Najmiddin Turon

Buncha mum tishlaysan, uningni chiqar, Qaragin, hurliging kiymoqda kafan. Seni avraganlar, aldaganlar, yo‘q- Sen gung bo‘lib tug‘ilmagansan. Har nega ko‘nikish qismatingmas, yo‘q, Har nega ko‘nikish, tushungin, xatar. Qo‘lingga ko‘nikmay, jonsiz bo‘lsa ham Chinqirib yuborar hali kishanlar. N.E. yanvar, 2020

Mayna tuxum ochdi bulbul inida, Chechaklar undirdi ajnabiy tobut. Ne uchun erk haqda o‘ylayman bunda, Mustaqil bo‘lganku allaqachon yurt. Yog‘iyga tegishli zabon ketsa ham, Bu turkiy elat deb tanisa ham dun. Haliyam boshimda dordek turibdi, Sharifim bog‘lagan gajaksimon dum. “Humolar uchmoqda ko‘kni to‘ldirib”,— To‘ralar bermoqda so‘zlariga zeb. Qafasda turgandek o‘ksindim nega, Ana, tiniq osmon, ista, parvoz et. Bu xalqning buguni hurram, dedi shoh, Haqsiz deb alqadi xalqning shoiri. Ne uchun hurramlik tuymayman unda, Mening ham kechmishim xalqqa doirmi? “Hokim so‘zi vojib, amal qilmoq farz, Sabr”,—deydi mulla tugagach azon. Bir kunda besh mahal uyg‘otib olib, Bir umr uxlashga undaydi hamon. Kimdir ko‘z tiksa ham, aniqki, millat, Dushmanning yo‘lini to‘sishga qodir. Ammo beklarining royiga boqsam, Negadir ko‘zimdan yosh sizayotir. Axir nima uchun ko‘nmaydi ko‘nglim, Baxt deb yozay desam dard tomar oqqa— Yoki bu millatning hurligi yolg‘on, Yoki she’rlarimning bari safsata... N.E. may, 2020

Масалан, ёмғирли кечада унсиз, оқсуяк ойқизни ўйлашинг мумкин, жиққа ҳўл қанотин силкитолмасдан, кўлмакка қулаган аридай тушкун. Масалан, ёмғирдан беркиниб ҳамма, ёмғирпўш тутганча, уйига чопса, сен эса эгасиз итдайин озод, мумкиндир адирда ағанаб ётсанг. Масалан, зангори экранни узиб, (бу экран алдамчи тўралар мулки) томидан сув томар онангни эслаб, тонггача бемалол йиғлашинг мумкин. Масалан, шу маҳал кўчага чиқиб, уйига беркинган барча бийларни, четдаги мардикор уканг учун ҳам, бақириб сўкишинг мумкин уларни. Ёинки, қўққисдан жасорат битиб, (сен кимсан? бу йўлда ўлганлар камми?) ҳеч йўқса, хаёлан асрашинг мумкин, ҳалиям чопони йиртиқ ватанни. Ва ёки, барига қўл силтаб бирдан, шоирга шул дея азал ақида, ижара ҳужрангда ғамга беланиб, шеър ёзиш мумкиндир севги ҳақида. Масалан, ёмғирли кечада унсиз, ёмғирдай ёғилиб кетиш ҳам мумкин... Н. Э. февраль, 2020

Қанот парвоз бўлса осмон устида. Унда нега эркнинг шакли Ерда қафас тусида... Кетай десам этак силтаб озод руҳим измида. Ичимдан бир қўрқув чиқар тинмай нафас тусида. Жумбоқ борми, ечим бордир. Топай дебон изласам. Бунда барча башоратлар англамсиз сас тусида. Ўшал одим ўшал сўқмоқ устимдаги ўшал жанда ўзим бўлиб юрдирмайди бари мерос тусида. Мерос қафас тусида... Н. Э. апрель, 2020

Бир қатим нур эдинг қуршади зулмат, Нигун орзуларинг ютмоқда тийра. Бир вақтлар осмоннинг кўзгуси бўлган Ашкларинг киприкка осилган тўрва. Унда бойқушларга ташийсан увоқ, Бэўхшов-бэўхшов инграр бақалар. Қайтар йўлларингни илонлар ютган, Сен кетиб борасан вақтни ёқалаб. Энди яшалмайди келётган умр, Энди яралмайди янгитдан баҳор. Лойига айрилиқ қўшиб қорилган Яратиғ бир энди Яратганга ёр. Энди кун юзига тутар паранжи, Туннинг тоқ сийнасин дард эмар энди. Энди бу дунёси биз учун зиндон, Келгинди, жоним-о, жоним, келгинди. Агар шунча дардни енгиб ўтолсанг, Агарда ололсанг янгитдан нафас— Сен мени ҳеч қачон севмагансан, ёр, Мен ёниб севганим демак сен эмас. ©Нажмиддин Эрматов Апрел. 2019.

Булбуллар бош олиб кетгандай боғдан, Фанога кўчгандай сабуҳий саслар. Боғ аҳли энтикиб қулоқ осадир, сайраётир қафаслар. Тулпор туёғини тупроқ унутган, Ҳурлик шиддатини мавҳ этган ғовлар. Боғ аҳлин эрк дея топингани ул - чопаётир тушовлар. Қушлар самосини ишғол айлабон, Парвоз тасаввурин этганча бадар, Боғ аҳлин кафтида кучга тўйиниб, учаётир қарсаклар. Боғда боғ қолмайдир, тўрт тараф қолар, Тўрт тараф қибладир, шу эрур самар. Боғ аҳлин кўксидан аста бош олиб, кетаётир юраклар. Нажмиддин Эрматов июль, 2019

Бийлар ғолиб, ҳар доимгидай, Халқ сукутга, сукут халққа мос. Мутелиги агар кам бўлса, Тилигача кишанингни ос. Мана бўйним, сиртмоғингни сол, Косам тўлиб бўлди сабрга. Сўнгги ўтинч — фотиҳа ўқий, Сўз эркининг қабри қаерда?!.. Тириклигин кўрмадик биз-ку, Авлодлар ҳам сўрайди бир пайт. Ўшанда: ’'Биз ўлдирдик’’, — дема, ’’Ўзи қариб ўлгандир’’, — деб айт... Нажмиддин Эрматов ноябрь, 2019

Бўйинбоғга бандилар келиб, Ёзишсин, дедилар, барча баробар. Ёза бошладилар деворга ўйиб, Кишанлари ила махбуслар. Сўнгра термулдилар ўшал ёзиққа, Тамшаниб, энтикиб, бўлганича шод. Барча банди эди у юртда, фақат ’'Озодлик’’ ёзилган деворлар озод. Тўрт томонни ҳайқириқ босди, Юрак унутганди юраклигини. Ҳеч ким тушунмасди деворга эмас, Озодлик одамга кераклигини. ©Нажмиддин Эрматов @Najmiddin_Ermatov

Hijron shomiga kirdim, tonglarim xush qol endi, Shabixun nayzalarga umrim giriftor endi, Ko‘zim, mendan ranjima, ko‘rmasam bahor endi, Sabuhiy tug‘yonlardan judo bo‘lgan yo‘ldamiz. Ko‘rganimiz nur emas, bizdan kahkashon baland, Ul somon sochig‘idan tiklangan narvon baland, Hali jism langarim, hali bu osmon baland, Yetim qovurg‘a yanglig‘ tanho bo‘lgan yo‘ldamiz. Bunda faqat boyqushlar ko‘zida mung tashiydi, Bunda faqat alaflar hasratimni taniydi, Bunda faqat ashk yog‘ar- anduhimdan chayindi, O‘ssa faryod o‘stirib, ado bo‘lgan yo‘ldamiz. Bir umr va bitta Ishq, faqat visol oz bo‘ldi, Ko‘rar kunim boyqushning ko‘zlariga mos bo‘ldi, Netay endi, qismatim shu yo‘llarga xos bo‘ldi, Atodan meroslig‘ ul xato bo‘lgan yo‘ldamiz. ©Najmiddin Ermatov may, 2019

* * * қарсак бу - олқиш эмасдир балки балки у исёндир етганча мажол минбардан учган сўзларни қўймасдан қўнишига ҳуркитишга урунишдир эҳтимол © Нажмиддин Эрматов

дунё— охирига етмаган чизиқ нарёғи йўқсизлик аммо унда юрарди ажаб бир қалби синиқ йиғларди тинмай шоир эди у шеър ёзар эди чизиқнинг давоми ҳақида ©Нажмиддин Эрматов 03.2018

Mayna tuxum ochdi bulbul inida, Chechaklar undirdi ajnabiy tobut. Ne uchun erk haqda o‘ylayman bunda, Mustaqil bo‘lganku allaqachon yurt. Yog‘iyga tegishli zabon ketsa ham, Bu turkiy elat deb tanisa ham dun. Haliyam boshimda dordek turibdi, Sharifim bog‘lagan gajaksimon dum. “Humolar uchmoqda ko‘kni to‘ldirib”,— To‘ralar bermoqda so‘zlariga zeb. Qafasda turgandek o‘ksindim nega, Ana, tiniq osmon, ista, parvoz et. Bu xalqning buguni hurram, dedi biy, Haqsiz deb alqadi xalqning shoiri. Ne uchun hurramlik tuymayman unda, Mening ham kechmishim xalqqa doirmi? “Hokim so‘zi vojib, amal qilmoq farz, Sabr”,—deydi mulla tugagach azon. Bir kunda besh mahal uyg‘otib olib, Bir umr uxlashga undaydi hamon. Kimdir ko‘z tiksa ham, aniqki, millat, Dushmanning yo‘lini to‘sishga qodir. Ammo beklarining royiga boqsam, Negadir ko‘zimdan yosh sizayotir. Axir nima uchun ko‘nmaydi ko‘nglim, Baxt deb yozay desam dard tomar oqqa— Yoki bu millatning hurligi yolg‘on, Yoki she’rlarimning bari safsata... N.E. may, 2020

Ўттиз қуш қонимни бўзадай ичди, Оҳулар кўзига сиғмади умрим. Менинг осмонимда учмаган ҳурни, Бир тунда алафлар пойида кўрдим. Бўзла энди, бўзтўрғай. Кафтимнинг чизиғин талади йўллар, Пиллақурт касбидан бермади улгу. Қопқонда чорасиз ётган қашқирдай, Бўғзимни йиртгудай увилладим "у-у-у-ув’’, Бўзла энди, бўзтўрғай. Кечалар ожизман, кечалар - хунбор, Куздузлар кифтимга қўнмаган бахтқуш. Ҳар оқшом бўғзимда уяласа мунг, Ҳар сахар кўзимдан сачраб кетар туш. Бўзла энди, бўзтўрғай. Булбул сайроғида висолга умид Куйган кўкайимга ботмоқда тиғдай. Эртамни кўролмай қурига ўша Кўзим косасида узатаман май. Бўзла ўзинг, бўзтўрғай. Олдинда нима бор - илон ютган йўл, Имкон йўқ, қайтиб ҳам бўлмайди изга. Андуҳга чайилган узу-у-ун умрда Ўлув битталиги кам бўлди бизга. Бўзла энди, бўзтўрғай. Ҳар лаҳза - косадай азобга тўла, Тушун, қисмат бўлди симирмоқ жабри. Бутун ҳаётини шундай куйдириб, Бўзлаб ўтар одам айтяпти. Бўзлагин-ай, бўзтўрғай. Нажмиддин Эрматов сентябрь, 2019

Javlon JOVLIga bag‘ishlanadi Ushbu she'r Baland minbarlardan allalangan va Aldangan bolalar haqida emas. Unutlig‘ ul bulbul tumshug‘idagi Zanjirband nolalar haqida emas. Ushbu she'r Bu g‘urbat dahrida g‘aribdan g‘arib, Musofir o‘g‘lonlar haqida emas. Ham ro‘zi, ham so‘zi, ham yurtda o‘zi Qahatlig‘ zamonlar haqida emas. Ushbu she'r Kech kuzak qahridan qaltirab dir-dir, Kech ungan yalpizday beumid, besas, Erlari xorijda quldayin yurgan Yarim tul juvonlar haqida emas. Ushbu she‘r Tiniq osmoniga qarsak uchirib, Shoyini maqtovdan qilganicha mast. Xalqiga orzu va zahqum ichirib, To‘ymagan halqumlar haqida emas. Ushbu she'r Juft o‘rim sochlari to‘kilganicha, Oro(l)min yo‘qotgan onaday besas, Ichdan evrilsa-da Har go‘dagidan Umidvor bir Vatan haqida emas. Ushbu she'r Shirin tushlarini suvga oqizib, Bemahal uyg‘ongan odam haqida. © Najmiddin Ermatov may, 2019

ДАРАХТ ЎКИНЧИ Шохларимдан тортди, оҳ, совуқ шамол, Номаҳрам қўлдайин сийпади таним. Кофир нигоҳ ила тикилди ҳилол, Ногоҳ англаб қолдим ялонғочлигим. Жуда яқин қолди оқ сочли ёғий, Мен унга бегона, у ҳирсга ташна. О, замин, паноҳ бер, яширгин мени, Ялонғоч ҳолимда унга кўрсатма. Оқ бадан, ёт қучоқ, увада танам... Илдизимдан ўрлар реза-реза тер. Битта ожизангни асрай олмадинг, Ўзимни осайин, қўйиб юбор ер. © Нажмиддин Эрматов Декабрь, 2018

*** Қон ва Сиёҳ Қон: —пақ этди, отилди ўқ. ҳақ, деган ул ўғлоннинг тешилган кўкрагидан бўй чўздим гул мисоли. Сиёҳ: —пақ этди, отилди ўқ. зирхланган қўналғада қондан қўрққан қўлни ва кўрдим қоғоз висолин. Қон: —авлодим, эгилмагин, бошингни тик тут, дея жондан кечган ўғлоннинг исён тўла кўксидан Ватан дея тўкилдим. Сиёҳ: —келажакка кетди нома: “Бош эгмади исёнчи, Хоин эди, отилди”. Йиллар ўтиб авлодинг Бошин эгиб ўқийди. Қон: —Ватан дея тўкилдим. Сиёҳ: —хоин дея ўқилгай. ©Нажмиддин Эрматов

Эй, мусаввир, битта йўл чизгин, Мени олиб кетсин майхоналардан. Қиличи қинида қирқта алп ўлди, Дунё заҳар тутди мастоналардай... Қоражон қўлида сичқон еган ип, Сурхайл кавшади ғознинг гўштини. Жандамни тутатдим дуди чиқмади, Кимдир ёпиб қўйди зиндон устини. Ҳамон чиқолмайман тубсиз бу чоҳдан, Руҳимни шол қилиб ташлади оғу. Барчинни чизиб бер, етти йил нима? Етмиш йил ўтса ҳам кутган бўлсин у. Миллатнинг кўзини очиқ тасвирла, Басир синчиларнинг башорати талх. Яғринида панжа кўринмаса ҳам, Ўзининг алпларин таний олсин халқ. Кимдир шон талашди жонидан кечиб, (тусланди бу тарих, қолдирмади из). Улар чақа эмас, тушиб қолмасин, Ватаннинг чўнтагин бутун қилиб чиз. Бу чиркин сиёсат осмоннинг яна, Юзига паранжи тутган паллада. Сен шундай тасвирла, Бурғу чалгандай, Шоирлар ҳайқириб чиқсин даҳмадан. Кейин нима бўлар? Кейин... билмадим. Билмадим, бир четда қолса ҳамки тахт, Яна уч-тўрт зина тепага чиқиб, Суратни мадҳ этиб яшайди бу халқ. Эй, мусаввир, ўзинг кўр, майли, Сўнгра бу суратни ёндириб юбор. Н. Э. апрель, 2020

* * * Зардоли, шохингга илмагин маёқ, Саргашта нигоҳим йўлсиз кун сайин. Ахир томоғини гўшанга қилмай, Қалдирғочлар қайтди қора хатдайин. Қаҳратонга бўйин эгмаган исён — Бойчечак—баҳорнинг қўлидаги чўғ. Пешонамга туғён омочин тортди, Ҳануз бирор гиёҳ унолгани йўқ. Эй қамар, кўзимга урмагин ханжар, Руҳидан мосуво қаршингдаги тан. У бир қувғиндидир, удир бир банди, Ғарибин ҳур этмас пешона—ватан. Камалак, эгилгин, қилгин тиловат, Ахир келмайдими ҳижрон адоғи. Айрилиққа нуқта, висолга махзан, Очунда бормикин Сарандип тоғи?.. Севгилим, умримнинг поёни битди, Қалдирғоч қатлимга олиб келди ўқ. Ўқисам ўларман, борлигинг билдир, Ҳали қора хатни ўқиганим йўқ. ©Нажмиддин Эрматов март, 2019 t.me/yoshlikjurnali