از ویرایش
Open in Telegram
▫️نکتههایی دربارۀ ویرایش و واژهپژوهی ▫️برخی رونویسیها از این کانال بدون ارجاع دادن: https://t.me/hamanandyab
Show more8 157
Subscribers
No data24 hours
+217 days
+12130 days
Posts Archive
8 157
دربارۀ بار معنایی و واژهسازی
در زندگی مردم نباید تفتیش کنیم.
در زندگی مردم نباید کندوکاو کنیم.
بار معنایی این دو جمله تفاوت چندانی ندارد و میتوانند به جای هم به کار روند. عقیده و باور هم که تفاوت خاص و محسوسی ندارند.
پس چه چیزی باعث میشود بپنداریم تفتیش عقاید بار معنایی خاصی دارد و باورکاوی آن بار معنایی را ندارد؟ آن چیز خودِ مفهومِ تفتیش عقاید است، نه لفظ تفتیش عقاید.
عبارت تفتیش عقاید چند دهه است که در فارسی به کار میرود و یک هالهٔ معنایی به دور آن ایجاد شده. روشن است که این هالهٔ معنایی در واژهای که یک ساعت پیش ساخته شده وجود ندارد و برای آمیخته شدن واژه و بار معنایی آن بهناگزیر باید چند سالی درنگ کرد و آن را بارها و بارها به کار برد. آنگاه خواهیم دید که این بار معنایی روی باورکاوی هم سوار خواهد شد.
فراموش نکنیم که نمیتوان چیزی ناخوشایند را لباس زیبا پوشاند و انتظار داشت همواره خوشایند جلوه کند. آن چیز رفتهرفته ناخوشایندی خود را نشان خواهد داد.
١۴۰۵/۰۶/١۵
▫️فرهاد قربانزاده
@azvirayesh
8 157
Repost from از ویرایش
دورۀ برخط درآمدی بر زبانشناسی
▫️آغاز دوره: نیمۀ دوم شهریور ١۴۰۵، پنجشنبهها، ساعت ١۰:۰۰
▫️جلسۀ ١: آواشناسی
جلسۀ ٢: واجشناسی
جلسۀ ٣: آوانویسی و واجنویسی
جلسۀ ۴: صرف ١
جلسۀ ۵: صرف ٢
جلسۀ ۶: نحو ١
جلسۀ ٧: نحو ٢
جلسۀ ٨: معنیشناسی ١
جلسۀ ٩: معنیشناسی ٢
جلسۀ ١٠: جامعهشناسی زبان
جلسۀ ١١: زبانشناسی پیکرهای
جلسۀ ١٢: فرهنگنویسی
جلسۀ ١٣: تاریخ زبان فارسی
جلسۀ ١۴: دستور تاریخی زبان فارسی
جلسۀ ١۵: سبکشناسی تاریخی
جلسۀ ١۶: کلیاتی دربارۀ فارسی غیرمعیار
▫️عضویت در گروه تلگرامیِ پشتیبانی برای پرسشوپاسخ
▫️شرکتکنندگان در کارگاه عضو کانالی تلگرامی میشوند و در آنجا جزوهها و فیلمهای همۀ جلسهها بارگذاری میشود. زمان دسترسی به این جزوهها و فیلمها نامحدود است.
▫️شهریۀ دوره: ٣،٢٠٠،٠٠٠ تومان (سه میلیون و دویست هزار تومان، برابر با هر جلسه ۱ دلار!).
▫️شمارۀ کارت: 6104337384300636
بانک ملت، به نام فرهاد قربانزاده (پس از واریز، روگرفتِ رسید بانکی را در خصوصی بفرستید.)
▫️اگر پرداخت هزینۀ کارگاه برایتان دشوار است، در خصوصی اطلاع دهید.
▫️با امکان پرداخت قسطی.
نامنویسی
▫️فرهاد قربانزاده
@azvirayesh
8 157
بخشی از کتاب مونزینگر پاشا که در جلسههای کتابخوانی میخوانیم.
آخرین فرصت برای نامنویسی: هفتۀ کنونی.
شرکت در این جلسهها رایگان است.
نامنویسی: @azvirayesh_admin
8 157
Repost from از ویرایش
نشستهای کتابخوانی
میخواهیم بهصورت برخط دور هم جمع شویم و رمان بخوانیم.
دومین کتاب مونزینگر پاشا است به قلم الکس کاپو، نویسندۀ برجستۀ آلمانی.
پیشنیاز شرکت در این نشستهای کتابخوانی داشتن کتاب است (اینجا).
شرکت در این نشستها رایگان است.
روزهای دوشنبه و چهارشنبه
ساعت ۱۶:۰۰
پس از سفارش کتاب، به @azvirayesh_admin پیام دهید.
١۴۰۵/۰۶/۰٢
▫️فرهاد قربانزاده
@azvirayesh
8 157
حواسمان نبود و آرامآرام «چشیدن» شد «تست کردن» (و نه حتی «تِیْست [taste] کردن»).
١۴۰۵/۰۶/۰٨
▫️فرهاد قربانزاده
@azvirayesh
8 157
Repost from از ویرایش
دربارۀ تدریس «زبانشناسی» به غیرزبانشناسان
دانشجویان رشتۀ زبانشناسی در نیمسالِ نخستِ کارشناسی ارشد درسی را میگذرانند به نام «مقدمات زبانشناسی». در این درس استاد هریک از حوزههای زبانشناسی را در یکی دو جلسه آموزش میدهد و آموزش ژرفتر در نیمسالهای بعدی صورت میگیرد. این درس برای ویراستاران و نیز دانشجویان و دانشآموختگان رشتۀ ادبیات فارسی بسیار کارآمد است و میان دانشجوی ادبیات یا ویراستاری که این مباحث را میداند و کسی که از مقدمات زبانشناسی شناختی ندارد «تفاوت از زمین تا آسمان است».
البته این درس در مقطع کارشناسی به دانشجویان رشتۀ زبان و ادبیات فارسی هم آموزش داده میشود، ولی معمولاً استادی که آن را درس میدهد از میان استادان گروه ادبیات است که زبانشناسی نخوانده و بهجای تدریس علم زبانشناسی، «تصور» خود از زبانشناسی را آموزش میدهد.
در بسیاری از دانشگاههای ما دانشجویان رشتۀ ادبیات فارسی و ویراستاران را از زبانشناسی ترساندهاند و آن را علمی با نمودارهای درختی پیچیده و اصطلاحات انگلیسیِ فریبنده نمایاندهاند. شماری از استادان سنتگرای رشتۀ ادبیات نیز با زبانشناسی میستیزند و چون سررشتهای در این علم ندارند، آن را خوار میشمارند.
حال آنکه پژوهش بر روی زبان، بدون توجه به قاعدهها و معیارها و اصول علم زبانشناسی راه به جایی نخواهد برد.
برخی حوزههای زبانشناسی، مانند «روانشناسی زبان» و «عصبشناسی زبان» و «زبان حیوانات» و «آموزش زبان اول»، چندان به کار غیرمتخصصان نمیآید و بهتر است در تدریس این علم به دانشجویان ادبیات و ویراستاران از آنها چشم پوشید.
از سوی دیگر، در آموزش زبانشناسی به دانشجویان ادبیات فارسی میتوان روی شماری از حوزههای این علم، که در دانشگاه کمتر تدریس میشود، ولی بیشتر به کار دانشجوی ادبیات فارسی میآید، مانند «تاریخ زبان فارسی» و «دستور تاریخی زبان فارسی» و «سبکشناسی»، تمرکز داشت و آموزش این علم را برای این گروه از مخاطبان ویژهسازی کرد.
افزونبراین، در تدریس زبانشناسی به این گروه، باید مثالها را از زبان فارسی زد و از طرح مسائلی که با زبان فارسی پیوندی ندارد پرهیز کرد. برای نمونه، لزومی ندارد در صرف به مسايلی پرداخت که در زبانهای بومیان آمازون شاهد دارد و برای دانشجوی ایرانی ناآشنا است و بهجای آن بهتر است به نکتههایی اشاره کرد که در فارسی (و گاه دیگر زبانهای ایرانی) کاربرد دارد.
نگارنده، در جایگاه کوچکترین عضو جامعۀ زبانشناسی ایران عزیز، در تدریس «زبانشناسی برای ویراستاران»، این دیدگاهها را پیش چشم دارد و فقط مسائلی را در کلاس طرح میکند که به کار ویراستاران و ادبیاتیها و عموم علاقهمندان میآید.
١۴٠۴/٠٣/١٧
▫️فرهاد قربانزاده
@azvirayesh
8 157
دورۀ برخط درآمدی بر زبانشناسی
▫️آغاز دوره: نیمۀ دوم شهریور ١۴۰۵، پنجشنبهها، ساعت ١۰:۰۰
▫️جلسۀ ١: آواشناسی
جلسۀ ٢: واجشناسی
جلسۀ ٣: آوانویسی و واجنویسی
جلسۀ ۴: صرف ١
جلسۀ ۵: صرف ٢
جلسۀ ۶: نحو ١
جلسۀ ٧: نحو ٢
جلسۀ ٨: معنیشناسی ١
جلسۀ ٩: معنیشناسی ٢
جلسۀ ١٠: جامعهشناسی زبان
جلسۀ ١١: زبانشناسی پیکرهای
جلسۀ ١٢: فرهنگنویسی
جلسۀ ١٣: تاریخ زبان فارسی
جلسۀ ١۴: دستور تاریخی زبان فارسی
جلسۀ ١۵: سبکشناسی تاریخی
جلسۀ ١۶: کلیاتی دربارۀ فارسی غیرمعیار
▫️عضویت در گروه تلگرامیِ پشتیبانی برای پرسشوپاسخ
▫️شرکتکنندگان در کارگاه عضو کانالی تلگرامی میشوند و در آنجا جزوهها و فیلمهای همۀ جلسهها بارگذاری میشود. زمان دسترسی به این جزوهها و فیلمها نامحدود است.
▫️شهریۀ کارگاه: ٣،٢٠٠،٠٠٠ تومان (سه میلیون و دویست هزار تومان، برابر با هر جلسه ۱ دلار!).
▫️شمارۀ کارت: 6104337384300636
بانک ملت، به نام فرهاد قربانزاده (پس از واریز، روگرفتِ رسید بانکی را در خصوصی بفرستید.)
▫️اگر پرداخت هزینۀ کارگاه برایتان دشوار است، در خصوصی اطلاع دهید.
▫️با امکان پرداخت قسطی.
نامنویسی
▫️فرهاد قربانزاده
@azvirayesh
8 157
نشستهای کتابخوانی
میخواهیم بهصورت برخط دور هم جمع شویم و رمان بخوانیم.
دومین کتاب مونزینگر پاشا است به قلم الکس کاپو، نویسندۀ برجستۀ آلمانی.
پیشنیاز شرکت در این نشستهای کتابخوانی داشتن کتاب است (اینجا).
شرکت در این نشستها رایگان است.
روزهای دوشنبه و چهارشنبه
ساعت ۱۶:۰۰
پس از سفارش کتاب، به @azvirayesh_admin پیام دهید.
١۴۰۵/۰۶/۰٢
▫️فرهاد قربانزاده
@azvirayesh
8 157
جاینامها میراث ناملموس پدران و نیاکان ما هستند. پاسدار جاینامهای اصیل باشیم.
❌ پانزده خرداد
✅ گلوبندک
١۴۰۵/۰۵/٣٠
▫️فرهاد قربانزاده
@azvirayesh
8 157
همه این اختیار را دارند که هر کتابی را با هوشواره ترجمه و پس از ویرایش منتشر کنند، ولی حق ندارند روی اثری که هوشواره ترجمه کرده نام خود را در مقام مترجم بیاورند. روی جلد چنین کتابی باید نوشت «ترجمۀ هوشواره؛ ویراستۀ فلانی».
#کاهو
#کهو
#موراکامی
١۴٠۵/٠۵/٢۶
▫️فرهاد قربانزاده
@azvirayesh
8 157
صفحههای «از ویرایش» در فضای مجازی:
اینستاگرام
توییتر
تردز
تلگرام (گروه)
۱۴۰۵/۰۵/٢۶
▫️فرهاد قربانزاده
@azvirayesh
8 157
صفحههای «از ویرایش» در فضای مجازی:
اینستاگرام
توییتر
تردز
تلگرام (گروه)
۱۴۰۵/۰۵/٢۵
▫️فرهاد قربانزاده
@azvirayesh
8 157
صفحههای «از ویرایش» در فضای مجازی:
اینستاگرام
توییتر
تردز
تلگرام (گروه)
۱۴۰۵/۰۵/٢۵
▫️فرهاد قربانزاده
@azvirayesh
8 157
دربارۀ واژۀ ماسالا
چای ماسالا نوعی نوشیدنی هندی است که از چای و شیر و شکر و برخی دیگافزارها (ادویهها) تهیه میشود.
ماسالا در چند سال گذشته از انگلیسی وارد فارسی شدهاست. این واژه برگرفته از واژۀ مصالح (جمعِ مصلحة) است. یکی از معنیهای مصالح در فارسی «مجموعهچیزهایی است که در تهیه و ساخت چیزی دیگر به کار میرود، چنانکه مصالح ساختمانی». این گسترش معناییِ مصالح حاصل دستبرد فارسیزبانان در این واژه است و مصالح در عربی چنین معنایی ندارد (نک. ابوالحسن نجفی، غلط ننویسیم، ذیل مصالح). واژۀ عربیِ مصالح از طریق فارسی به زبانهای اردو و هندی راه یافتهاست. روند این وامگیریها را اینگونه میتوان نشان داد: فارسی: ماسالا، از انگلیسی: masala، از هندی و اردو: مصالح، از فارسی: مصالح، از عربی: مصالح (منبع).
در زبان اردو به این نوشیدنی کڑک چائے به معنی «چای غلیظ» (عربی: شاي كرك) هم میگویند.
١۴۰۵/۰۵/٢٢
▫️فرهاد قربانزاده
@azvirayesh
8 157
دربارۀ واژۀ ماسالا
چای ماسالا نوعی نوشیدنی هندی است که از چای و شیر و شکر و برخی دیگافزارها (ادویهها) تهیه میشود.
ماسالا در چند سال گذشته از انگلیسی وارد فارسی شدهاست. این واژه برگرفته از واژۀ مصالح (جمعِ مصلحة) است. یکی از معنیهای مصالح در فارسی «مجموعهچیزهایی است که در تهیه و ساخت چیزی دیگر به کار میرود، چنانکه مصالح ساختمانی». این گسترش معناییِ مصالح حاصل دستبرد فارسیزبانان در این واژه است و مصالح در عربی چنین معنایی ندارد (نک. ابوالحسن نجفی، غلط ننویسیم، ذیل مصالح). واژۀ عربیِ مصالح از طریق فارسی به زبانهای اردو و هندی راه یافتهاست. روند این وامگیریها را اینگونه میتوان نشان داد: فارسی: ماسالا، از انگلیسی: masala، از هندی و اردو: مصالح، از فارسی: مصالح، از عربی: مصالح (منبع).
در زبان اردو به این نوشیدنی کڑک چائے به معنی «چای غلیظ» (عربی: شاي كرك) هم میگویند.
١۴۰۵/۰۵/٢٢
▫️فرهاد قربانزاده
@azvirayesh
8 157
چند اصطلاح مشترک میان علم زبانشناسی و فن ویرایش زبانی
این اصطلاحها مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی است. برخی از آنها پیشنهاد دیگران است و فرهنگستان آنها را مناسب تشخیص داده و تصویب کردهاست:
ابهام دستوری / ساختاری
ابهامزدایی
ابهام واژگانی
بافت
بدل
بند
بند پایه
بند پیرو
بهگویی
تکواژ
ریشه
ریشهشناسی
ساخت دستوری
ساخت نحوی
ساختواژه
ستاک
صفت برتر
صفت برترین
کوتهنوشت
گذرا
گردهبرداری (و نه با تلفظ عامیانۀ «گرتهبرداری»)
گزاره
گونه
گویش
ناگذر
نوواژه
نهاد
واج
واجنویسی
واژهبست
وامواژه
هسته
همآیی
همایند
همکرد
منبع: هزارواژۀ زبانشناسی ۱، فرهنگستان زبان و ادب فارسی، ۱۳۹۷.
۱۳۹۸/۰۱/۳۰
▫️فرهاد قربانزاده
@azvirayesh
