بيروباوەڕی ئەهلی سوننە و جەماعەت بەپێی نەقڵ و عەقڵ

ئەحمەد مەنصور لەكەناڵی جەزیرە لەچاوپێكەوتنێكدا لەگەڵ دكتۆر یوسف ئەستێس دەڵێت:دكتۆر یوسف ئەمەریكییەو ساڵی 1944 لەدایكبووەو دكتۆرای لەلاهوتدا هێناوە، بەهۆی موحەممەد ناوێكی میسرییەوە كەكاری بازرگانیان دەكرد ساڵی 1991موسڵمان بوو لەو رۆژەوە تائەمڕۆ بانگەوازدەكات ، لێم پرسی چەندمەسیحی عەرەبت موسڵمان كردووە؟وتی: یەك دوانێك ، بەڕاستی نامەوێت خۆم لەقەرەیان بدەم چونكە ئاڵۆزن ، دووسێ‌ سەعات قسەیان بۆدەكەی وەری ناگرن ، گومانیان زۆرە وەڵامیان ئەدەمەوە زۆر وەری ناگرن بەتایبەت مەسەلەی هاوسەرەكانی پێغەمبەر صلی اللە علیە وسلم ، لەكاتێكدا مەسیحییەكی ئەوروپی ئەزانێت كە رووداوەكانی مێژوو بە تەرازووی ئەم سەردەمە كێشانەو پێوانە ناكرێت بۆیە زووتر قەناعەت دەكەن. لێم پرسی چەند ئەوروپی و ئەمەریكیت موسڵمان كردووە؟وتی: لەژمارە نایەن ئەوەندەزۆرن ، جاربووە چوومەتە هۆڵێكی گەورەوە تەنها دەخولەك باسی پێغەمبەرم صلی اللە علیە وسلم وچەند موعجیزەیەكی قورئان بۆكردوون وەك ئەوەی ( مَرَجَ الْبَحْرَيْنِ يَلْتَقِيَانِ (19) بَيْنَهُمَا بَرْزَخٌ لَا يَبْغِيَانِ (20)الرحمان)كەدوودەریای سوێر بەرزەخ و ناوچەیەكی جیاكەرەوە هەیە لەنێوانیانداو هیچیان بەیەكجاری نابێ‌ بەوی تریان، هەروەها دەریایەكی شیرین و دەریایەكی سوێریش بەرزەخ و ناوچەیەكی جیاكەرەوە لەنێوانیاندا ، ئەگەر خوانەبێت موحەممەد صلی اللە علیە وسلم ئەوە لەكوێ‌ دەزانێت ، لەماوەیەكی كەمدا هەزاران كەسیان بەكۆمەڵ موسڵمان بوون.

من كرامات مؤسس مدرسة بياره الشريفة حضرة الشيخ المرشد الكامل عمر ضياء الدين قدس الله سرَّه ♥️ يقول حفيد حضرة الضياء مولانا حضرة الشيخ المرشد الكامل محمد عثمان سراج الدين الثاني قدس الله سرَّه: كان حضرة والدي علاء الدين في خورمال في خدمة جدي حضرة ضياء الدين، فقال حضرة ضياء الدين فلنذهب لزيارة الشيخ نسيم العلامة الجليل، وكان الشيخ نسيم أخًا لعالمين كبيرين متبحرين وهما الشيخ قسيم والشيخ وسيم. فذهبنا ونزلنا عنده، وفي وقت النوم سألوا حضرة ضياء الدين: أين تنام؟ فأجاب أنام بجوار الشيخ نسيم ولكن الرأس قرب الرأس. وكان حضرة ضياء الدين عندما ينام يتكلم أثناء نومه بكلام له هيبة وفيه زبدة من العلوم، فلما نام حضرته بدأ يتكلم، فظن الشيخ نسيم أنه يوجه الكلام اليه، فأصغى اليه، وقال له نعم ماذا تقول يا سيدي، فاندفع حضرة ضياء الدين بالكلام الفصيح، والشيخ نسيم يصغي اليه بكل انتباه واهتمام واشتياق وهكذا بقي حضرة الشيخ ضياء الدين يتكلم، والشيخ نسيم يستمع بدون ملل، ولم يشعر بالنعاس ولا بالتعب، وذلك حتى الصباح. وعند الصباح قال الشيخ نسيم لحضرة والدي علاء الدين: والله ما سمعت بعد مثل هذا الكلام لا في علوم الأولين ولا في علوم الآخرين، هذا والدكم والله متبحر في العلوم، إني لم أشاهد مثل هذه المعاني والأسرار، فوالله نحن بالنسبة إلى ما سمعته هذه الليلة؛ لفي غاية الجهل! (سراج القلوب/45)

ئەندازیار عثمان

عادل شعيب شلار صرّح الإمام تقي الدين السبكي بأن خلود الكفار في النار معلوم من الدين بالضرورة، فقال في «الاعتبار» (ص67): «ولذلك أجمع المسلمون على اعتقاد ذلك [خلود الكفار في النار]، وتلقوه خلفًا عن سلف، عن نبيهم ﷺ ، وهو مركوز في فطرة المسلمين، معلوم من الدين بالضرورة، بل وسائر الملل غير المسلمين يعتقدون ذلك، ومن رد ذلك فهو كافر، ومن تأوّله فهو كمن تأول الآيات الواردة في البعث الجسماني، وهو كافر أيضًا بمقتضى العلم، وإن كنت لا أطلق لساني بذلك». اهـ

(هەندێک لە ئادابەکانی سەفەر)🛫 🛫 ١- سوننەتە کەسی ڕێبوار ڕاوێژ بکات بە کەسێکی زانا و خواناس بۆ گەشتەکەی لە پاشان نوێژی(استخارة) بکات و دوعا بکات. ٢- وەسییەت بکات و شاهێدیشی لەسەر بگرێت و گەردەنی خۆی بە خەڵک ئازادبکات و دایک و باوک و مامۆستاکانی ڕازی بکات و تەوبە بکات و داوای لێخۆشبوون لە خوا بکات بۆ گشت سەرپێچییەکانی و داوای یارمەتی لە خوا بکات بۆ گەشتەکەی، وە ئەو شتانەی پێویستن خۆی فێربکات و لەگەڵ خۆی ببات…هتد. ٣- سوننەتە لەڕۆژی پێنج شەم سەفەرەکەی بکات، عن کعب من مالك-رضی الله عنە- ( کان یحب ان یخرج یوم الخمیس)رواە البخاری(٢٩٥٠). واتە:( پێغەمبەر (ﷺ) لەڕۆژی پێنج شەم پێی خۆشبوو دەربچێت بۆ غەزا- یان هەر کارێکی تر-). هەم سوننەتە سەرلەبەیانی دەربچێت. ٤- ناپەسەندە بەتەنهایی سەفەرکردن؛ پێغەمبەر (ﷺ) فەرموویەتی:(لَوْ يَعْلَمُ النَّاسُ مَا فِي الْوَحْدَةِ مَا أَعْلَمُ مَا سَارَ رَاكِبٌ بِلَيْلٍ وَحْدَهُ)البخاری(٢٩٩٨). واتە:( ئەگەر ئەوەی من دەیزانم خەڵک بیزانێ چ مەترسییەک لە تەنهاییدا هەیە ئەوە هیچ سوارێک(یان پیادە) بە شەو نەدەڕۆیشت بەتەنهایی). ٥- سوننەتە ئەگەر کۆمەڵێک بەیەکەوە دەرچوون، کەسێک بکەنە گەورەی خۆیان. پێغەمبەر (ﷺ) فەرموویەتی:(اذا خرج ثلاثة في سفر فلیؤمروا احدهم) رواە ابوداود باسناد حسن. واتە:( هەرکاتێک سێ کەس بەیەکەوە دەرچوون بۆ سەفەر با لەناو خۆیاندا یەکێک بکەنە ئەمیر و سەرگەورەی خۆیان). ٦- سوننەتە ئەگەر سەفەرەکەی تەواوبوو و پێویستییەکانی تەواوبوون زوو بگەڕێتەوە، پێغەمبەر (ﷺ) فەرموویەتی:( السفر قطعة من العذاب یمنع احدکم نومە و طعامە و شرابَه نَهْمَتَه من وجهە فلیجعل الی أهلە) متفق علیە. واتە:( سەفەر پارچەیەکە لە سزای دۆزەخ، خەو و خواردن و خواردنەوەتان لێ قەدەغە دەکات، کەوابوو هەرکاتێک ئەو پێویستییەی ڕووی تێکردووە تەواوبوو با پەلە بکات بۆناو ئەهل و شاری خۆی). ٧- سوننەتە لەوکاتەی ئەیەوێ دەربچێ دوو رکعات سووننەت بکات و دوعا بکات وە کە دەستی بە دەرچوون کرد لەوکاتیش دوعا بکات بەتایبەت ئەو زیکرانەی کە لە سەفەردا سووننەتن.(بڕوانە اذکار لا ٩٨). ٨- سووننەتە ئەگەر ویستی سەفەر بکات شەو بدەتە بەرێ واتە: لەناو شەو بەری بەیان دەربچن چونکە پێغەمبەر (ﷺ) فەرموویەتی:( علیکم بالدلجةِ فان الارض تطوی باللیل) رواە ابوداود باسناد حسن. واتە:( کۆتایی شەو ڕێ بکەون لە دەمەوبەیان چونکە زەوی بەشەو لوول ئەخوات و ئەپێچرێتەوە). ٩- سووننەتە کە لەسەفەر گەڕایەوە بەڕۆژ بگاتەوە ماڵ و ناپەسەندە بەشەو بچێتەوە سەریان مەگەر ناچاربێ، پێغەمبەر (ﷺ) فەرموویەتی:( اذا اطال احدکم الغیبة فلا یَطرُق أهلَه ليلاً). رواە احمد و متفق علیە. واتە:( ئەگەر هەریەکێک لە ئێوە ماوەیەکی زۆر لە کەس و کاری دابڕا با بەشەو نەدات بەسەر ئەهلی خۆی). ١٠- سووننەتە ڕێبوار کە گەیشتەوە جێ بچێ لە مزگەوتەکەی دراوسێی دوو ڕەکعات نوێژ بکات، عن کعب بن مالك-رضی الله عنە-( کان لا یَقْدُم من سفر الانهارا فی الضحی فاذا قدِم بدأ بالمسجدِ فصلّی فیە رکعتین ثم جَلَس فيه للناس) متفق علیە. واتە:( پێغەمبەر (ﷺ) تەنها بەڕۆژ لە سەفەر دەهاتەوە لەکاتی چێشتەنگاو کە دەگەیشتەجێ لەپێشدا ئەچوو بۆ مزگەوت لەوێدا دوو ڕکعەت نوێژی ئەکرد و ئەوجا لەوێ دائەنیشت و خەڵکەکە دەچوون بۆ خزمەتی ئەویش پێشوازی لێدەکردن). بڕوانە:(مرقاة المفاتح- الاذکار- ریاض الصالحین).

زانای بەناوبانگی کوردی سووریایی شێخ (محمد سعید رمضان البوطي) بانگهێشت کرا بۆ دیبەیتێك لەسەر شیعە و سوننە ، بەرامبەر هاشمی ڕەفسەنجانی سەرۆکی پێشووی ئێران ، ماوەی بەرنامەکە سەعاتێک بوو ، هەر یەكەو نیو سەعات . لە پێشدا هەر یەکە بیست خولەك ، پاشان هەریەکەی دە خولەك ، لە پێشدا ڕەفسەنجانی بیست خولەك دووا ، شێخ محمد سعید فەرمووی قەیناکا بیست خولەکەکەی منیش بۆ تۆ من و تۆ کێشەمان نییە!! ئایەتوڵڵا ڕەفسەنجانی لەسەر حەقیقەتی حەزرەتی عەلی دەدوا و باسی حەدیسەکانی ویلایەتی دەکرد ، ئەویش لێیگەڕابوو هەرچی لەلایەتی هەڵیڕێژێ و بیبێژێ! گەورەیی ئیمام و خۆشەویستی ئیمام و هتد ... ئەو کابرایە هەر قسەیکرد هەمووکاتەکەی برد ، شێخ دەوری پێنج خولەکی بۆ مایەوە فەرمووی: هەرچی گوتت ئەگەر ڕاست بێ و ڕاست نەبێ لەسەر گەورەیی حەزرەتی عەلی ڕەتی ناکەمەوە ، حەزرەتی عەلی حەزدەکەی بڵێ فەرماندەی بڕواداران .. حەزدەکەی بڵێ فەرماندەی موسوڵمانان .. خۆشویستنی لە باوەڕەوەیە .. ڕق لێبوونەوەی لە کوفرەوەیە ... بەڵام : پرسیارێکی سادە لێرەدا دێتە ئاراوە ، ئایا پێویستە لەسەرمان تەنیا خۆشمان بوێت؟! یاخود خۆشمان بوێت و پەیڕەوی لێبکەین؟! ڕەفسنجانی گوتی: دیارە دەبێ خۆشمان بوێت و پەیڕەوی لێبکەین!! بووطي فەرمووی: دەی مادام وایە عەلی کوڕی ئەبوو تالیب بەیعەتی بە ئەبووبەکر و عەمەر و عوسمان کرد ، جا تۆش لەوەدا پەیڕەوی لێبکە و بەیعەتیان پێ بکە و بڵی خوالێیان ڕازیبێ ، وە ئەوەش بزانە کە مەزهەبی ئەبووبەکر و عومەر و عوسمان مەزهەبێکی ڕاستە چونکە عەلی کوڕی ئەبووتالیب پەیڕەوی لێکردووە .. حسن حەمە کەریم

شێخ موحەممەد عوسمان سیڕاجەددین، لە جەژنە پیرۆزەیەکیدا بۆ {مامۆستا مەلا عەبدولکەریمی مودەڕڕیس} ئەم هۆنراوەیە دەنووسێ، دەفەرمووێت: یـا کـەریم دەخیل کـەریمم خۆش بی لە هەموو جەژنا وەک گوڵی گەش بی جـەژنت پیرۆز بێت هــەتـا هــەتـایــە بـۆ تەفسیری جــوان پـڕ ئـایە و مـایە قەسەم بـەو قورئان تۆ تەفسیرت کرد بــەو حەدیســانەی تـــۆ تەعبیرت کرد ڕوحــم لــە لاتــە غــالب ڕۆژ و شـــەو هەر ئانێ جـوان بـی عومریش لە نەو لە بەیتێکی تردا دەفەرمووێت: دانـامەی زانــای رمـووزی قورئان عەللامەی دەهر و نابیغەی زەمان مامۆستا مەلا عەبدولکەریمی مودەڕڕیس {نامی}، کاتێک پەرتووکی {مواهب الرحمن في تفسیر القرآن} تەواو دەکات، بە دیاری دەینێری بۆ {شێخ موحەممەد عوسمان سیڕاجەددین} و ئەم دوو بەیتەی لەسەر دەنووسێ، دەفەرمووێت: ئەم دیــارییەم بــۆ گــەورەی بــەرزم بۆ خۆشەویستی تەختی سەر عەرزم عوسمانی زەمــان مەرکــەزی ئیمــان خـــوا بیپارێزێ لــە فیتنەی زەمــان ئەمڕۆ ساڵڕۆژی ژیانئاوایی کردنی زاناو عەللامە و موفتی عێڕاق {مامۆستا مەلا عەبدولکەریمی مودەڕڕیس}ە. صبحي اسماعيل

لەساڵیادی وەفاتی مامۆستای مودەڕڕیسدا، با تەفرنجەیەکی مامۆستا بدەین، پاشان سەیرێکی خۆشمان بکەین، کە خۆمان بە عیلمدا هەڵواسیوە، بزانین تا ئێستا چ قوربانییەکمان بۆ عیلم و دین داوە! ساڵی (١٩٩١)، تەمەنی مامۆستای مودەڕڕیس، گەشتووەتە (٩٠)ساڵ، لەکاتێکدا کە مامۆستا موحەممەدی شەشۆیی لەخزمەت مامۆستادا، مینهاج ئەخوێنێت، لەکاتی دەرسدا، هەواڵی وەفاتی م.فاتیحی کوڕە گەورە و گۆچانی دەستی مامۆستا ئەهێنن، لەتەمەنی (٦٤)ساڵیدا. مامۆستای مودەڕڕیس کتێبەکە دائەخات و ئەڵێت: (إنا لله وإنا إليه راجعون)، تۆزێک ئەوەستێت، پاشان کتێبەکە ئەکاتەوە و بە م.موحەممەد ئەڵێت: دەست بکەرەوە بە خوێندنەوە. بەم جۆرە وانەی مینهاج بەردەوام ئەبێت، هەتا جەنازەی کوڕەگەورەکەی ئەگات! بۆ ڕۆژی دواتر، مامۆستا قاسم سیوەیلی قوتابی مامۆستا، ئەچێت بۆ تازیەباری مامۆستا. م.مودەڕڕیس ئەڵێت: بۆچی نەهاتیتەوە بۆ دەرس؟ ئەڵێت وتم: قوربان دەی کاک فاتیح مردووە، چۆن دەرس بخوێنین! مامۆستا پێی ئەفەرموێت: لەدەستچوونی کوڕ، لە لەدەستچوونی دەرس ئاسانترە! وتم: ئەبێت لەدەمی گەشتنی هەواڵی وەفات و داخستنی کتێبەکەدا، نەفس و شەیتان چ ختورەیەکی بە دڵی مامۆستادا هێنابێت، وا یەکسەر ئەیشکێنێت و کتێبەکە ئەکاتەوە! سيد عمر

بانگخواز بەبێ‌ ئیستیخارەو ئیستیشارە سەنگەری خۆی بەجێناهێڵێت: مامۆستا مەلاباقری بالك و خەوێكی پڕمانا: كاتێك مەلا موحەمەدی قازی لە پێنجوین كۆچی دوایی دەكات، نوێژخوێنانی مزگەوتەكە ئەچنەلای مامۆستا مەلا باقری بالك لەمەریوان تا ببێتە مامۆستایان، مامۆستا باقر ئەڵێت: زۆرم پێخۆش بوو، شەو ئیستیخارەم كرد، لەخەوما لەبالكەوە بەیەك هەنگاو هاتمە مزگەوتی گەورەی سولەیمانی كاك ئەحمەدم بینی كەپاڵی دابووەوە بەمەرقەدەكەیەوە پاش سەلام وتم: ئەمەوێت لەبالكەوە بێمە پێنجوین، فەرمووی:نابێ‌ ئەبێت هەرلەجێگەی خۆت بیت، زۆرم هەوڵدا، فەرمووی: مەسڵەحەت وایە جێگەی خۆت بەجێنەهێڵی، هاتمەوە بەهەنگاوێك بۆ بالك قەناعەتم نەبوو، چوومەوە بۆلای كاك ئەحمەدی شێخ، زۆرلەگەڵی هەوڵمدا قایلی بكەم، قایل نەبوو، وتم: ترسم لە حكومەتی رەزا شا هەیە، فەرمووی: ناماقوڵ ئەكات (دەستت بۆ ببات).وتم: كەم رزقم ژیانم باش ناچێ‌ بەڕێوە، فەرمووی:خوا رازیقە، فەرمووی: تۆ لەوبەر مەئموری (فەرمانبەری) ئەو ئوممەتە بێ‌ سەرمەكە.گەڕامەوە ماڵەوە دیسان سێ‌ بارە چوومەوە بۆخزمەتی، لەگەڵ بینیمی فەرمووی: سبحان الله(خُلق الإنسان من عَجل -اڵانبیا‌و 37)تۆ وائەزانی ئەمەخەوە ئەیبینی، ئەمە خەونیە حەقیقەتە، ئنجا شتێك وەك دووربین لەبەردەمیا بوو دووری نزیك ئەكردەوەو قسەشی وەرئەگرت، فەرمووی: سەیری ئەمە بكە، بڕوانە بۆلای خۆتان شتێ‌ پێشبینی بكە، ئەگەر لەبێداریشدا وابوو ئەوە راستە، كەنام بەچاومەوە بینیم خێزانم شیر ئەدات بەمناڵە بچوكەكەمان كەلەبێشكەدا بوو، چەند قسەیەك لەمیانەماندا روویدا، هەرلەدوای ئەو سەیرم كرد مەلا موحەمەد ئەمینی باراماوایی هات بۆماڵمان لەگەڵ ئەویش چەند قسەیەكمان كرد. دووربینەكەم دانا بەئاگا هاتم، بینیم هاوسەرم شیر ئەدا بەمناڵەكەمان و هەمان ئەوقسانەمان كرد كەلەخەوەكەدا بینیبووم، دوای نان وچاش مامۆستا مەلا حەمەئەمین هات و هەمان شتی ناوخەوەكەمان وت..ئیتر دڵنیا بووم كەنابێت بالك بەجێبهێڵم.. دیارە كاك ئەحمەدی شێخ غەیب نازانێت و ئەم ئەوی خۆش ویستووە خوای گەورەش پەیامەكەی بەو خۆشەویستەیدا بۆناردووە.كەبەڕاستی وانەیەكە كە هەرگیز سەنگەرمان چۆڵ نەكەین، سەیربكەن چەند كاریگەرە پەیامەكە (تۆ لەوبەر مەئموری (فەرمانبەری) ئەو ئوممەتە بێ‌ سەرمەكە ) بەڕاستی بانگخواز مەئموری خوایەو وەك سەر وایە بۆلاشەی ئوممەت و نابێت بێ‌ سەریان بكات.. ئەندازیار:عثمان

👇👆👇👆👇👆👇👆👇👆

هێنری ئۆلیڤەر، نزیکەی 40 ساڵ لەمەوبەر، دیبلۆمات بووە لە باڵوێزخانەی ئوستوڕالیا لە بەغدا، خولیای گەڕانی هەبووە بەناو دەستنووسەکاندا. بەوپێیەی زمانی عەرەبی بە باشی زانیوە، ئەمە هاوکارێکی باشی بووە بۆ تێگەیشتن لە دەستنووسە دێرینەکان. هێنری، ڕۆژانە دوای تەواوبوونی کار لەگەڵ هاوڕێیەکی عێراقی باڵوێزخانەکەیان، دەچوون بۆ گەڕەک و قاوەخانە و چایخانە دێرینەکانی بەغدا و دواتر لە شەقامی موتەننەبی بەناو کتێبە دێرین و زۆرەکاندا دەگەڕان. ڕۆژێک بە ڕێکەوت ئەو هاوڕێیەی باسی مزگەوتی شێخ عەبدولقادری گەیلانی بۆ دەکات کە لە سەردەمی عەباسییەکان لە ساڵی ٥٠٥ هیجری دروستکراوەو کۆمەڵێک دەستنووس و دەقی ئایینیی زۆری تێدا پارێزراوەو مەلای مزگەتەکەش ‌(عەبدولکەریمی مودەڕیس)ە، یەکێکە لەزانا گەورەکانی عێراق و دنیای ئیسلام، شارەزاییەکی زۆری لە دەستنووس و کتێبە دێرینەکاندا هەیە، بەتایبەت شاعیرانی سەدەی هەژدەی و نۆزدە. بەڕەگەز کوردە و دەمێکە لەم شارەدا دەژی و موفتیی عێراقە. ڕۆژێک دەچنە لای مەلا عەبدولکەریمی مودەڕیس و بە دوورو درێژی باسی دەستنووس و ئەدەبیاتی کوردی لە سەدەی هەژدە و نۆزدە دەکەن. جارێک مەلا عەبدولکەریمی مودەڕیس لە شیکاری شیعری شاعیرێکی کلاسیکی کورددا، باس لەوە دەکات زۆرێک لە شیعرە دەستنووسە دێرینەکان لە سەرەتای بیستەکاندا لەمزگەوتێکی سلێمانی لەلایەن تیمێکی سەربازیی بەریتانییەوە دزراون و براون بۆ شوێنێکی نادیار! ئەم قسەیە دەبێتە گومانێکی قووڵ لای هێنری و بەدواداچوونی بۆ دەکات، سەرەداوێکی بۆ دەردەکەوێت، کە بەشێک لەو دەستنووسانە و هەندێ دەستنووسی تری ته‌ورات، ئینجیل و قورئان، لەو ڕۆژگارە، بۆ مۆزەخانەی دەستنووسی بەریتانی بردراون و بەشێکی کەمیشیان، براونەتە مێڵبۆرن لەئوستوڕالیا! ئەوەی لەم بەسەرهاتەدا ناخۆشە، پاش ماوەیەک لە یەکترناسینی (مودەڕیس و هێنری ئۆلیڤەر) ئەرکی کارکردنی لەبەغدا تەواودەبێت و بەناچاری دەگەڕێتەوە بۆ ئوستوڕالیا و پاشتر خانەنشین دەبێت! 🔳کامەران سوبحان/ کتێبی سالم و مودەڕیس، چیرۆک و یادەوەرییەکانی شیعری کلاسیکی کوردی

#هەولێرو_مەولوودو_مەزهەبی_ئیمامی_شافیعی_سێکوچکەی_شانازی_هەمومانە. سولتان موزەفەرەدین گۆکبەری (مەلیكی هەولێر) یەكێكە لە ناودارترین و دادپەروەرترین فەرمانڕەواكانی مێژووی كوردستان و جیهانی ئیسلامی. هاوپەیمان و هاوڕێیەكی نزیكی سوڵتان سەلاحەدینی ئەیوبی بوو،سەلاحەدینی ئەیوبی خوشكی خۆی (ڕەبیعە خاتوون) لێ مارە كرد، بەوەش بووە زاوای بنەماڵەی ئەیوبی. یەكێك بوو لە فەرماندە سەرەکی و ئازاكانی سوپای ئیسلام لە شەڕی مێژوویی حەتتین (ساڵی ١١٨٧ی زایینی) دژی خاچپەرستەکان. لە ساڵی ٥٨٦ی كۆچی بووە فەرمانڕەوای هەولێر و نزیكەی ٤٤ ساڵ بە دادپەروەری حوكمی كرد. مێژوونووسان (وەك ئیبن كەسیر و ئیبن خەلەكان) كۆكن لەسەر ئەوەی سوڵتان موزەفەر یەكەمین پاشا بووە كە بە فەرمی و بە شێوازێكی شاهانە و گەورە یادی مەولودی پێغەمبەری ﷺ ساز كردووە. ساڵانە زانایان، شاعیران و خەڵكی زۆری لە ناوچە جیاوازەكانەوە بۆ هەولێر بانگهێشت دەكرد و خواردن و خەڵاتی زۆری بەسەردا دەبەخشین. رای زانایانی بەرزی شافعی مەزهەب لەسەر ئاهەنگی یادی مەولوودەکەی هەولێر-زۆر بەکورتی: (الامام السيوطي) نامیلکەیەکی هەیە بە ناوی (حسن المقصد في عمل المولد) کە تێیدا ڕوونی کردووەتەوە کە ئەنجامدانی مەولود لە بیدعە چاکەکانە، وە خاوەنەکەی پاداشت دەکرێت بەهۆی بەگەورەگرتنی قەدری پێغەمبەرﷺ . (الامام السيوطي) ڕوونی کردۆەتەوە کە یەکەم کەس کە یادی مەولودی داهێناوە، مەلیک موزەفەر (پاشای هەولێر) بووە، کە یەکێک بووە لە پاشا ناودار و گەورە بەخشندەکان. (ابن كثير) لە مێژووەکەیدا دەربارەی ئەم پاشایە فەرموویەتی: (لە مانگی ڕەبیعولئەوەلدا مەولودی شەریفی ساز دەکرد و ئاهەنگێکی یەکجار گەورەی بۆ دەگێڕا، کەسێکی ئازا، قارەمان، زانا و دادپەروەر بوو، خوای گەورە ڕەحمەتی لێبکات و شوێنی بەرز بکاتەوە). هەروەها ئیبن کەسیر فەرموویەتی: (شێخ ئەبو خەتابی کوڕی دحیە پەرتووکێکی لەسەر مەولود بۆ دانا و ناوی نا (التنوير في مولد البشير النذير). ماوەی پاشایەتیکردنی درێژخایەن بوو تاوەکو لە کاتی گەمارۆدانی فەرەنگییەکان (خاچپەرستەکان) لە شاری عەککا لە ساڵی شەش سەد و سی کۆچی کۆچی دوایی کرد، لە کاتێکدا خاوەنی مێژوو و ناوەڕۆکێکی پەسند بوو. هیچ کام لە زانا باوەڕپێکراوەکان لە سەردەمی خۆیدا و لە دوای خۆییشدا ڕەخنەیان لەم کارەی نەگرتووە، بەڵکو هاوڕا بوون لەسەری و ستایشیان کردووە بەهۆی ئەو بەرەکەت و خێراتەی تێیدایە). بەلێ یادی مەولود یادی هەولێر وسەلاحەدینی ئەیوبی و ئازادکردنی قودسە ... بۆیە هەرگیز گوێ بەقسە نەشیاوەکانی خەلکی نەزان مەدەن ..کە دەلێن یادی مەولود بیدعەیە،چونکە قسەی خەلکێک لەئاستی ئەو زانایانە نە بێت تەنها گەوجی خۆ هەلخەلەتاندە. ملا محمود محمد #سۆران