તેની નજીક પહોંચવા વચ્ચે અડચણ બને છે.
અય મારા માઅબૂદ! હું તારી સામે એવા દિલની ફરિયાદ કરું છું જે સખત થઈ ગયું છે અને વસવસાથી વારંવાર બદલાતું રહે છે.
અને જે ગફલત અને દિલની કાળાશથી ઢંકાઈ ગયું છે.
અને એવી આંખની ફરિયાદ કરું છું જે તારા ડરથી રડતી નથી.
અને જે વસ્તુ તેને ગમે છે તેની તરફ લલચાય છે.
અય મારા માઅબૂદ! તારી કુદરત સિવાય મારી પાસે કોઈ તાકાત અને શક્તિ નથી.
અને તારી હિફાઝત સિવાય હું દુનિયાની મુસીબતો અને બુરાઈઓથી બચી શકતો નથી.
પછી હું તારી ઊંડી હિકમત અને તારી પૂરી થતી મરજીના વાસ્તે તારી પાસે માગું છું,
કે તારી રહમત અને અતા સિવાય મને બીજા કોઈ તરફ હાથ ફેલાવનાર ન બનાવ.
અને મને ફિતનાઓનું નિશાન ન બનાવ.
અને દુશ્મનો સામે મારી મદદ કર.
અને મારા ઐબો તથા રુસવાઈઓ પર પડદો નાખ.
મને બલાઓથી બચાવ અને ગુનાહોથી દૂર રાખ.
તારી મહેરબાની અને રહમતના વાસ્તાથી એ સૌથી વધારે રહમ કરનાર. | 121 |
| 11 | *સૂરે યુસુફ આયત 53*
وَ مَاۤ اُبَرِّیُٔ نَفۡسِیۡ ۚ اِنَّ النَّفۡسَ لَاَمَّارَۃٌۢ بِالسُّوۡٓءِ اِلَّا مَا رَحِمَ رَبِّیۡ ؕ اِنَّ رَبِّیۡ غَفُوۡرٌ رَّحِیۡمٌ ﴿۵۳﴾
(૫૩) અને હું મારા નફસને બૂરાઇથી પાક નથી ગણતો કારણકે (સરકશ) નફસ બદી (કરવા)નો હુકમ કરે છે, સિવાય કે જેના પર મારા પરવરદિગારે દયા કરી હોય, બેશક મારો પરવરદિગાર ગફુરૂર રહીમ છે (ખુબજ વધારે માફ કરનાર અને મહેરબાન છે.)
*તફસીર:*
કુરઆનમાં નફ્સની અલગ અલગ હાલતો જણાવવામાં આવી છે:
1. નફ્સે અમ્મારા: એવી હાલત જેમાં નફ્સ માણસને ખરાબ કામો તરફ ધકેલે છે. જો તેને અકલ અને ઈમાન દ્વારા કાબૂમાં ન રાખવામાં આવે, તો માણસ અચાનક પતન તરફ જઈ શકે છે.
2. નફ્સે લવ્વામા: એવી હાલત જેમાં માણસ પોતાના ખોટા કામ માટે પોતાને ઠપકો આપે છે, પસ્તાવો કરે છે અને માફી માંગે છે. સૂરએ કયામતમાં પણ તેનો ઉલ્લેખ થયો છે.
3. નફ્સે મુત્મઇન્ના: એવી હાલત જે ફક્ત અંબિયા, અવલીયા અને તેમની સાચી તઅલીમ પામેલા લોકોમાં જોવા મળે છે. તેઓ દરેક વસવસા અને મુશ્કેલીમાંથી સફળતાપૂર્વક બહાર આવે છે અને તેમનું દિલ અલ્લાહ સાથે જોડાયેલું હોય છે.
હઝરત યુસુફ અલય્હિસ્સલામ પોતાની બેવફાઈથી બચવા અને આ પરીક્ષામાં સફળ થવાનું કારણ અલ્લાહની મહેરબાની અને રહેમતને માને છે. તેઓ એક એવા માણસ તરીકે, જેમાં માનવીય સ્વભાવ છે, પોતાને સંપૂર્ણપણે નિર્દોષ જાહેર કરતા નથી.
ઘણી હદીસોમાં નફ્સના જોખમો વિશે જણાવવામાં આવ્યું છે અને પોતાના નફ્સથી ખુશ રહેવાને અકલના બગાડની નિશાની તથા શૈતાનની સૌથી મોટી જાળ ગણાવવામાં આવી છે.
ઇમામ સજ્જાદ અલય્હિસ્સલામે મુનાજાતે શાક્કિનમાં નફ્સના પંદર જોખમો જણાવ્યા છે, જેના પર ધ્યાન આપવું ખૂબ ઉપયોગી છે. (તે પડવા માટે તે દુઆ તરફ રૂજૂ કરવા વિનંતી છે)
પયગામ
1. ક્યારેય પોતાને સંપૂર્ણ પાક અને નિર્દોષ માનીને પોતાને બરી ન કરીએ.
2. કમાલની નિશાની એ છે કે આખી દુનિયા કોઈ વ્યક્તિને સંપૂર્ણ માને, તો પણ તે પોતાને સંપૂર્ણ ન માને. હઝરત યુસુફ અલય્હિસ્સલામના બનાવમાં તેમના ભાઈઓ, અઝીજે મિસરની પત્ની, સાક્ષી, બાદશાહ, શૈતાન અને કેદીઓ સૌ તેમની કમાલની સાક્ષી આપે છે, પરંતુ પોતે કહે છે કે હું મારા નફ્સને નિર્દોષ જાહેર કરતો નથી.
3. નફ્સની ઇચ્છાઓનું જોખમ ગંભીર છે, તેથી તેને સામાન્ય કે નાનું ન સમજવું જોઈએ. કુરઆનમાં નફ્સ માણસને ખરાબી તરફ ખેંચે છે એ વાત પર ખૂબ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.
4.અંબિયા અલય્હિમુસ્સલામ માસૂમ હોવા છતાં માનવીય લાગણીઓ અને સ્વાભાવિક ઇચ્છાઓ ધરાવે છે.
5. એક તરફ આરોપોથી બચવા માટે પોતાની પાકીઝગી અને પવિત્રતાનો બચાવ કરવો જોઈએ અને બીજી તરફ નફ્સની ખરાબ શરારતને સ્વીકારીને અલ્લાહની પનાહ માંગવી જોઈએ.
6. નફ્સ પોતાની ઇચ્છાને વારંવાર માણસ સામે રજૂ કરતો રહે છે, જેથી અંતે માણસને તેમાં ફસાવી શકે.
7. માણસનો નફ્સ સ્વભાવ પ્રમાણે ખરાબ વસ્તુ તરફ જાય છે જો અલ્લાહની મહેરબાની ન હોય તે નફ્સ ગુનાહ તરફ લઈ જવાની કોશિશ કરે છે
8. માણસની નજાતનો એકમાત્ર સાચો સહારો અલ્લાહની રહેમત છે. જો માણસને તેના પોતાના નફ્સના હવાલે છોડી દેવામાં આવે, તો તે પતન તરફ જઈ શકે છે.
9. હઝરત યુસુફ અલય્હિસ્સલામ અલ્લાહની ખાસ તઅલીમ હેઠળ હતા. તેમના શબ્દોમાં પોતાના પાલનહારનો ઉલ્લેખ વારંવાર આવે છે.
10. જે વ્યક્તિ તઅલીમ અને માર્ગદર્શન આપે છે, તેના અંદર રહેમત અને માફ કરવાની ભાવના હોવી જોઈએ.
11. અલ્લાહની માફી તેની રહેમત મેળવવાની શરૂઆત છે. પહેલા માફીનો ઉલ્લેખ થાય છે અને ત્યારબાદ રહેમતનો.
12. તમામ જોખમો અને મુશ્કેલીઓ હોવા છતાં અલ્લાહની રહેમતથી ક્યારેય નિરાશ ન થવું જોઈએ. અલ્લાહ માફ કરનાર અને રહેમ કરનાર છે.
(તફસીરે નૂર)
alvi110.in | 133 |
| 12 | *સૂરે યુસુફ આયત 52*
ذٰلِکَ لِیَعۡلَمَ اَنِّیۡ لَمۡ اَخُنۡہُ بِالۡغَیۡبِ وَ اَنَّ اللّٰہَ لَا یَہۡدِیۡ کَیۡدَ الۡخَآئِنِیۡنَ ﴿۵۲﴾
(૫૨) આ એ માટે કે તે જાણી લે કે મેં તેની પીઠ પાછળ તેના હકમાં કાંઇ ખયાનત કરી નથી અને એ કે અલ્લાહ ખયાનત કરનારાઓની મક્કારીને (કામ્યાબી તરફ) હિદાયત આપતો નથી.
*તફસીર:*
હઝરત યુસુફ અલય્હિસ્સલામે આ વાત ત્યારે કહી જ્યારે શાહી દરબારમાં નિર્ણય તેમના હકમાં થઈ ગયો. તેમણે જેલમાંથી મુક્ત થવાનું સ્વીકાર્યું નહીં અને પોતાના પર લગાવવામાં આવેલા આરોપની તપાસ કરવાની શરત રાખી, જેથી હકીકત સંપૂર્ણપણે સામે આવી જાય અને અઝીઝને ખબર પડે કે તેમણે છૂપી રીતે તેની ઇઝ્ઝત અને આબરૂ વિશે કોઈ દગો કર્યો નહોતો. તેમજ દુનિયાના લોકો પણ જાણી લે કે મકર અને ફ્રેબ પર આધારિત કોઈ સાજિશ ક્યારેય સફળ થતી નથી.
હઝરત યુસુફ અલય્હિસ્સલામે આ વાત દ્વારા જેલમાંથી બહાર આવવામાં મોડું કરવાનું કારણ જણાવ્યું કે તેમના કેસની ફરી તપાસ થાય અને તેમની ઇઝ્ઝત અને આબરૂ ફરીથી સાબિત થાય.
પયગામ
1- સારા અને ઇઝ્ઝતદાર માણસ બદલો લેવાની કોશિશ કરતો નથી, પરંતુ પોતાની ઇઝ્ઝત પાછી મેળવવા અને હકીકત જાણવા માંગે છે.
2- લોકોના મનમાંથી ખોટી શંકાઓ દૂર કરવી જોઈએ.
3- કોઈ પુરુષની પત્ની પર ખરાબ નજર રાખવી અથવા તેની ઇઝ્ઝતને નુકસાન પહોંચાડવાનો ઇરાદો રાખવો તે પુરુષ સાથે ખેયાનત છે.
4- ખેયાનત ખરાબ કામ છે, ભલે તે કોઈ કાફિર સાથે કરવામાં આવે.
5- સાચા ઈમાનની નિશાની એ છે કે માણસ છુપાઈને અને પાછળથી પણ ખેયાનત ન કરે.
6- ખેયાનત કરનાર પોતાના ખોટા કામને યોગ્ય ઠેરવવા માટે પણ યોજનાઓ બનાવે છે.
7- હઝરત યુસુફ અલય્હિસ્સલામ રાજાને સમજાવવા માંગતા હતા કે ઘટનાઓ અને બનાવોમાં અલ્લાહની મરજી અને તેની ઈલાહી સુન્નતનો મહત્વનો ભાગ હોય છે.
8- ખેયાનત કરનારને અંતે સફળતા મળતી નથી અને તેનો અંત સારો હોતો નથી. હા, જો આપણે પાક અને બેગુનાહ રહીએ, તો અલ્લાહ નાપાક લોકોને આપણી ઇઝ્ઝત બરબાદ કરવાની પરવાનગી આપતો નથી.
9- અલ્લાહની સુન્નતોમાંની એક એ છે કે ખેયાનત કરનારાઓ સફળ થતા નથી અને અંતે તેમની હાર તથા રુસવાઈ થાય છે.
alvi110.in | 152 |
| 13 | નેહજુલ બલાગહ પત્ર 31 ભાગ 15.
હિફઝે શખ્સિયત.
હઝરત અમીરૂલ મોમેનીન અલી ઇબ્ને અબી તાલિબ અલય્હિસ્સલામ ફરમાવે છે:
જાણી લે કે તમારી બધી ઇચ્છાઓ પૂરી થવાની નથી, અને ઝિંદગી નક્કી થયેલ સમયથી વધવાની નથી. તું એ જ માર્ગે છે જેમાં તારા પહેલાના લોકો હતા તેઓ ગયા અને તું પણ જશે.
આથી દુનિયા મેળવવા માટે વધારે સમય ન દે, અને રોજી-રોટીમાં મધ્યમ માર્ગ અપનાવ. કેમ કે ઘણી વાર જોવામાં આવ્યું છે કે વધુ પડતી દોડધામ વિનાશ તરફ લઈ જાય છે. દરેક મહેનતુ વ્યક્તિને તેની રોજી નથી મળતી, અને દરેક મધ્યમ માર્ગે ચાલનાર વંચિત રહેતો નથી.
પોતાના નફ્સને દરેક પસ્ત ચીઝથી બચાવ, પછી ભલે તે પસ્તી તને તારી માંગણી સુધી પહોંચાડે. કેમ કે તેના બદલામાં તું તારી ઇજ્જત ગુમાવીશ, જેની કોઈ કિંમત કોઈ અદા કરી શકતું નથી
કોઈનો ગુલામ ન બન અલ્લાહે તને આઝાદ પેદા કર્યો છે.
એ ભલાઈ જે ખરાબી વિના ન મળે, તે ભલાઈ નથી અને એ સુખચેન જે અતિશય મુશ્કેલી વિના ન મળે, તે સુખ નથી.
એવી વસ્તુથી બચીને રહો જે લોભની સવારીઓ તને ઝડપથી વિનાશની જગ્યાએ ન પહોંચાડે.
જો શક્ય હોય તો અલ્લાહ અને તારી વચ્ચે કોઈ માધ્યમ ન રાખ, કેમ કે તારો હિસ્સો તો તને મળીને જ રહેશે જો મખલુકથી વધારે મળે તેના કરતા અલ્લાહ તરફથી થોડું પણ મળે તે મૂલ્યવાન છે જ્યારે કે બધી નિઅમતો અલ્લાહ તરફથી જ છે.
*વઝાહત: આય્તુલ્લાહ નાસિર મકારિમ શીરાઝી સાહબ*
આ વિભાગમાં ઈમામ અલી અલય્હિસ્સલામ પોતાના નૂરાની કલામમાં છ ખાસ પોઇન્ટ તરફ ઈશારો કરે છે અને તેની પહેલા એક ખાસ વાત તરફ ઈશારો કરવામાં આવ્યો છે કે કોઈ વ્યક્તિ પોતાની બધીજ ઇચ્છાઓ અને આરઝૂ ને હાંસલ કરી શકતો નથી અને કોઈ મોતથી બચી શકતું નથી
૧. રોજીમાં મધ્યમ માર્ગ અપનાવો અને અતિરેકથી બચો
ઇમામ ફરમાવે છે: અતિરેકથી બચો અને રોજીમાં મધ્યમ માર્ગ અપનાવો કારણ કે ઘણી વાર વધુ દોડધામ વિનાશ તરફ દોરી જાય છે.
અલ્લાહ તઆલા કુરાનમાં ફરમાવે છે
ખાઓ-પીઓ પણ ઇસરાફ અને બગાડ ન કરો, બેશક અલ્લાહ બગાડ કરનારાઓને પસંદ નથી કરતો.
હઝરત રસૂલે ખુદા સલ્લલ્લાહો અલય્હે વ આલેહી વ સલ્લમ ફરમાવે છે.
દુનિયાની શોધમાં મધ્યમ માર્ગ અપનાવો, કારણ કે દરેકને તેના માટે જે નક્કી થયું છે તે આપવામાં આવે છે.
૨. નફ્સને પસ્તીથી બચાવો
ઇમામ અલી અલય્હિસ્સલામ ફરમાવે છે:
તમારા નફ્સને દરેક પસ્તી અને ઝિલ્લતથી બચાવો, ભલે તે નીચાણ તમને ઇચ્છાઓ સુધી પહોંચાડે, કારણ કે તેના બદલામાં તમે પોતાની આબરૂ ગુમાવો છો.
અને એ વસ્તુની ઇચ્છા ન કરો કે જેમાં અલ્લાહએ તમને એકબીજા પર શ્રેષ્ઠતા આપી છે.
અને હદીસમાં છે જેણે પોતાની આબરૂને કોઈ વસ્તુ માંગીને વેચી દીધી તેણે ક્યારેય તેનો યોગ્ય બદલો મેળવ્યો નથી.
ગુનાહ કરીને ચિટિંગ કરીને અથવા બીજા કોઈ એવા ખરાબ કામ કરીને જયારે ઇન્સાન બદનામ થઈ જાય છે તો પછી તેને તે ઇઝ્ઝત ફરી વખત મળતી નથી
૩. બીજાના ગુલામ ન બનો
ઇમામ અલી ફરમાવે છે:
બીજાના ગુલામ ન બનો, અલ્લાહે તમને આઝાદ પેદા કર્યા છે.
બેશક અલ્લાહ તઆલા આદમની સંતાનોને માન-આબરૂ આપી છે તો તે આઝાદીનું આપણે મહત્વ સમજવું જોઈએ
ઇમામ હુસૈન અલય્હિસ્સલામ
ની આ હદીસ મશહૂર છે જેમાં આપ ફરમાવે છે અમારાથી અપમાન ઝિલ્લત દૂર છે.
૪. ખરાબ રસ્તે ભલાઈ નહીં
ઇમામ અલી અલય્હિસ્સલામ ફરમાવે છે:
એ ભલાઈ જે ખરાબ માર્ગ પરથી મળે તે ભલાઈ, ભલાઈ નથી અને એ રાહત આસાની જે મુશ્કેલી વગર મળે તે રાહત નથી.
જેથી આસાનીથી પૈસા મળે મેહનત વગર પૈસા મળે તેમાં કઈ ભલાઈ નથી.
માણસ મેહનત કરશે તો જ કામયાબી અને ભલાઈ મળશે.
હદીસમાં છે એ ભલાઈ સારી નથી, જેના પછી આગ (જહન્નમ) હોય.
૫. લોભથી બચો
ઇમામ અલી ફરમાવે એથી બચો કે લોભની સવારીઓ તમને ઝડપથી વિનાશના ઝરણાં સુધી પહોંચાડી દે
જે લોકો પોતાના જીવનના લોભથી બચાવી લે તો તે લોકો સફળ છે.
ઇમામ સાદિક અલય્હિસ્સલામ ફરમાવે છે:
લોભ એ શેતાની આદત છે શેતાન લોભી લોકોને આ કાર્યથી અઝાબે ઇલાહી માં ફેકે છે.
૬. અલ્લાહ સિવાય કોઈને માધ્યમ ન બનાવો
ઇમામ (અ.સ.) ફરમાવે છે: "જો શક્ય હોય તો તારી અને અલ્લાહની વચ્ચે કોઈ નેઅમત આપનારને માધ્યમ ન બનાવ.
કુરાન ની આયાતમાં પણ આવ્યું છે કે જે અલ્લાહ પર ભરોસો કરે છે, તેના માટે અલ્લાહ પૂરતો છે
તમારા બધા કાર્યોમાં તમારા નફ્સને અલ્લાહ તરફ વાળો, કારણ કે તમે તેને મજબૂત કિલ્લા તરફ છો. | 151 |
| 14 | *સૂરે યુસુફ આયત 51*
قَالَ مَا خَطۡبُکُنَّ اِذۡ رَاوَدۡتُّنَّ یُوۡسُفَ عَنۡ نَّفۡسِہٖ ؕ قُلۡنَ حَاشَ لِلّٰہِ مَا عَلِمۡنَا عَلَیۡہِ مِنۡ سُوۡٓءٍ ؕ قَالَتِ امۡرَاَتُ الۡعَزِیۡزِ الۡـٰٔنَ حَصۡحَصَ الۡحَقُّ ۫ اَنَا رَاوَدۡتُّہٗ عَنۡ نَّفۡسِہٖ وَ اِنَّہٗ لَمِنَ الصّٰدِقِیۡنَ ﴿۵۱﴾
(૫૧) તે (બાદશાહે ઔરતોને બોલાવી)ને કહ્યુ તમોએ જયારે યુસુફને (શહેવત માટે) તલબ કર્યો ત્યારે તમારી સાથે શુ બન્યુ હતુ? તેણીઓએ કહ્યું કે અલ્લાહ પાક છે, અમોએ તેનામાં કંઇપણ બૂરાઇ જોઇ ન હતી મિસરના અઝીઝની બેગમે કહ્યુ કે હવે હક જાહેર થઇ ગયું; મેં જ તેને મારી પોતાની (શહેવત) માટે તલબ કર્યો હતો અને બેશક! તે સાચાઓમાંથી છે.
*તફસીર:*
આ બાદશાહ પોતે જ આ મામલાની તપાસ શરૂ કરે છે આ સ્ત્રીઓને સવાલ કરતા પહેલાં જ લાગે છે કે બાદશાહ આ મામલાની હકીકત સુધી પહોંચી ગયો હતો. તેથી બાદશાહના સવાલના શબ્દો દર્શાવે છે કે જ્યારે તમે યુસુફ અલય્હિસ્સલામને ફસાવવાનો પ્રયત્ન કર્યો હતો ત્યારે આ મહત્વપૂર્ણ મામલો શું હતો અને તેની હકીકત શું હતી.
સ્ત્રીઓએ જોયું કે હવે ગુનોહ કબૂલ કરવા સિવાય કોઈ રસ્તો નથી. મામલો એટલો સ્પષ્ટ થઈ ગયો હતો કે સ્ત્રીઓએ પોતાની સફાઈ પણ રજૂ ન કરી, અને માત્ર યુસુફ અલય્હિસ્સલામની પાકદામનીની સાક્ષી આપી.
ત્યારબાદ આ ગુનાહની મુખ્ય વ્યક્તિ, અઝીઝે મિસરની પત્નીએ જોયું કે રહસ્ય ખુલ્લું પડી ગયું છે અને હકીકત સામે આવી ગઈ છે. તેથી તેણે પોતાનો ગુનોહ કબૂલ કર્યો અને યુસુફ અલય્હિસ્સલામની પાકદામનીની સાક્ષી આપી.
આ રીતે કેસનો અંત આવ્યો અને યુસુફ અલય્હિસ્સલામની જીત થઈ આ લાંબી સાજિશમાં કનઆનનો ગરીબ, વતનથી દૂર થયેલો ગુલામ તથા વર્ષો સુધી કેદમાં રહેલો માણસ સફળ થયો, જ્યારે અઝીઝે મિસર, તેની પત્ની અને મોટા મોટા પરિવારોની સ્ત્રીઓ નિષ્ફળ થઈ ગઈ અને અંતે હક સરબુલંદ થયો.
«ખિતાબ»નો અર્થ કોઈ મહત્વપૂર્ણ મામલા માટે બોલાવવું થાય છે અને «ખતીબ» એવી વ્યક્તિને કહેવામાં આવે છે જે લોકોને કોઈ મોટા હેતુ તરફ બોલાવે છે. «હસહસ»નો અર્થ હકનું બાતિલથી અલગ થઈને સ્પષ્ટ થઈ જવું છે.
*આ ઘટનામાં અલ્લાહની એક સુન્નત પણ સાબિત થાય છે કે તકવાના કારણે મુશ્કેલીમાંથી રસ્તો અને રાહત મળે છે. જે વ્યક્તિ અલ્લાહથી ડરે છે અલ્લાહ તેના માટે મુશ્કેલીમાંથી બહાર નીકળવાનો રસ્તો બનાવે છે અને તેને એવી જગ્યાએથી રિઝ્ક આપે છે જ્યાંથી તેને આશા પણ ન હોય.*
પયગામ
1. જ્યારે કોઈ મામલો ખૂબ જ મુશ્કેલ બની જાય, ત્યારે દેશના મુખ્ય જવાબદાર વ્યક્તિએ પોતે તેની તપાસ કરવી જોઈએ અને નિર્ણય લેવો જોઈએ.
2. આરોપી લોકોને પોતાની સફાઈ રજૂ કરવાની તક આપવી જોઈએ. અઝીઝની પત્ની પણ ત્યાં હાજર હતી.
3. મુશ્કેલીઓ પછી સરળતા આવે છે.
4. મિસરની સ્ત્રીઓએ માત્ર યુસુફ અલય્હિસ્સલામને નિર્દોષ કહ્યા નહીં, પરંતુ તેમનામાં કોઈપણ પ્રકારની ખરાબી કે ગુનોહ હોવાનો પણ ઇનકાર કર્યો.
5. હક હંમેશા છુપાયેલો રહેતો નથી. એક દિવસ તે સ્પષ્ટ થઈ જાય છે.
6. કેટલીક હકીકતો અને કેસો સ્પષ્ટ થવામાં સમય લાગે છે.
7. એક દિવસ અંતરાત્મા જાગે છે અને માણસ પોતાનો ગુનોહ કબૂલ કરે છે. અઝીઝની પત્નીએ જ્યારે બધી સ્ત્રીઓને યુસુફ અલય્હિસ્સલામની પાકદામનીની સાક્ષી આપતા જોયા, ત્યારે તેણે પણ પોતાનો ગુનોહ કબૂલ કર્યો.
8.અઝીઝે મિસર ઇચ્છતો હતો કે ઝુલૈખા અને યુસુફ અલય્હિસ્સલામનો મામલો છુપાયેલો રહે, પરંતુ અલ્લાહે આ હકીકત બધાની સામે સ્પષ્ટ કરી દીધી, જેથી યુસુફ અલય્હિસ્સલામની પાકદામની સાબિત થાય.
9. જ્યારે અલ્લાહ ઇચ્છે છે, ત્યારે દુશ્મન પોતે જ માણસની નિર્દોષતા અને સચ્ચાઈ સાબિત કરવાનું કારણ બની જાય છે.
(📚તફસીરે અતીબુલ બયાન
તફસીરે નૂર)
alvi110.in | 134 |
| 15 | *ઈમામ સાદિક અલય્હિસ્સલામ પોતાના એક શિઆના ગુનાહની પરદા પોશી કરી*
નામ છે સૈયદ હિમયરી જે એક શાયર હતા.
અબૂ હાશિમ અથવા અબૂ આમિર, સૈયદ ઇસ્માઈલ બિન મોહમ્મદ યઝીદ બિન રબીઅ હિમ્યરી, જેને સૈયદ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, તે શિઆના એક શાયર અને મઝહબના સમર્થક હતા. તેમની શાયરી ખૂબ જ સરળ અને સુંદર હતી. તેમના બધા જ અશઆર એકઠા કરીને સંપૂર્ણ દીવાન તૈયાર કરવો આજ સુધી શક્ય થયો નથી તેમની હાશિમિયાત નામની શાયરીમાંથી લગભગ ૨૩૦૦ કસીદાઓ ભેગા કરવામાં આવ્યા છે.
કહેવાય છે કે શરૂઆતમાં તેઓ શિયા ન હતા. પછી ઈમામ સાદિક અલય્હિસ્સલામની ઇનાયતથી તેઓ હક તરફ આવ્યા અને ઈમામિયા મઝહબ સ્વીકાર્યો. ત્યારબાદ આખી જિંદગી શિઆ રહ્યા.
સૈયદનું નસબ કબીલા હિમ્યર સુધી પહોંચે છે, જે મૂળ યમનનું હતું. તેઓ કુરૈશી ન હતા. સૈયદ ઇસ્માઈલ હિમ્યરી ન ફાતિમી હતા અને ન અલવી અહીં *સૈયદ* શબ્દનો અર્થ આકા અથવા માનનીય વ્યક્તિ છે અને સૈયદ તેમના નામનો જ એક ભાગ હતો અથવા અટક હતી.
તેમના વિશે તનકિહુલ મકાલ નામની કિતાબમાં એક અજાયબ અને શીખ આપવા જેવી ઘટના લખવામાં આવી છે.
એક દિવસ સૈયદ હિમ્યરી મદીના તરફ જઈ રહ્યા હતા અને તેમની પાસે શરાબથી ભરેલો એક ઝરફ હતું. રસ્તામાં અચાનક તેમની મુલાકાત ઈમામ સાદિક અલય્હિસ્સલામ સાથે થઈ.
ઈમામ અલયહિસ્સલામ જાણતા હતા કે ઘડામાં શું છે, છતાં પૂછ્યું:
હિમ્યરી! તારી પાસે શું છે?”
હિમ્યરીએ કહ્યું:
યબન રસૂલુલ્લાહ! ઘડામાં દૂધ છે. જયારે કે શરાબ હતું અને તેણે મન માં અલ્લાહ પાસે માફી માંગી અને કહ્યું યા અલ્લાહ આજે મારે ઇજ્જત બચાવી લે આજ પછી હું કોઈ દિવસ શરાબને હાથ પણ નહીં લગાડીશ મને માફ કરી દે
ઈમામ સાદિક અલયહિસ્સલામે ફરમાવ્યું:
તેમાંથી થોડું દૂધ મારી હથેળીમાં રેડો
હિમ્યરીએ ઘડો નમાવ્યો તો આશ્ચર્યથી જોયું કે ઘડામાંથી ખરેખર થોડું દૂધ ઈમામ અલયહિસ્સલામની મુબારક હથેળીમાં આવી ગયું!
આ જોઈને ઈમામ અલયહિસ્સલામે પૂછ્યું:
તમારા જમાનાના ઈમામ કોણ છે?
હિમ્યરીએ જવાબ આપ્યો:
મારા ઈમામ તો એ જ છે જે શરાબને દૂધમાં બદલી આપે છે!
સૈયદના જીવનચરિત્રમાં લખવામાં આવ્યું છે કે વફાત પહેલાં તેમણે પોતાના ગુનાહની એટલે કે શરાબ પીવાની તૌબા કરી હતી અને ઈમામ સાદિક અલયહિસ્સલામે તેમના માટે દુઆ ફરમાવી હતી. | 144 |
| 16 | *સૂરે યુસુફ આયત 50*
وَ قَالَ الۡمَلِکُ ائۡتُوۡنِیۡ بِہٖ ۚ فَلَمَّا جَآءَہُ الرَّسُوۡلُ قَالَ ارۡجِعۡ اِلٰی رَبِّکَ فَسۡـَٔلۡہُ مَا بَالُ النِّسۡوَۃِ الّٰتِیۡ قَطَّعۡنَ اَیۡدِیَہُنَّ ؕ اِنَّ رَبِّیۡ بِکَیۡدِہِنَّ عَلِیۡمٌ ﴿۵۰﴾
(૫૦) અને બાદશાહે કહ્યુ કે તેને મારી પાસે લઇ આવો. પછી જ્યારે તે કાસીદ તેની પાસે આવ્યો ત્યારે તેણે કહ્યું કે તું તારા માલિક પાસે પાછો જા. તેને આ સવાલ કર કે તે ઔરતો કે જેમણે પોત પોતાના હાથ કાપી નાખ્યા હતા તેનો બનાવ શું હતો ? બેશક મારો પરવરદિગાર તેણીઓની મક્કારીને જાણે છે.
*તફસીર:*
તઅબિરે ખ્વાબ સાંભળ્યા પછી બાદશાહે અંદાજ લગાવ્યો હશે કે હઝરત યુસુફ અલય્હિસ્સલામ એક મહાન વ્યક્તિ છે તેઓ માત્ર સપનાઓની તઅબિર જાણતા ન હતા, પરંતુ યુવાનીનો સમય જેલમાં પસાર કરવા અને યુવાન તથા ઓછા અનુભવી હોવા છતાં રાજ્ય ચલાવવાની સારી સમજ અને આયોજનની કાબેલિયત પણ રાખે છે.
બીજી વાત એ છે કે હઝરત યુસુફ અલય્હિસ્સલામે કોઈ પર આરોપ મૂકવાને બદલે હકીકતની તપાસ કરવાની ઈચ્છા વ્યક્ત કરી. તેમણે અઝીઝે મિસરની પત્નીનો ઉલ્લેખ કર્યો નહીં, પરંતુ ઘટનાના સાક્ષીઓનો ઉલ્લેખ કર્યો. હઝરત યુસુફ અલય્હિસ્સલામ એવું નહોતા ઈચ્છતા કે પોતાના પર લાગેલા આરોપનો દાગ લઈને માત્ર બાદશાહની માફીથી જેલમાંથી મુક્ત થાય.
હઝરત યુસુફ અલય્હિસ્સલામે બાદશાહના સપનાની તઅબિર અને સમજદારીભરી યોજના જણાવીને, કોઈ સ્વાર્થ કે શરત રાખ્યા વગર સાબિત કરી દીધું કે તેઓ સામાન્ય ગુનેહગાર કે કેદી નથી.
જ્યારે બાદશાહનો સંદેશવાહક, કાસિદ હઝરત યુસુફ અલય્હિસ્સલામ પાસે આવ્યો, ત્યારે આપે તરત જ મુક્તિ સ્વીકારી નહીં. આપે પોતાના જૂના કેસની ફરી તપાસ કરવાની માંગ કરી. તેઓ માત્ર બાદશાહની માફીથી મુક્ત થવા માંગતા ન હતા, પરંતુ પોતાની નિર્દોષતા અને પાકદામની સાબિત કરવા માંગતા હતા.
હદીસમાં આવે છે કે રસૂલે અકરમ સલ્લલ્લાહો અલય્હે વ આલેહી વ સલ્લમ હઝરત યુસુફ અલય્હિસ્સલામના સબર પર આશ્ચર્ય વ્યક્ત કર્યું કે જ્યારે અઝીઝે મિસરને તઅબિરની જરૂર હતી ત્યારે તેમણે એવું ન કહ્યું કે પહેલાં મને જેલમાંથી છોડો પછી તઅબિર કરીશ. પરંતુ જ્યારે તેમને છોડવા માટે સંદેશ આવ્યો ત્યારે પણ આપ ત્યાં સુધી બહાર ન આવ્યા જ્યાં સુધી પોતાના પર લાગેલો આરોપ દૂર ન થયો.
કદાચ હઝરત યુસુફ અલય્હિસ્સલામે અઝીઝે મિસરની ઇજ્જતને ધ્યાનમાં રાખીને તેની પત્નીનું નામ લીધું નહીં અને મહિલાઓની મહેફિલમાં બનેલી ઘટના તરફ ઈશારો કર્યો.
પયગામ
1- દેશ માટે જરૂરી એવા કાબિલ લોકો જો કોઈ ગુનાહમાં દોષિત ન હોય અને જેલમાં હોય, તો તેમને મુક્ત કરીને તેમની કાબેલિયતથી લાભ લેવો જોઈએ.
2- ખાસ કરીને મુશ્કેલીના સમયમાં સમજદાર અને કાબિલ લોકોની સેવાઓ લેવામાં મોડું ન કરવુ જોઈએ.
3- હુકૂમતોને સમજદાર, આયોજનશીલ અને કાબિલ લોકોની જરૂર હોય છે.
4- અલ્લાહ જ્યારે ઈચ્છે ત્યારે એક શક્તિશાળી બાદશાહને પણ એક કેદીનો મોહતાજ બનાવી દે છે.
5- હઝરત યુસુફ અલય્હિસ્સલામ બાદશાહને પોતાનો સાચો માલિક માનતા ન હતા.
6- નેતાઓ અને હુકૂમતના અધિકારીઓ સાથે, ભલે તેઓ ઇસ્લામ પર ન હોય, યોગ્ય સન્માનથી વાત કરવી જોઈએ.
7- દરેક કિંમતે મળેલી આઝાદી મહત્વની નથી. પોતાની નિર્દોષતા સાબિત કરવી આઝાદી કરતાં વધુ મહત્વની છે.
8- જે કેદી મુક્તિ મળવા છતાં પોતાના કેસની ફરી તપાસની માંગ કરે, તે પોતાની નિર્દોષતા પર વિશ્વાસ ધરાવે છે.
9- હઝરત યુસુફ અલય્હિસ્સલામે પહેલાં લોકોના મનમાંથી શંકા દૂર કરી અને પછી જવાબદારી સ્વીકારી.
10- પોતાની ઇજ્જત અને આબરૂની રક્ષા કરવી જરૂરી છે.
11- અન્યાય સામે બિન-ઇસ્લામી હુકૂમત પાસે પણ ફરિયાદ કરવી યોગ્ય છે.
12- મહત્વના મામલામાં કોઈની આબરૂ બચાવવા માટે સત્ય છુપાવવું યોગ્ય નથી.
13- હઝરત યુસુફ અલય્હિસ્સલામે મહિલાઓ દ્વારા પોતાના હાથ કાપી લેવાની ઘટના યાદ કરાવી, કારણ કે આ ઘટના જાણીતી હતી અને તેને નકારી શકાય તેમ નહોતું.
14- ગુનાહ અને અખલાકી બાબતોનો ઉલ્લેખ શક્ય હોય ત્યાં સુધી ઢંકાયેલી ભાષામાં કરવી જોઈએ.
15- દુશ્મનની ચાલ ભલે કેટલી મોટી હોય, અલ્લાહ તેની દરેક ચાલથી વાકેફ છે અને પોતાના નેક બંદાઓને તેની ચાલથી બચાવે છે.
alvi110.in | 128 |
| 17 | આપ (અ.સ.)એ એક એવો ઈલ્મી મરકઝ ઉભો કર્યો જ્યાંથી હદીસ, ફિક્હ, તફસીર, અકીદા અને દીની તઆલીમનો ઈલ્મ આગળની પેઢીઓ સુધી પહોંચ્યો.
એટલા માટે ઈમામ (અ.સ.)ની ખિદમતને માત્ર એક ઈમામની જીવનકથા તરીકે નહીં, પરંતુ ઈલ્મે અહલેબૈત (અ.સ.)ને દુનિયા સુધી પહોંચાડવાની અઝીમ ખિદમત તરીકે જોવી જોઈએ. | 165 |
| 18 | *હઝરત ઈમામ જાફર સાદિક અલય્હિસ્સલામનુ જીવન, ઈલ્મ અને દીન માટેની અઝીમ ખિદમત*
ઈમામ જાફર સાદિક અલય્હિસ્સલામ આપણા છઠ્ઠા ઈમામ છે. આપ (અ.સ.)ના વાલિદે મોહતરમ ઈમામ મોહમ્મદ બાકિર અલય્હિસ્સલામ અને વાલિદાએ મોહતરમા જનાબે ઉમ્મે ફરવા હતી.
આપ અલય્હિસ્સલામની વિલાદત મદીનામાં થઈ. વિલાદતની તારીખ માટે રિવાયતોમાં 17 રબીઉલ અવ્વલ હિજરી સન 80 અથવા 83 નો ઉલ્લેખ મળે છે.
ઈમામત
ઈમામ મોહમ્મદ બાકિર (અ.સ.)ની શહાદત બાદ ઈમામ જાફર સાદિક (અ.સ.) ઈમામતના મન્સબ પર ફાએઝ થયા. આપ (અ.સ.)નો ઈમામતનો સમય લગભગ 34 વર્ષ રહ્યો. આ સમય ઈસ્લામી દુનિયામાં ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ હતો, કારણ કે આ જ જમાનામાં બની ઉમૈયાનો ઝવાલ પસ્તી તરફ ગઈ અને બની અબ્બાસની હુકૂમત શરૂ થઈ હતી.
આ રાજકીય ઉથલપાથલ વચ્ચે થોડો એવો મોકો મળ્યો કે ઈમામ (અ.સ.)એ અહલેબૈત (અ.સ.)નું ઈલ્મ મોટા પાયે લોકો સુધી પહોંચાડ્યું.
*ઈલ્મનું અઝીમ મરકઝ*
ઈમામ જાફર સાદિક (અ.સ.) એ સૌથી મોટું મહાન કાર્ય એ કર્યું હતું કે આપે મદીનાને એક વિશાળ ઈલ્મી મરકઝ બનાવી દીધું.
લોકો દૂર દૂરથી મદીનામાં આપ (અ.સ.)ની ખિદમતમાં આવતા અને દીનના મસાઈલ, હદીસ, તફસીર, અકીદા અને બીજા ઈલ્મી સવાલોના જવાબ મેળવતા.
આપ (અ.સ.) પાસેથી રિવાયત કરનાર લોકોની સંખ્યા છે જે લગભગ ચાર હજાર સુધી જણાવવામાં આવી છે.
આથી ઈમામ (અ.સ.)ના ઈલ્મી મકામનો અંદાજ લગાવી શકાય છે કે આપ (અ.સ.) પાસેથી હદીસ અને દીની ઈલ્મનો કેટલો મોટો ખજાનો ઉમ્મત સુધી પહોંચ્યો.
*ફિક્હે જાફરી*
શિયા ઈમામિયા ફિક્હને ફિક્હે જાફરી કહેવામાં આવે છે. તેનું એક મોટું કારણ એ છે કે ઈમામ જાફર સાદિક (અ.સ.) પાસેથી અહલેબૈત (અ.સ.)ની ફિક્હ અને હદીસનો બહુ મોટો જથ્થો લોકો સુધી પહોંચ્યો.
નમાઝ, રોજા, હજ, ઝકાત, મોઆમલાત, નિકાહ અને બીજા ઘણા દીની અહકામ વિશેની રિવાયતો આપ (અ.સ.)થી મોટી સંખ્યામાં નકલ થઈ છે. ઈમામિયા ફિક્હમાં આપ (અ.સ.)ની રિવાયતોનું સ્થાન ખૂબ જ મહત્વનું છે.
ઈમામ (અ.સ.)ની ઈલ્મી દરસોમાં માત્ર ફિક્હ જ નહીં પરંતુ વિવિધ પ્રકારના ઈલ્મી વિષયો પર ચર્ચા થતી હતી.
તેમાં ખાસ કરીને:
કુરઆનની તફસીર
હદીસ
ફિક્હ
અકીદા અને કલામ
અખલાક અને તઝકિયા
દીની મસાઈલ
બુદ્ધિ અને દલીલ આધારિત ચર્ચાઓ
આપ (અ.સ.)ના જમાનામાં મુસ્લિમ સમાજમાં ઈલ્મી જાગૃતિનો એક વિશેષ સમય હતો અને વિવિધ ઈસ્લામી તથા અકીદતી મુદ્દાઓ પર ચર્ચાઓ થતી હતી.
*ઈમામ (અ.સ.)ના મશહૂર શાગિર્દો*
ઈમામ જાફર સાદિક (અ.સ.)ની ઈલ્મી મજલિસમાંથી ઘણા મોટા આલિમો અને રાવી તૈયાર થયા.જેમકે
અબાન બિન તગલિબ, હિશામ બિન હકમ, જાબિર બિન હય્યાન, જમિલ બિન દરરાજ, અબ્દુલ્લાહ બિન મસ્કાન,
ઝુરારા બિન અયન અને હમ્માદ બિન ઈસા જેવા નામોનો ઉલ્લેખ મળે છે.
આપ (અ.સ.)ની ઈલ્મી મજલિસની ખાસિયત એ હતી કે લોકો માત્ર જવાબ સાંભળતા નહીં, પરંતુ પોતાના સવાલો રજૂ કરતા અને ઈમામ (અ.સ.) દલીલ સાથે તેમને સમજાવતા.
ઈમામ (અ.સ.) અને ઈલ્મી મુબાહિસા
ઈમામ જાફર સાદિક (અ.સ.)ના જમાનામાં અનેક અકીદતી અને ફિક્હી વિચારો સામે આવી રહ્યા હતા. અલગ અલગ ફિરકાઓ અને વિચારધારાઓ વચ્ચે ચર્ચાઓ ચાલતી હતી.
આવા સમયમાં ઈમામ સાદિક અલય્હિસ્સલામે અહલેબૈત (અ.સ.)ના અકીદાને કુરઆન અને હદીસને અક્લની દલીલોથી સમજાવ્યો.
આપ (અ.સ.)નો અંદાજ માત્ર જવાબ આપવાનો નહોતો; સવાલ કરનારની સમજ પ્રમાણે વાત સમજાવવી અને યોગ્ય દલીલથી હકીકત સ્પષ્ટ કરવી આપ (અ.સ.)ની ઈલ્મી રીત હતી.
*ઈબાદત અને અખલાક*
ઈમામ જાફર સાદિક (અ.સ.) માત્ર ઈલ્મના આલિમ જ નહોતા, પરંતુ ઈબાદત, તકવા, સબર અને અખલાકમાં પણ અહલેબૈત (અ.સ.)ના ઉચ્ચ નમૂના હતા.
આપ સાદિક અલય્હિસ્સલામે પોતાના શાગિર્દોને માત્ર ઈલ્મ શીખવ્યુ નહીં, પરંતુ ઈલ્મ સાથે અમલ, તકવા અને સારા અખલાકની પણ તાલીમ આપી.
કારણ કે અહલેબૈત (અ.સ.)ની તઆલીમમાં ઈલ્મનો હેતુ માત્ર જાણકારી મેળવવાનો નથી, પરંતુ માણસના અમલ અને અખલાકને સુધારવાનો છે.
*મન્સૂર અબ્બાસીની દુશ્મની*
ઈમામ (અ.સ.)ની વધતી ઈલ્મી મકબૂલિયત અને લોકોનો આપ (અ.સ.) તરફ વધતો રુઝાન હુકૂમત માટે ચિંતાનો વિષય હતો.
ઈમામ (અ.સ.) રાજકીય સત્તા મેળવવા માટે નહીં પરંતુ દીને મોહમ્મદી અને અહલેબૈત (અ.સ.)ના ઈલ્મને જીવંત રાખવા માટે પોતાની જવાબદારી અદા કરતા રહ્યા.
મન્સૂર દવાનિકીના સમયમાં આપ (અ.સ.) પર સખ્ત નજર રાખવામાં આવી અને આપ (અ.સ.)ને તકલીફો પણ આપવામાં આવી અને અંતે મન્સૂરે આપ (અ.સ.)ને ઝેર આપી શહીદ કરી દીધા.
આપ (અ.સ.)ને મદીનાના જન્નતુલ બકીમાં દફન કરવામાં આવ્યા, જ્યાં આપના પિતા ઈમામ મુહમ્મદ બાકિર (અ.સ.), દાદા ઈમામ ઝૈનુલ આબેદીન (અ.સ.) અને ઈમામ હસન (અ.સ.) પણ મદફૂન છે.
આપ (અ.સ.) પછી ઈમામતનો મન્સબ આપના ફરઝંદ ઈમામ મૂસા કાઝિમ અલય્હિસ્સલામને મળ્યો.
ઈમામ જાફર સાદિક (અ.સ.)નો સૌથી મોટો વારસો
ઈમામ જાફર સાદિક (અ.સ.)નું જીવન આપણને શીખવાડે છે કે જ્યારે એક મોમિનને ઈલ્મનો મોકો મળે તો તેણે માત્ર પોતે ઈલ્મ મેળવવો નહીં, પરંતુ તેને આગળ પહોંચાડવો જોઈએ. | 182 |
| 19 | ઇબ્ને સઅદે ઝોહરી પાસેથી નકલ કર્યું છે કે હઝરત આમે ના કહેતાં હતાં: જ્યારે હું મારા બાળકથી હામેલા થઈ, ત્યારથી લઈને તેની વિલાદત થઈ ત્યાં સુધી મને કોઈ પ્રકારની તકલીફ કે પરેશાની થઈ નહીં.
આ સમય દરમિયાન તેમને કોઈ ખાસ તકલીફ, પેટમાં દુખાવો કે એવી બીમારી પણ થઈ નહીં જે સામાન્ય રીતે ગર્ભવતી સ્ત્રીઓને થતી હતી.
અને તેમણે કહ્યું કે કોઈ પણ સ્ત્રીનો ગર્ભ મારા કરતાં વધુ હળવો અને બરકતવાળો મેં જોયો નથી.
આ વાત પર તમામ ઐતિહાસિક હવાલઓમાં સહમતી છે કે રસૂલુલ્લાહ સલ્લલ્લાહુ અલયહિ વ આલેહી વ સલ્લમ ની વિલાદત મક્કા મુઅઝ્ઝમામાં થઈ હતી. પરંતુ આપની વિલાદત કયા ચોક્કસ સ્થળે થઈ હતી, તેના વિશે બે મંતવ્યો મળે છે:
૧. પ્રખ્યાત અને વધારે સ્વીકારાયેલું કોલ.
નિકાહ પછી હઝરત આમેના અબ્દુલ્લાહના ઘરે શોઅબે બની હાશિમમાં રહેવા ગયાં. આ જગ્યા પછી શોઅબે અબી તાલિબ અથવા શોઅબે અલીના નામથી મશહૂર થઈ.
આ જ જગ્યાએ હઝરત આમેનાએ પોતાના ફરઝંદ રસૂલુલ્લાહ સલ્લલ્લાહો અલય્હે વ આલેહી વ સલ્લમ ને જન્મ આપ્યો પછી આ જગ્યા મૌલિદુન્નબી ના નામથી જાણીતી થઈ.
પછી રસૂલુલ્લાહ સલ્લલ્લાહો અલય્હે વ આલેહી વ સલ્લમ એ આ જગ્યા અકીલ બિન અબી તાલિબને આપી અકીલની સંતાનોએ આ જગ્યા મોહમ્મદ બિન યુસુફ સકફીને વેચી દીધી. મુહમ્મદ બિન યુસુફે તેને પોતાના ઘરમાં સામેલ કરી દીધી અને તે જગ્યા તેના નામથી જાણીતી થઈ.
હારૂનના સમયમાં તેમની માતા ખૈઝરાને આ જગ્યા મેળવી અને તેને મોહમ્મદ બિન યુસુફના ઘરથી અલગ કરી ત્યાં એક મસ્જિદ બનાવી ત્યારબાદ તે જગ્યા ઝિયારતની જગ્યા બની ગઈ.
પરંતુ જ્યારે વહાબીઓએ હિજાઝ પર કબજો કર્યો અને મક્કા તથા મદીના પર પોતાનું નિયંત્રણ સ્થાપિત કર્યું, ત્યારે તેમણે મક્કા-મદીનામાં દીનના અને ઇમામો અને ઇસ્લામના મોટા બુઝુર્ગોની કબરોને નષ્ટ કરી. આ જગ્યાને પણ નષ્ટ કરીને તબેલામાં ફેરવી નાખી.
પછીના સમયના અમુક લોકોની વિનંતીથી ત્યાં એક પુસ્તકાલય કિતાબ ખાનું બનાવવાનું નક્કી થયું. આજે આ જગ્યા મક્તબતુ મક્કતુલ મુકર્રમા ના નામથી ઓળખાય છે.
૨. બીજું, પરંતુ ઓછો પ્રખ્યાત કોલ.
કેટલાક લોકોનું કહેવું છે કે રસૂલુલ્લાહ સલ્લલ્લાહો અલય્હે વ આલેહી વ સલ્લમ ની વિલાદત કોહે સફાની નજીક આવેલા એક ઘરમાં થઈ હતી.
*વિલાદત સમયે થયેલી અસાધારણ ઘટનાઓ*
રિવાયતોમાં આવે છે કે રસૂલુલ્લાહ સલ્લલ્લાહો અલય્હે વ આલેહી વ સલ્લમ ની વિલાદતની રાત્રે દુનિયાના જુદા જુદા ભાગોમાં ઘણી મહત્વપૂર્ણ અને અસાધારણ ઘટનાઓ બની હતી. આ પ્રકારની ઘટનાઓને ઇરહાસાત કહેવામાં આવે છે. આ અંગે સૌથી વિસ્તૃત રિવાયતોમાંની એક રિવાયત શૈખ સદૂકે પોતાની કિતાબ અલ અમાલીમાં ઇમામ સાદિક અલય્હિસ્સલામ પાસેથી નકલ કરી છે. આ જેવી બીજી રિવાયતો પણ અન્ય કિતાબોમાં મળે છે.
રસૂલુલ્લાહ સલ્લલ્લાહો અલય્હે વ આલેહી વ સલ્લમ ની વિલાદત સાથે સંબંધિત આ ઘટનાઓને નીચે પ્રમાણે સમજાવી શકાય:
૧. તે સમયે બધી મૂર્તિઓ મોઢા પર પડી ગઈ.
૨. મદાયનમાં કિસરાનો મહેલ ધ્રૂજી ઊઠ્યો અને તેના 13 અથવા 14 મિનારા પડી ગયા.
૩. ફારસનું અગ્નિમંદિર, જે લગભગ એક હજાર વર્ષથી સળગી રહ્યું હતું, તે બુઝાઈ ગયું.
૪. સાવાહ નામનું સરોવર સુકાઈ ગયું.
૫. એક એવો નૂર પ્રગટ થયો કે જેના પ્રકાશથી મક્કાનું વાતાવરણ રોશન થઈ ગયું.
૬. શયાતીન અને જિન્નાતને આકાશમાં જવાથી રોકવામાં આવ્યા.
શયાતીનો અગાઉ આકાશમાં જતા અને ત્યાં ફરિશ્તાઓની વાતો સાંભળતા હતા. પરંતુ રસૂલુલ્લાહ સલ્લલ્લાહો અલય્હે વ આલેહી વ સલ્લમ ની વિલાદત પછી તેમને આકાશના સમાચાર સાંભળવાથી રોકી દેવામાં આવ્યા.
એક રિવાયતમાં આવ્યું છે:
ઇમામ સાદિક અલય્હિસ્સલામ ફરમાવે છે કે શયાતીનો આકાશોમાં આવજા કરતા હતા. હઝરત ઈસાની વિલાદત પછી તેમને ત્રણ આકાશોમાં જવાથી રોકવામાં આવ્યા અને રસૂલુલ્લાહ સલ્લલ્લાહો અલય્હે વ આલેહી વ સલ્લમ ની વિલાદત પછી સાત આકાશોમાં જવાથી રોકવામાં આવ્યા.
૭. જાદુગરોનો જાદુ બેકાર થઈ ગયો અને કાહિનો પાસેથી તેમનું કાહિનપણાનું જ્ઞાન છીનવાઈ ગયું.
ઇબ્ને શહેર આશૂબે ઇમામ સાદિક અલય્હિસ્સલામ થી નકલ કર્યું છે કે ઇમામે ફરમાવ્યું:
રસૂલુલ્લાહ સલ્લલ્લાહો અલય્હે વ આલેહી વ સલ્લમ ની મહાન વિલાદતના સમયે મૂર્તિઓ મોઢા પર પડી ગઈ... કોઈ બાદશાહ એવો ન રહ્યો કે તેનો તાજ ઊંધો ન થઈ ગયો હોય અને તે દિવસે તેની જીભ બંધ ન થઈ ગઈ હોય. કાહિનો પોતાના જ્ઞાનથી વંચિત થઈ ગયા... તે રાત્રે હિજાઝની જમીનમાંથી એક નૂર પ્રગટ થયું અને ફેલાતું ફેલાતું પૂર્વ સુધી પહોંચી ગયુ. | 148 |
| 20 | *ખાતેમુન નબીયીન રેહમતુલ લીલ આલમીન હઝરત મોહમ્મદ મુસ્તફા સલ્લલ્લાહો અલય્હે વ આલેહી વ સલ્લમ વિશે મુખ્તસર માહિતી*
ઇમામ અલી અલય્હિસ્સલામ અરબોની જાહિલિયતના સમયની હાલત વિશે ફરમાવે છે:
અલ્લાહ તઆલાએ રસૂલુલ્લાહ ને પોતાના પયગંબર બનાવીને મોકલ્યા, જેથી તેઓ દુનિયાના લોકોને અલ્લાહના અઝાબથી ડરાવે અને અલ્લાહની આયતોના અમીન બને.
તે સમયે અરબ લોકો સૌથી ખરાબ દીન અને રીતરિવાજ પર હતા અને સૌથી ખરાબ જમીનમાં રહેતા હતા. તેઓ કઠણ અને ખરબચડા પથ્થરો વચ્ચે જીવન પસાર કરતા હતા તેમની આસપાસ એવા સાપ હતા, જેમને જાણે સાંભળવાની શક્તિ ન હોય અને તેથી તેઓ કોઈ વસ્તુથી ડરતા પણ ન હતા.
તેઓ ગંદુ પાણી પીતા અને ખરાબ તથા નાપસંદ ખોરાક ખાતા હતા એકબીજાનું લોહી વહાવતા, સગાં-સંબંધીઓ સાથેના સંબંધો તોડી નાખતા અને પોતાની વચ્ચે મૂર્તિઓ ઊભી કરીને તેમની પૂજા કરતા હતા ગુનાહોએ તેમના સમગ્ર જીવનને ઘેરી લીધું હતું.
આવા જાહિલિયતના માહોલમાં શુક્રવાર, 16 રબીઉલ અવ્વલ, 1 આમુલ ફીલના દિવસે, ફજર પછી મક્કા મુઅઝ્ઝમામાં રસૂલુલ્લાહ સલ્લલ્લાહો અલય્હે વ આલેહી વ સલ્લમની વિલાદત થઈ.
આમુલફીલ એટલે હાથીનું વર્ષ એ વર્ષ જેમાં હાથીઓ સાથેનું લશ્કર કાબા મુઅઝ્ઝમાને નષ્ટ કરવા અને મક્કા પર કબજો કરવા આવ્યું હતું.
રસૂલુલ્લાહ સલ્લલ્લાહો અલય્હે વ આલેહી વ સલ્લમ એવી ઉમ્મતમાં પેદા થયા જ્યાં જાહિલિયતનો અંધકાર છવાયેલો હતો અલ્લાહ તઆલાએ તેમને એવી મહાન રેસાલત આપી જે અગાઉ આવેલા તમામ અલ્લાહના દીનોની ઇલ્મનું સંપૂર્ણ સ્વરૂપ હતુ અને આપ સલ્લલ્લાહો અલય્હે વ આલેહી વ સલ્લમને તમામ અંબિયા અને રસૂલોના અંતિમ નબી બનાવ્યા.
રસૂલુલ્લાહ સલ્લલ્લાહો અલય્હે વ આલેહી વ સલ્લમનું પિતાની તરફથી નસબ આ પ્રમાણે છે:
અબ્દુલ્લાહ બિન અબ્દુલમુત્તલિબ બિન હાશિમ બિન અબ્દે મનાફ બિન કુસય બિન કુલાબ બિન મુર્રહ બિન કઅબ બિન લુવઈ બિન ગાલિબ બિન ફહર બિન માલિક બિન નઝર બિન કિનાના બિન ખુઝૈમા બિન મુદરિકા બિન ઇલ્યાસ બિન મુઝર બિન નિઝાર બિન મઅદ બિન અદનાન.
અને આપની માતા આમેનહ બિન વહબ બિન અબ્દે મનાફ બિન ઝુહરા બિન કુલાબ ની દુખતર હતા.
રસૂલુલ્લાહ સલ્લલ્લાહો અલય્હે વ આલેહી વ સલ્લમના પિતા, માતા, દાદા-દાદી અને પરદાદા-પરદાદી સૌ મુસલમાન અને મોમિન હતા. આપ સલ્લલ્લાહો અલય્હે વ આલેહી વ સલ્લમ ની નૂરાની નસલ કોઈ એવા ખાનદાન અથવા ગર્ભમાં આવી નથી જ્યાં કુફ્ર અને શિર્ક હોય.
રસૂલુલ્લાહ સલ્લલ્લાહો અલય્હે વ આલેહી વ સલ્લમ હઝરત ઇસ્માઈલ ઝબીહ ની નસલમાંથી, હઝરત ઇબ્રાહીમ ખલીલના ફરઝંદ અને હઝરત આદમ ની નસલમાંથી છે.
કુરઆનથી દલીલ
અલ્લાહ તઆલા સૂરા શોઅરામાં ફરમાવે છે:
«وَتَوَكَّلْ عَلَى الْعَزِيزِ الرَّحِيمِ • الَّذِي يَرَاكَ حِينَ تَقُومُ • وَتَقَلُّبَكَ فِي السَّاجِدِينَ • إِنَّهُ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ»
અને અઝીઝ અને રહેમ કરનાર અલ્લાહ પર ભરોસો રાખો! જે તમને જુએ છે જ્યારે તમે (ઇબાદત માટે) ઊભા થાઓ છો અને (સજદો કરનારાઓની વચ્ચે) તમારી અવરજવર પણ જુએ છે. બેશક,તે જ સાંભળનાર અને જાણનાર છે
કેટલીક રિવાયતો અને તફસીરો મુજબ
وَتَقَلُّبَكَ فِي السَّاجِدِينَ
નો અર્થ એ છે કે રસૂલુલ્લાહ ના અગાઉના પૂર્વજો પેઢી દર પેઢી સજદો કરનારા, અલ્લાહની ઇબાદત કરનારા અને તૌહીદ પર કાયમ રહેનારા હતા.
જેમ કે અલામા મજલિસી આ આયતની તફસીરમાં શૈખ તબરેસીથી નકલ કર્યું છે કે અહીં સાજિદીનથી મુરાદ મુવહ્હિદીન એટલે કે તૌહીદ ને માનનારા લોકો છે એટલે રસૂલુલ્લાહ સલ્લલ્લાહો અલય્હે વ આલેહી વ સલ્લમની નૂરાની નસલ એક નબી પાસેથી બીજા નબી તરફ પેઢી દર પેઢી મુન્તકિલ થતી આવી હતી.
અલ્લામા મુહમ્મદ બાકિર મજલેસી પણ બિહારુલ અનવારમાં ફરમાવ્યું છે:
આપણે મૂત્તફિક તરીકાથી એવું માનતા આવ્યા છે કે રસૂલુલ્લાહ સલ્લલ્લાહુ અલયહિ વ આલેહી વ સલ્લમ ના પિતા-માતા અને તેમના તમામ પૂર્વજો, હઝરત આદમ સુધી સૌ મુસલમાન અને એક અલ્લાહ પર ઈમાન રાખનારા હતા. એટલું જ નહીં, તેઓ સિદ્દીકીન માંથી હતા. એટલે કે તેઓ કાં તો અલ્લાહના મોકલેલા નબી હતા અથવા નબીઓના વસી હતા.
અને શક્ય છે કે તેમનામાંથી કેટલાક લોકોએ તકિય્યા અથવા કોઈ બીજી મસલેહતના કારણે પોતાનું ઇસ્લામ જાહેર ન કર્યું હોય.
રસૂલુલ્લાહ સલ્લલ્લાહુ અલયહિ વ આલેહી વ સલ્લમની વિલાદત પહેલાં હઝરત આમેના જ્યારે આપથી હામેલા હતાં, તે સમય દરમિયાન કેટલીક અજાયબ અને સામાન્યથી અલગ ઘટનાઓ જોવા મળી હતી.
તે સમયના લોકો પાસે તબીબી અને આરોગ્યની સુવિધાઓ બહુ ઓછી હતી અને હિજાઝ, ખાસ કરીને મક્કાની હવા અને પરિસ્થિતિને કારણે સ્ત્રીઓ માટે ગર્ભાવસ્થાનો સમય મુશ્કેલીથી પસાર થતો હતો.
પરંતુ કેટલાક અહેવાલો મુજબ હઝરત આમેના માટે રસૂલુલ્લાહ સલ્લલ્લાહુ અલયહિ વ આલેહી વ સલ્લમ ની વિલાદતના સમય ખૂબ જ આસાન હતો. | 144 |
