علوم و فنون دوازدهم

‍ ‍ تفاوت ایهام با ایهام تناسب در این است که در ایهام گاه هر دو معنی پذیرفتنی است ولی در ایهام تناسب تنها یک معنی به کار می‌آید و معنی دوم با واژه یا واژه‌های دیگر یک مراعات‌نظیر است. به عبارت دیگر ایهام تناسب آوردن واژه‌ای است با حداقل دو معنی که یک معنی آن، مورد نظر و پذیرفته است و معنی دیگر نیز با بعضی از اجزای کلام تناسب دارد. واژه‌ای که ایهام تناسب می‌سازد حداقل یک معنی آن با بعضی دیگر از اجزای سخن مراعات‌نظیر می‌سازد. چنان سایه گسترده بر عالمی که زالی نیندیشد از رستمی سعدی در مثال بالا زال و رستم در مصرع دوم ذهن را به سوی این معنی می‌برد که منظور از زال در این مصرع، نام پدر رستم است در حالی که این معنی درست نیست. زال در این جا به معنی پیرزن سفید موی است. تکاپوی ذهن در مورد واژه‌ی زال که با دو معنی به کار رفته است، ایهام تناسب را می‌سازد؛ که یکی از آن دو معنی پذیرفتنی، و دیگری با بعضی از اجزاء کلام تناسب دارد؛ و یک مراعات‌نظیر می‌سازد. یعنی معنی زال پدر رستم، با رستم مراعات‌نظیر می‌سازد و زال به معنی پیرزن سفید موی که ذهن با تلاش به آن می‌رسد ایهام تناسب می‌سازد. در بیت زیر ماه استعاره از معشوق است و با همین معنی است که بیت را معنی می‌کنیم. اما اگر معنی دیگر ماه یعنی سی روز را در نظر بگیریم با هفته و سال، مراعات‌نظیر می‌سازد.‌⇩ ماهم این هفته برون رفت و به چشمم سالی است حال هجران تو چه دانی که چه مشکل حالی است حافظ یا در بیت زیر از حافظ : مدامم مست می‌دارد نسیم جعد گیسویت خرابم می کند هر دم فریب پشم جادویت واژه مدام ایهام دارد و دو معنی دارد 1 _ همیشه و دائم 2_شراب مدام در معنی دومی با واژه مست می‌دارد تناسب دارد نکاتی که در ایهام تناسب باید به آن‌ها توجه نمود: ۱_ این‌که کدام معنی در شعر نقش اصلی دارد بسته به آن است که کلمه در آن معنی با کلمات بیشتری رابطه و تناسب داشته باشد. ۲_ ایهام تناسب با درگیر ساختن ذهن خواننده بر سر انتخاب یک معنی، لذت ادبی ایجاد می‌کند. ۳_ ایهام تناسب در شعر سعدی و حافظ بسیار دیده می‌شود برای نمونه در این شعر سعدی: همچو چنگم سر تسلیم و ارادت در پیش تو به هر ضرب که خواهی بزن و بنوازم سعدی واژه ضرب در این بیت هم به معنای ضربه زدن است و هم به معنای آلت موسیقی است که با واژه‌های چنگ و نواختن در بیت مراعات‌نظیر است.پس ایهام تناسب است. یا در شعر حافظ: در کنج دماغم مطلب جای نصیحت کاین گوشه پر از زمزمه‌ی چنگ و رباب است. در این بیت واژه گوشه، دارای دو معنی است 1_ در معنای کنج و زاویه 2_ اصطلاحی است در موسیقی که معنی دوم در اینجا با چنگ و رباب تناسب دارند. یا این بیت از مولوی : دل چه خورده‌ست عجب دوش که من مخمورم یا نمکدان که دیده‌ست که من در شورم واژه شور در بیت فوق دو معنای دارد 1_ شور و حال 2 _ نوعی مزه که این واژه در معنای دومش با نمکدان تناسب دارد. ایهام و ایهام تناسب در نثر هم کاربرد دارد . مانند : یک روز خسرو در " شهناز "شوری به پا کرد . واژه شور ایهام دارد و با شهناز که یکی از اهنگ‌های موسیقی ایرانی است تناسب دارد. یا : همه حرف های زائد را از صفحه جراید و تلویزیون پاک بشوید و ببرد بریزد به داخل کیسه کتاب های مربوط به گرامر و دستور زبان فارسی ؛مبحث حروف اضافه . مبحث حروف اضافه ایهام دارد 1_ حروف زائد و بی ربط 2_ حروف اضافه در دستور یا : به گفته حبیب بن مظاهر همه تالیان قرآن و سحر کوشان در عبادت بودند واژه تالیان ایهام دارد 1_ تلاوت کنندگان 2_ پیروان ایهام و ایهام تناسب در آثار شاعران معاصر هم یافت می شود . در خوان هشتم مهدی اخوان ثالث: قهوه خانه گرم و روشن ، مرد نقال آتشین پیغام راستی کانون گرمی بود ... گرم در کانون گرمی. ایهام دارد 1_با حرارت 2_ صمیمی یا : خیس خون داغ سهراب و سیاوش ها داغ ایهام دارد 1_ گرم 2_نشان درد و رنج یا : شعر سید حسن حسینی: پیمان برادری ات / با جبل نور / چون آیه های جهاد / محکم ... واژه محکم ایهام دارد 1_ محکم و سخت 2_ نوعی از آیات قرآنی هجیر بوستانی گروه دبیران ادبیات کشور ادبياٺ‌ دهم ٺا ڪنڪور Link: http://jvan.me/124Y Tag: @adabiate10 توضیحات و نمونه‌های بیشتر در پی‌دی‌اف⇩

#ایهام_و_ایهام_تناسب ایهام در لغت به معنای در شک و گمان انداختن است اما در اصطلاح علم بدیع ، آوردن واژه ای است با حداقل دو معنی مناسب کلام. یکی نزدیک به ذهن و دیگری دور از ذهن باشد و معمولاً مقصود شاعر معنی دور آن است و گاهی نیز هر دو معنی مورد نظر می باشد . به عبارت دیگر ایهام آن است که واژه ای در سخن به کار رود که بتوان از آن دو معنی برداشت کرد . در ایهام واژه یا ترکیب به گونه ای است که ذهن انسان بر سر دو راهی قرار می گیرد و به درستی نمی تواند در یک لحظه یکی از دو معنی را انتخاب کند و این کار باعث تلاش ذهن می گردد و در نتیجه به شخص لذت ادبی دست می دهد. پس زمانی شخص می تواند آرایه ایهام را تشخیص دهد که از معانی مختلف واژه‌ها ، عبارت‌ها و ترکیب‌ها آگاهی داشته باشد. در مورد ایهام باید به موارد زیر توجه کرد: ۱ _ ایهام نوعی بازی با ذهن است به گونه ای که ذهن را بر سر دوراهی قرار می دهد . ۲ _ انتخاب یکی از دو معنی ایهام در یک لحظه برای ذهن دشوار است و این امر باعث لذت بیشتر خواننده می شود . ۳_ شرط شناخت ایهام در آن است که خواننده معانی مختلف یک واژه را بداند . ۴_در بیشتر موارد ایهام در یک واژه است و گاهی آرایه ایهام در یک عبارت یا ترکیب است ۵_ایهام هم در شعر کاربرد دارد و هم در نثر ۶_در اشعار سعدی و حافظ ایهام فراوان دیده می شود ۷_در آثار شاعران و نویسندگان معاصر هم ایهام کاربرد دارد گفتیم ایهام ممکن است در ترکیب ، عبارت و واژه بیاید مانند : صائب ، مدد خلق نمودیم به همت در ظاهر اگر مالک دینار نگشتیم مالک دینار دارای ایهام است معانی مالک دینار: 1_ دارای پول ومال ثروتمند 2_ نام شخص خاص یا : چون جام شفق موج زند خون به دل من با این همه دور از تو مرا چهره زردی است. مهرداد اوستا دور از تو ایهام دارد معانی دور از تو. 1_ دوری و هجران 2_ دور از جان تو و همچنان‌که در بالا گفته شد بیشتر ایهام در یک واژه است . مانند : کیست حافظ تا ننوشد باده بی آواز رود عاشق مسکین چرا چندین تحمل بایدش واژه رود ایهام دارد معانی رود: 1_ رودخانه و جوی بزرگ 2_ یکی از سازهای معروف در قدیم ایهام تناسب : به کار گیری واژه ای با حداقل دو معنی که یک معنی آن مورد نظر شاعر و پذیرفتنی است و معنی دیگر با کلمه یا کلماتی از بیت یا عبارت تناسب دارد .به عبادت بهتر ایهام تناسب آن است که واژه ای دو معنایی در سخن به کار رود اما تنها یک معنی آن مورد نظر باشد و معنی دیگرش با واژه های سخن تناسب داشته باشند مانند بیت زیر : هندو به پیش خال تو باشد به چاکری مهر رخ تو راست مه و زهره مشتری در مصراع دوم واژه مشتری به معنی خریدار است و معنی دیگرش سیاره مشتری است و تنها با واژه های زهره، مه و مهر (خورشید) تناسب دارد درمعنی این مصراع فقط معنی خریدار را می توانیم جایگزین کنیم . ماه و زهره خریدار مهر تو هستند نکته : ایهام تناسب مجموعه ای از ایهام و مراعات نظیر است . مانند : چـون شبنم افتـاده بـدم پیش آفتاب مهرم به جان رسید و به عیوق بر شدم واژه ی « مهر » ایهام تناسب دارد ، چون معنی مورد نظر شاعر عشق و محبت است اما غیر از این معنی واژه ی « مهر » به معنی خورشید است که در این صورت با واژه های « عیوق و آفتاب » تناسب دارد . هجیر بوستانی گروه دبیران ادبیات کشور ادبياٺ‌ دهم ٺا ڪنڪور @adabiate10

تدریس درس نهم(اغراق، ایهام، ایهام تناسب) ویدیوهای تدریس و خودارزیابی و کارگاه+ pdf متن نویس درس و کارگاه و ..... 👆👆👆👆

توضیحات خودارزیابی درس هشتم؛ با دقت ببینید.👆👆

تدریس درس هشتم(اختیارات وزنی)+ pdf کتاب نویس و تصویری درس 👆👆

درس هفتم، پی دی اف تصویری+ ویدیوهای تدریس، پرسش و پاسخ درس و پاسخ خودارزیابی ها 👆👆

درودتان، ویدیوهای تدریس دروس فارسی۳ در کانال فارسی دوازدهم بارگذاری شده. لینک کانال👇 https://t.me/z0a23568 با تهیهء این کتاب و دیدن ویدیوها، فارسی۳ را با آرامش و تسلط بیاموزید. برای تهیهء کتاب به این شماره پیام دهید: ۰۹۱۶۳۹۲۴۸۳۸

کتاب فارسی۳ به روش حاشیه نویسی بر متن اصلی کتاب درسی؛ معانی و مفاهیم مهم متون، آموزه های مهم هر درس و پاسخ کامل کارگاه ها؛ مناسب برای تدریس همکاران و استفادهء دانش آموزان(تجربی، انسانی و ریاضی)

سلام، وقت به خیر ⭐⭐ کسانی که مایل به شرکت در کلاس رفع اشکال و خصوصی هستند به آیدی زیر پیام بدهند. کلاس ها حق عضویت و اشتراک ماهانه دارند. ⭐⭐ مریم برونی- دبیر ادبیات ناحیه ۴ اهواز ارتباط با مدیر کانال: https://t.me/borooni26 ترمیمی های دوازدهم، تمام درسنامه ها و ویدیوهای آموزشی همینجا در دسترستان هست؛ در کلاس رفع اشکال برای شما نکات مهم درس ها و نمونه سوال کار می شود. حتما در پیامتان به اینکه ترمیمی هستید اشاره کنید.

لینکهای کارگاه تحلیل فصل دوم👆👆

مریم برونی: https://imgurl.ir/uploads/u697017_vv.mp4 https://imgurl.ir/uploads/r78530_6-2z.mp4 https://imgurl.ir/uploads/o162877_6-3.mp4 https://t.me/davazdahomfonoon