داربەڕوو

4⃣ قاسملوو هەمیشە جەخت لەسەر ئی مەسەلە کرد کە ئەگەر دەوڵەت دێموکراتیک بوود و نەتەوەکان لە حاشیەنشینی خارج بکەیم، ئیران هەرگەز تەجزیە نیەود. سەرەتا زانن کە ئیمە دوو جۆر جوگرافیای چەند-نەتەوەیی دێریم. 01. بریتانیا 02. کانادا 03. ئامریکا 04. سپانیا 05. ئیندیا 06. ڕووسیە 07. چین 08. ئافریقای باشوور 09. بێلژیک 10. سوئیس 11. نیجێریە 12. ئیران 13. ئێتیۆپی 14. بۆسنی و هێزگوین 15. مالێزی 16. ئیندۆنیزیا 17. ئیراق 18. ترکیه 19. سووریه بەپێی یاسا نێونەتەوییەکان، state بە شێوەیەک گشتی لەسەر بنەمای ڕێککەوتننامەی مۆنتیڤیدیۆی ساڵی ١٩٣٣ پێناسە کرێد. بەپێی مادەی یەکەمی ڕێککەوتننامەکە، state وەک شەخسێکی ژێر یاسای نێونەتەوەیی بایەد خاوەن ئی بڕوانامانەی خوارەوە بوود: ١. دانیشتوان هەمیشەیی (دان ناسنامە) ٢. جوگرافیای دیاریکراو (سنوور) ٣. حکومەت ٤. توانایی پەیوەندی گرتن وەگەرد state ـگەل تر. (-۱-) ئەلان بایەد بزانیم ئی هاونیشتمانی و ئی سنوورە وە چ مکانیزمێک پێناسە بوود. - ئیمە فکر کەیم کە ئەڕا هاونیشتمانی‌بۊن و هاوجوگرافیابۊن یەک مەرج سەرەکی پێویستە. ئی مەرجە ڕەزامەندی خەڵکە وە مەبەست قەبووڵ‌کردن سەروەری حکومەت وەسەر خوەی. ئەگەر هێزێک بتواد ئی خەڵکە وە زۆر و لە ژێر ئەندێشەیەک مەجبوور وە قەبووڵ‌کردن حکومەت بکەید، ئی زەبر و زۆرە قابل قەبووڵە. ئەگەر لە درێژخایەن ئی زۆرە کارگەر نەبوود و خەڵک نەتوان سەروەری ئی حکومەتە قەبووڵ کەن، خەڵک ماف یە دێرن کە ئەڕا خوەیان بڕیار بەن. لە گشت کشوەرەیل یەک-نەتەوەیی یا چەند-نەتەوەیی پێشکەفتوو ئی مەرج سەرەکییە جێگیر بۊە و خەڵک سەروەری حکومەت قەبووڵ کردۊن. ئەلان حکومەت ئی دەرفەتە دێرێد کە دەسەڵات خوەی دێموکراتیک لەناو خەڵک دابەش بکەید، وەو مدوو کە هاونیشتمانی‌بۊن و سنوور دیاریکراو سەقامگیر بۊە و خەڵک ئی ئەنگیزە دێرن کە دەوڵەت تەشکیل بەن. یەکێک لە ئی کشوەرە چەند-نەتەوەییە سوئیسە کە یانە لە ساڵ ١٢٩١ زایینی کۆنفدراسیۆن ساز کردنە و دۊایی وە ڕەزایەت خوەیان state دامەزرانن. (-۲-) ئەگەر دۊنن کە کورد وەسەر ٤ وڵات دابەش بۊ، ئەڕا یە بۊ کە هێزەیل ئورووپایی فکر کردن تۊەنن کورد لەناو ئی کشوەرەیلە ئاسمیلە کەن. - بەڵام بەردەوام‌بۊن شۆڕش کورد لە هەر ٤ پارچە مەرج سەرەکی «ڕەزامەندی» باتڵ کردەو. جوگرافیای فارسی/ترکی لە یەکگرتوویی خەڵک وە مەبەست وروود بە جەهان خارج تەشکیل بووە. جوگرافیای کوردی، جوگرافیای نیشتەجێ‌بوون ئی خەڵکەس کە یەکگرتوویی یانە ئەڕا سەقامگرتن لە جەهان خوەیان شکڵ گرتووە. هەروەها بایەد ئاماژە بکەیم کە جوگرافیای ترک/فارس وەگەرد جوگرافیای کوردی جیاوازیەک بنەڕەتی لە بوار بەروبوومی دێرێد. ئاو، زەوی، کەشاوەرزی، ئاژەڵداری، و جەدیدەن سەرچاوەی ژیرزەمینی وەکوو نەفت لە کوردستان جیاوازە. سادەتر بۊشیم، جوگرافیای ئیران لە بوار مێژوویی متناقض و لە بوار سەرزەمینی ناهمگونـە. دەستپێک شۆڕش کورد تەرکیبێک خام لە ئی دوو جیاوازییە بۊ کە بەپێچەوانەی پرۆسەی ئاسمیلاسیۆن ئیران، ئی دوو جیاوازییە بە تێپەڕبۊن کات فرەتر گەشە سەندن. ئایا ئیران ئی مافە دا وە کورد تا ئەڕا خوەی بڕیار بەید؟ (-۳-) لە ئی شکڵە دەوڵەتە نادێموکراتیکە جوور ئیران چە تۊەنێد ڕوو بدەید؟ -٠١- خەڵک ناڕازی دەوڵەت قەبووڵ نیەکەن و بۊنە مەترسی ئەڕا سنوور دیاریکراو. -٠٢- دەوڵەت بایەد ئی خەڵکە کۆنترۆڵ، سەرکوت و ئاسمیلە بکەید. -٠٣- دەوڵەت ئەڕا پاراستن سنوور خوەی، یاسا نووسێد و ئەڕا شناسایی، تەهدید، و سەرکوت‌کردن خەڵک ناڕازی نیروو ئێستێخدام کەید. -٠٤- خەڵک ناڕازی لە دەوڵەت فاسلە گرن و بۆشایی لە نێوان دەوڵەت و خەڵک دوروست بوود. -٠٥- سیاسەت داخلی بوودە عەرسەی جەنگ خەڵک ناڕازی و دەوڵەت. دەقیقتر بۊشم، عەرسەی ڕۆشن‌بیران خەڵک ناڕازی و وەفاداران وە دەوڵەت. -٠٦- پاراستن سنوور، ئاسمیلەکردن، سزادان خەڵک ناڕازی و تاڵان سەرزەمینی کەم کەم دەوڵەت تەبدیل کەی وە یەک ئیدە. یانی دەوڵەت ماهیەت خوەی لە دەست دەید و سەرقاڵ ئێجرایی‌کردن ئیدەی خوەی بوود و دیکتاتۆری وەسەر خەڵک ناڕازی لەدایک بوود. -٠٧- زاتەن دیکتاتۆر ئەڕا بەقای ئیدەی خوەی بایەد وەفادارن و موزدووران خوەی ئێستێخدام بکەید. -٠٨- کەم کەم دەوڵەت دیکتاتۆر بوودە فرقەیەک بچووک کە لە مەسیر ئیدەی حاکم فرەتر بەرژەوەندی خوەی کەیدە سیاسەت. -٠٩- فرقەی حاکم ئەڕا بەقای خوەی بوودە دیکتاتۆر وەسەر خەڵک خوەی. -١٠- فرقەی حاکم ئەڕا بەقای خوەی دەست بەیدە سیاسەت خارجی تایبەت وەگەرد دەوڵەتەیلێک تا حاکمیەت خوەی بپارێزێد. -١١- فرقەی حاکم ئابووری گرێدە دەست خوەی تا بوودجەی پێویست ئەڕا کۆنترۆڵ خەڵک ناڕازی و جەنگ داخلی فەراهەم بکەید. وە گشتی لە دەوڵەتێک کە خەڵک نەتوان ئاسمیلە بۊن، سیاسەت وە تەرەف دیکتاتۆری و حاکمیەت فرقە چوود. ئەلان توایم تاوتوێ کەیم تا بزانیم قاسملوو چ جوور تواست ئیران دێموکراتیک بکەید! 👇👇👇

3⃣ قاسملوو هەمیشە تەئکید داشت کە ئەگەر دەوڵەت ئیران دێموکراتیک بوود، هۊچ نەتەوەیەک نەتواد ئیران تەجزیە بکەید. کشوەرەیلێک جوور سووئیس و بێلژیک چەند نەتەوەیین کە رفاە و ئەمنیەت دێرن. ئیمەش لە داربــەڕوو دوروست‌بۊن یا هەڵەبۊن ئی حوکمەی قاسملوو تەحلیل کەیم. ئەگەر ئیمەش جوور ئی کشوەرەیلە بتۊەنیم دێموکراسی حاکم بکەیم، فرە خاسە ئەگەر وەگەرد ترک و فارس ژیان بکەیم و ئەڕا ئیران گیان بەیم و گیان گریم. کەواتە لە ئیوە توام کە سەرنج بەن و بڕیار خوەتان بەن. ئەگەر تەحلیل داربــــه‌روو هەڵە بۊ، یارمەتی بەن تا دوروستی کەیم. لینک خەبەر پەیام قاسملوو وە خومەینی ئەڕا پارێزگای لە ئیران: https://kurdistanmedia.com/fa/news/2023/08/91 تەحلیل 👇👇👇

2⃣ یە نموونەیەک لە فەلسەفین کوردییە کە تۊەنێد خەت سیاسی و پێوانە ئەڕامان بارێد. نموونەیەک تر وە «ئایین کوردان» وەناوبانگە. ئەلان فەزای سیاسی کورد چ جوور تواد دەست بەیدە قسەکان هێجری. مەسەلەن هێجری وت کە «ئیمە ئاشق تفەنگ نیم، تواستیم وەگەرد کوومار ئیسلامی ئیران وتوێژ مەدەنی دەست پێبکەیم و دەربارەی خواست کورد قسە بکەیم». فەزای سیاسی چە ئەڕا مستەفا هێجری دێرێد؟

1⃣ ئەگەر توانیم بزانیم کە کورد حەیات سیاسی دێرێد یا نە، بایەد چاوەڕوان فەزای سیاسی بۊیم. ئەگەر کورد تۊەنست لە ڕاستای یەک فەلسەفەی دیاریکراو وشە بە وشەی قسەکان هێجری حەلاجی بکەید، واتە کورد هێز بەقا دێرێد. هەر فەلسەفەیەک بایەد لە ئی ڕستە شرووع بوود: یەکێک بوو، یەکێک نەبوو ... یەکە یەکێک باید و بۊشێد، سەربەخۆیی ماف کوردە و مێژووی ئیران جەعلە و فارس داگیرکەرە و ... ئی قسەیلە نشان دەید کە ئیمە هێشتا وارد دەوران ڕۆشن‌بیری نەبوویم. فەلسەفە دوکان سیاسی نییە. سیاسەت مناڵ فەلسەفەس. وە بێ‌ فەلسەفە، سیاسەت تەڕەبارە.

2⃣ کۆتایی داگیرکەرنەوازی؛ کوردستان ئوڕا هۊچ ناکوردێک ئەمن نییە. پیاوەتی دێرێد لە کرماشانەو هەناسە کێشێد.

1⃣ کۆتایی داگیرکەرنەوازی؛ لە دوو تیم والیبال سێمنان و کوردستان، یەکێک لە یاریزانان تیم دۆڕاو سێمنان دۊای کۆتایی‌هاتن یارییەکە لە بەردەم یاریزانان کوردستان ئاماژەی نەشیاو کرد. ئی کارە گرژیی فرەتر کرد و ... کوردێک لە کامێنت نووسا کە، ئەگەر تیم سێمنان بایدە کوردستان، وە مێهمان‌نەوازی پێشوازییان کەیم. تورکێک لە وڵام ئی کوردە نووسا کە، حاڵ کردم وە ئی قسە کوردێک کرماشانی وڵام دا کە لە پۆست دۊایی تۊەنن سەیری کەن. https://www.instagram.com/reel/CvrBe8LK8p8/?igshid=MTc4MmM1YmI2Ng==

خەڵکی کوردستان میوانگرترن یا خەڵکی باکووری ئێران؟

سەیری ئەم دوو پۆستە بکەن. دەربارەی قسە دەکەم.

شب‌های برره لەو بەشەدا باسی مێتۆدێکی داگیرکردنی خاک دەکات کە ئەوانە مەبەستیان بریتانیا و جوولەکەیە. سەیری کەن، خۆیان ڕێک بە هەمان شێوە خەریکی داگیرکردنی کوردستانن. لینکی یووتیووب: https://youtube.com/watch?v=ZRmaZWlpRpc&feature=share

گرامێری «زەمانی داهاتوو» بە کوردی دەبێتە چی؟ دەمهەوێ دەربارەی ئەو ڤیدیۆگەلە قسە بکەم. به کوردی کورمانجی دەبێتە: Ez ê li ser van vîdyoyan biaxivim. ئەزێ ل سەر وان ڤیدیۆیان بئاخڤم.

👆4⃣👆 >> ئەسڵەن، فکرین و ئەندێشە لە کوردستان مێژوو دێرێد یا ئیمە دێریم لەژیر کارگەری یا حسادەت وە ئورووپا مێژووسازی کەیم؟ >> دێتە بیرتان، کاتێک قاسملوو ئۊشێد ئیمە بە کردە دژ وە ئێمپێریالیزم ئورووپایین، خەڵک فیکە و هوورا کێشن؟ ئایا ئی خەڵکە زانیاری کافی وە ئەندێشەی قاسملوو و مێژووی ئورووپا داشتن؟ ڕاستی، >> چ جوور خەڵکێک کە هێشتا تەبدیل وە کارگەر نەیون، قادرن جەهان سوسیالیستی دابمەزرێنن؟ مەگەر وە وتەی مارکس قەرار نەبۊ کە کاپیتالیسم خەڵک بکەیدە کارگەر و دۊایی کارگەر هێز کاپیتالەکان لەناو ببەید؟ مەگەر کوردستان کاپیتالیستی بۊ و کارگەر تواستن دژ وە کاپیتالیسم ئێنقلاب بکەن؟ سوسیالیزم قاسملوو تەحمیلی بۊ و هۊچ پێگەیەک لە کوردستان نەداشت. قاسملوو چ جوور وەگەرد خومەینی تواست ئەڕا ئیران نادێموکراتیک دیموکراسی بارێد؟ کاتێک دەوڵەتێک لەسەر بنەمای کولتووری بنیاد نەنرێت، یاسای سرووشتی جاری لەنێوان مرۆڤەکانی پێشێل کردووە. دەوڵەت دەبێ ڕەنگدانەوەی ئەزموونی ژیانی مێژوویی مرۆڤەکان بێت. واتە پەروەردە، ئابووری، سیاسەت و هێزی بەرگری‌وهێرش دەبێ لەسەر هەیکەلی یەک مێژوو دابمەزرێت. دەوڵەتی ئێرانی لە یەکەم هەنگاویدا یاسای سرووشتی نێوان خەڵکەکانێکی مێژوویی پێشێل کرد. لەبەرئەوە خەڵک و دەوڵەت لەیەک دابڕان و بۆشایی لە نێوانیان ساز بوو. واتە دەوڵەت ئیتر ناتوانێت لە خەڵک هێز بگرێت و بەپێچەوانەوە دەبێ هێز دابنێت تا خەڵک سەرکوت و کونتڕۆڵ بکات. ئەو هێزە لە کوێوە دێت؟ لە وەفادارانی بە ئەو دەوڵەتە. چاودێری، سەرکوت، هەڕەشە، سزادان و دابینکردنی یاسای تایبەت بەم تاوانەی کە دەوڵەت بە تاوان دەیانناسێت، ئەم بۆشاییە فرەتر دەکاتەوە. ئەم بۆشاییە دەتوانێت بە هێزێکی نەتەوەیی بۆ دەربازبوون لە دیکتاتۆریەتی دەوڵەتی نایاسایی پڕ بێتەوە. واتە هیزێک کە کورد بەرەو دامەزراندنی دەوڵەتێک ببات کە ڕەنگدانەوەی ژیانی مێژوویی خۆی بێت. حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران هاتە ناو ئەم بۆشاییە تا ڕێگری لە سەرهەڵدانی ئەم هێزە بکات. «دێموکراسی بۆ ئێران و خودمختاری بۆ کوردستان» هەڵەیەکی کوشندەی قاسملوو بوو. دێموکراسی بە مانای دابەش کردنی دەسەڵات لە نێوان خەڵک هەرگیز جێبەجێ نابێت، چون کوردبوون لە ڕوانـگـەی دەوڵەتی ئێرانی یەک تاوانە و دەوڵەت دەسەڵات بە تاوانبار نادات. جەختی حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران لەسەر ڕێبازی قاسملوو تەنها کوشتنی کات و گیانی کوردە. قاسملوو مۆتەکەی مەرگی سیاسی کوردە و لە ئینقلابی ژینا دیتمان چۆن ئەو ڕێبازە سەری ئینقلابی بڕی. قاسملوو لە کۆمەڵگای کوردی سادە و جاهل سەریهەڵدا. لە کۆمەڵگایەک کە عەقڵ حاکم نەبێت، مێژوو هەمیشە دووپات دەبێتەوە. ئێمە لەوەتەی دەوڵەتی ئێرانی هەیە، شۆڕشێک دەکەین و لەلایەن ئێرانەوە زللـەیەک دەخۆین و چاوبەفرمێسک سی-چل ساڵ دادەمرکێین. ئەو ڕۆژەی کە ئێمە لە قاسملوو تێپەر بین، لە جەهلی خۆمان تێپەڕ بووین. ئەو کاتەیە کە هیوایەک بۆ بەقا و مان بەرەو ڕوومان دێت.

👆3⃣👆 هەر ئی جوورە کە نووسایم، ئیران یەک state دێموکراتیک نییە. سەرهەڵدان سمکۆی شکاک و قازی محەمەد دوو وڵام ئەڕا باتڵ‌کردن دێموکراتیک‌بۊن ئیرانە. بایەد لە خوەمان چەند پرسیار بنەڕەتی کەیم: ء>>>>>>>>>>>>>>>>>>>> وە چ مدوویەک لە کات سەرهەڵدان حزب دێموکرات کوردستان ئیران، سیاسییەکان کورد ئومیدەوار وە لێنین و ستالین بۊن و شێعر وە باڵایان خواندن؟ هەژار: ربی ستالین بژی بوالگری مظلومان تا زەمانە خول دەداو روزدە بەخشی پورتەوی زەبیحی: بە فەرمانی ستالین: پیاوی شەرکەر ئەدەن بەربا هەموو نەیروی هیتلەر ء>>>>>>>>>>>>>>>>>>>> ئایا خەڵک کوردستان سەواد کافی ئەڕا ناسین لیبراڵیزم، سوسیالیزم و هۆکار شکست مارکس و سەرکەفتن مارکس لە ڕووسیە زانستن؟ هێمن: ئەی لەشکری سوور ئەی اوردووی ظفەر ایستا کە دەروی لیرە دەچیە دەر ء>>>>>>>>>>>>>>>>>>>> ئەڕا خەڵک فکر کردن تۊەنن وە هەوکاری ڕووسیە ئاغاکان کوردستان بنبڕ کەن؟ زەبیحی: ئەلەرزیت کاکی ئاغا بنی وەکوو آو کە آالی سوور و آلی دێ بەر چاو وڵام یەسە کە کوردەکان وە پاڵپشتی بریتانیا و ئامریکا هیوایەک نەداشتن. ڕووسیە ئەڕا ئێحیاکردن ئیمپراتۆریەت خوەی وە دوروشم «ڕزگاری نەتەوەکان ژێر دەست سەرمایەداری» هاتە ناو مەیدان سیاسەت جەهانی. ئەڕا کوردەکان ئەو سەردەمە تەنها یە گرنگ بۊ کە خوەیان لە دەست state نادێموکراتیک ئیرانی نەجات بەن. هەور ڕەش ئێمپێریالیزم تواست لە باران سەخت خوەی غەرقمان بکەید و ئیمە لە ترس باران خوەمان خزاندە ژێر گەڵای سەوز سوسیالیزم ڕووسیە. ئاڵمان زامدار هەم دژمن ئێمپێریالیزم بۊ، هەم دژمن سوسیالیزم. یە بۊ کە سوسیالیزم و کاپیتالیزم وەگەرد یەک دژ وە ناسیونال‌سوسیالیزم ئاڵمانی گرێبەست هاوکاری بەستن و ڕووسیەی ڕزگارکەر ئەڕا بەقای خوەی گەڵای سوسیالیزم لەسەر کورد لادا. وە قەول فارس چراغی کە بە خانە رواست، بە مسجد حرام است. بایەد لە خوەمان پرسیار کەیم، وە چ مدوو قاسملوو لە کتاوەکەی ئۊشێد، ئێنقلاب ئۆکتۆبر ڕووسیە کۆتایی وە دیپلۆماسی تێزار، کە بازی وه چارەنووس کورد کرد، کۆتایی هاورد؟ ڕووسیەی سوسیالیست لە ساڵ ١٩٣٧ و ١٩٤٤ کوردەکان ئەرمەنستان، گورجستان و ئازەربایجان کووچ دا قەزاقستان. ئی سوسیالیزمە چە ئارمانێکە کە بایەد ئەڕاش کوشتە بەیم؟ پرسیار یەسە کە ئایا ئیمە ئەڕا سوسیالیزمیم یا سوسیالیزم ئەڕا ئیمە! قاسملوو لە کتاوەکەی خیانەت ڕووسیە وە ئارمان سوسیالیزم و وە کوومار کوردستان خەیدە سەر شان ئامریکا و ئیمپریالیزم. قاسملوو تەنانەت تا ساڵ ١٩٦٠، کە ستالین فرەتر لە بیست میلیۆن کەس لە خەڵک خوەی کوشت و میلیۆنها کەسی خستە کارگایەیل کار ئێجباری، ڕزگاری کوردستان گرێ دەیدە ڕووسیە. ئەڕا ڕووسیە؟ چون ڕووسیە وەعد ڕزگاری و ئازادی خەڵک لە ڕێگەی سوسیالیزم‌ دا. سوسیالیزمێک کە لە ئورووپا سەرهەڵدا وەلی وە خاتر ئۆتۆریتەی ئەندێشە نەتۊنست قودرەت بگرێدە دەست. سوسیالیزمێک کە لە ڕووسیە وە خاتر عوقدە و کینەی خەڵک لە تێزار قودرەت گرت و سوسیالیزمێک کە لە ڕێگەی ترکەکان قەفقاز هاتە ناو کوردستان. سوسیالیزم بەرهەم ئەندێشەی کورد نەبۊ، تەنها سەراوێک لە سەحرای نەزم مۆدێرن جەهانی بۊ. ئیمە چ جوور تۊەنیم کوشتار کۆمەڵە و دێموکرات تەوجیە بکەیم؟ یانە لەسەر چی یەکتر کوشتن؟

👆2⃣👆 دێموکرسی لە هەر state ـێک دوو قۆناغ دێرێد. قۆناغ یەکەم دامەزرانن دێموکراتیک state ـەکەس. قۆناغ دووەم دابەشکردن دەسەڵات state وەسەر ئەندامان کوومەڵگاکەس. سەرەتا بۊشم کە دێموکراسی سوڵح نێوان دەسەڵاتدار و بێدەسەڵاتە، ئەڕا یە کە هەر دوو لایەن بتۊەنن هەست وە بۊن کەن. کاتێک کە یاسایەیل سرووشتی نێوان مرۆڤەکان لە پرۆسەی عەقڵی بەردەوام لە حاڵ شناسایی بوود، دەسەڵات تۊەنێد لەسەر بنەمای ئی یاسایەیل دابەش بوود. دێموکراسی ماف زۆرینەی خەڵک نییە، دێموکراسی حاکمیەت یاسایەیل سرووشتی نێوان خەڵکەکانە. ئەڕا یەسە کە state ـەکان غەربی تۊەنستن دەوام بارن، وەو خاتر کە جوگرافیای یانە لەسەر بنەمای حاکمیەت یاسایەیل سرووشتی پێناسە بوود. شایەد بتۊنیم ئی یاسایەیلە وە کولتوور ناو ببەیم. فاکتۆرگەلێک جوور کارگەری جوگرافیا، باور، دین، تەجروبەی تاریخ و گرێبەست کوومەڵایەتی ئەڕا هەوکاری هاوبەش کە دەرکەوتەکانیان بوودە زمان هاوبەش، جل و پۆشش هاوبەش، موزیک و ئەدەبیات و ئارکتایپ هاوبەش کە وە گشتی کولتوور ناویان بەیم. ئەگەر دۊنیم کە ئەڕا بنیادنان state کوشتار ڕوویداسە، ئی کوشتارە دژەدێموکراسی نییە. بەرژەوەندی گەوراتر و بابەت بەقای یەک نەتەوە گرنگترە لە بەرژەوەندی عەشیرەیی و تاکەکەسی. وە ئی پێوانە ئێجازە دێرێم بۊشیم کوشتار state ئیران لە خەڵک ناو جوگرافیاکەی و توندوتیژی سمکۆی شکاک وەناو جوگرافیای کوردستان مووەجەهن. بەڵام دیمان کە لە ئەوەڵین کوشتار خەڵک وە دەست state ئیرانی، ئەوەڵین قۆناغ دێمۆکراسی شکست خوارد. یانە تواستن لە درێژەی باجگیری لە خەڵک کوردستان ئەڕاشان state پێناسە بکەن و دەست بردنە کوشتار و ئاسمیلاسیۆن. سەرهەڵدان سمکۆی شکاک و قازی محەمەد کە ناویان لەناو خەڵک کوردستان ئێستاش حورمەت دێرێد وڵامێک وە تەحمیل state ئیرانی بۊ. ئی سەرهەڵدانە و بەردەوامەکەی نشان دا کە state ئیرانی لە ڕاستای حاکمیەت یاسایەیل سرووشتی و کولتووری نییە. موسەدق و شای ئیران لە پێناسەکردن دێموکراتیک state لە کوردستان شکست خواردن. خەڵک کوردستان گرێدراو کولتوور و مەعرفەتێک تر لە خوەیان بۊن و نەتواستن ئەڕا ئیران بۊن خوەیان قوربانی کەن. موسەدق جوور شاە نەتەوەخواز نەیون. یانە دژ وە نەتەوەی کورد (و بەلووچ) بۊن و هەرگز نەتەوەی ئیران شکڵ نەگرت تا یانە قۆناغ دووەم دێموکراسی لە state ئیران لە مەجلس ئیران جێگیر کەن. ئەگەر ئەمڕوو ئۆپۆزسیۆن و کوومار ئیسلامی ئیران نەقد موسەدق کەن، وە ئی خاترەس کە توان دووبارە ستراتێژی تاریخی خوەیان وەکار بەن. نەزم جەدید جەهانی کە تواد چین وارد قۆناغ دووەم دێموکراسی کەید، تواد کە ئیرانیش ئی قۆناغە تەجرووبە بکەید. state ئیران دووبارە تواد ئیدەی قودرەت‌ساز لیبراڵیزم قەبووڵ بکەید. وە یارمەتی تەباتەبایی و غەنی‌نژاد و ئاکادمسیەنەکان ئی ئیدە لۆکاڵ بکەید تا درێژە وە بەقای state ئیرانی ئەڕا داگیرکردن فرەتر سەرزەمینەیل تر بدەید. موسەدق بەهانەس، ئامانج خۆڕێکخستن وەگەرد نەزم جەهانییە. موسەدق کەسێکە کە یانە توان جوور یەک مانع مێژوویی پێناسە کەن. گشت کێشەکان خەنە سەر شان موسەدق تا لە نمایش خۆنەقدکردن سیاسەت ئیرانی دووبارە خوەیان ئێبقا کەنەو. لیبراڵیزم و دێموکراسی بازی وەگەرد مەفاهیم سیاسییە. ئاخرین ئامانج و ستراتێژی ئیران نیشتەجێبوون لە کوردستان گەوراس. وە چ مدوو داربەڕوو دۊای ٦٠ ساڵ تواد دەربارەی ئەفکار دوکتور قاسملوو قسە بکەید؟ چ ڕوو دا کە ئەلان داربەڕوو نیاز دێرێد جوورێک تر مێژووی خوەی شرۆڤە بکەید؟

👆1⃣👆 فارس لە دەوران حاکمیەت خوەی هەمیشە یەک ستراتێژی پەیڕەو کردۊە: ١- قەبووڵ ئیدەی قودرەت‌ساز ٢- لۆکالیزەکردن ئەڕا قودرەت گرتن ٣- توغیان دژ وە خاوەن ئیدە ئەڕا داگیرکردن سەرزەمین دیگەران مێژووی زەردەشتیەت، شیعەی فارسی/ترکی، دەوران مەشرووتە و دامەزراندن state ئیرانی لەسەر بنەمای ئەندێشەی دیگەران و دۊایی توغیان دژ وە خاوەن ئەندێشەکان خەلق بوون. موسەدق ئی کەسایەتی مێژووییەس کە وە دوو تایبەتمەندی وەناوبانگە: نەتەوەخوازی و دێموکراسی‌خوازی. نەتەوەخوازی موسەدق لە ژێر کارگەری ئەندیشەیل چەپ سوسیالیستی بۊ کە ترکەکان هاوردنە تاران. نە تەنها موسەدق، بەڵکەم هۊچ کەس نەزانست ئی ئەندێشە چە دەوڵەتیک تواد. یانە فەقەت تواستن خاوەنەیل خوەیان، دەوڵەتەیل غەربی، سیاسەت state ئیران دابین نەکەن. نەتەوەخوازی موسەدق تەنها یەک هەیەجان تایبەت وە کات خوەی بۊ. سڕینەوەی بریتانیا لە سیاسەت ئیرانی و لە سەرچاوە نەفتییەکان ئیران. پرسیار یەسە کە ئایا تۊنیم موسەدق وە نەتەوەخواز ناو ببەیم؟ بابەتێک تر دێموکراسی‌خوازی موسەدق بۊ کە ئۊشن سیاسەت ئی کەسە درێژەی سیاسەت دەوران مەشرووتە بۊ، کە شاە دژ وە ئی شەخس و سیاسەتە کوودتا کرد. دۊای ٧٠ ساڵ کاشف بە عەمەل هات کە موسەدق دژ وە دێموکراسی دەوران مەشرووتە مەجلس ئیران تەعتیل کرد. ئی کەسە دیکتاتۆرێک تیرۆرست‌ئەخلاق، دژ وە دێموکراسی و بەرژەوەندی ئیران بۊ. تەنانەت ئۊشن سیاسەت نەتەوەیی‌کردن نەفت دژ وە بەرژەوەندی ئیران بۊ، وەو مدوو کە ئیران نەفت کەشف نەکرد و خوەی زانست و سەنعەت دەرکیشان نەفت نەداشت. ئەگەر موسەدق پێشنیار ئامریکا قەبووڵ کردۊ، ئەلان ئیران جوور وڵاتان عەرەبی، کە پێشنیار ئامریکا قەبووڵ کردن، دۆخ سیاسی و ئابووری گونجاوێک داشت. ئەڕا یانە دۊای ٧٠ ساڵ دڵتەنگ مەشرووتە و دێموکراسی و پێوەندی وەگەرد ئامریکا بۊن؟

وە چ مدوو دۊای ٧٠ ساڵ یانە قسە لە ئۆستوورەی ئێران، دوکتور موسەدق، کەن؟ چ ڕوو دا کە ئەلان ئێران نیاز پەیدا کرد کە جوورێک تر مێژوو خوەی تەفسیر بکەید؟ وە چ مدوو داربەڕوو دۊای ٦٠ ساڵ تواد دەربارەی ئەفکار دوکتور قاسملوو قسە بکەید؟ چ ڕوو دا کە ئەلان داربەڕوو نیاز دێرێد جوورێک تر مێژووی خوەی شرۆڤە بکەید؟ 👇👇👇

🔺 ئایا زانستن کە لە کارخانەی کاغذسازی تاوڕێژ لە دارەکان زاگرۆس کەڵک گرن؟ 🔺 ئایا زانن کە لە بناو کارخانەی ذوب‌آهن هەس کە ئاو کوردستان ئەڕاش مەسرەف کەن؟ 🔺 ڕاستی، سپای پاسداران دارستانەکان کوردستان ئاور دا. چەمان کرد کە دەوڵەت جورئەت نەکەید جارێک تر ئی کارە دووپات بکەید؟ 🔺 دژمن ئی کەس و پێکهاتەس کە ئەندام پرۆژە و پرۆسەی کاولکاری کشوەرێک بوود. 🔺 جاش و خائێن ئی کەس و پێکهاتەس کە لە بەرابەر ئی کاولکارییە سکووت کەید و بابەتگەلێک تر بخەیدە ساحەی سیاسی و کوومەلگا. 🔹 داربــەڕوو دەنگ خەڵک کوردستانە 🔹 داربــەڕوو دەنگ خــــاک کوردستانە 🔹 داربــەڕوو دەنگ دیــرۆک کوردستانە

ئەمڕۆ ڕۆژی فەرمانی جەهادی خومەینی و هێرشی خەڵکی ئێرانە بۆ سەر کوردستان. وە هەروەها ڕۆژی بەرگری لە کوردستان و ڕشتنی خوێنی هێرشبەرە لەلایەن پێشمەرگەکانی کوردستان. هیوادارم ڕۆژێک بێت کە ئەگەر فەرمانی دژ بە کوردستان درا، لە تاران خوێنی هێرشبەر بڕێژین.

تەڤن - سۆسیالیزم و سەرمایەداری پرسیار سوسیالیزم بۆ ئێمە دەردە یا دەرمان؟