ادب و فرهنگ📖📖📗📗📒📒

با همه خلق جهان گرچه از آن بیشتر گمره و کمتر به رهند تو چنان زی که بمیری برهی نه چنان زی که بمیری برهند سنایی غزنوی، ابوالمجد مجدودبن آدم. دیوان (نسخهٔ خطّی)، دست‌نویس شمارهٔ ۲۶۲۷ کتابخانهٔ بایزید ولی‌ّالدّین، کتابت دهم ربیع‌الاوّل ۶۸۴ ه‌ق، گ ۲۷۴پ. @Tanideh_ze_del

‍ کتاب بیاضی از مکاتیب عصر صفوی از انتشارات بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار اثر برگزیدۀ هفدهمین آیین بزرگداشت حامیان نسخ خطّی شد. در هفدهمین آیین بزرگداشت حامیان نسخ خطّی که ۱۶ شهریور ۱۴۰۵ در تالار قلم سازمان اسناد و کتابخانۀ ملّی برگزار شد، برگزیدگان این آیین معرفی شدند و در زمینۀ متون تاریخی، کتاب بیاضی از مکاتیب عصر صفوی به تصحیح سیّد سعید میرمحمّدصادق به عنوان اثر برگزیده دست یافت. بیاضی از مکاتیب عصر صفوی شامل ۲۴۶ نامه از دورۀ شاه عبّاس اوّل تا شاه سلطان حسین صفوی است. این بیاض اطلاعات جدیدی از روابط سیاسی صفویان با گورکانیان هند، عادلشاهیان، دولت عثمانی و حتّی نفوذ قدرت دولت صفوی در حکومت اوزبکان، حکّام قفقاز و تاتار کریمه و مکاتبات با نواحی سیام تایلند و قراقلپاق در حدود آرال و نیز شاهان اروپایی و ارتباط با کمپانی‌های تجاری ارائه می‌کند. اهمیت دیگر آن به سبب آگاهی‌های منحصربه‌فردی است که از شیوۀ نسخه‌آرایی نامه‌ها در عصر صفوی به دست می‌دهد. بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار کسب این موفقیّت ارزشمند را به آقای سیّد سعید میرمحمّدصادق تبریک می‌گوید و سلامتی و بهروزی ایشان را آرزومند است. بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار؛ تعمیم زبان فارسی، تحکیم وحدت ملّی و تمامیت ارضی @AfsharFoundation

‍ کتاب قرآن قدس از انتشارات بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار اثر برگزیدۀ هفدهمین آیین بزرگداشت حامیان نسخ خطّی شد. هفدهمین آیین بزرگداشت نسخ خطّی با هدف تجلیل از پدیدآورندگان آثار ارزشمند در زمینۀ نسخ خطی و کوشندگان این عرصه، شانزدهم شهریورماه ۱۴۰۵ در تالار قلم سازمان اسناد و کتابخانۀ ملّی برگزار شد. در این نشست کتاب قرآن قدس به تصحیح دکتر علی رواقی از انتشارات دکتر محمود افشار به عنوان اثر برگزیده معرفی شد. قرآن مترجَم قدس یکی از کهن‌ترین ترجمه‌های قرآن به زبان فارسی است که یگانه دستنویس آن در کتابخانۀ آستان قدس رضوی نگهداری می‌شود. سورۀ فاتحه و دويست و سيزده آيه از آغاز سورۀ بقره و بيست و يک سوره از پایان آن افتاده است. همانندی‌ها و همگونی‌های واژگا‌نی و ساختاری و آوايی ميان زبان این ترجمه که در حوزۀ سیستان قدیم نوشته شده است و زبان فارسی ميانه (پهلوی) فراوان است. بی‌گمان می‌توان گفت که در ميان ترجمه‌های شناختۀ قرآن‌ تا امروز هیچ ترجمه‌ای از قرآن را نمی‌شناسیم که تا این اندازه از داشته‌های زبان پهلوی در گزینش برابرنهاده‌های قرآنی، بهره برده باشد. بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار خدمات علمی دکتر علی رواقی را ارج می‌نهد و کسب این مقام ارزشمند را به ایشان تبریک می‌گوید. بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار؛ تعمیم زبان فارسی، تحکیم وحدت ملّی و تمامیت ارضی @AfsharFoundation

انتشارات بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار ناشر برگزیدۀ هفدهمین آیین بزرگداشت حامیان نسخ خطّی شد. پس از وقفه‌ای چندساله، هفدهمین مراسم بزرگداشت حامیان نسخ خطّی که به تجلیل از تلاشگران در عرصه‌های مرتبط با نسخ خطی و پدیدآورندگان آثار در این حوزه اختصاص دارد، دوشنبه، ۱۶ شهریور ۱۴۰۵ در تالار قلم سازمان اسناد و کتابخانۀ ملّی برگزار شد. در این نشست برگزیدگان و شایستگان تقدیر هفدهمین دورۀ این آیین معرفی شدند و انتشارات بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار به عنوان ناشر برگزیده دست یافت. همچنین دو کتاب از انتشارات این بنیاد، قرآن قدس در زمینۀ تصحیح متون ادبی و بیاضی از مکاتیب عصر صفوی در زمینۀ تصحیح متون تاریخی به عنوان کتاب برگزیده معرفی شدند. بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار؛ تعمیم زبان فارسی، تحکیم وحدت ملّی و تمامیت ارضی @AfsharFoundation

📚 رونمایی از تصحیح بخش منطق کتاب «النجاة» ابن‌سینا به مناسبت بزرگداشت روز ابن‌سینا، گروه مطالعات ابن‌سینا مؤسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفۀ ایران با همکاری انجمن حکمت و فلسفۀ ایران، نشست علمی رونمایی از تصحیح بخش منطق کتاب «النجاة» ابن‌سینا را برگزار می‌کند. 📖 این اثر با مقدمه، تصحیح و تعلیقات دکتر مهدی گل‌پرور روزبهانی تهیه و تدوین شده است. 🎙 با حضور و سخنرانی: 🔹 دکتر حسین معصومی همدانی 🔹 دکتر سیدحسین موسویان 🔹 دکتر اسدالله فلاحی 🔹 دکتر حنیف امین بیدختی 🔹 آقای محمدحسین حکیم 🔹 دکتر مهدی گل‌پرور روزبهانی 🎤 دبیر نشست: دکتر علیرضا دارابی 📅 زمان: یکشنبه ۲۲ شهریور ۱۴۰۵ 🕒 ساعت: ۱۵:۰۰ 📍 مکان: مؤسسۀ پژوهشی حکمت و فلسفۀ ایران، سالن دکتر حسین نصر 💻 لینک برخط: https://skyroom.online/ch/irip/neshast 🆔https://eitaa.com/hekmatfalsafe

مستند کوتاهی در مورد کتابخانه ملی ایران دهه ۵۰ خورشیدی @litera999 مستدهای تاریخی در این کانال👇🏻👇🏻 https://t.me/literature9

عرس خواجه قطب الدین بختیار کاکی قدس الله سره العزیز از عارفان بزرگ قرن ۷ق/ ۱۳م شبه قارۀ هند و از اقطاب بزرگ طریقۀ چشتیه. ۲۶ آگوست ۲۰۲۶ #کتابخانه_اسلامی_و_تصوف #Islamic_and_tassavof_library @erfaneeslami1

بمناسبة التريند #قاع_الهامور فيما يلي تقرير عن أهم مكتبات الواقع المعزَّز والافتراضي في الجامعات الغربية ورابط لمصاحف الميتافيرس في لندن لم تعد المكتبة الجامعية الحديثة تقتصر على توفير الكتب وقواعد البيانات، بل أصبحت في عدد من الجامعات فضاءً للتجريب والتعلُّم الرقمي وإنتاج المحتوى. ومن أبرز الاتجاهات الجديدة إنشاء مساحات ومختبرات للواقع الافتراضي VR والواقع المعزَّز AR وتقنيات الواقع الممتد XR، تُستخدم في التعليم والبحث العلمي والتصميم والنمذجة والتصوير ثلاثي الأبعاد. ١. مكتبات جامعة هارفارد – الولايات المتحدة تضم Cabot Science Library استوديو للواقع المعزَّز والافتراضي (AR/VR Studio) مخصصًا للبحث والتعليم والتعلُّم. ويوفر الاستوديو أجهزة مثل Valve Index وHTC Vive، وبرمجيات للتصميم والتطوير مثل Unity وGravity Sketch، كما تتيح المكتبة إعارة معدات الواقع الافتراضي والكاميرات بزاوية 360 درجة. الرابط المباشر: https://library.harvard.edu/services-tools/augmented-and-virtual-reality-studio ٢. مكتبات جامعة مينيسوتا – الولايات المتحدة تقدم مكتبات الجامعة خدمة متكاملة للواقع الافتراضي تشمل التدريس والبحث وورش العمل والاستشارات وإعارة المعدات. وتضم Virtual Reality Studio أربع محطات للواقع الافتراضي، كما تتوفر أجهزة Meta Quest وValve Index وApple Vision Pro وMicrosoft HoloLens 2 وكاميرات 360 درجة. وتستخدم المكتبة الواقع الافتراضي في مجالات مثل التشريح والعلوم الصحية والتصميم والنمذجة ثلاثية الأبعاد، كما تطور مجموعة من تطبيقات وتجارب الواقع الافتراضي التعليمية. الرابط المباشر: https://www.lib.umn.edu/services/vr ٣. مكتبة جامعة كالغاري – كندا تضم Taylor Family Digital Library ثلاث مساحات للواقع الافتراضي، تشمل استوديو VR، وعربة متنقلة يمكن حجزها للصفوف والفعاليات، وغرفة متخصصة لتطوير الواقع الافتراضي والبحث فيه. وتوفر المكتبة أجهزة Meta Quest 3 وValve Index وغيرها، وتتيح استخدامها في التعليم والتعلُّم والاستكشاف والمشروعات البحثية. الرابط المباشر: https://library.ucalgary.ca/services/vr ٤. مكتبات جامعة ولاية كارولاينا الشمالية – الولايات المتحدة تقدم مكتبات NC State نموذجًا متقدمًا؛ فهي لا تكتفي بتوفير أجهزة الواقع الافتراضي، وإنما تجمع بين المختبرات، وإعارة الأجهزة، والتدريب، والاستشارات، وتطوير المحتوى. وتضم خدماتها Gaming and VR Studio وVR Room، وتوفر أجهزة مثل Meta Quest 3 وValve Index وMicrosoft HoloLens 2، إضافة إلى برامج Unity وUnreal وBlender وغيرها. كما يمكن للباحثين والطلاب استخدام هذه المساحات في تطوير تطبيقات الواقع المعزَّز والمختلط، والمسح ثلاثي الأبعاد، والتصوير الفوتوغرامتري، وإنتاج المشروعات الرقمية. الرابط المباشر: https://www.lib.ncsu.edu/do/virtual-reality غرفة VR: https://www.lib.ncsu.edu/spaces/vr-room ٥. مكتبة جامعة إلينوي – الولايات المتحدة تدعم مكتبة جامعة إلينوي الوصول إلى محتوى الواقع الافتراضي والمعزَّز، سواء للاستخدام في التدريس أو لإنشاء المحتوى. ويضم IDEA Lab في Grainger Engineering Library مساحة مخصصة للعمل الجماعي في تقنيات VR وAR، وتتوفر فيها أجهزة HTC Vive Pro وOculus وValve Index وMicrosoft HoloLens، إضافة إلى محطات عمل وبرمجيات مثل Unity وUnreal. كما تتوفر بعض المعدات للإعارة. الرابط المباشر: https://www.library.illinois.edu/leitc/virtual-reality/ ماذا تكشف هذه التجارب؟ توضح النماذج السابقة أن مختبر الواقع المعزَّز والافتراضي في المكتبة الجامعية ليس مجرد مجموعة من نظارات VR، وإنما يمكن أن يكون منظومة متكاملة تتكون من: مساحة مخصصة للتجارب الغامرة. أجهزة VR وAR وMR. كاميرات 360 درجة. أدوات المسح والنمذجة ثلاثية الأبعاد. محطات عمل قوية. برمجيات Unity وUnreal وغيرها. خدمة إعارة الأجهزة. ورش تدريبية. استشارات للباحثين وأعضاء هيئة التدريس. دعم إنتاج المحتوى التعليمي. تطوير مشروعات بحثية وطلابية. عرض المشروعات الرقمية للجمهور. واللافت أن بعض المكتبات أصبحت شريكًا مباشرًا في إدماج هذه التقنيات في العملية التعليمية والبحثية، وليس مجرد جهة توفر الأجهزة. وتقدم جامعة مينيسوتا، مثلًا، ورشًا في التشريح والعلوم الصحية والنمذجة ثلاثية الأبعاد، بينما توفر NC State إمكانات لتطوير تطبيقات AR/MR ومسح الأشياء وإنتاج المحتوى. الخلاصة يمكن النظر إلى مختبرات AR/VR/XR في المكتبات الجامعية بوصفها امتدادًا طبيعيًا لتطور وظيفة المكتبة من مستودع للمعلومات إلى بنية تحتية للمعرفة الرقمية والتجريب العلمي. #قاع_الهامور روابط مهمة: 🔹إطلاق نسخة قرآن مكتوبة بخط اليد كـ NFT من قبل سوق لندن الرقمي للرموز غير القابلة للاستبدال 🔹 مصحف لندن الافتراضي #مصاحف_الميتافيرس 🔹[رابط MetaDee]

✅ هاشتاغات المصاحف: 🔹هاشتاغات مخطوطات المصاحف ١ القائمة الأولى 1⃣ 🔹هاشتاغات مخطوطات المصاحف ٢ القائمة الثانية 2⃣ 🔹هاشتاغات مخطوطات المصاحف ٣ القائمة الثالثة 3⃣ 🔹هاشتاغات مخطوطات المصاحف ٤ القائمة الرابعة 4⃣ 🔹المصاحف المبكرة التي حققها د/ طيار آلتي قولاج - إرسيكا: 🔸المصحف الشريف المنسوب إلى عثمان بن عفان «نسخة متحف طوب قابي سراي»، إرسيكا 2007. 🔸المصحف الشريف المنسوب إلى عثمان بن عفان «نسخة متحف الآثار التركية والإسلامية»، مركز الدراسات الإسلامية (إيسام) 2007. 🔸المصحف الشريف المنسوب إلى عثمان بن عفان «نسخة المشهد الحسيني بالقاهرة»، إرسيكا 2009. 🔸المصحف الشريف المنسوب إلى علي بن أبي طالب «نسخة صنعاء»، إرسيكا 2011. 🔸المصحف الشريف « المكتبة البريطانية بلندن»، إرسيكا 2014. 🔸المصحف الشريف «نسخة المكتبة الوطنية الفرنسية»، إرسيكا 2015. 🔸المصحف الشريف «نسخة توبنغن»، إرسيكا 2016. 🔹 مصحف مشهد بالخط الكوفي 🔳 المصحف الشريف «نسخة متحف الفن الإسلامي بالقاهرة»، إرسيكا 2014. 🔹النسخة الأصلية من مصحف متحف وقف الديانة التركية طباعة د طيار آلتي قولاج المصحف المنسوب ل سيدنا عثمان بن عفان ✅ خريطة هاشتاغات الموضوعات والأعلام والأبحاث: https://t.me/quransahabah/31866 🔹هاشتاقات الموضوعات ١ https://t.me/quransahabah/35563 🔳 هاشتاغات موضوعات القناة ٢ https://t.me/quransahabah/35561 🔲 هاشتاغات الباحثين المعاصرين في حقول الدراسات القرآنية إستشراقية كانت أو أكاديمية https://t.me/quransahabah/31868 🔹 أهم ال #أعمال_إستشراقية عن الإسلام المبكر والمصاحف و البرديات والأركيولوجيا، كتب ومراجع ربما ينشر اغلبها للمرة الأولى

عماد اشرف یا عماد الشرف اصفهانی در نزهة المجالس شروانی، سه رباعی به نام عماد الشرف آمده است: گل بین که چو رخت در چمن می‌فکند آوازۀ خود در انجمن می‌فکند پس روی تو می‌بیند و تن می‌فکند می‌افتد و بر خاک دهن می‌فکند (ص ۱۸۱) فرّخ رخ تو دژم مبادا هرگز شادی دلت به غم مبادا هرگز با آنکه چو موی گشتم اندر غم تو مویی ز سر تو کم مبادا هرگز (ص ۴۵۱) گفتم: چه کنی اگر جفا پیش آرم گفتا: چه کنم، وفا کنم، نازارم یارم به جفا ز من نمی‌آزارد سبحان الله! چه نیکْ یاری دارم! (ص ۴۹۹) گویندۀ‌ رباعی سوم در چاپ کتاب «عماد اشرف» ضبط شده، ولی در نسخۀ خطی کتاب (برگ ۱۹۷ر) «عماد الشرف» است. در سفینۀ رباعیات (دستنویس ۱۲۰۳ کتابخانۀ دانشگاه استانبول) که نسخه‌ای از نزهة المجالس است، علاوه بر رباعی نخست، رباعی زیر به نام عماد الشرف است (برگ ۵۸ر): سوز دل بنده در تو تأثیر نکرد وین کار مرا وصل تو تدبیر نکرد فی الجمله غم تو گرچه بربود دلم چون جان بگذاشت، هیچ تقصیر نکرد استاد ریاحی، در مقدمۀ‌ کتاب گویندۀ رباعیات فوق را «عماد اشرف» معرفی کرده و در شرح حالش آورده: «در نسخه عماد الشرف خوانده می‌شود. ولی حدس می‌زنم همان عماد اشرف بن محمد اصفهانی باشد که شعرش در روضة الناظر آمده است (ص ۸۶). در روضة الناظر (دستنویس شمارۀ ۷۶۶ کتابخانۀ دانشگاه استانبول)، این چهار رباعی به نام «عماد اشرف اصفهانی» ثبت شده است: ای دل! تو به وصل آن سمنبر نرسی در سایۀ آن چهرۀ چون خور نرسی گر خواب شوی، به چشمش اندر نایی ور باد شوی، به گردش اندر نرسی (برگ ۱۳۴ر) گر در نگرد به قد زیبای تو سرو ور بیند یک نظر سراپای تو سرو حقا که فرو برد چو آب اندر خاک سر زیر زمین ز شرم بالای تو سرو (برگ ۲۷۰پ) تا هست چنین نیاز و ناز من و تو کوته نشود عمر دراز من و تو (برگ ۳۰۱ر) عشق ارچه عقیلۀ جهان است خوش است با عشق اگرچه بیم جان است خوش است امروز که با توام، غم فردا نیست سلطانی اگرچه یک زمان است خوش است (برگ ۳۰۱پ) عبدالعزیز کاشی غیر از رباعیات فوق، چند بیت عربی نیز به نام «عماد اشرف بن محمد اصفهانی» آورده است، ‌از جمله در دوبیت در ستایش پیامبر (همانجا، برگ ۴ر). همین ابیات، در دستنویس دیگری از روضة الناظر که به کتابخانۀ‌ احمد ثالث (توپقاپوسرا) تعلّق دارد (نسخۀ شمارۀ ۲۴۵۲) به نام «عماد بن الشرف بن محمد الرجا الاصفهانی» ثبت است (برگ ۴پ). تبدیل «الشرف» به «اشرف» در کتابت امری دوراز ذهن نیست. خوشبختانه، نام این شاعر اصفهانی در منابع کهن موجود است. عماد کاتب اصفهانی، با عمادالدین بن شرف در سنۀ ۵۴۹ق در اصفهان ملاقات کرده و نام و نسبش را کامل آورده است (خریدة‌القصر، قسم اصفهان، ۲۵۶):

«عمادالدین بن الشرف. عمادالدین ابوالعلاء محمدبن شرف‌الدین احمد بن هبة الله بن عبدالوهاب الانصاری الاصفهانی. کان جدّهُ قاضی خوزستان. فارقت اصفهان. و هو شاب کهل القدر، سهل الشعر، متوقّد الفکر، محسن للنظم و النثر... کتب لی تذکرة من شعرهِ حین سافرتُ من اصفهان فی سنة تسع و أربعین. و هو أذ ذاک لم یبقل شاربه و لم یمض غربه و لانما غاربه؛ و سمعت فی هذا الزمان و هو سنة ثلاث و سبعین (و خمس‌مائه)، انه قد تبحر و غزر فضله و کبر محله».

در خریدة القصر نام پدر عماد، شرف‌الدین احمد ذکر شده، و محمد نام خود اوست. بنابراین، مؤلف روضة الناظر، نام پدر و پسر را قاطی کرده است. عماد الشرف (عمادِ شرف) از قبیل اضافۀ‌ بنوّت است؛ یعنی عماد‌الدین فرزند شرف‌الدین و گویا بدین نام در بین معاصرین خود شهرت داشته است. جدّ او قاضی خوزستان بوده و گویا نسب خاندان ایشان به ابوایوب انصاری صحابه پیامبر می‌رسیده است. عماد کاتب در سال ۵۴۹ق که قصد ترک اصفهان را داشته، با او ملاقات کرده و اشعارش را به یادگار گرفته است. از توصیف عماد کاتب دانسته می‌شود که در آن هنگام عماد بن الشرف، در سنین جوانی بوده و هنوز سبیلش در نیامده و از اصفهان بیرون نرفته بوده است. عماد کاتب در ۵۷۳ق شنید که شخص مذکور در فضل و دانش به جایگاه والایی دست یافته است. بنابراین، حیات عماد شرف تا ۵۷۳ق مسجّل می‌گردد. نجم‌الدین ابوالرجاء قمی نیز از «عمادالدین شرف» یاد کرده است (تاریخ الوزراء، چاپ دانش‌پژوه، ۲۵۴):

«در عراق، آشیان فضل و علم اصفهان است؛ معدن دُر و یاقوت حکمت. ذکر جماعتی که در اصفهان قهرمان سرای هنرند، می‌باید کردن... عمادالدین شرف، در باغ علم هزاردستان است و در چمن دانش، سرو روان. شهرستان هنر را نگارسازی چون او نیست و مطرب شادی چون ساز او سازی ندارد. این دو بیت شعر اوست: أدر الکأس علینا/ و املاء الطاس علینا نحن قوم من رآنا/ حرک الراس علینا».

تاریخ الوزراء قمی در ۵۸۴ق نوشته شده و لحن نویسنده حاکی از آن است که عماد شرف تا این تاریخ زنده بوده و از لحاظ شهرت و مکانت علمی، بر اقران خود برتری داشته است. ‏.. "چهار خطی" https://telegram.me/Xatt4

معين مصور

مرقعی نفیس به قلم محمد حسینی لواسانی🔺 (نقل از خط میرعماد) اواسط دوره قاجار کتابخانه ملی