नैसर्गिक शेती आणि पर्यावरण पुस्तक संग्रहालय....@naturalfarmingmaneshpatil..

🌺 वसुबारस 🌺 दिवाळीच्या सुरुवातीला येणारा वसुबारस हा सण आश्विन महिन्यातल्या वद्य द्वादशी या दिवशी साजरा केला जातो. यास गोवत्स द्वादशी असेही म्हणतात. https://manesh2016patil641.myinstamojo.com/product/4521336/-5e924 वसुबारस पूजा या दिवशी गोधनाची पूजा केली जाते. समुद्रमंथनाच्या वेळेस पाच कामधेनू उत्पन्न झाल्या होत्या त्यापैकी नंदा नामक धेनूस उद्देशून हे व्रत केले जाते. या दिवशी अनेक जन्मांच्या कामना पूर्ण व्हाव्यात याकरिता वासरासहित गायीची पूजा केली जाते. ह्या दिवसापासून घरासमोर रांगोळी काढण्यास सुरुवात करतात. काही स्त्रियांचा या दिवशी उपवास असतो. ह्या दिवशी गहू, मूग खात नाहीत. स्त्रिया बाजरीची भाकरी व गवारीच्या शेंगाची भाजी खाऊन उपवास सोडतात. भरपूर कृषी उत्पादन व्हावे, आपल्या मुला-बाळांना चांगले आरोग्य मिळावे व सुख लाभावे म्हणून ही पूजा करतात 🌷वसुबारस हा दिवस साजरा करण्यामागे एक पुराणकथा सांगीतली जाते. 🌷 ज्यावेळी समुद्रमंथन झाले त्यावेळी त्यातुन पाच कामधेनुंची उत्पत्ती झाली होती. या कामधेनुंमधे नंदा नावाची एक कामधेनु होती तीला उद्देशुन वसुबारस हा दिवस साजरा करण्याची परंपरा सुरू झाली. असं म्हणतात की मानवाच्या जन्मोजन्मीच्या ईच्छा पुर्ण व्हाव्यात आणि गायीच्या अंगावर जेवढे केस आहेत तितकी वर्ष स्वर्गात वास्तव्य करता यावे म्हणुन गोवत्स व्दादशीचा दिवस साजरा करण्याची प्रथा सुरू झाली आपला देश शेतीप्रधान व कृषीप्रधान असल्याने या दिवसाचं एक आगळंवेगळं महत्व समजल्या जातं. हिंदु संस्कृतीत गायीला गोमाता समजले जाते तिच्या उदरात तेहतीस कोटी देवांचा वास आहे आणि म्हणुन गायीप्रती आपली कृतज्ञता व्यक्त करण्याकरीता वसुबारस हा दिवस साजरा केल्या जातो. 🌷पुजाविधी – दिवाळीच्या दिवसांमधे पहाटे उठुन दारात रांगोळी रेखाटावी दिवे लावावेत. तिन्ही सांजेला गायीचे पाय धुवुन गाय वासराची पुजा करावी. तीला हळद कुंकु, फुलं, अक्षता वाहाव्यात फुलांचा हार घालावा निरांजन ओवाळावी. गायीच्या वासराची देखील अश्याच पध्दतीनं पुजा करावी गोडाधोडाचा घास भरवावा. गायीभवती प्रदक्षिणा घालावी. अनेक ठिकाणी गाय वासरू उपलब्ध होत नाहीत त्यावेळी आपल्या घरी देवपाटाजवळ गायवासराचे चित्र रेखाटावे आणि पुजा करावी. गायीचे दुध ( दुधापासुन दही, ताक, लोणी, तुप ) अमृतासमान मानले जात असुन अनेक रोगांवर रामबाण उपाय देखील आहे. अश्या गोमातेप्रती कृतज्ञता व्यक्त करण्याकरीता या दिवसाचे महत्व सांगीतले आहे. आपल्या मुलांना चांगल्या आरोग्याचा लाभ व्हावा आणि ते सुखी व्हावे म्हणुन सुवासिनी या दिवशी पुजा करतात. या दिवशी दुधापासुन बनविलेले पदार्थ खात नाहीत. सवाष्ण स्त्रिया वसुबारस या दिवशी बाजरीची भाकरी आणि गवारीच्या शेंगांची भाजी खातात. अनेक ठिकाणी गायीला लक्ष्मीचे रूप देखील मानले आहे. वाढत्या शहरीकरणामुळे प्रत्यक्ष गाय न भेटल्यास या दिवशी अनेक जण मातीची, पितळीची अन्यथा चांदीची गाय बनवुन तीची पुजा करतात. अनेक जण गोशाळांमधे अथवा गोरक्षण संस्थांमधे जाउन गायीची पुजा करतात आणि तिला नैवेद्य भरवितात. #वसुबारस२०२३ #गोमाता #नैसर्गिकशेती #दिवाळी #परंपरागतसणवारउत्सव