آموزش زبان بلوچی(بلۏچیگ)

من هنی سئ زبان بلدوں بلہ هچی ماتݔں زبانء جاها گپتء نکنت/ندر پہ بلۏچی #بیوتلگرامء_واستا @sarosouj

#لوازم_خانگی به زبان بلوچی #LògiČizàn a nàm pa Balòči #لۏگی_چیزان ء نام پہ بلۏچی Lòhig - لۏهیگ - دیگ Manjal - منجل - دیگ Estàn - اِستان - هم زن Hiràn - هیران - بُشقاب Galàs - گلاس - لیوان * Ròd - رۏد - بشقاب Àsjàh - آسجاه - آشپرخانه Vàbjàh - وابجاه - جای خواب Šapjàh - شپجاه - جایی شب نشینی Nopàd - نُپاد - زیرانداز خواب Gandal - گندل - رختخواب Kambel - کمبل - پتو Sarjàh - سرجاه - بالشت Tàk - تاک - پنجره Divàl - دیوال - دیوار Bòp - بۏپ - رختخواب نرم Sobra - سبره - سفره Kàli - کالی - قالیچه/موکت Pasillok - پسیلوک - حمام Pasill - پسیل - حیات *⃣ Kòťi - کۏٹی - اتاق Lòg - لۏگ - خانه Gess - گِس - خانه Davàr - دوار - خانه Mètag - مݔتگ - خانه *⃣ Àdènk - آدݔنک - آینه Pàťi - پاٹی - جای بلند که چیزی رویش میگذارند Ďàku - ڈاکو - صندوق Pèťi - پݔٹی - صندوق آهنین بزرگ Šantà - شنتا - Masit - مسیت - مسجد Zegrjàh - زگرجاه - عبادتگاه Kuràn - کوران - قرآن Enjil - انجیل Divànjàh - دیوانجاه - انجمن/جای بحث Vair - وئیر - سیم کابل * Paip - پئیپ - لوله * Sim - سیم Panka - پنکہ Kandèšen - کندݔشن - کولر * Baťan - بٹن - دکمه * Ketl - کتل - قوری * Sakp - سکپ - سقف Bàn - بان - تک اتاق Laiť - لئیٹ - لامپ * Yahčàl - یحچال - یخچال Šèr - شݔر - شیرآب Šir - شیر نوشیدنی *⃣ در زبان بلوچی کلا پسیل به معنی پناهگاه و چیزیست که باعث پنهان شدن میشود پسیلوک نیز با پسوند ok / اوک به معنای پناهگاه کوچک مثل حمام است۔ *⃣ مݔتگ/Mètag با لۏگ/Lòg و... فرق میکنه ، لۏگ به معنی خود خانه هست اما مݔتگ کل خانه‌های شخص را در بر میگیرد۔ *⃣ کلماتی که با * علامت گذاری شدن از زبان انگلیسی به زبان بلوچی آمده‌اند۔ *⃣ یک بلوچ اصیل از زبان مادرش استفاده میکند اما یک لۏڈیگ از کلمات زبان‌های دیگه استفاده میکنه،استفاده از کلمات اصیل بلوچی نشانه‌ی با فرهنگ بودن و اصیل بودن است نه ندانستن کلمات به زبان‌های دیگه بلوچی رو اینجا بیاموز t.me/sarosouj

کیبورد مخصوص نوشتن به زبان بلوچی رسید🍹 دیگه برای نوشتن به زبان بلوچی هیچ مشکلی نخواهید داشت. با این کیبورد میتوانید به راحتی به دو روش لاتین و آرامی(لاتین) بلوچی بنویسید توضیح کوچک برای نوشتن به بلوچی: بݔر با بیر فرق دارد بݔر همان انتقام است/بیر نیز صاعقه است سݔر سیر شدن از خوردن چیزی/سیر نیز جشن عروسی تۏر با تور فرق دارد تۏر وسیله‌ای که باهاش از نخل بالا میروند/تور وسیله‌ی ماهیگیری بلوچی❌ بلۏچی✅ برای احوالپرسی: چۏنہ❌ 👈 چۏنئ✅ کجہ❌👈 کجئ/کوئ✅ توجه: تمامی حروفی که در زبان بلوچی وجود ندارند با فشردن زیاد ے میتوانید به آن‌ها دسترسی داشته باشید همچنین برای ــَِـــُـــــّ حرف ش را زیاد فشار دهید برای تنوین حرف پ را فشار دهید در بلوچی به جای . از ۔ استفاده میشود با فشردن زیاد۔ میتوانید . بزنید نحوه نصب روی گوشی: پس از نصب👈 برنامه را باز کنید👈 دیمءَ را بزنید👈بعد سٹینگ را بزنید👈 Kelittak را انتخاب کنید👈 برگشت👈 باز دیمءَ را انتخاب کنید👈 گوانکو کیبورد را انتخاب کنید👈 بعد Kelittàk را انتخاب کنید👈 حالا کیبورد تنظیم میشه و راحت میتوانید بلوچی بنویسید🍹 🌷برای دوستانتون بفرستید🌹 لینک دانلود کیبورد در تلگرام: https://t.me/VarnaGroup/479 لینک دانلود مستقیم: https://tlgur.com/d/k4A2VPb8

چند #نام_بلوچی Čant #BalòčiNàm Sarbàz - سرباز سرباز از دو کلمه‌ی سر به معنای:سر،بالاترین حد است و باز نیز به معنای زیاد است. نام رودخانه‌ی سرباز به دلیل داشتن سرهای زیاد(سرکَور،هنسانۏچ،گوَیمرک،جَژّان،رُمپان،دپکَور،کیشکَور و سرهای کوچک دیگر) هست سرکوَر به معنای بالاترین حد رودخانه اصلی ترین رود تشکیل دهنده‌ی رودخانه‌ی سرباز است۔ اینکه نامگذاری سرباز به دلیل باز بودن فضای بالای آن و کوه بودن دروه‌ی آن است یک تخیل است اگر قرار بر این بود که اینجوری نامگذاری شود نامش سرپَچ میبود نه سرباز پس رودخانه‌ی سرباز به معنای رودی هست که سرچشمه‌های زیادی دارد. Lut - لوت لوت در زبان بلوچی به معنای جای بی آب و علف است و نام کویر لوت یک نام کاملا بلوچی است۔ Taptàn - تپتان تپتان یا تفتان به معنای گرما هست،تپت به معنی گرمی و کلمه‌ی تپتان جمع کلمه‌ی تپت است۔ Vàš - واش واش یا خاش برگرفته از کلمه‌ی بلوچی وش به معنی خوش و به دلیل خوش آب و هوا بودن خاش است۔ Sarkaur - سرکَور سرکور از دو کلمه‌ی سَری به معنای بالایی/بالادستی و کَور به معنای رود است و نام سرکور بدلیل اینکه بالادستی ترین رود سرباز است سرکَور نام گرفته است۔ Golula - گُلوله گلوله یعنی با لوله و چون تیری است که با لوله‌ی تفنگ،تانک و... شلیک میشود نام تیر گُلوله به خود گرفته گۏں در بلۏچی به معنی با در فارسی و With در انگلیسی است و مخفف آن گُ میشود۔ Sarhadd - سرحد سرحد از دو کلمه‌ی سَری و حد ترکیب شده به معنای حد بالایی Zàbol - زابل زابل از ترکیب نام زال و کلمه‌ی بُل(به معنی تاج) ترکیب شده و به معنای تاج زال هست که به صورت زالبُل و سپس برای تلفظ بهتر به زابُل تغییر یافته۔ 🔹 Gòn mà Balòči à bezàn @SarOSouj

چگونگی ساخت گذشته‌ی استمراری در زبان بلوچی؟(گذشته‌ی که تا مدتی ادامه داشته) Balòčià čoto Govastagèn Biyag jòď bekanent? (Kàrè ka pèsarà biyàn bitag o randà tamàm bitag) برای ساخت گذشته‌ی استمراری در زبان بلوچی به آخر فعل گذشته حرف ag اضافه میکنیم به صورت فرمول زیر: G-ag *⃣+ ag Àtk + ag = Àtkag Šošt + ag = Šoštag Čet + ag = Četag Mà raptagent*⃣ pallà hanàren četag o àtkagent ما به باغ رفته‌ایم،انار چیده‌ایم و آمده‌ایم Pall - باغ Hanàr - انار *⃣ این مخفف G-ag مخفف Govastagèn Ag هست *⃣ به دلیل اینکه اول شخص جمع در جمله به کار رفته بود به فعل گذشته ent اضافه شد @SarOSouj

گذشته‌ی افعال مورد نظر در بلوچی È agàn e govastagèn vahd #GovastagènAg Àyag - Àtk Ravag - Rapt Kanag - Kot/Kort Gendag - Gendet/Dist/Dit Čàrag - Čàret Biyag - Bit/Buvag - But Sedag - Sest Sendag - Sendet Šòdag - Šošt Pàčag - Pàtk Geràdag - Geràst Varag - Vàrt Golàťag - Golàťet Zurag/Zirag - Zort Čenag - Čet Kaššag - Kaššet Sòčag - Sotk Mannag - Mannet Sekkag - Sekket Darbarag - Darbort Dàrag - Dàšt Pèčag - Pètk Nendag - Nešt Òštag - Òštàt Vapsag - Vapt Brèsag - Brest Sàyag - Sàyet/HV *⃣ Gerag - Gept Dayag - Dàt Čòpag - Čopt Parrag - Parret *⃣ هر جا HV زده شد یعنی میتوان برای تغییر لهجه به سرحدی و مکرانی از H یا V به جای Y استفاده کرد. *⃣ همانطور که در انگلیسی از حرف t بیشتر برای افعال در گذشته به کار میرود در بلوچی نیز همینطور میباشد اگر نتوانستید کنار حرف آخر فعل t را تلفظ کنید به این صورت تغییرش بدهید ag+et و et را به آن اضافه بکنید اما برای بعضی افعال که آخرشان حروف صدادار است و نمیتوان t را به تنهایی تلفظ کرد به t حرف k رو اضافه میکنیم مثلا نمیشه Àt را به صورت کامل تلفظ کرد و اگر به زور تلفظ کنیم بعد از t حرف h نیز تلفظ میشود و پس گذشته‌ی Àyag/HV میشود Àtk البته زیاد روی این توضیح وقت نگذارید چون گذشته‌ی برخی افعال در بلوچی کاملا متمایز از اصل فعل هستند و بهتر است آن‌ها را یاد بگیرید. @SarOSouj

#Sabak Sabakgeròk: دانش آموز، شاگرد Sabakjàh: مدرسە Sabakdayòk: معلم Kòťi: کلاس Sabak: درس Sabaki: کتاب Kalam: قلم، خودکار Daptar: دفتر Sabak Kòťi: کلاس درس ــ @SarOSouj 🌹 🌹🌹 🌹🌹🌹

چگونه در زبان بلوچی فعل را به حال تبدیل میکنیم؟ بلۏچیا چوتو اگا کارِں هنیگءَ وهدا؟ Balòčià čoto Agà kàren Hanig a vahdà? اگ + اگ + ئیں Ag + ag + ain مثال: فعل آمدن(یایَگ/یاوَگ/یاهَگ) یا + اگ + ئیں = یایَگئیں*⃣ Yà + ag + ain = Yàvagain حال اگر شخصی در حال انجتام کاری بود از ئیں استفاده نمیکنیم و بر اساس شخص پسوند آن اضافه میشود من + اگ + اگ + ـایَوں/ـایاں Man + Ag + ag + aon تا/تَو + اگ + اگ + ـایئ Tà + Ag + ag + àyai آیی + اگ + اگ + ئیں Àyi + Ag + ag + ain ما + اگ + اگ + ـایِنت Mà + Ag + ag + àyent *⃣ شما + اگ + اگ + ـایِت Šomà + Ag + ag + àyet *⃣ آیاں + اگ + اگ + ـایَنت Àyàn + Ag + ag + àyant *⃣ برای ایجاد یک کلمه‌ی افعالی فعل را در جای اگ اولی و بدون اگ بیاورید مثل: ما+ گِند + اگ + ـایِنت = ما گِندَگایِنت : ما داریم میبینیم Mà + Gend + ag + àyent = Mà gendagàyent *⃣ قبلا هم گفتم که در زبان بلوچی هیچگاه دو حرف صدادار کنار هم نمی‌آیند که بر اساس لهجه‌ها حروف ﻱ/و/ه‍ بین دو حرف صدادار قرار میگیرد *⃣ هرگاه بعد از حروف aeo حروف nt کنار هم و به ترتیب nt بیایند ت در گفتار حذف و ن نیز به صورت تنوین تلفظ میشود بلۏچی زبانء سروسۏج گۏن مئی چَینلا @SarOSouj

#تفاوت_بین_افعال بلوچی وَڈ ءُ جۏڈء دگہ پئیمی Waď o Jòď e dega paimi Waď - وَڈ Design - نوع طرح Waďènag - وَڈݔنَگ Design - طراحی کردن Waďènòk - وَڈݔنۏک Designer - طراح Waďèn - وَڈݔں Designation - طرح Jòď - جۏڈ Create - ساخته Jòďènag - جۏڈݔنگ Create - ساختن Jòďènok - جۏڈݔنۏک Creator - سازنده Jòďèn - جۏڈݔں Created - ساخته شده @SarOSouj

#افعال در زبان بلوچی #Ag àn ma Balòči zubànà Čonď 5 Čònďag - با دندان ریسیدن چیزی Kònďag - با دست و ناخن ریسیدن چیزی Kòčag - کندن چاه و ... Kahènag - خاراندن Mantag - تُند تکان دادن Madag - آماده کردن Màdènag - آماده کردن Sorag - تکان خوردن Sorènag - تکان دادن Lòťag - خواستن Koťènag - تحریک کردن Soťènag - تحریک کردن Bàhènag - باختن،از دست دادن Saďènag - بیش از حد پر کردن Waďènag - طراحی کردن Wàrènag - خواراندن Jehag - فرار کردن Jehènag - فراری دادن Dozzag - دزدیدن 👩‍🏫 Balòči labz e darbarjàh Wati sangatàn @SarOSouj kan!

#افعال در زبان بلوچی #Ag àn ma Balòči zubànà Čonď 5 Čònďag Kònďag Kòčag Kahènag Mantag Madag Màdènag Sorag Sorènag Lòťag Koťènag Soťènag Bàhènag Saďènag Waďènag Wàrènag Jehag Jehènag Dozzag 👩‍🏫 Balòči labz e darbarjàh Wati sangatàn @SarOSouj kan!

#افعال در زبان بلوچی #Ag àn ma Balòči zubànà Čonď 4 Kaťťag - گرفتن پول،کسب درآمد،اضافه شدن چیزی به خود Kàťag کم کردن،کم شدن از چیزی Saťag - در حال مردن،در حالت مرگ Sàťag - پرورش دادن Rèčag - ریختن Pèčag - پیچیدن،جمع کردن Paťťag - گشتن،منفجر شدن Bojag - باز شدن Mojag - عصبانی شدن Rasag - رسیدن Rasènag - رساندن Lànčag - بالا زدن،بالا زدن پرده،پارچه،لباس و ... Èrkènag - گذاشتن،پایین آوردن Èrgèjag - پایین کشیدن،دانلود کردن Lèťènag - چپ کردن به دست خود،چپه کردن Èràyag - پایین آمدن *⃣ Èràrag - پایین آوردن Sargèjag - بالا بردن Saràyag - بالا آمدن *⃣ Saràràg - تمام نکردن،ماندن چیزی *⃣ فعل Èràyag از ترکیب فعل Àyag به معنای آمدن و کلمه‌ی Èr به معنای پایین بوجود آمده است و معنای پایین آمدن میدهد. *⃣ فعل Saràyag نیز از ترکیب Sar با Àyag تشکیل شده که Sar به معنای بالا است و Saràyag معنی بالا آمدن میدهید و ضمنا نباید با Saràrag اشتباه گرفته شود این فعل با ترکیب Sar با Àrag به معنای آوردن است و معنیش نیز بازمانده کردن چیزی است مثلا وقتی غدا میخورید و چیزی باقی میماند شما آن را تمام نکرده‌اید یعنی Šomà saràrtag 👩‍🏫 Balòči labz e Darbarjàh @SarOSouj Vati sangatàn lòťàyènet👏

#افعال در زبان بلوچی #Ag àn ma balòči zubànà Čonď 3 Šamòšag فراموش کردن Šamòšènag *⃣ فراموش کرداندن Bakšag بخشیدن Bakšènag بخشاندن Kaššag کشیدن Kaššàènag *⃣ کشاندن Košag کشتن Kòšàrènag *⃣ کُشاندن Merag مردن Sàrag استراحت کردن Tosag بیهوش شدن Tòsènag *⃣ بیهوش کردن Govàrag باریدن Bandag بستن Nàrag ناله کردن Dòšag دوشیدن Mečag مکیدن Mèčènag *⃣ کسی را بمکانید/شیردادن به بچه Raťag حرف زیاد زدن Raťènag *⃣ به حرف و وراجی درآوردن Yàyag آمدن(فعل اصلی آمدن که گاهی y حذف میشود) Borrag بریدن *⃣ در فعل Šamòšènag قبل از ag حرف èn اضافه شده و اگر این اضافه بشود یعنی کسی توسط دیگری مجبور یا مختار شده که چیزی را فراموش کند گاها در بعضی از لهجه‌های بلوچی àèn و àrèn نیز به جای èn می‌آید که همین معنی را میدهد مثل فعل Kaššàènag و Kòšàrènag *⃣ توجه: اگر در یک فعل حرف o و e وجود داشته باشد با آمدن èn این دو حرف به è و ò تبدیل میشوند مثل Tosag میشود Tòsènag و Mečag نیز Mèčènag میشود. اما اگر a وجود داشته باشد هیچ تغییری نمیکند مثل raťènag. 🌐Balòči labz e darbarjàh @SarOSouj

It can be forgiven, But not forgotten. Bakšag a bit, bala šamòšag nan! می توان بخشید، اما فراموش نه! #Nobeštànk - @SarOSouj |💔🌴

in life, what you really want, will never come easy. Ma zendagiyà, čiziyà aga padel belòťai, pa àsàni gir a nayait. در زندگی ، هرچه که واقعا بخوای ، هرگز آسون بدست نمیاد. #Nobeštànk - @SarOSouj |🐾🍂

To heal a wound,you need to stop touching it. Pa ešià ka ťapè šar bebit,nabàyad àyià gòn bejanai. براى اينكه يه زخم خوب بشه ، بايد ديگه بهش دست نزنى. #Nobeštànk - @SarOSouj |✖️✋🏼

After all the people who did you wrong, you chose to break my heart. Rand ša inčo mardomà ka pa taraiš badi kot, bala tà manà gečèn kot ka delaon poròšai بعد اون همه آدم که باهات بد کردن، تو من و انتخاب کردی تا قلبم و بشکنی. #Nobeštànk - @SarOSouj |🦋💧

You need power just when you desire to do a harmful thing, Otherwise, love is enough for doing anything else. Šomàrà tahnà vahdià zòr garazent ka lòťet sellèn kàrè bekanet. Aga nan Ešk pa dega kàràn kanagà basent ‏شما تنها زمانی به قدرت نیاز دارید ‏که قصد انجام کار مضری را داشته باشید، ‏در غیر این صورت عشق برای انجام هر کاری کافیست... #Nobeštànk - @SarOSouj |💞🍃

They ignore you until they need you. Àyàn tarà načàrant ša vahdè ka taraiš garaz mabit همه تا زمانی که بهت نياز پيدا نکنند ناديدت می گيرند. #Nobeštànk - @SarOSouj |👥👀

#افعال در زبان بلوچی #Ag àn ma balòči zubànà Čonď 2 Baččag - ماندن،نجات یافتن،بخشیدن Čoťťag - پاس کردن،گذشتن،تمام کردن،به اتمام رساندن Raťag - پرحرفی کردن،رپ گفتن Seťťag - پریدن Sàťag - پرورش دادن Čenag - چیدن،برداشتن،پیداکردن Daegèjag - پیداکردن Sanbàlag - نگهداری کردن Perènag - راه انداختن،چسباندن Sàyag/Sàhag/Sàvag*⃣ - ساییدن Jàyag/H,V *⃣ - گاز گرفتن Sočag - سوختن Sòčag - سوزاندن Pàčag - قاچ کردن،پوست کردن Pačag - پختن،سرخ کردن Varag - Ag:خوردن , Nàm: غذا Hellag *⃣ - گذاشتن،اجازه دادن Mannag - پذیرفتن Lèťag - چپ شدن Lèťènag - چپ کردن توسط Zàyag/H,V - زاییدن Mečag - مکیدن Tačag - دویدن Tàčènag - دواندن Sàčag - صاف کردن،تمیز کردن Borrag - بریدن *⃣ در فعل Sàyag ریشه‌ی فعل Sà میباشد که به دلیل اینکه در بلوچی افعال پسوند ag میگیرند تلفظ Sàag مشکل است و بنابراین در لهجه‌های مختلف حروف صامت y,v,h آورده میشود که شما میتوانید از هر کدام استفاده کنید،اما بدانید که h بیشتر توسط مردم سواحل بلوچستان و v توسط مردم شمال بلوچستان(سرحد و سیستان) گفته میشود و y نیز مورد استفاده‌ی مردم مرکز بلوچستان و مخصوصا پهرگ(ایرانشهر) و سرباز است. *⃣ افعالی که آخرشان H,V گذاشته شده نیز همانند همین هستند که خلاصه کردم. *⃣ در افعالی که اولشان h می آید ممکن است H تلفظ نشود و فعل Hellag به صورت Ellag تلفظ شود 🗺 Balòči labz e sar o sòj @SarOSouj