РАЪНО УМИДБАХШ
Open in Telegram
Гўзал туйғулар, нурли изтироблар, руҳий исёнлар, ишқий гумонлар, қалб армонлари, барибир оқибатда, умидбахш мисраларнинг юзага келиши .❗ ⚜️ https://www.youtube.com/@Rano_Umidbaxsh
Show more402
Subscribers
+124 hours
-27 days
-530 days
Posts Archive
Ташқари чиқдик.
Майда—майда қор учқунлари бетимга урилди.
—Вууй қор ёғяпти. Биринчи қор.
—Янги йил билан қутлаяпти—да табиат ҳам.
Машинага ўтириб, тезда ишхонадан қайтдик.
Ростданам, қайнопам ичкарида ҳамма нарсани тахлаган. Дастурхон тузалган. Кенжа қизини ёрдамга чақириб келган.
—Дойи, келдизларми? — қизалоқ бизни дарвоза олдида хушчақчақ кутиб олди,— Домуллаям келиб қолса керак.
—Иш—да, мажлис бўлди.
Кулгим келди. Муҳаммаднинг топиб олган баҳонаси шу. Мажлисни ўтказадиган ким—мен. Бунга эътибор бермайди—да...
—Ҳа, келин тезроқ кийимлариззи алмаштириб чиқинг. Муҳаммад, дарвоза тақиллаяпти. Домулла келди шекилли, кутиб ол.
Қайнонам бирон марта буйруқ бермаган. Қайнопам эса, ана шунақа, кўнгилни кўтарадиган, самимий буйруқлар бераверади.
-Ошни...
—Хавотир олманг, ҳаммаси тайёр..
Кийимларимни алмаштириб, ошхонага ўтдим. Аччиқ чой дамлаб олиб кирдим
Чойнакка зардўзи чойнакпўш илдирдим.
Домулла кўзларини юмиб қироат қилаётганди.
Ниҳоят қироат тугади.
Салом бериб, ҳаммага чой қуйиб узатдим.
Ош сузилди...
Одамзоднинг энг ибратли удумларидан бири, тўйдан, байрамдан аввал ўтганларни ёдлаш, аразлашган одамлар билан ярашиш, кўнгилни тозалаб, кейингина байрам нашидасини суриш...
Бугун бу фазилатларнинг ҳаммаси амалга оширилди.
Тўғри, ёшим кичик, ўзим боришим керак эди Гулноввотнинг ёнига. Аммо, кибрми, қаҳрми тўсқинлик қилаётганди. Яхши бўлди ўзи келгани... Яхши бўлди Муҳаммаднинг бу учрашувни ташкиллаштиргани. Биламан, Гулноввот ҳам ўта бир сўзли, қайсар. Ўз ҳолича ўлсаям келмасди. Унинг онгига Муҳаммад кирган.
Барибир, кечқурунга бориб жуда кайфиятим чоғ эди.
Жудаям ақлли турмуш ўртоғим бор—да. Узоғига суюнтирсин, Аллоҳим.
Кечқурун уйга қўнғироқ қилдик. Ойим билан дадамни бирга табрикладик.
—Келасизларми деб ўйлагандик, — ойим кутганларини яширмадилар.
—Ойижон, бугун қайнонам, Муҳаммаднинг онаси ҳақига Ҳатми Қуръон ўқитдик.
— Насиб бўлса, уч киши бўлиб борамиз яқинда, — Муҳаммад қўшиб қўйди.
Ойим дадамнинг ҳам кайфиятлари кўтарилиб кетди...
Ҳаёт қандай гўзалсан!
Ёринг ёнингда бўлса, ишларингда омад, кўнглингда яхши ниятлар тўла бўлса... Ҳамма нарса кўнгилдагидек, гўзал бўлса...
Ҳаёт қандай гўзалсан! — деб ҳайқира олсанг. Бахт шу эмасми аслида...
Давоми бор.
ПАНЖАРА ОРТИДАГИ ҲАЁТ
73.
"Эртага байрам. Бугун ярим кун ишлаймиз, — қолгани навбатчилар вазифаси" — шундай хаёллар билан Муҳаммадни кутаётган, сумкамни олиб, ташқари чиқишга тайёрланаётган эдим. Эшик туйқусдан очилди.
—Ассалому алайкуум. Тирикмисан, бормисан жаҳлдор ўрдак? — Гулноввот кириб келди. Хассасини бир чеккага қўйиб қулочини кенг ёзиб бостириб кела бошлади
—Кел ўзимнинг эркагинам.. — маҳкам қучиб олди. Сўнгра иддао билан гап бошлади:
—Тоғ Мусонинг ёнига келмаса, Мусо тоғнинг ёнига келармиш... Қандайсан, ўўв аразчи? Яхшимисан?
Қилиғи кулгили эди, эриб кетдим, кулиб юбордим.
—Яхшиман, ёлғончи, буни яна нимага кўтариб юрибсиз? — чеккада турган ҳассасига ишора қилдим.
—Чўлоқ бургутлигим қайда қолади унда, — уям кулгига қўшилди. Бироз вазият ўзгарди
—Биз ўрдагу, сиз бургут бўлдингизми? — иддао қилган бўлдим.
—Бўпти, унда сен бургут, мен ўрдак бўламиз, лекин ановини қўлингга олишингга тўғри келади, — уям ҳассага ишора қилди. Энди баравар кулиб юбордик.
Кайфиятимиз кўтарилди.
Гулноввот шаҳдам юриб келиб, креслога чўкди.
—Бир кун кутдим, икки кун кутдим, бир ой кутдим... Қарасам ўзингдан билиб келавермадинг, номард. Мана ўзим келдим. Урсанг мана бетим, сўксанг, ана мен. Хатоимни кечиргин.
—Оббо опа—ей, гапданам оласиз—ей. Иш кўп... Ташвиш кўп. Ғалва кўп...
—Мен сенга айтсам, — еттита энг зўр одамимни чиқариб юбординг. Маладес. Ҳалиям ўйланиб ўтирибман. Каримованинг ўрнига кимни қўйсам экан деб.
—Озодани қўйинг. Бир йили қолдими?
—Аллани кўз ўнгимда тутаётгандим. Жудаа ўзгарди шу қизинг. Шунақа одобли, шунақа тартиб—интизомга берилган... Ишни қойиллатса керак.
Котиба эртароқ уйига кетган эди. Шу сабабли, қабулхонадаги электр чойнакни сувга тўлдириб токкв уладим.
—Қаҳвами, чойми?
—Қаҳва дамла. Қўлингдан қаҳва ичмаганимгаям минг йиллар бўлди—ёвв.
Журнал столчасини креслолар ёнига тортдим. Қаҳва дамладим. Ширинликлар қўйдим.
—Кабинетни зўр қилиб жиҳозлабсан. Дид билан. Бўржаков даврида ҳаммаси пала—партиш эди. Аммо ишни пухта бажарарди. Опанг даврида... Кирмаганман бу ерга.
—Ҳа, энди қўлдан келганча...
—Сенинг қўлингдан ҳамма нарса келади. Ўвв. Худо сени мукаммал қилиб яратган!
—Яллақиликми бу?
Кулиб юборди:
—Ўлмагин—да, сен. Меҳр бу... Меҳр. Билсанг, шу қафасга келганимдан буён топган энг ҳақиқий, яқин дўстим сен бўлдинг. Сени хафа қилдим деб кўўп ўзимдан норози бўлиб юрдим. Одамни бунчалик жазолаш яхшимасда—еей.
—Эсингизда бўлса, мени бошлиқликка кўтариб қўйган эдингиз. Бошлиқ ҳар қанақа маҳбуса билан муносабатда бўлиши сиёсатга тўғри келадими?
—Уфф эсингда экан, ҳалиям.
Шу пайт эшик тақиллади. Сўнг Муҳаммаднинг боши кўринди. Бир кўзини қисиб ҳазиллашди:
—Мумкинми, начайлик?
—Кел Муҳи, кел. Қара, бунинг ҳалиям мени эговлаяпти, — деди кулиб Гулноввот.
Муҳаммад ичкари кирди.
—Қалайсизлар дугоналар, ярашволдийлами? Бундан сўнг араз—гина бўлмасин—аа.
—Қаҳва ичасизми?
—Майли, сиз қаҳва эмас, заҳар берсангиз ҳам ичишга розиман, хоним.
—Ээ ақллилар, ҳалиям бир—бирларингни сизлаяпсизларми?
Баралла кулиб юбордик.
—Биз ўзбекмиз. Туркманлар сенлайди ота—онасиниям, — чақиб олдим.
—Мен... Мен сенлагани қўрқаман. Ахир начайлик деган роми бор.
Ана шунақа ҳазил— ҳузил билан ярим соатча ўтирдик.
Сўнгра Муҳаммад эслатди:
—Бугун опамлао уйда. Онамга ҳатми Қуръон ўқитяпмиз—ку. Эртароқ борайлик.
—Менам постимга қайтай унда, — Гулноввот ҳам қўзғалди.
—Қамоқхонани сизга, сизни Худога топширдим, ўзингиз кўз—қулоқ —бурун бўларсиз, — ҳазиллашдим.
—Хавотир олма, биронтаси қимирласа, ўзим борман. Бемалол уйингга бор, байрамингни ўтказ. У хассасини олиб, ташқари чиқди.
—Бу томошани сиз уюштирганмидингиз?
—Душманлар ҳам тўй олдидан, байрам олдидан бир—бирини кечиришган.Ярашишган.
—Биз уришмадик—ку. Кўнглимни қолдирганди.Сени мен ўтқиздим бу столга дегандай гап қилди...
—Биламан, Гулноввот айтган. Ҳамиятингизга теккан. Лекин, аслидаям шундоқ. Гулноввотнинг орқасида катта кучлар бор.
—Қора кучлар денг...
—Қорами, оқми барибир, уни бошқариб турган кучлар, давлатникидан кучлироқ. Шу сабабли, ундан узоқлашманг.
Чумоли ва асал Бир томчи асал ерга тўкилди. Кичик бир чумоли келиб асалдан татиб кўрдида, ундан роҳатланди. Қайтиб келиб, яна бир ютум татиб кўрди. Сўнгра чумоли, асалдан татиб кўриш учун унинг ичига кириб борди. Лекин чиқишни хоҳлаганида чиқа олмади. Ана шу ҳолатда ерга ёпишиб ўлим топди. Ҳакимлар айтишади: Дунёнинг ҳолати ҳам катта асал томчиси кабидир. Ким ундаги асалдан бироз ҳузурланишни хоҳласа, нажот топади. Ким асал денгизига ғарқ бўлса, ҳалокатга учрайди
Юқорида айтиб ўтганимиздек, Маккензи кўпни кўрган одам эди. У, одатда, кўнгли бирор нарсани хоҳлаб қолса, шунга эришмагунча тинчимас, имкон қадар аҳдида маҳкам туриб, кўзлаган мақсадидан қайтмас эди. Маккензи оғир меҳнату қийинчиликларга ўрганиб кетган, аммо ит қўшилган чаналарда олти юз миль йўл босиш, сўнгра икки миль масофани океанда сузиб ўтиш, яна ўзи илгари яшаган жойгача роса минг миль юриш, – буларнинг барини фақат ўзига рафиқа излаш учунгина бажариш кераклигини ўйласа ҳафсаласи пир бўлар эди.
У серғайрат, унча-мунча йўлни писанд қилмасди, този итлари бўлса, Юкондаги бошқа итларга қараганда озгина емак берсанг бўлди, дунёнинг нариги чеккасига бўлса ҳам кетаверарди. Уч ҳафтадан сўнг у Танананинг юқори ирмоғидаги қисмига – Стикс қабиласи қўнал-ғасига келди. Бутун қабила Маккензини кўриб, унинг журъатидан ҳайрон қолди; сабаби, стикслар оқ танлиларни ўткир болта ё яроқсиз милтиқ қўндоғи биланми ўлдириб, уларга ўз муносабатларини билдириб қўйган эди. Тағин Маккензи бу ерга ёлғиз келибди-я. Унинг юриш-туриши, ўзини эркин тутиши, совуққонлик ва ҳаттоки сурбетлик билан қараб туриши – ҳаммаси бир бўлиб, Маккензининг кимлигини намоён этиб турарди. Бу турли воситалардан унумли фойдаланиш учун ёввойи одам руҳиятини англаб етиш ва маҳорат талаб этиларди; Маккензи бундай ишларда пихини ёрган эди: қачон муроса қилиш ва қачон куч ишлатиб, вазиятни қандай қўлга олишни биларди. Аввало ишни мулозамат қилишдан бошлади: қабила сардори Тилинг-Тиннехга ўз эҳтиромини билдирди, бир неча фунт қора чой, тамаки билан сардорнинг хайрихоҳлигига эришди. Сўнг эса қабила йигит-қизлари билан танишди. Шу оқшом уларга зиёфат берди. Қорда узунлиги, чамаси юз фут, эни эса йигирма беш фут келадиган чўзиқ майдонча ташкил этилди. Майдонча ўртасига гулхан ёқилди, иккала томонга қорақарағай бутоқлари тўшалди. Бутун қабила чодирлардан гала-гала бўлиб чиқиб келди ва камида юз нафар меҳмон шарафига ҳиндулар қўшиғини айтдилар.
Маккензи шу икки йил ичида ҳиндулар тилини ўрганди, шунинг-дек, уларнинг бўғзида талаффуз этадиган чуқур товушлари, япон тилига ўхшаш илмоқли иборалари-ю, ҳурматни билдирувчи сўзларини қунт билан ёдлаб олди. Энди у худди ибтидоий усулда шеър ўқиган каби ўзини эркин қўйиб, ҳиндуча нутқ ирод этди. Тилинг-Тиннех ва шомон ҳам унга илиқ муомалада бўлди. Маккензи бош-қаларга ҳам унга шундай муносабатда бўлишлари учун қабила эркакларига арзимаган совғалардан улашди, улар билан бирга қўшиқ куйлади ва ҳиндуларнинг “Эллик икки таёқ” қимор ўйинида моҳир ўйинчи сифатида ўзини яна бир бор намойиш қилди.
Яна мутолаа...
Жек Лондон.
Бўри ўғли
(ҳикоя)
Эркак киши ўз вақтида хотинининг қадрига етмайди, унинг қанчалик зарурлигини яхши тушунмайди, хотини дунёдан ўтиб, бева қолгандагина хотинининг ўрни қаттиқ билинади, шундагина унинг қадрини тушунади. У дастлаб хотинининг ўз борлиги билан ҳосил қилган меҳр тафтини сезмайди; лекин ана шу тафт кетди дегунча, эркак ҳаётида бир бўшлиқ пайдо бўлади ва шунда унга нима етишмаётганини билмай, нимадандир сиқилади, ниманидир қўмсайди. Шунда ўзидан кўра тажрибасиз, нўноқ бўлган жўралари унга шубҳа билан қараб, бош чайқайдилар ва турли-туман кучли дориларни тиқиштира бошлайдилар.
Борди-ю, Юконда яшайдиган инсон ҳаётида шунга ўхшаш воқеа содир бўлса, агар ушбу ҳодиса ёзда юз берса, у одатда қайиқни ҳозирлайди, қишда эса чанага қўшилган итларни қўшиб жануб томонга елади. Орадан бир неча ой ўтгач эса, агарда ўзи Шимолни қўмсаб, соғиниб қолгудай бўлса, эри билан ана шу совуқ ўлкага муҳаббатини, барча машаққату қийинчиликларни биргаликда баҳам кўришга тайёр рафиқаси билан қайтиб келади. Ана сизга эркакнинг туғма худбинлигига яна бир мисол! Шунда Скруф Маккензи ҳаётида юз берган воқеа беихтиёр ҳали Клондайк* олтин васвасасини ҳамда че-ча-куас* босқинини кўрмаган ва фақат лосос балиғи билан шуҳрат қозонган ўша олис даврларни ёдга солади.
Бир қарашда Скруф Маккензи қиёфасида бу ерларни забт этган биринчи одамни кўриш мумкин эди. Табиатнинг шафқатсиз кучлари билан узлуксиз давом этган йигирма беш йиллик кураш унинг юзига ўз тамғасини босган эди.
Қутб доирасининг кўланкаси остида олтин излаб топиш илинжида ўтказган икки йили жуда оғир кечди. Юракни зирқиратиб юборадиган бўшлиқ туйғуси Скруф вужудини эгаллаб олганида, бундан ажабланмади, негаки у кўпни кўрган одам бўлиб, ўз ҳаётида шундай оғир дардни бошдан кечирган одамларни кўрган эди. Лекин Маккензи ўзида ҳеч қандай хасталик аломатларини сезмади, фақат янада ғайрат билан ишлайверди. Бутун ёзни чивинлар билан курашиб, бо-йиб кетарман, деган хаёлда Стюарт дарёси этакларида қум ювиб ўтказди. Сўнгра катта-катта ёғочлардан сол ясади-да, Юконга тушиб, Қирқинчи милгача сузиб борди ва ўзига яхшигина кулба қуриб олди. Кулба шундай мустаҳкам ва бежирим чиқдики, уни Скруф билан бўлишмоқчи бўлганлар ҳам анча-мунча топилди. Бироқ Маккензи чўрткесарлик билан дангал жавоб қайтариб, уларнинг умидларини пучга чиқарди ва шу яқиндаги савдо-сотиқ дўконидан икки ҳисса озиқ-овқат сотиб олди.
Анча чўзилиб кетибдими? Қани ҳозир Маҳмудахон, Камронбек, Алишер, Рауфжон... Ижодкорлар даврасининг аъзодари эди булар.
Мушоира бир шамда ёзилгани учун камчиликлардан холи эмас. Майли—да, хоя мунозарада туғилади
Сен уйнинг бугуни ҳамда эртаси,
Латофатли аёл, ёрнинг еркаси.
Оқила, меҳрибон уйнинг бекаси,
Сенсиз ёришмайди боланг чеҳраси.
Сен бирам маьсума ўзбек аёли,
Бегингнинг доимо сенда ҳаёли .
Ибоси, ҳаёси, вафоси бутун
Садоқат, муҳаббат, ғайрати бутун,
Динию иймони, миллати бутун,
Туркман қизни ерга урасиз нега?
Раъно Умарқулова.
2016 йилда мушоира ўтказган эканмиз ИЖОДКОРЛАР ДАВРАСИДА. Сизга илиндим. Баҳо бериг сиздан.
ЎЗБЕКЧА КИЙИНСИН ЎЗБЕК ҚИЗЛАРИ.
МАВЗУСИДА МУШОИРА
ШОИР РАУФ БОЙБОБОЕВ:
МАНА БУГУН ТУРКМАН КИЗНИ КУЙЛАЯПМАН,
ЮРСАМ ТУРСАМ ТУРКМАН К,ИЗНИ УЙЛАЯПМАН..
МУХАММАДНИНГ ЮРАГИДА МАНГУ К,ОЛГАН,
ТУРКМАН К,ИЗНИ СОЧЛАРИНИ КУМСАЯПМАН..
НАХОТ УЗБЕК К,ИЗИ УЗУН КИЁЛМАСА,
НАХОТ СОЧИН БЕЛГА ТАШЛАБ ЮРОЛМАСА..
ЮЗЛАРИГА ТУРЛИ БУЁК, СУРМАЙ УЛАР,
ТУРКМАН К,ИЗДАЙ, ОППОК ЮЗЛИ БУ'ЛОЛМАСА .
АЙТАЙ БУГУН ЮЗИНГИЗГА БОТСИН МАЙЛИ ,
К,ИЗЛАР МЕНГА МАЛОМАТ ТОШ ОТСИН МАЙЛИ .
АВХОЛИНГИЗ КУ'РИБ БУГУН БИЗ ЙИГИТЛАР ,
БОЙДОК, К,ОЛИБ КЕТМАСАЙДИК , СИЗ ТУФАЙЛИ !
ГУ'ЗАЛ К,ИЗЛАР СУ'ЗЛАРИМДАН К,ИЛМАНГ АРАЗ ,
РАУФИЙНИ СЕВИШИНГИЗ ОРЗУ ХАВАС !
Нозим (Хаваскор ) Шеьрият Шайдоси
УЙЛАНАМАН!!!!!!
ХУДО БЕРСА САБОЛАРГА АЙЛАНАМАН,
ТУРКМАН ҚИЗНИ ЮРАГИГА ЖОЙЛАНАМАН,
ЎЗ ЮРТИМНИ ГЎЗАЛЛАРИ ТИЛ УҚМАСА,
МУХАММАДЕК ТУРКМАН ҚИЗГА УЙЛАНАМАН!!!!
БОЛА БОҚИБ МЕХР БЕРАР НЕЧАЛАРИ,
ИНТЕРНЕТДА ЎТИРМАЙДИ КЕЧАЛАРИ,
СУВ СЕПИЛГАН, СУПРИЛГАНДИР
КЎЧАЛАРИ,
ЭНДИ МЕН ХАМ ТУРКМАН ҚИЗГА УЙЛАНАМАН!!!
ЭРТА ТОНГДА ТУРАҚОЛИНГ БЕГИМ ДЕЙДИ,
БЎСАЛАРМИ УЯЛИНГЕЙ КЕЙГИН ДЕЙДИ,
САЛ КЕЙИНРОҚ АЧЧИҒИМГА ТЕГИНГ ДЕЙДИ.
АНДИШАЛИ ТУРКМАН ҚИЗГА УЙЛАНАМАН!!!!
КАЛТА КИЙИБ КУКСИ ОЧИҚ ЮРМАС УНИ,
ГУЛ БАДАНИН НОМАХРАМЛАР КЎРМАС УНИ,
ШЎХИ ШОДОН ХУДОЙИМНИ БЕРГАН КУНИ,
ОЙДЕК ГЎЗАЛ ТУРКМАН ҚИЗГА УЙЛАНАМАН.
АЛЛА АЙТАР ЮРАГИДАН ТЎЛИБ ТОШИБ,
ЁРИН КУТАР ЙЎЛЛАРИГА ГУЛЛАР СОЧИБ,
ИЗЛАБ БОРАЙ МАЙЛИ НЕЧА ДОВОН ОШИБ,
МЕН БАРИБИР ТУРКМАН ҚИЗГА УЙЛАНАМАН!!!!
УЗУН СОЧЛАР ТЕГАР ЭКАН ТОВОНИГА,
ЖОНИН БЕРАР ЭКАН СУЙГАН ИНСОНИГА,
ФАРИШТАЛАР ТАН БЕРИБДИ ИЙМОНИГА,
УЗУН СОЧЛИ ТУРКМАН ҚИЗГА УЙЛАНАМАН!!!!!
УРФ ОДАТНИ ЖУДА ҲУРМАТ ҚИЛАР ЭКАН,
ЕТТИ АВЛОД НАСАБИНИ БИЛАР ЭКАН,
ЖАННАТДАГИ ФАРИШТАЛАР ШУЛАР ЭКАН,
УЙЛАНСАМ ХАМ ТУРКМАН ҚИЗГА УЙЛАНАМАН!!!!
УЗИР ДЕЙМАН ЎЗ ЮРТИМНИ ҚИЗЛАРИГА,
ОШИҚ БЎЛДИМ ТУРКМАН ҚИЗИН КЎЗЛАРИГА,
ХАФА БЎЛМАНГ НОЗИМБЕКНИНГ СЎЗЛАРИГА,
МЕН БАРИБИР ТУРКМАН ҚИЗГА УЙЛАНАМАН!!!!!!!
МАХМУДА СОЛИЕВА
Качон энди саболарга айланасиз
Туркман кизни юрагига жойланасиз
Тил укмас гузалларни догда куйиб
Айтинг качон туркман кизга уйланасиз.
Мехр бериб бола бокар нечалари
Нозлар билан сизга бокар кечалари
Сув сепгани йукдир ахир кучалари
Айтинг качон туркман кизга уйланасиз.
Эрта тонгда туя миниб кирга кетар
Бусаларни ойда йилда хадя этар
Унутсангиз висолни хам нася этар
Айтинг качон туркман кизга уйланасиз.
Узун куйлак кийиб сизни лол этибди
Гул баданин курсатишни ор билибди
Шухлик килиб узбек киздан хам утибди
Айтинг качон туркман кизга уйланасиз.
Алласида балки бордир нолалари
Ёр деб окар балки кузда жолалари
Узбегойни бошкачадир жозибаси
Айтинг качон туркман кизга уйланасиз.
Узун сочга хавасингиз борми экан
Узбегойда узун сочлар йукми экан
Канда килмас узбегой хам намозини
Айтинг качон туркман кизга уйланасиз.
Урф одатни билар барча кизижонлар
Ургатишган узбегойга моможонлар
Гунохи йук барча инсон жаннатийдир
Айтинг качон туркман кизга уйланасиз
Узрингиз айтгум узбек кизларига
Кандок кейин бокаркинсиз кузларига
Борамизда Нозимбекнинг туйларига
Айтинг качон туркман кизга уйланасиз.
Гулингизни кай кучада колдирасиз....
РАЪНО УМАРҚУЛОВА
Бир ўзбекнинг йигити қилибди ҳавас,
Унга тўсқинлик қилманг, илтимос.
Туркман қизга уйланса, уйлана қолсин,
Улар ҳам ҳеч бир ўзбекдан кам эмас.
Узун кўйлаклари тушмас эгнидан,
Узун, қора сочлари ошар белидан,
Рашк қилиб, куйиниб, оғриниб ётманг,
Туркман қизлар ортмас ўзин элидан.
Рости-да, атласу, адрас турганда,
Беқасам, минг хил банорас турганда,
Зарли, чиройли либослар турганда
Енгсиз кўйлак, шимни киясиз нега?
Қирқкокил сочлар кетди қаерга,
Қирқилган, минг хил рангга бўялиб,
Афти рўйингизни кўрсалар қолиб,
Рус қизлари ҳам қолар уялиб,
Бўёққа ботириб олгансиз юзни,
Қора, кўк, яшилга бўяблар кўзни,
Яна дангал қилиб айтасиз сўзни,
Туркман қизни ерга урасиз нега?
Ёмонламоқчимасман, ўзбек қизларни,
Қораламоқчимасман, ҳатто сизларни,
Бошқа масалада тортишиб кўринг,
Ўз ҳолига қўйинг, туркман қизларни.
Ҳеч қачон уларга тенг бўлолмайсиз,
Узун кўйлагини ташламас улар.
Соч қирқмас, бўянмас, рўмолли юрар,
Кулсаям, оғзини бекитиб кулар.
Манавеланинг тепа сочи тикка бўлди, тили калимага келмай қолди.
Кациа Манавела пича ўзини ўнглаб олишини кутди.
– Нима қиляпсизлар, ваҳшийлар! Исони ҳам бунчалик азоблашмаган, гуноҳим нима ахир…
– Кўзларингни кўрсат, Манавела, кўзларингни!
– Ниятингдан қайт, Кациа, ёруғ оламни кўришдан маҳрум этма мени! – Манавела йиғламоқчи эмасди, бироқ кўз ёшлари ўз-ўзидан қуйилди.
Иш жуда пухта бажарилди: Кациа Шаликашвили ўткир қиличини Манавеланинг қовоғига олиб борди ва суқди… Чалажон гавдани Чормих қишлоғи одамлари эртасига ўрмондан топишди.
Ярим йил тўшакка михланиб ётди Манавела Цинцадзе. Олти ой давомида на бир сўз деди, на оҳ-воҳ қилди. Олти ойдан сўнг қўшнилар торкўчада абгору оқсоқ Манавела Цинцадзени кўрдилар. Ўшандан бери уни “Ўлмас Манавела” деб аташади. Бу унинг лақаби бўлиб қолган.
Орадан бир йил ўтгач, Айиқ дарасининг нариги ёғидаги қишлоқда яшовчи Леварсий Тавберидзе дарадан Фридон Шаликашвилининг жасадини топди. Унинг очиқ кўзлари ҳайрат ва даҳшатдан қотиб қолганди. Фридоннинг баданида на бир ўқ изи бор эди, на тиғ изи ва на ўзга жароҳат. У қўрқувдан юраги ёрилиб ўлганди.
– Тун яримдан оғганда Айиқ дарасидан аллақандай ўкирик эшитилувди, айиқ бўлса керак деб ўйловдим… – дерди Леварсий Тавберидзе.
Яна бир йил ўтди, ва Лашис-геледа Мамиа Шаликашвилини топишди. Қиличда бир зарб билан елкасидан киндигигача чопилганди унинг. Шак-шубҳа қолмади: Ўлмас Манавела Шаликашвилиларнинг қонини ичмоқда эди.
Ўлмас Манавела ўрмонга яширинди.
Оғаларининг кушандасидан интиқом олиш қасдида юрган Кациа Шаликашвилининг ўлигига қоровуллар Сатаплиа тоғида дуч келишди. Пилтамилтиқдан мерганона узилган ўқ миясининг қатиғини чиқазиб юборганди. У орқа-олди бир хил жин Манавела бобомнинг кўзини ўйиб олган жойда – жўка дарахти тагида ётган экан.
1918 йилнинг баҳорида Манавела ўрмондан чиқди.
– Инқилоб ҳамманинг ҳамма айбини кечирган, бобонгни бошқалардан кам жойи борми? – дейди менинг жинчам, қиқир-қиқир кулиб.
– Тинатин, қимирла, бизга яна бир кўза “Изабелла” келтир, томоқларимиз қуриб қолмасин, – кампирини чақиради бобом. Тинатин бувим тағин бир кўза вино келтиради ва чолига эркалагансимон жилмайиб, унинг ёнига ўтиради.
Бобом жинлар ҳақидаги чўпчакларини давом эттиради бироқ у менинг ўз жажжи жинчам борлигидан бехабар. Ана, у оёқчаларини осилтирган кўйи стаканим қиррасида ўтирибди. Бобомнинг пойма-пой гаплари унинг димоғини чоғ қилиб юборади, у маза қилиб кулади ва аслида қандай бўлганини сўзлаб беради менга.
Тун яримлашар маҳалда жинчам кўзачага тушиб олади, ва биз – жинлар, ҳақиқату ривоятлар, бобом ва бувим – ҳаммамиз чирсиллаб турган камин атрофида уйқуга кетамиз.
Мода нима ўзи?
Минглаб аёлларни одоб доирасидан чиқараётган аёлларни эркакбашара, эркакларни хотинмижоз кийинишга мажъур қилаётган бу куч қандай пайдо бўлди ва ниманинг ҳисобига бунчалик ўсиб кетяпти?
Модани миллийлаштириб бўладими?
Нима дейсизлар
Ҳақиқий умр... Ривоят қилинишича, бир сайёҳ жуда кўп юртларга борган экан. Бир шаҳарга борар, у ердаги диққатга сазовор жойларни кўрар, сўнг бошқасига бориб айланарди. Бир куни сафари давомида олис қишлоққа борибди ва умрида кўрмаган нарсага гувоҳ бўлибди. Қишлоқ аҳолиси қабр тошига ўлган одамнинг исми ва умрини ёзиб қўйишган экан. Лекин сайëҳни даҳшатга солган нарса шу эдики, қабрлар катта бўлсада ўлганларнинг ёши жуда қисқа вақтни кўрсатар эди. У қабристонга фақат гўдаклар кўмилган, деган ўйга борибди. Биринчи қабрдаги ёзувни ўқибди, унда шундай ёзилган экан: – Бу Фарруҳ исмли одамнинг қабри, у 1 йилу 3 кун яшаган. Иккинчи қабрдаги ёзувни кўриб ҳайратдан ёқа ушлабди: – Ушбу қабрда Жасур исмли одам ётибди, у 2 йилу 1 ҳафта яшаган. Бир қабрдан бошқаси томон борган сари ажабланиши ортаверибди. Қабристон қоровулига: – Мен шунча йил дунё кездим ва ҳеч ҳам бундай ғалати ҳолатга гувоҳ бўлмадим, – дебди. Қабристон қоровули табассум қилиб: – Меҳмон, ҳойнаҳой, сиз қабрдаги инсонлар умри жуда ҳам қисқа эканидан ҳайратланаётгандирсиз? – дебди сайёҳга. – Ха, -деб жавоб берибди сайёҳ хаёл сурганча. – Биз фақат ҳаётимизнинг баҳтли кунларини, ўзгаларга ёрдам бериш, яхшилик қилиш билан ўтган қисмини ҳисоблаймиз, холос. Масалан, Фарруҳ деган инсон 50 йил умр кўрган, лекин фақат 1 йилу 3 кунини фароғатда, ўзгаларга ёрдам беришда ўтказган. Қолганини чиқариб ташлаганмиз, – дебди. – Шунда сайёҳ қабристон қоровулига ғамгин оҳангда шундай дебди: – Агар мен сизларнинг қишлоғингизда ўлиб қолсам қабримга: – Бу одам сайёҳлик қилиб умрини ўтказган ва онасининг қорнидан тушиши билан ўлган, – деб ёзиб қўйинглар, – деган экан. Инсоннинг ҳақиқий умри унинг яшаган кунлари эмас, балки Аллоҳ таоло буйруғига кўра ўтказган онларидир. Бу бир ҳикоя бўлса ҳам катта ибратга эгадир. Инсоннинг ҳақиқий умри солиҳ амаллари билан ўлчанади. "Фазилатли амаллар" китобидан📱 https://t.me/Ranoumidbaxsh 🎥 https://www.youtube.com/@Rano_Umidbaxsh-ijodi
Ҳақиқий умр... Ривоят қилинишича, бир сайёҳ жуда кўп юртларга борган экан. Бир шаҳарга борар, у ердаги диққатга сазовор жойларни кўрар, сўнг бошқасига бориб айланарди. Бир куни сафари давомида олис қишлоққа борибди ва умрида кўрмаган нарсага гувоҳ бўлибди. Қишлоқ аҳолиси қабр тошига ўлган одамнинг исми ва умрини ёзиб қўйишган экан. Лекин сайëҳни даҳшатга солган нарса шу эдики, қабрлар катта бўлсада ўлганларнинг ёши жуда қисқа вақтни кўрсатар эди. У қабристонга фақат гўдаклар кўмилган, деган ўйга борибди. Биринчи қабрдаги ёзувни ўқибди, унда шундай ёзилган экан: – Бу Фарруҳ исмли одамнинг қабри, у 1 йилу 3 кун яшаган. Иккинчи қабрдаги ёзувни кўриб ҳайратдан ёқа ушлабди: – Ушбу қабрда Жасур исмли одам ётибди, у 2 йилу 1 ҳафта яшаган. Бир қабрдан бошқаси томон борган сари ажабланиши ортаверибди. Қабристон қоровулига: – Мен шунча йил дунё кездим ва ҳеч ҳам бундай ғалати ҳолатга гувоҳ бўлмадим, – дебди. Қабристон қоровули табассум қилиб: – Меҳмон, ҳойнаҳой, сиз қабрдаги инсонлар умри жуда ҳам қисқа эканидан ҳайратланаётгандирсиз? – дебди сайёҳга. – Ха, -деб жавоб берибди сайёҳ хаёл сурганча. – Биз фақат ҳаётимизнинг баҳтли кунларини, ўзгаларга ёрдам бериш, яхшилик қилиш билан ўтган қисмини ҳисоблаймиз, холос. Масалан, Фарруҳ деган инсон 50 йил умр кўрган, лекин фақат 1 йилу 3 кунини фароғатда, ўзгаларга ёрдам беришда ўтказган. Қолганини чиқариб ташлаганмиз, – дебди. – Шунда сайёҳ қабристон қоровулига ғамгин оҳангда шундай дебди: – Агар мен сизларнинг қишлоғингизда ўлиб қолсам қабримга: – Бу одам сайёҳлик қилиб умрини ўтказган ва онасининг қорнидан тушиши билан ўлган, – деб ёзиб қўйинглар, – деган экан. Инсоннинг ҳақиқий умри унинг яшаган кунлари эмас, балки Аллоҳ таоло буйруғига кўра ўтказган онларидир. Бу бир ҳикоя бўлса ҳам катта ибратга эгадир. Инсоннинг ҳақиқий умри солиҳ амаллари билан ўлчанади.📱 https://t.me/Ranoumidbaxsh 🎥 https://www.youtube.com/@Rano_Umidbaxsh-ijodi
Ҳақиқий умр... Ривоят қилинишича, бир сайёҳ жуда кўп юртларга борган экан. Бир шаҳарга борар, у ердаги диққатга сазовор жойларни кўрар, сўнг бошқасига бориб айланарди. Бир куни сафари давомида олис қишлоққа борибди ва умрида кўрмаган нарсага гувоҳ бўлибди. Қишлоқ аҳолиси қабр тошига ўлган одамнинг исми ва умрини ёзиб қўйишган экан. Лекин сайëҳни даҳшатга солган нарса шу эдики, қабрлар катта бўлсада ўлганларнинг ёши жуда қисқа вақтни кўрсатар эди. У қабристонга фақат гўдаклар кўмилган, деган ўйга борибди. Биринчи қабрдаги ёзувни ўқибди, унда шундай ёзилган экан: – Бу Фарруҳ исмли одамнинг қабри, у 1 йилу 3 кун яшаган. Иккинчи қабрдаги ёзувни кўриб ҳайратдан ёқа ушлабди: – Ушбу қабрда Жасур исмли одам ётибди, у 2 йилу 1 ҳафта яшаган. Бир қабрдан бошқаси томон борган сари ажабланиши ортаверибди. Қабристон қоровулига: – Мен шунча йил дунё кездим ва ҳеч ҳам бундай ғалати ҳолатга гувоҳ бўлмадим, – дебди. Қабристон қоровули табассум қилиб: – Меҳмон, ҳойнаҳой, сиз қабрдаги инсонлар умри жуда ҳам қисқа эканидан ҳайратланаётгандирсиз? – дебди сайёҳга. – Ха, -деб жавоб берибди сайёҳ хаёл сурганча. – Биз фақат ҳаётимизнинг баҳтли кунларини, ўзгаларга ёрдам бериш, яхшилик қилиш билан ўтган қисмини ҳисоблаймиз, холос. Масалан, Фарруҳ деган инсон 50 йил умр кўрган, лекин фақат 1 йилу 3 кунини фароғатда, ўзгаларга ёрдам беришда ўтказган. Қолганини чиқариб ташлаганмиз, – дебди. – Шунда сайёҳ қабристон қоровулига ғамгин оҳангда шундай дебди: – Агар мен сизларнинг қишлоғингизда ўлиб қолсам қабримга: – Бу одам сайёҳлик қилиб умрини ўтказган ва онасининг қорнидан тушиши билан ўлган, – деб ёзиб қўйинглар, – деган экан. Инсоннинг ҳақиқий умри унинг яшаган кунлари эмас, балки Аллоҳ таоло буйруғига кўра ўтказган онларидир. Бу бир ҳикоя бўлса ҳам катта ибратга эгадир. Инсоннинг ҳақиқий умри солиҳ амаллари билан ўлчанади. "Фазилатли амаллар" китобидан
Улар ўз қаршиларида Достон, Ботир, Қулмуродни, Петкани кўриб тўхтаб қолишди.
—Тинч қўясанларми йўқми? Етар шунча эзганларингиз, — Қулмурод секингина гапирганди, ҳамма эшитди.
Ихлос соқоллининг бўйнидаги сочиқни бўшатди:
—Қулмуроддан узр сўра, бошқалардан ҳам.
Давангир индамади. Сочиқ қаттиқ тортилди, оғвлари хириллаб қолганини кўриб, шотирлар Ихлос томонга отилишди, қаршисига Қулмурод бошлиқ йигитлар чиқди.
—Кечччиринглар, — ахийри йиқилар даражада икки букилган эркак чўккалаб қолди.
Ихлос сочиқни унинг бўйнидан тортиб олди.
—Яна бир марта зўрлик қилганингни кўрсам, тирик қолмайсан.
Шотирлари унинг атрофида парвона бўлишаётган бир пайтда, Ихлоснинг ёнига ҳам дўстлари йиғилишди.
—Жойларингга ўтиб, ухланглар. Назоратчи келиб қолмасин. Энди ҳеч нарса қилолмайди, раҳмат қўллаганларингиз учун.
—Сенгаям раҳмат. Қарши туришга бизга куч бердинг— Достон ораларида ёши каттароғи эди.
Ҳар ким ўз ўрнига ўтиб, уйқуга толди.
Шундан кейин камерадаги вазият ўзгарди. Ҳеч ким ҳечкимга буйруқ бериб, ҳақорат ҳам қилмади, ҳечким ҳечкимни ҳақораъ ҳам қилмади...
Ихлос ярим тунгача ухлай олмади. Баъзан рақибинг ҳчмла қилишини кутиб турмасидан, ўзинг туйқусдан ҳужумгв ўтганинг яхши бўларкан.
Ихлос уйидагиларни ўйлай бошлади.
Бу ерда шунақа ҳолга тушаман деб ўйлаганмидим? Ҳаммаси бир онда рўй берди. Ичган эди. Ўша куни катта пул тушди қўлига. Тадбиркорлик қилаётганди.
Анчадан буён сотилмай иурган бир партия юк сотилган, пул нақд ўтказилганди. Пулни уйига олиб борди. Ётоқхона тепасидаги шкафларнинг энг чеккасига бекитмб қўйди. Бир пачкасини чўнтагига солди. Нияти Зарафшонни хурсанд қилиш эди.
Анчадан буён унга бирон нарса совға қмлмаганига аёлнинг феъли айниган, қовоқ тумшуқ қилиб юрганди.
"Бу пулларни кўриб кўзи порлайди" деб ўйлаганди...
Кўп қаватли уйнинг учинчи қаватига чиқиб, чеккадаги эшик қўнғироғини босди. Ҳали кўчада келаётиб кўрган эди, чироғи ёниқ.
Кетма—кет эшик қўнғироғини диринглатаверди. Ахийри эшик очилди, эшик қия очилиб, сочлари тўзғиган Зарафшон кўринди
—Нега келдинг?
—Оч, гапим бор.
—Менинг сенга гапим йўқ, кет...
Ихлос унинг гапига қулоқ осмади. Эшикни шаҳд билан очиб ичкари кирди. Ўарафшоннинг қаршилигини оддийгина эркалик деб ўйлади. Уни маҳкам қучоқлади
—Сенга бмрнарсалар келтирдим, ётрқхонадч бераман. —Аёлни даст кўтариб ётовхонага олиб кирди. Ярим яланғоч Содиқ ўтирарди
—Сен... Сен бу ерда нима қиляпсан?
Зарафшонни итқитиб ташлаб Содиққа талпинди. Каравот ёнидаги кичкина столчада бир тарелкада олма турар, ёнида пичоқ бор эди.
—Менинг суйганимни била туриб, йўлдан урдингми, мараз? — пичоқни қандай олиб, Содиққа қандай санчганини билмайди. У қонига беланиб йиқилди.
Зарафшор қочди. У қўрққанидан ваннага югуриб кириб эшикни ичидан бекитиб олди. Акс ҳолда униям ўлдирган бўлармиди? Залати чўнтагида телефонини олиб кирган, милицияга қўнғироқ қилган экан, дарров ментлар ҳам кела қолди
Ихлос қилғиликни қилиб, қонига беланган Содиқ йиқилгач эндигина эшикдан чиққанди, икки қадам юрмай милиция формасидаги йигитларга луч келди. Қочишга улгуролмади. Қочиб қаёққаям борарди.
Давоми бор.
Р. У. 2026
ҚОРАЛАР
3.
Кечқурун ҳамма овқатланиб, ичкари киргач, совуқда ишлаб келишганмасми, ўринларига чўзилишди. Фақатгина ўша соқолли ўз шотирлари билан ўртадаги столни банд этишганди. Аввало қарта ўйнашди. Қулмуродга буюриб, чой дамлаб ичишди.
Оғиз—бурунларини бир—бирига теккизиб нималарнингдир маслаҳатини қилишди. Ихлос ўзини ухлаганга солиб, юмуқ кўзлари орасидан уларни кузатиб ётар, ўзича заёл сурарди.
"Ухлаб қолмайин—да ишқилиб"
Соқолли эндм маслаҳатни бир жойга қўйди шекилли, ёнидагиларга жавоб берди:
—Боринглар, дам олинглар. Бугун овга чиқамиз.
"Санга ем бўладиган аҳмоқ йўқ.Кўрамиз ким—кимни овларкан", — дейишга улгурмасидан Қулмурод йўталиб қўйди. Бу билан Ихлоснинг диққатини далб этмоқчи эди.
—Нега йўталасан, аҳмоқ? — соқол Қулмуродга бақирди.
—Оға, шамолладим шекилли, томоғим қичияпти. Резин ботинкамни эритиб қўйдим. Оёқяланг юргандек юрдим кун бўйи...
—Ҳмм, эҳтиёт бўлиш керак—да.
Сўнгра ҳамма жойига ўтди.
Бироздан чиров ўчирилди. Хонани сукунат босди. Уёқда—буёқда маҳъусларнинг пишиллаган, хуриллаган овозлари эшитила бошланди.
Ихлос йигитлар билан маслаҳатни бир жойга қўйганди. Агар у томон ҳаракстни бошлашса, булар ҳам дим турмасликка келишгандилар.
Тунги соат бирларда соқолли ўрнидан турди, ҳожатхонага чиқди. Шотирлари ҳам қимирлаб қолишди...
Ихлосга ҳам шу керак эди аслида. Бир сакрабиккинчи қаввт кроватидан тушди ва сочиғини олиб, ташқари йўналди. Ҳожатхона эшиги ортида бекиниб турди.
Чироқ ёқиш мумкинмас, деразадан тушиб турган хира чироқда эса деярли ҳеч нарса кўринмасди. Соқолли бехавотир ташқари чиқиб, икки қадам босди.
Ортидан чапдастлик билан бўйнига ўтказилган сочиқдан бўғилди. Икки қўллаб сочиқни бўшатишга уринди. Ёрдамга чақирмоқчи ъўлди, овози хириллаб чиқди...
Камерадагилар оғаларининг ортидан Ихлоснинг чивиб кетганини кўриб, ғимирлаб қолишди. Аллақандай хириллаган товушни эшитиб, ўша томонга югуришди.
—Яқинлашмаларинг. Бир қадам олдинга юрсанг, оғаларингни тирик кўрмайсан!
—Қўйвор, қўйвор мараз, — деб хирилларди соқол.
—Яна бир марта, менга ёки камерадаги йигитларга бурнингдан баланд гапирадиган бўлсанг, ўлдираман деганмидим?
Ихлос бу давангирни судраб барак ўртасидаги кенг жойга келтирди.
—Қўйвор, — беш йигит яна Ихлосга отилди— Ўлдириб қўясан!
