چهرداد

ترجمان سنت یا فرهنگ فیلم سازی مسعود طاهری دکتر بهمن ذکی‌پور استاد فلسفه تطبیقی دانشگاه میجی ژاپن https://irannewspaper.ir/8455/11/90721

مطالب اساتیدی که در خصوص کتاب الکافی و فیلم الکافی در روز دوشنبه به مناسبت روز کلینی در روزنامه ایران چاپ شده است https://irannewspaper.ir/8455/11/90721

نمایش فیلم مستند "الکافی" در روز بزرگداشت مرحوم کلینی صاحب کتاب شریف الکافی همزمان با پیش همایش حدیثی یکصدمین سال باز تأسیس حوزه علمیه قم و رونمایی از دو اثر ارزشمند پیرامون الکافی زمان: روز پنجشنبه ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۲ ساعت ۱۴ مکان: قم، سالن اجتماعات موسسه علمی فرهنگی دارالحدیث

اکران پنجشنبه 20 اردیبهشت 1403 شهر قم موسسه دارالحدیث ساعت 14

رونمایی از دومین پوستر فیلم الکافی در آستانه نوزدهم اردیبهشت (سالروز بزرگداشت شیخ کلینی)

هفته پیش رو هفته ای است که در آن ( 19 اردیبهشت) روز بزرگداشت شیخ محمد بن یعقوب کلینی صاحب کتاب الکافی قرار دارد از این رو اکران های مختلف در شهرهای مختلف برگزار می شود. از جمله می توان به اکران روز نوزدهم اردیبهشت از جانب موسسه "کلامنا" ی شهر مشهد و اکران روز 20 اردیبهشت موسسه دارالحدیث شهر قم اشاره کرد. به همین مناسبت هم سعی می‌شود اعلام این رویدادها و هم برخی ویدئوهای مرتبط با این فیلم که در مراسم رونمایی فیلم در تاریخ 12 دی ماه ضبط شده در این کانال به اشتراک گذاشته شود.

تبار فلسفی مشهد پیش از گروه معارف مشهد و بعدها مکتب تفکیک به حلقه درس فلسفه عارف بزرگ و مدرس شیخ اسدالله یزدی فلسفه می‌رسد حکایت کوتاه از شرح حال شیخ اسدالله یزدی (بخش اول)

پوستر فارسی فیلم الکافی

پوستر انگلیسی فیلم الکافی

نسخه عربی تریلر فیلم الکافی

پروژه هایی که پخش آنها انجام شده و پروژه به تعبیری به پایان رسیده می توان ویدئوهای مضاف (:اضافه) که شامل سخنان نگذاشته شده، حرفهای نزده و ناگفته، حذف شده و یاممیزی شده را پس از پخش به اشتراک گذاشت یکی از این پروژه‌ها، پروژه "سیدجلال‌الدین" است که در فروردین 1403 پخش شده و پروژه تمام شده است در ویدئوی زیر داستان اخراج مرحوم سیدجلال‌الدین آشتیانی از دانشگاه به نقل از یکی از شاگردان سالهای پایانی عمر او نقل می‌شود

لینک خلاصه شده مطلب در سایت روزنامه ایران https://irannewspaper.ir/8436/24/88458

نکاتی در خصوص سریال الحشاشین : بخش دوم چالش سازمان اسماعیلی خدمات علمی اسماعیلیان به کل تمدن اسلامی برای همه تاریخ پژوهان اسلامی نه به لحاظ عمق که در سطح نیز غیر قابل انکار است، بزرگترین دانشگاه سنی یعنی الازهر در مصر مدیون و مرهون همت همین اسماعیلیان بوده است، آثار و بناهای به جای مانده از دوره خلافت ظاهری اسماعیلیان هنوز هم مورد افتخار مصریان است، علی‌رغم پاکسازی وسیع و گسترده کتب و تراث مکتوب اسماعیلی در دوره‌های مختلف به ویژه دو مقطع کتابسوزی محمود غزنوی در ری و حمله هلاکو به الموت، همین آثار علمی برجای مانده از اسماعیلیان نیز از چنان قوت و استحکامی برخوردار هستند که نقش‌شان در رشد فکری، فرهنگی و علمی جهان اسلام غیرقابل انکار است. امروز هم دنیای اسماعیلی با موسسات مختلف علمی و فرهنگی که دارد در حال ارائه خدمات علمی به جهان اسلام و کلا به جهان علم است.  در قرن پنجم هجری با وجود حکومت کاملا رادیکال سلجوقی و به خصوص عداوتی که علیه شیعیان داشتند واکنشهای رادیکال را علیه خود برانگیختند، اقدامات سلجوقیان در طرد و گاهی حذف شیعیان دمار از شیعیان دوره به خصوص در ایران که بیشتر امامی مذهب و اسماعیلی مذهب بودند برآورده بود و اگر همان واکنش چریکی حسن صباح در مقابل هژمونی سیاسی، فرهنگی و مذهبی نظام الملک نبود شاید دیگر دم از تشیع برنمی‌آمد. لذا خوانش تاریخی که ما امروزه داریم می تواند کاملا متفاوت از هم باشد اما وقتی در قالب رسانه و سریال داستانی و در خدمت یک ایدئولوژی مذهبی و به خصوص ژئوپولتیکی در می‌آید می‌شود حمله و هجمه فرهنگی. اما از آنجا که به صورت خیلی رو به جامعه امامی اشاره ای نمی شود واکنش چندان منفی و حساستی را بر نمی انگیرد و سازندگان چنین آثاری هجمه های خود را به بنیان های عقاید شیعه زیر پوشش حمله به اسماعیلیه انجام می دهد. چندی قبل در شبکه نتفیلیکس سریالی ساخته شد به نام (Crown) هر چند پیام کلی اش در دفاع از نهاد سلطنت در انگلستان به دلایل مختلفی که به آن اشاره دارد بود اما یکی از مهمترین تم هایی که این سریال و سازندگان خیلی هوشمندانه در قالب انتقاد و پیشنهاد به نهاد سلطنت از ملکه تازه درگذشته گرفته تا پادشاه فعلی داشته‌اند و می‌تواند برای همه دست اندرکاران اسماعیلی از صدر تا ذیل از امام تا افراد عادی مذهب یک درس بزرگ باشد این است که علی رغم اینکه ما تابع رسم و رسوماتی در طریق سیاسی، اجتماعی و مذهبی خود که در حال پیمودن آن هستیم اما هر از چندگاهی باید خود را با وقایع و محیط پیرامونی مان وفق دهیم و تدابیر تازه برای آنها در نظر بگیریم. جهان فکری امروز اسماعیلی بسیار نخبگانی است و در میان نخبگان و سطوح الیت به خصوص جامعه غرب احترام زیادی برای خود کسب کرده و دارا هست، اما نقطه ضعف این نظام عدم توجه به رسانه برای ارتباط با سطح وسیع و گسترده ای از مخاطبان جهانی است، هر چند همین مخاطبان عموما می توانند نخبگان جوامع باشند اما نظام فرهنگی اسماعیلی از تغذیه فکری و فرهنگی همین مخاطبان در یک گستره جهانی محروم است در حالیکه این توانایی را دارد که این کار را انجام دهد. هم امام اسماعیلیان باید به عنوان امام به مفهوم تام شیعی اش برای کل سازمان اسماعیلی فارغ از کانالیزه شدن توسط مشاوران مختلف که هر یک مقاصد خیر و غیرخیر خود را دنبال می‌کنند، استراتژی یا استراتژی‌های جدیدی را در این زمینه تعیین، تعریف و دنبال کند و هم خود مسئولان موسسه آقاخان چنین راه و طریقی را در پیش بگیرند و اگر چنین نکنند قطعا رشد کلی سازمان فکری و فرهنگی اسماعیلی با چالش های جدی مواجه خواهد شد چرا که دنیای فعلی و به خصوص پیش رو دنیای رسانه است و بیشتر جنگ های آینده در ابتدا و میانه و انتها، گاه توام و گاه به تنهایی جنگ رسانه ای  هستند و خواهند بود.

نکاتی در خصوص سریال الحشاشین : بخش اول اهداف ساخت سریال در ماه رمضان سریالی در کشورهای عربی عرضه شد که گذشته از وسعت حوزه تاثیر، علیه تفکری ساخته شد که امروز در کشورهای عربی تقابل با آن در حال تبدیل شدن به یک ایدئولوژی مذهبی و نژادی است. اول اینکه سریال به لحاظ پرداخت سینمایی یک اثر ضعیف و به قول معروف ماقبل نقد است؛ دارای اشکالات بزرگ فنی است: دکورها به طرز اعجاب آوری از لحاظ تاریخی غلط هستند، دکوپاژ ضعیف، بازی‌ها همان بازی‌های اغراق آمیز و گل درشت عربی و...  لذا سطح کلی اثر با توجه به بودجه‌ای که در اختیار داشته‌ در مرحله تقلید ابتدایی از تولیدات غربی و پیش از تولید باقی مانده است. اما مساله اصلی این است که هدف از ساختن این مجموعه چیست؟ پیش از پاسخ به این سوال باید اشاره شود که سالها قبل نیز یک سریال با نام "عمر خیام" در سوریه با همین شکل و شمایل و تقریبا با همین هدف ساخته شده بود که از قضا از تلویزیون ایران نیز پخش شد و  اتفاقا همین ایرادات را هم داشت البته کمتر؛ اما مهمتر، شباهت خوانش هر دو مجموعه از برهه‌های حساس تاریخی است و این همان هدف نهایی هر دو پروژه است، سریال "عمر خیام" سعی می کرد این خوانش را به صورت ضمنی اراده دهد ، اما سریال الحشاشین سعی می‌کند خیلی رو به آن بپردازد.  خوانشی که جهان سنی از تاریخ اسلام دارد از خوانش شیعی در بسیاری از برهه‌های تاریخی کاملا متفاوت است، سطح اختلاف این خوانش‌ها گاه به‌حدی است که گویی در دو پارادایم مختلف شکل می‌گیرند. لذا این دو نوع خوانش در بسیاری جاها در مقابل کل و اساس هم قرار می‌گیرند نه علیه یک فرقه خاص همدیگر، و هر از چندگاهی در قالب این نوع سریال‌ها سردرمی‌آورد. از آنجا که هم تشیع امامی دارای پایگاه اجتماعی قوی در کشورهای عربی است و هم به لحاظ سیاسی بنیه قوی در عرصه سیاست دارد، روایت سنی سعی می‌کند خود را چندان در مواجهه با آن قرار ‌ندهد، تشیع زیدی هم هر چند اساسا دیدگاه‌های بنیادینی چه در روایت تاریخی و چه در کلام یا فقه ندارند، در حال حاضر اما به واسطه قدرت سیاسی و نظامی که اکنون در یمن دارند و چون از ابتدا نگاه بنیادین‌شان قیام بالسیف و استفاده از زور بود و هنوز هم هست، حمایتگر مالی و ایدئولوژیک چنین سریالهایی حاضر نیست فعلا خود را با آنها نیز دراندازد، به خصوص با پیمانی که اخیرا در خاورمیانه میان دو طرف بزرگ ماجرا در ترک مخاصمه بسته شده این بیشتر نمود دارد. گروه نصیریه‌  هم هنوز آنقدرها مهم نیستند که درباره‌شان لازم باشد چیزی گفته شود. لذا می ماند فرقه مهم دیگر یعنی اسماعیلی که چند ویژگی دارد: اولا دارای قوة قاهره سیاسی در هیچ کشوری نیست، ثانیا تاریخی دارند که برخلاف مشی امروزشان که بیشتر آکادمیک، عالمانه و تقریبا غیرسیاسی است اما در برهه‌های مختلف تاریخی به خصوص دوره حسن صباح یک فعالیت کاملا عمل گرا و پراگماتیستی داشتند که در مواردی به نوعی رادیکالیسم کشیده ‌می‌شد که می‌تواند مورد انتقاد انواع دیدگاه‌های مدرن امروزی باشد، لذا هدف خوبی برای اینگونه حمله رسانه‌ای است. بنابراین هجوم به آنها از همینجا شروع می شود، اما فقط به آنها اکتفا نمی‌شود و اساسا پای کل تشیع به میان کشیده می‌شود. این حمله از اتهام به تلقی‌های متفاوت تاریخی به شیعه صرف نظر از اینکه کدام فرقه باشد تا اتهاماتی نظیر ایجاد انحرافات گسترده در دین اعم از کلان‌باورها (:اصول) و باورهای خرد (:فروع) که در این سریال به آنها اشاره می‌شود تداوم می‌یابد. اما شاید چالش برانگیزترین آموزه شیعه آموزه مهدویت است که دیگر نه برای دنیای سنی که برای کل جریان‌های بزرگتر دنیا نیز حساسیت‌برانگیز شده که خود را در سینمای جهان به وضوح در آثاری چون تل‌ماسه درحال نشان دادن است، هر چند اسماعیلیه از قرن‌ها پیش و بااعتقاد به یک امام ظاهر از این آموزه دست برداشت اما در حمله ظاهری به اسماعیلیه عملا به بنیان‌های همین آموزه در سریال الحشاشین هم به صورت گل درشت و رو این هجمه‌ها وارد می‌شود. لذا هدف گویی نه فقط یک روایت مجعول تاریخی که کارزاری برای جدل، تخریب و نوعی ردیه‌نویسی قرون وسطایی علیه همه آموزه‌های شیعی است. یکی از مهمترین پیامهای این تفکری که در پشت این سریال‌ است بحرانی است که عالم سنی با به وجود آمدن تفکرهای افراطی مانند داعش و النصره با آن مواجه است، لذا سعی می کند با چشم پوشی از سرچشمه‌ها و تبار سنی‌اش مانند تفکرات ابن تیمیه و غیره ... در جایی مانند این سریال‌ها تبار این تفکرات افراطی را در فرقه‌های اسماعیلی و در لایه‌ای عمیق‌تر در مضامین بنیادین شیعی نشان دهد.

نکاتی در خصوص سریال الحشاشین 👇👇👇👇👇

مساله آخر این است که بخش بزرگی از مخاطب ما در ایران هنوز فیلم مستند تماشا کردن را بلد نیستند و کسی هم به آنها یاد نداده است. حتی بسیاری از فرهیختگان رشته‌های دیگر به فیلم مستند که می‌رسند عنوان می‌کنند: چرا این فیلم را اینگونه یا آنگونه نساختی؟ چرا آنجا مقدس‌نمایی شد؟ چرا آنجا مقدس‌زدایی شد؟  . خیلی دوست دارند فیلمساز ذهنیت آنها را فیلم کند. فیلمساز گذشته از مقدورات تولیدیش براساس یک جهابینی یا اثر را ساخته است، نمی‌تواند و اساسا نمی‌شود ذهنیت تک‌تک مخاطبان را در فیلمش مجسم کند. همچنین او براساس یک محاسباتی و منویات سازمان حمایتگرش اثر را تولید کرده و همه اینها باید لحاظ شود.