داربەڕوو
Open in Telegram
کوردبوون، ئەزموونێکی دیرۆکی پیرۆزە '🟥🟥🟥🟥🟥' KURD☀️LAND ,🟩🟩🟩🟩🟩, https://t.me/DarBeru https://t.me/DengiXK https://t.me/SmoreyZagros ❤️❤️💛❤️❤️ 🤍💛🔆💛🤍 💚💚💛💚💚
Show more775
Subscribers
No data24 hours
No data7 days
No data30 days
Data loading in progress...
Similar Channels
No data
Any problems? Please refresh the page or contact our support manager.
Tags Cloud
No data
Any problems? Please refresh the page or contact our support manager.
Incoming and Outgoing Mentions
---
---
---
---
---
---
Attracting Subscribers
October '23
October '23
+4
in 0 channels
September '23
+34
in 0 channels
Get PRO
August '23
+31
in 0 channels
Get PRO
July '23
+30
in 0 channels
Get PRO
June '23
+41
in 0 channels
Get PRO
May '23
+44
in 0 channels
Get PRO
April '23
+67
in 0 channels
Get PRO
March '23
+99
in 0 channels
Get PRO
February '23
+113
in 0 channels
Get PRO
January '23
+318
in 0 channels
Get PRO
December '22
+116
in 0 channels
Get PRO
November '22
+152
in 0 channels
Get PRO
October '22
+75
in 0 channels
Get PRO
September '22
+26
in 0 channels
Get PRO
August '22
+155
in 0 channels
Get PRO
July '22
+7
in 0 channels
Get PRO
June '22
+36
in 0 channels
Get PRO
May '22
+234
in 0 channels
| Date | Subscriber Growth | Mentions | Channels | |
| 10 October | 0 | |||
| 09 October | 0 | |||
| 08 October | 0 | |||
| 07 October | +1 | |||
| 06 October | 0 | |||
| 05 October | 0 | |||
| 04 October | 0 | |||
| 03 October | 0 | |||
| 02 October | +2 | |||
| 01 October | +1 |
Channel Posts
با عرض تأسف،
ادمین کانال بدلیل حملهی تروریستی توسط افراد ناشناس در روز جمعه و عفونت شدید وارد شده به خون قادر به ادامهی کار نیست.
| 2 | دەربارەی تاڵانی کوردستان:
01- https://t.me/DengiXK/326
02- https://t.me/DengiXK/341
03- https://t.me/DengiXK/343
04- https://t.me/DengiXK/347
05- https://t.me/DengiXK/353
06- https://t.me/DengiXK/356
07- https://t.me/DengiXK/358
08- https://t.me/DengiXK/360
09- https://t.me/DengiXK/361
10- https://t.me/DengiXK/363
11- https://t.me/DengiXK/364
12- https://t.me/DengiXK/385
13- https://t.me/DengiXK/391
14- https://t.me/DengiXK/399
15- https://t.me/DengiXK/401
16- https://t.me/DengiXK/897
17- https://t.me/DengiXK/899
18- https://t.me/DengiXK/912
19- https://t.me/DengiXK/918
20- https://t.me/DengiXK/924
21- https://t.me/DengiXK/925
22- https://t.me/DengiXK/1529
دەربارەی کورد:
01- https://t.me/DengiXK/377
02- https://t.me/DengiXK/381
03- https://t.me/DengiXK/406
04- https://t.me/DengiXK/407
05- https://t.me/DengiXK/408
06- https://t.me/DengiXK/410
07- https://t.me/DengiXK/412
08- https://t.me/DengiXK/413
09- https://t.me/DengiXK/442
یارسان:
01- https://t.me/DengiXK/476
بلیمەت و نوخبەی کورد:
01- https://t.me/DengiXK/548
02- https://t.me/DengiXK/549
03- https://t.me/DengiXK/551
04- https://t.me/DengiXK/555
05- https://t.me/DengiXK/556
06- https://t.me/DengiXK/558
07- https://t.me/DengiXK/561
08- https://t.me/DengiXK/564
09- https://t.me/DengiXK/565
10- https://t.me/DengiXK/567
11- https://t.me/DengiXK/575
12- https://t.me/DengiXK/586
مافیاکانی کوردستان:
01- https://t.me/DengiXK/571
مافیاکان و گرنگی هەرێمی کوردستان:
01- https://t.me/DengiXK/573
ڕەچەڵەک و شۆناس
01- https://t.me/DengiXK/1870 | 529 |
| 3 | زانیاری سیاسی
جەنگی جیهانی یەکەم و دووهەم:
https://t.me/DengiXK/669
https://t.me/DengiXK/670
https://t.me/DengiXK/672
https://t.me/DengiXK/674
https://t.me/DengiXK/676
https://t.me/DengiXK/678
https://t.me/DengiXK/680
https://t.me/DengiXK/682
https://t.me/DengiXK/684
https://t.me/DengiXK/686
دەربارەی هێزگرتنی ئامریکا:
https://t.me/DengiXK/765
https://t.me/DengiXK/767
سیاسەتی ئێران لە زاری رائفیپور:
https://t.me/DengiXK/768
فێدراڵیزم، گاڵتەی سەدەی ٢١ بە کورد:
https://t.me/DengiXK/1128
https://t.me/DengiXK/1129
https://t.me/DengiXK/1130
https://t.me/DengiXK/1134
https://t.me/DengiXK/1135
https://t.me/DengiXK/1137
https://t.me/DengiXK/1138
https://t.me/DengiXK/1139
https://t.me/DengiXK/1140
https://t.me/DengiXK/1141
https://t.me/DengiXK/1143
https://t.me/DengiXK/1144
https://t.me/DengiXK/1146
https://t.me/DengiXK/1147
https://t.me/DengiXK/1150
https://t.me/DengiXK/1151
بەیتی «شێخ مەند و شێخ ڕەش»:
https://t.me/DengiXK/1185
https://t.me/DengiXK/1186
https://t.me/DengiXK/1187
https://t.me/DengiXK/1188
https://t.me/DengiXK/1189
https://t.me/DengiXK/1190
https://t.me/DengiXK/1192
https://t.me/DengiXK/1193
https://t.me/DengiXK/1194
https://t.me/DengiXK/1195
https://t.me/DengiXK/1196
https://t.me/DengiXK/1197
https://t.me/DengiXK/1198
https://t.me/DengiXK/1199
https://t.me/DengiXK/1200
https://t.me/DengiXK/1201
https://t.me/DengiXK/1202
مێژووی یەهوود لە زاری تەورات:
https://t.me/DengiXK/1239
https://t.me/DengiXK/1240
https://t.me/DengiXK/1241
https://t.me/DengiXK/1242
https://t.me/DengiXK/1245
https://t.me/DengiXK/1246
https://t.me/DengiXK/1247
https://t.me/DengiXK/1248
https://t.me/DengiXK/1249
https://t.me/DengiXK/1250
https://t.me/DengiXK/1251
https://t.me/DengiXK/1253
https://t.me/DengiXK/1254
https://t.me/DengiXK/1255
https://t.me/DengiXK/1256
https://t.me/DengiXK/1257
https://t.me/DengiXK/1258
https://t.me/DengiXK/1259
https://t.me/DengiXK/1260
https://t.me/DengiXK/1261
https://t.me/DengiXK/1262
https://t.me/DengiXK/1269
https://t.me/DengiXK/1270
https://t.me/DengiXK/1271
https://t.me/DengiXK/1272
https://t.me/DengiXK/1274
https://t.me/DengiXK/1275
https://t.me/DengiXK/1276
https://t.me/DengiXK/1277
https://t.me/DengiXK/1278
https://t.me/DengiXK/1279
اتحاد زاگرس - لورهای کورد:
https://t.me/DengiXK/1345
https://t.me/DengiXK/1346
هەڵوێستی نادروست و بە قەوم کردنی کورد:
https://t.me/DengiXK/1447
https://t.me/DengiXK/1448
https://t.me/DengiXK/1449
https://t.me/DengiXK/1450
https://t.me/DengiXK/1451
بێهزاد خوشحاڵی لەگەڵ منشە امیر:
https://t.me/DengiXK/1601
https://t.me/DengiXK/1603
خەڵک، کارتی بازی ئۆپۆزسیۆن:
https://t.me/DengiXK/1622
https://t.me/DengiXK/1623
کۆماری ئیسلامی و حکومەتی داهاتوو:
https://t.me/DengiXK/1662
جوولەکە - هونەری دامەزراندنی دەوڵەت:
https://t.me/DengiXK/1682
https://t.me/DengiXK/1683
https://t.me/DengiXK/1684
ناوخۆی ئێـران؛ ئێرانبانان:
https://t.me/DengiXK/1693
https://t.me/DengiXK/1694
دەربارەی جوولەکە:
https://t.me/DengiXK/1705
https://t.me/DengiXK/1706
https://t.me/DengiXK/1707
https://t.me/DengiXK/1708
https://t.me/DengiXK/1709
ڕەوتی سەربەخۆیی ئامریکا:
https://t.me/DengiXK/1718
سیخوڕان و خیانەتکارانی ئامریکایی:
https://t.me/DengiXK/1746
https://t.me/DengiXK/1747
کوتولۀ سیاسی و غولهای رویایی:
https://t.me/DengiXK/1786
پیاو و ژنی سیاسی کورد:
https://t.me/DengiXK/1797
https://t.me/DengiXK/1801
https://t.me/DengiXK/1802
https://t.me/DengiXK/1803
https://t.me/DengiXK/1804
https://t.me/DengiXK/1806
https://t.me/DengiXK/1807
https://t.me/DengiXK/1810 | 481 |
| 4 | بەشێک لە: دەربارەی حێزبەکانی کوردستان
عەبدوڵڵا موهتەدی:
https://t.me/DengiXK/627
https://t.me/DengiXK/1663
https://t.me/DengiXK/1664
https://t.me/DengiXK/1665
عەلی جەوانمەردی:
https://t.me/DengiXK/628
ئەندامی حیزبی دێموکرات:
https://t.me/DengiXK/630
خالید عەزیزی:
https://t.me/DengiXK/634
کاوە ئاهەنگەری:
https://t.me/DengiXK/635
مستەفا هیجری:
https://t.me/DengiXK/636
پژاک:
https://t.me/DengiXK/643
ئەساسنامەی حیزبی دیموکرات:
https://t.me/DengiXK/1637
https://t.me/DengiXK/1638
https://t.me/DengiXK/1645?single
https://t.me/DengiXK/1649
https://t.me/DengiXK/1650
https://t.me/DengiXK/1651
https://t.me/DengiXK/1652
https://t.me/DengiXK/1653
https://t.me/DengiXK/1654
https://t.me/DengiXK/1655
https://t.me/DengiXK/1656
https://t.me/DengiXK/1657
بەڵگەیەک لە حیزبی دێموکرات:
https://t.me/DengiXK/1669
https://t.me/DengiXK/1670
ڕوو لە حێزبەکان:
https://t.me/DengiXK/1668
هاوکاری پژاک، دیموکرات و کۆمەڵە:
https://t.me/DengiXK/1736
https://t.me/DengiXK/1741
ئیبراهیم عەلیزادە:
https://t.me/DengiXK/1755
هێمن سەیدی:
https://t.me/DengiXK/1756
https://t.me/DengiXK/1815
https://t.me/DengiXK/1817
https://t.me/DengiXK/1818
https://t.me/DengiXK/1820
https://t.me/DengiXK/1821
ئۆجەلان:
https://t.me/DengiXK/1761
https://t.me/DengiXK/1762
https://t.me/DengiXK/1763
https://t.me/DengiXK/1764
https://t.me/DengiXK/1765
از نیستی بە نیستی:
https://t.me/DengiXK/1793
https://t.me/DengiXK/1794
عومەر ئیلخانیزادە:
https://t.me/DengiXK/1829
https://t.me/DengiXK/1830 | 413 |
| 5 | ههڵوێست من سهبارهت به بانگهوازی ٦ حیزبهكان
به هیچ شێوازێك پشتیوانی له وهها بانگهوازێ ناكهم. بانگهوازێكی هاوبهش دهبێ لهسهر بنهمای گوتاری هاوبهش بدرێت. لانیكهم ٤ لهو حیزبانه ڕاستهوخۆ به ئاشكرا ههڵگری گوتاری ئێرانین كه لهگهڵ گوتاری كوردستانی ئانتاگونیستن. هاوكات ئهم بانگهوازه دهرهنجامی دهستپێشخهری حیزبی دێموكراته و وهك ههوڵێكی دهبینم تاكۆ بهم شته ههم هێزی خۆی له مۆبیلیزهكردندا به ئێرانییهكان پێشان بدات تاكۆ بۆ پرۆژه سیاسییهكان لهسهر ئهو حیزبه بكهن، واتا یهكسانه لهگهڵ كۆنفرانسی بۆن كه موهتهدی بۆ دیاریكردنی نرخی جهماوهری خۆی و دابینیكردنی پێشقستی بهشداری له پرۆژهی جۆرجتاون بهڕێوهی برد، دووههم ههوڵێك بۆ هاتنه دهرهوهی دووباره لهو پهراوێزهی كه شۆڕشی ژینا تێیخستن.
سهربهخۆییخوازان نابێ بچنه پشتی ئهم بانگهوازه كه له ناوهڕۆكدا بهتهواوی ئێرانییه و به مهبهستی خزمهت به پرۆژهی ئێرانییهكان هاتۆته ئارا.
ئێرانییهكان چهند مانگه بانگهوازی ڕاپهڕینی گهوره دهكهن له "ئێران" و ئهم ڕاپهڕینه بهبێ كوردستان سهرناگرێ و ڕوو نادات. پیلانی ژووری فكری شههریار ئاهی وا دهكات كه حیزبی دێموكرات ببێته پێشدهستیخهرێك بۆ هێنانی كوردستان بۆ سهر شهقام و داگیرساندنهوهی شۆڕش به پێشمهرجهكانی ئێرانییهكان. ههر له ئێستاوه دیاره كه ئهو شۆڕشه به ناسنامهی ئێرانی و بۆ دێموكراتیزهكردنی ئێران بۆ ئێرانییهكان و دهست بهتاڵ مانهوهی كوردستان ئهندازیاری كراوه.
سهربهخۆییخوازان نابێ تووشی ئهو پۆپۆلیزمه بێن و بهناوی پێشوازی له یهكڕیزیی، بخلیسكێنه ناو داوی پۆلیزمهوه و مل بدهن به پرۆژهی ئێرانییهكان.
ناڕاستگۆیی حیزبه ئێرانییهكان لهوهدا دهردهكهوێت كه لاینكهمی ههنگاوی ئهوان دهبووایه لهوه ڕا دهست پێ بكات كه ئامێز بۆ پرۆژهی د. كهماڵ سولهیمانی بكهنهوه كه ئهو كاته موهتهدی گوایه ڕێگر بوو له سهرگرتنی. ئاماژه بهوهش بكهم، كه پرۆژهی د. كهماڵ سولهیمانیش دڵخوازی من نییه و ههر ئهو كاته كهوته بهر ڕهخنهی من و هاوڕێیانی سهربهخۆییخواز، بهڵام تهنیا وهك بهردهزێڕكردنی ئهو ناڕاستگۆیانهبوونی ئهم بانگهوازه كه وا نیشانی ههمووان دهدرێت كه حیزبهكان یهكیان گرتووه. ئهمه حهقیقهتهكه نیه.
حهقیقهتهكه ئهوهیه كه حیزبی دێموكرات وهك ئهفعییهك پێنج حیزبی دیكهی قووت داوه بۆ ئاجێندایهكی شاراوهی خۆی. و ههروهها ههبوونی پارتی ئازادی و كۆمهڵهی زهحمهتكێشان لهم بانگهوازهدا به توندی جێگای ڕهخنهیه.
ئهو چوار حیزبه ئێرانییانهی كه ئێستا بهو بانگهوازه وا نیشان دهدهن كه دهگهڕێنهوه نێو بازهنهی كوردستان، لهو جوجهڵهیه دهچن كه بۆ چهند چركه ساتێك له دایكیان دابڕاون و لهلای كاكی شوان دهحاوێنهوه ههتا دایكهمریشك پهیدا دهبێتهوه و به فڕكه ڕادهكهنهوه لای دایكیان. حیزبی كوردی ئیرونی لهم پرۆژهیهدا لهو جوجهڵهیه دهچن كه به دوو قرتهقرته دایكهمریشك به فڕكه ڕا دهكهنهوه بن باڵی.
ههتا ئهو حیزبانه له شۆڕشێكی مهعریفیدا گوتاری ئێرانی به یهگجاری تووڕ نهدهن، ههرگیزاوههرگیز بۆ هیچ كاروبارێكی كوردستانی جێگای متمانه نیین!
وێڕای ڕێز
مانی ڕهحیمی | 390 |
| 6 |  بانگەوازی مانگرتن | 499 |
| 7 |  بانگەوازی مانگرتن
👇👇👇 | 453 |
| 8 | بانگەوازی مانگرتن
👇👇👇 | 437 |
| 9 | شرۆڤەی کامێنتی برادەرێک لە کاناڵ | 353 |
| 10 | ساڵوەگەڕ شۆڕش ژینا لە پێناو یەکێکتر لەجنایەتەکان دەوڵەت داگیرکەر ئیرانی ترکفارس دژ وە کورد نزیکە
وە ئی بۆنەوە تیشکێک خەینە سەر عەقڵیەت کورد جوور نەتەوەیک بێدەوڵەت/بێدەسەڵات/داگیربوو و هەروەها تیشک خەینە سەر عەقڵیەت ترک مغۆڵی کۆچەری داگیرکەر کە لە هەزاران کیلۆمەتر دوورتر هاتگەسە ناوچەکە و بۊن وە خاون چەندین دەوڵەت و دەسەڵات.
بە سەرنجدان وە ئی پۆستەی کاناڵ ترکەکان ئەڕامان دەرکەوێد کە:
✫ ترکەکان خەریک دیاریکردن سنوور و داگیرکەرکردن کوردستان ورمێ وە بیانوی دەریاچەی ورمێن.
لە کاتێکدا ئاوی تەواو ناوچەکان سەرەوەی کوردستان چەندین ساڵە وە قیمەت تینوویی و لەناوچوون ژینگە و ئابووری کوردستان بە بیانوی ئێحیای دەریاچەی ورمێ دەگوازنەوە ئەڕا کشتوکاڵ و گەشەی ئابووری شارە ترکنشینەکان، ترکەکان درۆزنانە بەوە بیانوی وشکبۊن دەریاچەی ورمێ هەم خەریک ڕێکخستن نەتەوەیین و هەم دیاریکردن سنوور ترکستان/ئازەربایجان.
✫ سیاسیەکان ترک نەتوان وە مدووی بۆشایی کوومەڵگاکەیان، گەلەکەیان وە دۊای ئێنقلابێک، کە بۆن کوردی دەید، بکەون. وەو خاترە ئەڕا مەفهووم و ئامانجێک جیاواز، کە لە بەرژەوەندی قەوم ترک کۆچەری بوود، خەڵکەکەیان هان دەن.
✫ ئەتراک مغۆڵ لە ژێر ئی بانگەشەکردنە توان ئیمتیاز فرەتر لە فارسەکان ئەڕا خوەیان گرن. ئێمتیازگەلێک جوور داگیرکردن خاک کورد و گیلەک و فەرمی کردن زوان ترکی لە ئێران.
✫ ئەتراک توان جوور لیدرێک ئەڕا نەتەوەیل سەربەخۆخواز بەلووچ و عەرەب خوەیان دەرخەن، نە ئەڕا یە کە چارەنووس بەلووچ و عەرەب ئەڕا ئەتراک مغۆڵ گرنگ بوود، بەڵکەم ئەڕا یە کە ئەگەر:
┅ گووڕانکاری وە سەر ناوچەکە بایدن، بەلووچ و عەرەب ئەلئەحواز لە کورد دوور خەن.
┅ لە بلووچ و عەرەب ئەلئەحواز یارمەتی وەرگرن وە مەبەست دژایەتیکردن کورد.
و ئەگەر گووڕانکاریک نایده پێش:
┅ کۆنترۆڵ خوهیان وە سەر ئێران داگیرکەر لە دەس نەدەن.
┅ بە کارت خوێن نەتەوەیل تر جوور بەلووچ و عەرەبی ئەلئەحواز و کورد ئێمتیاز فرەتر لە فارسەکان وەرگرن.
┅ کۆنترۆڵ شۆڕش نەتەوەیل تر لە دەست ترک و فارس دەرنەچێد، بە جۆرێک کە وە نفووزکردن لە ناو هێزەکان نەتەوەکان تر لە کات هەستیاردا، بەر وە ئێستقلال نەتەوەکان بەلووچ و کورد و گیلەک بگرن.
🔴 DarBeru 1
⚪ DarBeru 2
🟢 SimoreyZagros | 369 |
| 11 | ساڵوەگەڕ شۆڕش ژینا لە پێناو یەکێکتر لەجنایەتەکان دەوڵەت داگیرکەر ئیرانی ترکفارس دژ وە کورد نزیکە
👇👇👇 | 308 |
| 12 | ئێمە: ژن، ژیان، ئازادی
ئەوان: شوهر، مادرشوهر، مامانمینا
✫ کەسێک عەجەم (ترکفارس) بناسێد، زانێد تەنها ژنێک کە لە کوومەڵگای ترکفارسی هێز دێرێد، خەسوو یا داڵک شووە. بەڵام بایەد بزانیم، ئی هێزە فەقەت یەک کارکرد دێرێد. پیاو ئەڕا سەرکوتکردن ژنەکەی لە داڵکیشی یارمەتی گرێد. ئی داڵکە نە خوەی لە بەرابەر شووی خوەی دەسەڵاتێک دێرێد و نە مەحبووب کوڕە خوەیەتی، ئەو فەقەت ئامراز دەست کوڕەکەی ئەڕا کۆنترۆڵ وەۊی خوەیەتی.
✫ جنس «ژن، ژیان، ئازادی» لە کوردستان لە جنس کێشەی خانوادگی، شەرعی، ولایی و مەلایی نییە. جنس ئێنقلاب «ژن، ژیان، ئازادی» لە کوردستان لە جنس ڕزگاریی نەتەوەیی لە دەس عەجەم ترکفارسە. جنس «ژن، ژیان، ئازادی» لە کوردستان، بایەد ئێنقلاب دژ وە کولتوور ئیرانیزم، سوسیالیزم، فێدراڵیزم ئەڕا گەیشتن وە خاکمە، دەسەڵاتی دێرم بوود.
✫ جنس «زن، زندگی، آزادی» لە ئیران تۊنێد ئێنقلاب دژ وە کولتوور زنمە،اختیارشو دارم بوود.
🆔 DarBeru 1
🆔 DarBeru 2
🆔 SimoreyZagros | 360 |
| 13 | 🔗 لە ساڵوەگەر ئێنقلاب ژینا، خەڵک کوردستان فرە هۆشیار بن کە جارێک تر نەونە کارت بازی حێزبەکان و ئۆپۆزسیۆن
وەکوو زۆر کەسی تر، لە چەند ساڵی ڕابردوودا دەیان جار کوتومە کە ئەو ڕێگاچارانەی کە حیزبە کوردییەکان بۆ چارەسەری پرسی کورد پێشنیاری دەکەن، چارە سەر نیین. وەکوو فارس دەڵێن بن بەستن. نموونەی زیندووی ئەو سیاسەتە کەرکووکە.
مادەی ١٤٠ ئیعترافێکی یاسایی عێراق لە کاتی لاوازی عێراقدا بوو بە پرۆژەی تەعریب و گۆڕێنی دێموگرافی لە ڕابردوودا بەدژی کورد. بەڵام بەهۆی ئەوەی کە عەقڵیەتی سیاسی حیزبی کوردی، عەقڵیەتێکی لۆکاڵ و ناوچەیییە، تەنیا ڕۆڵی بەرهەمهێنانەوەی بەردەوامی شەرعییەتی مەرکەزیەتی غەیرەکوردی گیڕا. ئەو عەقلییەتە هەرگیز مەجالی نەدا کە حیزبی باشووری تەنانەت بۆ چرکەساتیکیش بیر لەوە بکاتەوە کە کورد ناتوانێ لە وەڵاتێکی واریسی جنیۆسایددا، هەم لە پەراوێزدا بمێنێتەوە و هەم خۆی و مافەکانیشی بپارێزێت. ئەو عەقلییەتە کە مانەوەی کورد لە پەراوێزی دەسەڵاتی سیاسیدا بە شتێکی سروشتی دەبێنێت، قەت مەجالی بە کورد نەدا کە بە شێوەیەکی ڕادیکاڵ بیر لە گۆڕینی مەرکەزیەتی دەسەڵات بکاتەوە. بۆیە پۆتانسیەلی ئەوەی نەبوو کە بیر بکاتەوە ئەتۆ بەشێک لە یاسا و لە سیستەمی قەزایی وڵاتێکی دژ بەخۆت بی، بەبێ توانا و مافی ڕاڤەی یاسایی و قەزایی خۆت، ئەو سیستەمە ئەتۆ لە ناو دەبات. سیاسەتی کوردی کە سیاسەتێکی کورد-مەرکەز نییە، ناتوانێ دەرکێکی دروستی لە دەوڵەت-نەتەوە و چۆنیەتی کاری ئەو سیستەمە هەبێت. بۆیە نەیتوانی ئەو ڕاستییە دەرک بکات کە بۆ مانەوەی فیدرالیزمیش، کورد دەبوو لە لایەنی قەزایی دەسەڵاتدا بوونی هەبێت و لە بوکروکراسی و سیستەمی قەزای عێراقدا دەبوو دەنگ و ڕەنگی کورد دیار بێت. پێویست بوو کە ڕۆژانە لە ساحەی قەزادا، دژ بە تەعریب بۆ پاراستنی کورد خەباتی قەزایی هەبێت. هەر بۆیە پێیان وابوو کە لوتفێکی ئەدەبی و گەورەیان لەگەڵ کورد کردووە لە پێشدا دەدانی کوردێک بکێشن و دواییش وەکوو سەرۆک کۆمارێکی دەمبەستە لەسەر کورسی سەرکۆماری دای بنێن.
هەر ئەو سیاسییانەی کورد، ئێستا دوایی ١٨ ساڵ لەو ئەزموونە، کە پێیان دەڵێن ئەو ڕێگاچارانەی ئەوان ڕێگاچارە نین، دەڵێن کە چی دیکە ناکرێت. یان دەڵێن ''دەوڵەتی مەركەزی'' بە کورد ناڕووخێت. دیارە ئەو داهێنەرییە سیاسییەی دوایی ئی حیزبی کوردی ڕۆژهەڵاتە. لە ڕاستیدا ڕێخۆشکەری مەنشووری مەهسا و پاساوی تەشریف بردنی ئەو زاتانە بۆ جۆرجتاون و تۆرێنتۆ بوو. پرسیار ئەوەیە، تۆی سیاسی کە هیچ ڕێگاچارەیەک جگە لە تاقیکردنەوەیەک ڕێگایەک کە هەموو ڕۆژێ شکستەکەی دەبینین پێ نییە، بۆ دەست هەڵناگری؟ تۆ کە دەبینی ئەو ڕێگاچارانەی ئێوە لە باشترین حاڵەتدا وەکوو فیدرالیزمی باشوور داهاتووەکەی نادیارە بۆ لەگەڵ خەڵک ڕاستگۆ نابی؟ دیارە حیزبی ڕۆژهەڵات مەگەر موعجزییەکی سیاسی وەکوو ئەوەی باشوور ڕوو بدات، دەنا قەت فیدرالیزمی بۆ دابین ناکرێت. هێندێکیان بە کردەوەش نیشانیان داوە کە تەنانەت لە ڕوویان هەڵنایە کە باسی فیدرالیزمیش بکەن. ئەگەر وایە تۆ ی سیاسی بۆ ناڵێی کە ڕوانگە سیاسەکەت نەزۆکە و بۆ دەست هەڵناگری یان لە سیاسەت یان لەو سیاسەتەت؟ بۆ دەبێ تا لەسەر کورسییە شکاوەت دەمری هەموو هەلێکی سیاسی بۆ کورد بە فێرۆ بدەی؟
دوکتور کەماڵ سولەیمانی | 303 |
| 14 | ✡ تایبەتمەندی جوولەکە ✡ | 333 |
| 15 | 9⃣ دێموکڕاسی ئەڕا ئیران؛ کەی؟
(-١-) پێکهاتەکان کوومەڵایەتی (ساختار اجتماعی) وە تێپەڕبۊن کات و ئەزموون ژیان دوروست بوون.
-کاتێک قسە لە کولتوور کەیم، قسە لە مێژوویەک لە باوەڕ و ئەندێشە و تەجروبە لە جوگرافیایەک کەیم. ئی کولتوورە خەڵک وە یەکەو گرێ دەید یا خاستر بۊشیم، خەڵک لە ڕێگەی ئی کولتوورە وە یەک گرێ خواردنە. ئەگەر بایم ئەڕا ئی خەڵکە state پێناسە بکەیم، لە ڕاستیدا ئەڕاشان توایم ڕابردوو، ئەلان و داهاتوو وە یەکەو وەسڵ کەیم. لەسەر ئی زەنجیرەی مێژوویە، ئەڕا ئی خەڵکە تاریخێک لە بۊن و exist دادەڕێژیم. ئەگەر یەک state وەسەر ئیمە حاکم بوود کە حکایەت لە exist ئیمە نەکەید، نەتۊەنیم بۊشیم دێموکراتیکە. ڕابردوو و ئەلان ئیمە وەگەرد ڕابردوو و ئەلان ترک و فارس دژ وە یەکن. ئیمە هاوبەشیەک لە یەک existence مێژوویی نەیریم و داهاتووی ئەوان تەجاوز وە داهاتووی ئێمەس. کشوەر و state ئیران نادێموکراتیک دامەزرا. شۆڕش سمکۆی شکاک و کوومەڵەی ژێکاف و هێرشگەل ئیرانی بۆ ماوەی سەد ساڵ گەواە ئی نادیموکراتیک بۊنەس. ئەلان پەسیار یەسە کە لە ئی جوگرافیا موتەجاوزە نادیموکراتیکە، خودموختاری تۊنێد خوەی لە ئیران جیاوە بکەید؟
(-٢-) چەند پرسیار؛
- ئایا ناوچەی خودموختار تۊنێد ڕابردوو، ئەلان و داهاتووی خوەی سەربەخۆ لە ئیران پێناسە بکەید؟
- ئایا ناوچەی خودموختار تۊەنست دژ وە سیاسەت کوومار ئیسلامی ڕەفتار بکەید و دوروشم ستراتێژیک مرگ بر اسرائیل وە کار نەبەید؟
- قاسملوو ئی ئیمکانە داشت وە خومەینی بۊشێد، کە ئیمە وەگەرد ئیسرائیل دژمنی نەیریم و پەیڕەی لە ئیوە نیەکەیم؟
- قاسملوو ئی ئیمکانە داشت کە نەفت و گاز و ئاو کوردستان نەدەیدە ئیران؟
- قاسملوو ئی ئیمکانە داشت کە لە خوێندنگە و زانکۆ مناڵەکان پەروەردەیەک نائیرانی بکەید؟
- قاسملوو ئی ئێمکانە داشت کە واحد پوول جیاواز و ئابووری جیاواز لە ئیران پێناسە بکەید؟
- ناوچەی خودموختار تۊەنێد ئەرتەش و تەجهیزات جەنگی خوەی داشتۊد و وەگەرد وڵاتەیل تر پێوەندی نیزامی بگرێد؟
- ئایا قاسملوو ئی ئیجازەیە داشت وزارەت ئیتلاعات و زانیاری خوەی داشتۊد تا جیا لە سیاسەت و فەلسـەفەی ئیرانی چاودێری زانیارییەکان ناوخۆیی و دەرەکی ناوچەی خودموختار بکەید؟
- ئایا ناوچەی خودموختار تۊەنێد وەزارەت خارجە و وەزارەت نەفت جیا لە دەوڵەت ئیرانی داشتۊد؟
- ئایا ناوچەی خودموختار ئی دەرفەتە دێرێد کە خوەی جورم پێناسە بکەید و ئایا دەسەڵات ئەڕا پێناسەکردن قازی و دادگاە و پۆلیس نائیرانی دێرێد؟
- ئۊشن، خودموختاری هەنگاو یەکەم سەربەخۆیی دۊای تەواوبۊن دەوران ئیستیعمارە. ئەلان پرسیار یەسە کە ناوچەی خودموختار کوردستان کە:
١- سوسیالیستە.
٢- دژ وە ئامریکا و ئەوروپاس.
٣- بەشێک لە ئیرانە کە غەرب لە ترس سوسیالیزم ئی ئیرانە ئێحیاوە کرد.
ئایا ئی ناوچە خودموختارە ئێمکان گرتن سەربەخۆیی دێرێد؟
سەرنج بەن؛
قاسملوو کەسایەتیەک توودەیی بۊ کە کوومەڵەی ژێکاف لەناو برد و وە ئەدەبیات توودە و چەپ ڕەوت ژیانەوەی کوردستان وەلاڕێدا برد. خودموختاری و فیدرالیزم هۊچ گووڕانکاریەک لە دۆخ خەڵک کوردستان دوروست ناکەید. یانە جوور تەقسیمات ئوستانین، فەقەت ناوەکەیان جیاوازە. ئیمە جوور خەڵک ئامریکا و ئاڵمان state دانەمەزرانیم کە ئەلان قسە وە دابەشکردن دەسەڵات بکەیم. قاسملوو موبتەلا وە نەخۆشی سوسیالیزم بۊ کە کوومار ئیسلامی دەرفەت نەدا تا خووی وەحشی و دڕندەی سوسیالیزم قاسملوو دەرکەفێد. | 328 |
| 16 | لە ساڵڕۆژی ژینا، کۆمەڵەی ژێکاف و شۆڕشی سمکۆی شکاک زیندوو دەکەینەوە | 337 |
| 17 | 8⃣ سەرەتا جێگەی ئاماژەس کە بزانیم بۆشایی نێوان دەوڵەت ئیرانی و خەڵک کوردستان وە دەست هۊچ حێزبێک ساز نەبۊ.
(-١-) شۆرشەیل سەرەتایی لە کوردستان وەخاتر مەیل و نیاز ڕۆشنبیران کورد وە دامەزراندن دەوڵەت کوردستان هەڵگیرسان.
- بەڵام دەوڵەتەیل تر کە خوەیان سەپاندە سەر کوردستان، ئی پێداویستی و مەیلە کەم کەم لەناو خەڵک کوردستان خوەی نشان دا. خەڵک کوردستان وامدار و قەرزدار هۊچ حێزبێک نیەن، بەڵکەم زات و ماهیەت دەوڵەتەیل تر بۊنە هۆکار ئاشکرابۊن جیاوازی کورد و ناکورد. بۆشایی نێوان کورد و ناکورد بەرهەم زاتی کورد و دەوڵەت ناکوردییە کە بە تێپەڕبوون کات فرەتر خوەی نشان دا. حێزبەکان ئی بۆشاییە گرتنە دەست و هەوڵ دان لە ئی فەزایە کار کەن.
(-٢-) ئەلان پرسیار یەسە کە ئی حیزبەیلە چ جوور شکڵ گرتن.
دۊای شۆڕش سمکۆ، بەردەوامبۊن شۆڕش بەشێک لە کوردستان، کە لەژێر حاکمیەت ترکیە بۊ، کارگەری لەسەر خەڵک ڕۆشنبیران مەهاباد و بۆکان و سەقز دانا. کۆمەڵەی ژیانەوەی کوردستان (ژێکاف) لە جەنگ جەهانی دووەم دامەزرا کە ڕێکخراوەیەک نهێنی بۊ و هەوڵ داشت گشت خەڵک کوردستان لە ئاسمیلەبۊن ڕزگار بکەید و هێزێک گەورا ئەڕای جەنگ وەگەرد ئیران بنیاد بنەید. کۆمەڵەی ژێکاف نە سوسیالیستی بۊ، نە دژە ئیستعماری، بەڵکەم نەتەوەیی بۊ و قسەی لە کوردستان گەورا دەکرد. دوو کەسایەتی گەورا کە کارگەریان لە سەر ڕۆشنبیران دانابۊ، مەلا محەممەدی کۆیە و حاجی قادری کۆیی بۊن. کاتێک کە «کۆمیتەی جەوانان» وە دەست قاسملوو لە ژێکاف دامەزرا، ئەدەبیات حیزب توودە هاتە ناو باس نەتەوەیی کورد و فرەیەک لە بەشداربوان ژێکاف لە کار نەتەوەیی فاسلە گرتن. ئی کۆمیتەیە دەستپێک قەتل هۆڤیەتی کوردستان بۊ.
بە فەرمان دەوڵەت کۆمۆنیستی ڕووس ئی ڕێکخراوە نهێنییە خوەی جوور تورکەکان ئاشکرا کرد و حزب دێموکرات کوردستان (حدک) دامەزراند تا دۊای جەنگ جەهانی دووەم قسە لە داخوازی کورد لە دەوڵەت ئیران بکەید. پاش جەنگی جیهانی دووەم، بڕیار بوو کە رووسیە لە ئیران بچێدە دەر، وەلی وە ئی مەرجە کە نەفت دەریای باکوور ئیران بگرێدە دەست. سەرۆکوەزیر ئیران، قوامالسلطنه وەگەرد سەفیر رووسیە، سادچیکۆف، ئی گرێبەستە وەناو قوام-سادچیکف واژۆ کردن و ئیران وە ئی گرێبەستە کاغەزییە دیسان حاکمیەت خوەی وەسەر کوردستان سەپاند. قازی محەممەد ئاخرین کەسێک بۊ کە وە ناو حێزب ڕێبەری کرد، وەلی هۊچ باوەڕێک وە «حێزب دێموکرات کوردستان» ئیران نەداشت و دەوڵەت کوردستان بنیاد نا.
دۊای لەسێدارەدان قازی محەممەد، کۆمەڵێک نەتەوەیی هەوڵ دان کە دیسان ئی ڕێبازە زیندوو کەنەو، بەڵام هۊچ یەک لە نەتەوەییەکان بەشدار حێزب دێموکرات کوردستان ئیران نەبۊن و گشت ئەندامان ئی حێزبە ئالوودە وە ئەدەبیات چەپ و توودەیی بۊن. قاسملوو کە پەروەردەی حیزب توودە بۊ، ساڵێک دۊای ئێعدام قازی محەممەد وە یارمەتی دەوڵەت شاهەنشاهی چۊە زانکۆی ئورووپایی.
قاسملوو لە ژیر کارگەری ترکە چەپەکان حێزب توودە، هەوڵ دا کە مێژووی کوردستان مارکسیزە، و ئەڕاش چارەسەر تەجویز بکەید. ئەو باوەڕ داشت کە سەرمایەداری و ئێمپێریالیزم دژمن سەرەکی کوردە و تەنها ڕێگەی ڕزگاری کورد سوسیالیزمە. بایەد کورد وەگەرد ترک، فارس و عەرەب دەوڵەتەیل ناوچە نابوود کەن و وە یارمەتی ڕووسیەی کۆمۆنیستی خاوەرمیانە وە بەهەشت مەوعوود تەبدیل کەن. ئی کارە مومکەن نەبۊ، وەو خاترە قاسملوو نووسا کە ئەلان فەقەت بایەد خواستەکانمان لە دەوڵەت حاکم وەسەر کوردستان داوا بکەیم. ئی جوورە بۊ کە قاسملوو لە نێوان حکوومەت خومەینی و چەپەکان (سازمان موجاهدین و چریک فدایی)، حکوومەت خومەینی هەڵبژارد و دوروشم خودموختاری ئەڕا کوردستان و دێموکراسی ئەڕا ئیران سەر دا. | 375 |
| 18 | 7⃣ دامەزران «حزب دێموکرات کوردستان ئیران»، دەستپێک مەرگ سیاسی کورد؛
عەلی کەریمی وەگەرد قادر دەباغی لە سەر کۆمەڵەی ژێکاف و کۆماری کوردستان لە ڕێکەوت 1998/03/16
https://youtu.be/_J0WjPhI4cU?si=r9CaU19ry0Btenkq | 388 |
| 19 | 6⃣ دامەزران «کومیتەی جەوانان»، دەستپێک مەرگ کۆمەڵەی ژێکاف؛
کێ دامەزرێنەر ئێ کومیتەیە بۊ؟
عەلی کەریمی وەگەرد قادر دەباغی لە سەر کۆمەڵەی ژێکاف و کۆماری کوردستان لە ڕێکەوت 1998/03/16
https://youtu.be/_J0WjPhI4cU?si=r9CaU19ry0Btenkq | 330 |
| 20 | کۆمەڵەی ژێکاف لای خەڵک نەمردووە | 302 |
