ادبیات سئونلر

اوشاق ادبیاتی https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی چئویرن :منیژه جم نژاد کیچیجیک ناغیللار لای-لای بالام لای-لای. "آلیوناشــکا“‌نین بالاجــا گؤزلــری بیــری یاتیــب، اوبیــری آییــق دیــر؛  کیچیجیــک قولاقلاری بیــری یاتیــب، اوبیــری قــولاق آســیر.  یـات آلیوناشـکا، یـات سـئویملی بـالام. آتـان سـنه اوزون، گـؤزل بیـر ناغیل  دئیه‌جک.  هامـی گلیـب قولاق آسـماق ایسـتیر: "واسکا" پیشـیک، پیتلاشـیق کنـد ایتی،  ملـچ، مولـوچ بـوز سـیچان، اوجاغیـن دیبینـده ناریـن جیر-جیـر، قفـسده الوان قانادلی سیغیرچین،  "پتیـا" اؤزون بیه‌نن خوروز. یات آلیوناشکا ناغیل باشالنیر.  آی، گــؤی اوزونــده اوجــا تختــی اوســتده اوتــوروب، پنجــره‌دن گــؤز  وورور. چئـری بیردوشـان ایندیجـه آخسـارایاق کئچـدی. یومشـاق چکمه‌لریـن گئیمیشــدی. بــوز قــوردون گؤزلــری ایکــی چیــراق کیمــی یانیــر. "میشکا" آیی پنجه لرین یئره چکیر. قوجا بیر سرچه ایندیجه پنجره نین دمینده اوتوردو. جامی دیمدیکله‌ییب، ناغیلیمیزین اولدوقجا تئز باشلاماغین خواهش ائتدی. اونلار هامیسی بوردادیر. اونلار بیزیم افسانه‌نی گوزله ییر. آلیوناشکانین  نارین گوزلری‌، بیری یاتیب، اوبیری آییقدیر؛ بالاجا قولاقلاری، بیری یاتیب، اوبیری قولاق آسیر. دینجل بالام، دینجل! https://t.me/Adabiyyatsevanlar

اوشاق ادبیاتی هرهفته پنجشنبه گونو ادبیات سئونلر کانالیندا . اوشاق ادبیاتینا دایر یازیلارینیزی بیزه گوندرین https://t.me/Adabiyyatsevanlar

— شراب اولا بیلر، قیرمیزی... — دئدیم و درحال دا بورا گلمه‌یه راضیلیق وئردیییم اوچون اؤزومو قینادیم.  تابع اولموش ضعیف کاراکترلی بیری اولدوغومو دوشوندوم، اؤزگوونیم سارسیلدی. — منی دینلمه‌یه راضیلاشدیغینیز اوچون اؤزونوزو گوناهلاندیرمایین، من سیزین عینادینیزی قیر‌دیغیما گؤره یوخ، سیزینله بوردا اوتورا بیلدیییمه گؤره سوینیرم، — فیکریمدن کئچنلری اوخویورموش کیمی منه تسلّی وئرمه‌سی داها دا حؤوصله‌می دارالتدی. کافه‌ده حزین موسیقی سسله‌نیردی، پنجره‌دن ساحیل ایشیقلاریندا بَرق ووران دنیز گؤرونوردو. ائله بیل اوستونه بوروشوق قارا اطلس سریلمیشدی. بیزدن بیر آز آرالیدا ایکی گنج اوتوروب کوکتئل ایچیردی. هم راحات، هم ده حوزونلو گؤرونوردولر. «بو شهرده کیمسه حوضورلو دئییل...» 4 --- — آدیم دنیزدی، — دئییب سؤزونه آرا وئردی، منیم ده آدیمی سؤیله‌یه‌جییمی گؤزله‌دی. جواب آلمایاندا آزجا قاباغا اَییلیب دوام ائتدی. — قورخمایین، من فالچی دئییلم، خصوصی خیدمت اورقان‌لاریندا دا ایشله‌میرم. — خصوصی خیدمت اورقان‌لاریندا ایشله‌سه‌نیز ده قورخمارام، فالچی اولسانیز دا، — آزاجیق کنایه‌لی تبسّومله من ده ایره‌لی اَییلیب گارسونون گتیر‌دییی شرابدان بیر قورتوم ایچدیم. دادی ظریف و بیر آز دا تورشودو، تام من ایسته‌دیییم کیمی. شرابی بَیَنمه‌ییم ائله بیل احوالیما سرایت ائتدی و قدحی تکرار قالدیریب بیر اودوم داها آلیب دوز اونون گؤزلرینین ایچینه باخدیم. او، ویسکینین دادینا باخیب اوزونو تورشوتدو. — سرتدی، — گولومسمه‌یه چالیشدی، — آمما آلیشمیشام سرت شئیلره. اصلینده، اَن سرت شئی حیاتین اؤزودور، آمما بیز غلیظ شئیلردن یایینماغا چالیشدیغیمیز حالدا اَن آغیر اولانی — یاشاماغی سئچیریك، حیاتیمیز سونلانماسین دئیه اَن آغیر شئیلره قاتلانمالی اولوروق. بونو آنلاماق بیر آز چتین‌دیر... همیشه اسیر دوشرگه‌لرینده، یا دا ایکینجی دونیا ساواشیندا مهاجیرلرین یاشادیغی آغیر شرطلر باره‌ده اوخویاندا دوشونوردوم کی، آخی نییه اینسان بئله یاشاماقدانسا اؤلمه‌یی، مثلاً، باخ بئله‌جه ساکیت، قارانلیق بیر دنیزین سولاریندا ابدی ساکیتلییه چکیلمه‌یی سئچمیر؟ اَن آغیر شرطلرده خیاللار قورور، برک شاختادا بوتون وجودو دوندوغو حالدا بئینی مقاومت گؤستریر؛ دؤیورلر، دیرناقلارینی چیخاریرلار، بدنینه ایستی دمیر باسیرلار، آمما حیاتدا قالماق اوچون دؤزور. نییه دؤزوروک؟ من ده دؤزموشم. بئله دانیشماغیما باخمایین، هامی کیمی دؤزمه‌یی سئچمیشم. سیزده بئله اولوب هئچ؟ باشیملا تصدیق ائدیب دریندن کؤکس اؤتوردوم. — دوغرودور، موحاریبه‌ده اسیر دوشمه‌میشم، آمما اسیرلییین نسبی وضعیت اولدوغونو دا دئیه بیله‌ریک، چونکی هامیمیز بیر شکلده او وضعیته دوشه بیله‌ریک. بیری فاشیسته اسیر دوشدوگو کیمی، بیز ده اَن یاخین آداملاریمیزا، نازیستلره اسیر دوشوروک، ائویمیز اسیر دوشرگه‌سینه چئوریلیر. اولا بیلمزمی؟ منجه، اولور. هر کسین حیاتیندا بیر اسیر دوشرگه‌سی، یا دا بیر نازیست اولور. بلکه ده اسیرلیکدن خلاص اولانلارین ساغلیغینا ایچمک اولار، — دنیز استهزایلا گولوب ویسکی استکانینی قالدیردی. قارشیمیزدا اوتورموش ایکی گنج قادین‌دان بیری ایله نظرلریمیز قارشیلاشدی. قادینین بیچیم‌لی آیاقلاری ماسانین آلتیندان گؤرونوردو. دیقّتیمی جلب ائتدییینین فرقینده ایدی. بو اونون عزّت‌نفسینی اوخشاییردیمی، یا یوخ، همَن آندا تام کسدیره بیلمه‌دیم. آمما قادین نظرلرینی قاچیریب دیقّتینی قارشیسیندا اوتوران رفیقه‌سینه یؤنلتمکله منه اؤز یئریمـی گؤستردی. نظرلریمی قاچیرتدیم. — **آدیمی آنام قویوب. آتاملا بئله راضیلاشیب‌لارمیش. دئییب کی، اوغلوم دا اولسا، قیزیم دا، آدینی دنیز قویاجام. آنام سانتیمانتال قادین ایدی. سیزه بیر سؤز دئیه‌جم، آمما گولمه‌یین. منجه، آنامدان دنیز قوخوسو گلردی. یوخ. من سرسمله‌میرم، یوسون، نفت قوخوسو دئییل، دنیز قوخوسو. اوشاق اولاندا منی دنیزه آپاریردی. مَرده‌کانا. اوردا ساحیل تمیزدیر، دنیزین اؤز قوخوسونو حیس ائده بیلرسن. سو پری‌لری حاققیندا اوخویاندان سونرا اوزون مودّت اؤزومو ایناندیرمیشدیم کی، آنام دا سو پری‌سی‌دیر. اوشاق ناغیللارینین... 5 آردی وار https://t.me/Adabiyyatsevanlar

— باشا دوشورم، فیکیرلشیرسیز کی، گئجه واختی بو سرسم هاردان پئیدا اولدو؟ آمما، بلکه، یاخشی اولدو راستلاشماغیمیز؟ مثلاً، بو گونو گوتوره‌ک – یادیندان چیخمایاجاق، ایللر سونرا خاطیرلایاندا سیزی هیجانلاندیراجاق، یا دا، نه بیلیم، دوشوندوره‌جک بیر شئی اولوب بو گون حیاتینیزدا؟ نسه بیر خاطیره-فیلان؟ — ... — باخ گؤرورسونوز؟ دئمک، تکجه منه یوخ، سیزه ده لازیمدیر بو صحبت. هئچ اوزاغا دا گئتمه‌یک، بورالاردا بیر یئرده اوتوراق، حسابی من اؤده‌یه‌جم. پول صحبتینی تکرارلاماسی خوشوما گلمه‌دی، اعتراض ائتمک ایسته‌دیم. آمما بونا حوصله‌مین اولمادیغینی حیس ائدیب سوسدوم. او ایندی منه داها یاخین دایانمیشدی. یورغون گؤزلرینه باخیب باشیملا «یاخشی» دئدیم. آدینی بئله بیلمه‌دن دینلمه‌یه راضی اولدوغوم بو آداملا اون دقیقه سونرا آرتیق اوز-اوزه اوتورموشدوق. ماسانین اوستونه قویدوغو اللرینه باخدیم، دریسی هامار و پارلاقدی. — یوخ، بومژ(کوچه‌ده یاشایان ائوسیز آدام) دئییلم... — گولومسه‌دی. اللرینی قالدیریب هاوادا یئلله‌دی. — آمما اولا دا بیله‌رم، هامیمیز اولا بیله‌ریک. یاشادیغیمیز قوتو ائولردن بئزه بیله‌ریک. یا دا اوردا یاشایان یاخینلاریمیز بیزدن بئزیب کوچه‌یه آتا بیلر. اوزونده یئنه تبسم گؤروندو. گرگین اولدوغونو حیس ائتدیم. اوتاندیم، اوزوم ایسیندی – یقین، قیزارمیشدیم. بو آداملا باغلی ایکی-اوچ دقیقه‌ده آغلیمدان کئچن بوتون تخمینلرین هامیسی بئینیمه پرچیملنمیش اَن بسیط  استریوتیپلردی(پیش داوری). «بلکه آدام تکدی، کئفسیزدی، دانیشماغا احتیاجی وار؟» بو فیکیر آنجاق ایندی آغلیما گلدی. حالبوکی بو دقیقه‌لرده من اولدوغومدان داها هومانیست دئییلدیم، ساده‌جه قارشیمداکی آدام اللرینی آز قالا گؤزومه سوخاندا آنلادیم کی، ایللر اؤنجه ترک ائتدیییم شهرین ایزلری هله ده ایچیمدن سیلینمه‌ییب. حتّا بیر آز اؤنجه گؤردویوم اینسانلار کیمی دوشونورم، اونلاردان هئچ بیر فرقیم یوخدور. بئینیم قارشیمداکینی آنلاماغا یوخ، ائتیکتلمه‌یه مئیل‌لیدیر. بو فیکیر منلییمی زَده‌له‌دی، اؤز گؤزومده عادیلشدیم ائله بیل. الیمی اوزومه چکیب دریندن کؤکس اؤتوردوم. — اولا بیلر، دوغرو. هر شئی اولا بیلر، هامیمیز هر شئیی یاشایا بیله‌ریک. — یعنی دئدیکلریمی تصدیق ائدیرسیز؟ — ائدیرم. — دئمک کی، صحبتیمیز آلیناجاق. 3 من صحبت ائده‌جه‌ییمیزی دوشونمورم. سیز دانیشاجاقسیز، من دینله‌یه‌جم. بئله ایسته‌دیز. — یاخشی، او زمان تک باشینا دانیشماغیم داریخدیریجی اولمایاجاق. بیر آز اؤنجه حیس ائتدیییم دویغونو – عادیلشمه‌نین آجیسینی اوندان چیخارماق ایسته‌ییرمیشجه‌سینه آرخایا سؤیکه‌نیب اوزونه باخدیم. دوداقلاری سیخیلدی، گؤزلرینده آنی غضب پارلادی. حیس اولونوردو کی، داورانیشیم اونو اینجیدیر. یئنه اوتاندیم. تانیمادیغیم بیری‌یلَه ائقو ساواشینا باشلامیشدیم. بئله بیر دورومون ایچینه دوشدویوم اوچون اؤزومه هیرسلندیم، آمما ساکیتلیییمی قوروماغا قرار وئردیم. — اؤزونوزو قینامایین، من ده عئینی جور دوشونردیم، — او بئله دئینده حؤوصله‌م دارالماغا باشلادی. بو آدام سانکی مودریکلییینی گؤزومه سوخورموش کیمی داورانیردی. — یعنی منه ده گئجه‌نین بو ساعاتیندا بیری یاخینلاشیب دانیشماق ایسته‌دییینی دئسه، ایصرار ائتسه، سرسری اولدوغونو دوشونردیم. یا دا سیزین بیر آز اؤنجه ائتدییینیز کیمی، پول وئرمک ایسته‌یرم. یعنی ایلک آغلیما گلنلر بونلار اولار. هامیمیز بئله‌ییک. بو بیزیم پیس آدام اولدوغوموزا دلالت ائتمز. بلکه ده اؤزونو قوروماغا غریزه‌دیر. بیلینمزلیک هر زمان قورخولو اولور چونکی. آمما سیزه بیر شئی دئییِم‌می؟ اساس قورخولاسیلار یاخینیمیزداکیلاردیر. سورغولامادیقلاریمیز، سرسری حساب ائتمدیکلریمیز، توز قوندورمادیقلاریمیز. اونلارین ایچینده‌کیلری گؤرموروک. چونکی اعتیبار ائدیریک. سیز اؤز باغینیزدا راحاتسیز، مئشه ایسه همیشه قورخولودور. آمما او باغدا اَن سئودییینیز آغاجین دیبینده دینجلنمک ایسته‌ینده سیزی ایلان چالا بیلر. گؤونمک گوناه دئییل. گؤونمک نرمالدیر. قورخوروق، چونکی بیر-بیریمیزه چوخ پیسلیک ائتمیشیک. سیز و من یوخ، عومومن. اینسان اینسانا تهلوکه‌دیر. حیات بیزی بئله کودلاشدیریب – بیر-بیریمیزدن قورخماغا... بئینیمیز بونا آلیشدیریلیب، بئیین ده کی آلیشدیقلاری ایله یاشاماغی سئویر. خیال کیمی گؤزل اولان بیلینمز‌لر، گرچکلرینی بیلدیییمیز پیسلیکلردن داها چوخ قورخودور بیزی. نییه ائله باخیرسیز، سرسرینین ایچیندن فیلسوف چیخدی؟ یوخ، فیلسوف دئییلم، پسیخولوق دا. بو ساحه‌لر حاققیندا تصوروم یوخدور، بیر آز اؤز داخیلی دونیاملا باغلی ایختیصاصلاشمیش اولا بیلرم. الینده کیچیک دفتر و قلم اولان گنج گارسون بیزه یاخینلاشدی. — ویسکینیز وارمی؟ منه ویسکی گتیرین. سیز نه ایسته‌ییرسیز؟ — خفیفجه گولومسه‌ییب سوروشدو. منی صحبته راضی سالدیغینا گؤره ممنون و اؤزگوونلی گؤرونوردو.

‌ پیچیلتی(حیکایه) یازان :زومرود یاغمور کوچورن :سحر خیاوی باکی، ۱۸ آپرئل ایللر اؤنجه بوردان آیریلدیغیم گون ده هاوادا بو قوخۇ واردی. آمما ساحیل دَییشمیش، گؤزللشْمیشدی. هرچند بو بورکولو و توزلو شهر‌ده ایندی اوّلکی قدر یاشیللیق یوخدو. دنیز ده اوّلکی یئرینده دئییلدی، خئیلی گئری چکیلمیشدی. حتّا اوتوردوغوم یئردن آزجا آرالیدا کیچیک بیر آدا دا گؤرونوردو. هارداسا اوخوموشدوم کی خزر گئتدیکجه داها چوخ چکیله‌جک و باکی داها لیمان شهری اولمایاجاق. «دنیزلر ده اؤلور، دئمک. خزر ده جان وئریر. بلکه ده، میلیون ایل سونرا بیر باشقاسی بوردان صحرایا، یا دا داغلارا تاماشا ائده‌جک.» چئوریلیب آرخایا باخدیم. ماشینلارین شوتویه‌رک کئچیب گئتدییی ائنلی بولواردا ، اوستونه لامپالار وورولموش عظمتلی بینالار دا بَرق ووروردو. بورانین آداملاری دا فرقلی ایدی. مرکزدن اوزاق‌داکی دار و توزلو کوچه‌لرین، بیر-بیرینه بیتیشیک داخمالارین روحن چؤکموش ساکینلریندن فرقلی اولاراق، اونلار بو گوندن راضی، گله‌جکدن امین، راحات آدیم‌لارلا دولاشیردیلار... قالخدیم، اللریمی جیبیمه قویوب من ده آرام‌آرام یئریمه‌یه باشلادیم. قارشیدان لنگر وورا-وورا گلن آدامی گؤروب فیکیرلشدیم کی، یقین ایچکی‌لی‌دیر، یا دا نارکوتیک مادّه‌نین تأثیری آلتیندادیر. اونونلا گؤز-گؤزه گلمه‌مک اوچون باشیمی یانا چئویردیم، اوزومو تورشودوب آدیم‌لاریمی یئیینلتدیم. خئیری اولمادی، یانیما چاتیب دایاندی: — سرخوش دئییلم. «یوخسا بوردا یئنی قایدالار یارانیب؟» یاد آدامین بئله راحاتلیقلا منیمله دیالوق قورماغا چالیشماسینا هیرسلندیم. چئوریلیب باخسام دا، جاواب وئرمه‌دیم. — ... سرخوش دئییلم. نارکومان دئییلم یعنی. چییینیمی چکیب یولوما دوام ائتمک ایسته‌دیم... 1 -منی گؤرنده دوشوندویونوز ایلک شئی بونلار اولمادیمی؟ عجب ایشه دوشموشدوم. ایللر سونرا دؤندویوم، ییرمی ساعات سونرا یئنی‌دن آیریلاجاغیم بو شهردن هئچ بیر تَزه خاطیره آپارماق نیتّیم یوخدو. گلدیییم کیمی، بوم‌بوش دا گئری دؤنمک فیکرینده‌یدیم. دوداقلاریمی سیخیب یالاندان گولومسمه‌یه چالیشدیم. الیمی جیبیمدن چیخاریب ایره‌لی اوزاتدیم. — یوخ، پول دا ایستمیرم، — آدام عینادلا قارشیمدان چکیلمیردی. «لعنت شیطانا، ایشه دوشمَدیم؟» آغلیمدان کئچن بو اولسا دا، ظاهری ساکیتلیییمی قورویا بیلدیم. قیییلمیش گؤزلرینین اطرافیندا درین قیریشلار یووا سالمیشدی، آمما چوخ دا یاشلی دئییلدی. آلنینا تؤکولموش گور ساچلاری، بیچیم‌لی دوداقلاری واردی. گؤزلرینده‌کی یورغونلوغا رغمن یاراشیقلی گؤرونوردو. اوجابوی و آریق بیری‌یدی. چنه‌سینین ساغ طرفینده درین، آمما بالاجا چاپیق گؤزه دَییردی. اَینینده‌کی اوزون پلاش(بارانی) نیمداش اولسا دا، تمیز ایدی. — دیلنچی دئییلم، — ساکیت سسله دئدی. — ... — بَس نییه زَهله‌نیزی تؤکورم، ائله‌می؟ اوزونو تورشودوب اطرافا باخدی. آغلیمدان کئچنلری دیلیمه گتیرمه‌دیم. دوزونه قالسا، آرتیق بو آداما قارشی منده بیر ماراق یارانمیشدی. تانیمادیغی بیری‌ ایله بئله آسانلیقلا دیالوقا گیرمه‌سینین سونوندا نه اولاجاغینی بیلمک ایسته‌ییردیم. قورخو حیس ائتمیردیم، بو سولغون بنیزلی آدامین تَهلوکَه‌لی اولاجاغینی دوشونموردوم. — آمما بیر شئی ایستیه‌جم. «هئچ، آخیری کی...» دوشونوب الیمی جیبیمدن چیخاردیم. — سیقارت چکمیرم، — دئدیم. — من ده چکمیرم. «لعنت شیطانا، بَس بو آدام نه ایسته‌ییر؟» حؤوصله‌م دارالیردی. — منیمله صحبت ائدرسینیزمی؟ یعنی صحبت ده دئمه‌یک بونا، دینله‌مک دئیه‌ک. بیر یئرده اوتورا بیلریک... نه یئیه‌جکسه، پولونو من اؤده‌یه‌جم. نه ایسته‌سه‌نیز، سیفاریش وئره بیلرسیز. پولوم وار. اونو دینلمه‌ییم قارشیلیغیندا منه رُوشوه کیمی تکلیف ائدیردی. — بئله روشوه تکلیفی‌نی ایلک دفعه‌دیر ائشیدیرم، — دوشوندویومو بَرکدن سؤیله‌دیم. — نییه بئله دئییرسیز؟ — سسینده اینجیکلیک یاراندی. — من ائله دوشونمورم. آمما ایسته‌سه‌نیز، سیز اؤز فیکری‌نیزده قالا بیلرسیز. قوی لاپ آدی رُوشوت اولسون، اونسوز دا کلمه‌لرین معنٰاسی یوخدو. سسی یورغون و آزجا خیریلتیلی اولسا دا، نوفوذ ائدیجی ایدی. دیقّتله اوزونه باخدیم. سانکی اونو... 2 داها یاخشی گؤره بیلیم دئیه قامتینی دیکلدیب منه بیر آز دا یاخینلاشدی. اوندان شام آغاجینین( کاج) قوخوسو گلیردی و بایاق‌دان بورنوما دولان یوسون و نفت ایییندن سونرا بو طراوتلی قوخونون منه یاخشی تأثیر ائتدییینی حیس ائتدیم. دیکلدییی اوچون ایندی داها اوجا بویلو گؤرونوردو. اوزونده قاریشیق بیر ایفاده واردی – کئچمیشین قیریشلاری، بو گونون چاره‌سیزلییی بیر-بیرینه دولاشمیشدی.

سایین کانالداشلار چهارشنبه گونلری ادبیات سئونلر کانالیندا یالنیز نثر یازیلارین پایلاشیریق . تنقید ، چئویرمه ، کوچورمه ، قیسا حئکایه لرینیزی ، کیتاب تانیتیم لارینیزی ...بیزه گوندرین https://t.me/Adabiyyatsevanlar

۱۳۵۸ ده یاییلدیغی چاپ دا گلمیشدیر !!         جناب ساعدی ایلخیچییا گئتدیگینده  آقای عباسقلی طهماسبی ایله کندی و هنده ورین دولانیب ، گَزیب به یه ل BƏYƏL کندینه ده گو'لمو'ش ننه نین مزارین گوءرمه گه گئتمیش ایمیشلر ، جناب طهماسبی نین روایتینه گوءره به یه ل ده بیر کیشی نین اوءکو'زو' اوءلمو'ش ایمیش و عاییله اوءکو'زو'ن لئشی دوءوره سینده یاس توتموشدولار ، دئمک عاییله نین گو'زَرانی اوءکو'زه باغلی ایمیش و اوءکو'زو'ن اوءلو'مو' اونلاری دیدرگین ائدیبمیش !! گویا  عزاداران بَیَل کیتابین یازماق دا بو گوءرو'نتو'  جناب ساعدی او'چو'ن ایده یاراتمیشدیر ، هابئله بیزیم ایلخیچی دا باشقا کندلردن گلیب و قویون سو'رو'سو'ن اوغورلاماغیندان دا سابقه سی وارایدی و . . . https://t.me/Adabiyyatsevanlar

بو مصاحبه یه عاید الیمیزه چاتان دیرلی بیر یازی و خاطیره آلپ ارن من ۱۳۴۲ ده ۱۵ یاشیمی قورتارمیشدیم ، یاز گو'نلری نین بیرینده ایلخیچی دا گون اورتادان قاباق ائویمیزه نئچه نفر تشریف گتیردیلر ، یاشلانمیش آتامین آناسی لالا نه نه می  سوقویوسونون سه ککی سینده اَیله شدیریب و عکسین سالدیلار ، اوندا باشا دو'شمه دیم نه یین نه سی دیر !! اونوتدوق گئتدی ، سونرالار  ایلخیچی آدیندا بیر کیتاب یاییلدی ، من ده او کیتابی اوخودوم و لالا نه نه مین عکسین "یک پیرزن ایلخیچی" آدی ایله اورادا گوءردو'م  و اوندا باشا دو'شدو'م  او عکس ندن گوءتو'رو'لمو'شدو' ، کیتابین بیر پارا یئرلرینده آزجانا یانلیشلار وار ایدی ، اوءزللیکله کندین خریطه سینده (نقشه ایلخیچی)  یانلیش چوخ ایدی ، سونرالار دبیرستان اوخودوغوم دا چالیشدیم کندیمیز ایلخیچی نین نقشه سین دوغرولدا بیلیب دو'زگو'ن چکیم ، او چکدیگیم نقشه نی جناب دکتر غلامحسین ساعدی گیله کیتاب دا یازیلان عنوانا گوءندَردیم ، ایلخیچی کیتابی یاییلدیق دا ایلخیچی نین چوخ آداملاری کیتابی یاخجی قارشیلامادیلار و اونلارجا   جناب ساعدی چوخلو سوءزلری او کیتاب ده یازمامالی ایدی !! چونکی ایلخیچیلیلار اهل حق آدلاندیقدا هم ده باشقا عنوانلارلا  گوران و یا طالب سر   دا اولدوقلاری او'چو'ن کیتاب دا یازیلان بیر بوءلو'ک یازیلارین آچیقلانماسین خوشلامیردیلار و ایندی ده کی وار هله ده نقد ائلیینلر واردیلار و رحمتلیک جناب ساعدییه خوش گوءرو'شلری یوخ دور !!!          آلدیغیم بیلگیلره دایاناراق ، جناب دکتر غلامحسین ساعدی    تئهراناونیوئرسیته سی نین موءسسه علوم اجتماعی . . . . . طرفیندن و جناب جلال آل احمدین تاپشیریغی ایله بیزیم کندیمیز ایلخیچی او'چو'ن بیر مونوگرافی یا تک نگاری یازماغا تاپشیریق آلیرلار ، گویا جناب ساعدی نین تبریزین صفا مدرسه سینده آقای رهبر طهماسبی آدلی تانیدیغی وار ایمیش ، او کیشی دن دانشگاهین تاپشیریغینا گوءره یاردیم ایسته دیکلرینده  آقای طهماسبی عم اوغلوسو جناب عباس قلی آغا طهماسبی نی ، او دوءنم ایلخیچی دا یاشادیقلاری او'چو'ن  تانیتدیریرلار و آقای عباس قلی آغا    ایلخیچی هم ده هنده ورین دولانماق دا و بیلگی توپلادیق دا چییین به چییین دکتر ساعدی و ..... ایله بیرلیک ده دولاشیرلار و دئییلنلره گوءره باشقا کیشی یاردیمجی یوخ ایمیش ، اونلار بیرلیک ده ایلخیچی نین  ایندیکی پارک اولموش کوءهنه و اَسکی مزارلیغیندا سئیر ائدیب و ایلخیچی ساکینلری نین دونیادان کوءچمو'ش مو'رشو'د لرینین ده مزارلارین  زیارت ائدیب و مزار بینالاری نین عکسلرین ده کیتاب دا یایمیشلار ، اونلاردان بیریسی آللاه قولو آغا سالک آدیندا مشروطه دوءنمینده ستارخانلا بیر سنگرده ایستیبدادچیلارلا ساواشیرمیشلار ، اوکیشی نین ده مزاری ائله هامان یئرده - کوءهنه مزارلیق - آتاسی غلامحسین آغانین یانیندا    ایندی ده واردیر !! آللاه قولو آغانین بوءیو'ک قیزی رحمتلیک بلقیس خانیم قاباقجیل و متجدد بیر قادین ایمیش و کندیمیزده ایلک چادراسین وچارشابین یئره قویان قادین اولوبدور. ایلخیچیمیزدا او دوءنم ده بیلگین و باشاراجاقلی بیر کیشی وارایدی ، میرزه فرج سئیفی آدیندا هم یاخجی معمارایدی ، هابئله   هه زیر ده قویاردی مساحلیق دا باجاراردی ، یازیب اوخوماغی دا گوءزل ایدی ، من اوکیشی نین اوغلو عبدالله ایله بیر کیلاس دا اوخویوردوق ، قوهوملوغوموز دا وارایدی ، دئمه لی اونلارین ائولرینه گئتدیگیم ده   هم رحمتلیک شهریارین حییدربابایا سالام کیتابین هم ده واحدین غزللرین گوءرو'ب اوخویاردیق ، ایلک تانیشلیغیم     انا دیلیمیزله بئله اولموش دور ، آتام دا قیش گئجه لری قومری ، امیرارسلان نامدار و باشقا کیتابلاری  و قصیده لری آنا دیلیمیزده اوخویاردی ؛ زامان اوءتو'شدو' و من ۱۳۴۷ ده شیرازین پهلوی اونیوئرسیته سینده قبول اولوب و شیرازا گئتمه لی اولدوم ، اورادا جناب محمد بهمن بیگی نین باجی سی اوشاقلاری ایله یولداش اولدوق و اونلاردا منه دایاق اولدولار ، ایکی قارداش بیر باجیلاری پهلوی ده اوءیرنجی ایدیلر ، قارداشلار -فورود لا فرهاد - قاشقائی موزیکینین دیرچه لمه سینده بوءیو'ک پایلاری اولوبدور ، نه یازیق ایکی سی ده دونیالارین دَییشیبلر !!         بیزیم یولداشلیغیمیز داوام ائدرکن  من ده اونلارلا تئهران دا بیر پارا ییغینجاقلارا قاتیلاردیم ، اوییغینلاردان نئچه سینده جناب دکتر غلامحسین ساعدی ده تشریفلری وارایدی ، بو گوءرو'ش دن اوءنجه من جناب ساعدی نین کلاته گل آدیندا کیتابین و . . . . .  اوخودوغومو دئمه لییم و بیر جلسه ده ده جناب بهروز دولت آبادی و سعید سلطانپور دا وارایدیلار ، و سونرا تئهرانین سی متری خییاوانیندا جناب ساعدی گیلین درمانگاهلارینا دا گئتمیشدیک ، ییغینلاردا جناب دکتر ساعدی ایله ایلخیچیلی اولدوغومو و اونا نقشه گوءندردیگیمی ده سوءیله میشدیم و او نقشه نئچه ایل بایگانی ده قالدیقدان سونرا ایلخیچی کیتابی نین امیرکبیر طرفیندن

روشن خیاوی بنا به درخواست یکی از عزیزان- آگاهی های مختصر و فشرده ای در مورد زبان ترکی «قیپچاقی» برگرفته ار «فرهنگ ساوالان»، مجلد:  (ت-T)   ترکی قیپچاقی: Qıpçaq türkcəsi-قپچاق تورکجه‌سی ترکی قیپچاقی یکی از شاخه‌های بزرگ زبان‌های ترکی است که در دورهی میانه (سده‌های ۱۱ تا ۱۵ میلادی) در دشت‌های پهناور اوراسیا گسترش یافت. نام آن از قوم قیپچاق (Qıpçaq / Kipchak) گرفته شده است؛ قومی کوچ‌نشین که در منابع اسلامی و روسی با نام‌های قبچاق، کومان (Cuman)، پولوتسی (Polovets) نیز شناخته می‌شوند. مرکز تاریخی این زبان، دشت قبچاق (Dasht-i Qıpçaq) بود؛ یعنی پهنه‌ای وسیع از آسیای مرکزی تا اروپای شرقی.   گسترهی تاریخی ترکی قیپچاق: ترکی قیپچاق در سرزمین‌های زیر رواج داشت: ۱- دشت قپچاق غربی: شامل: جنوب روسیهی امروزی اوکراین استپ‌های شمال دریای سیاه شبه‌جزیرهی کریمه در این منطقه زبان کومان ـ قیپچاق شکل گرفت. اثر مهم: Codex Cumanicus-(فرهنگ کومانی ـ لاتینی ـ فارسی، سدهی ۱۳–۱۴ میلادی)   ۲- آسیای مرکزی: شامل: قزاقستان امروزی بخش‌هایی از قرقیزستان ازبکستان شمالی قره‌قالپاقستان در این منطقه شاخه‌های شرقی قیپچاق پدید آمدند.   ۳- حوزهی اردوی زرین (آلتین اردو): در سده‌های ۱۳ و ۱۴ میلادی، زبان اداری و ادبی حکومت: آلتین اردو (Golden Horde) بود.-این زبان پایهی بسیاری از زبان‌های قیپچاقی امروز شد.   ۴- مصر و شام (قیپچاق مملوکی) گروه‌هایی از قیپچاق‌ها در سپاه مملوکان مصر وارد شدند. در مصر زبان قیپچاقی به زبان نظامی و ادبی تبدیل شد. آثار: Kitāb al-Idrāk li-lisān al-Atrāk: کتاب الادراک للشان الاتراک، نویسنده: ابن مهنا- و فرهنگ‌های قیپچاقی ـ عربی. زبان‌های امروزی وابسته به شاخهی قیپچاق: امروزه ترکی قیپچاق شامل این زبان‌هاست: ۱- قزاقی- Qazaq tili سرزمین: قزاقستان، بخش‌هایی از چین (ایلی)، مغولستان غربی، روسیه   ۲. قرقیزی Qırğız tili - سرزمین: قرقیزستان، شرق تاجیکستان، مناطق کوهستانی پامیر   ۳. تاتاری- Tatar tele سرزمین: جمهوری تاتارستان روسیه، ولگا و اورال   ۴- باشقیری Başqort tele سرزمین: باشقیرستان، جنوب اورال   ۵- قره‌قالپاقی Qaraqalpaq tili سرزمین: قره‌قالپاقستان (ازبکستان)   ۶- نوغایی Noğay tili سرزمین: قفقاز شمالی، داغستان، استاوروپول ۷- کوموکی Qumuq tili سرزمین: داغستان   ۸- قره‌چای ـ بالکاری Qaraçay-Malqar tili سرزمین: قفقاز شمالی، قره‌چای و بالکار   ۹- کریمه‌ای تاتاری Qırım Tatar tili سرزمین: کریمه، جوامع مهاجر کریمه‌ای   جایگاه زبان‌شناختی: خانوادهی ترکی: ترکی←ترکی میانه←قیپچاقی تقسیم اصلی: 1-قیپچاق ـ بولغاری 2-تاتاری، باشقیری 3-قیپچاق ـ نوغایی 4-قزاقی، قره‌قالپاقی، نوغایی)    -4 قیپچاق ـ کومانی-(قرقیزی، کوموکی، قره‌چای ـ بالکار، کریمه‌ای تاتاری)   ویژگی‌های زبانی قیپچاقی: حفظ بسیاری از ویژگی‌های ترکی باستان تغییر برخی آواها: ترکی اوغوز:  داغ → dağ قیپچاقی:  تاو / tau نمونه: ترکی:  dağ  آذربایجانی: قزاقی: тау (tau) جمع‌بندی: ترکی قیپچاقی میراث زبانی قوم‌های استپی شمال آسیای مرکزی و اروپای شرقی است. گسترهی تاریخی آن از دریای سیاه تا آلتایی و از ولگا تا مصر مملوک امتداد داشت. امروزه مهم‌ترین بازماندگان آن: «قزاقی، قرقیزی، تاتاری، باشقیری، قره‌قالپاقی، نوغایی، کوموکی، قره‌چای ـ بالکاری و کریمه‌ای تاتاری» هستند. از دیدگاه تاریخی، قیپچاقی یکی از سه ستون بزرگ زبان‌های ترکی میانه در کنار اوغوزی و قارلوقی است.                                                           https://t.me/Adabiyyatsevanlar                                                                                 

فاطمه_ ملک زاده در شیپورِ خود بدمید گلهایِ کنارِ دروازه       می آید روزی که گورستانها از شهر فرار کنند      خانه ها_ رودها_ درختان_ آدمها حتی برکه های تنبل با کوله بارِ لجن      ای بادهایِ گرد آلود مرا کجا فرود آور ده ای؟     که در فضایِ رامبراندیِ این اتاق        سرم را رویِ فلزِ سرد گذاشته ام ما را از مرگ به مرگ رسانده اند ای زیبا ترین درماندگیِ من! سوغاتِ تو یک بغل گلِ لیارو ست آه از سرِ راهم کنار بروید ....         درها را می‌گویم من حرفِ دروغ در دهانِ گل و درخت و آدمها          نمی‌گذارم فضایِ رامبراندیِ این اتاق گربه رویِ شیروانیِ داغِ تنسی ویلیامز     جوری ایستاده ام که صورتم در تاریکی ست من از قصد ماه را تویِ شعر آورده ام که به چاکرایِ شبکه خورشیدیِ تنم بتابد ماه تویِ پاتیلِ بزرگِ آبِ جوش سوخت از بُرگه بام صدا می آید و سایه تاریکی ها ست که به جلو کِش می‌آید حتما خانه ها دارند فرار می‌کنند رودها درختان گورستانها آدمها https://t.me/Adabiyyatsevanlar

رحیم گوزل 1 آدام وار اوره‌یی بولوددان کوورک! آدام وار اوره‌یی قایادان دا برک! آدام وار یئریندن قوپسا دا دونیا اوره‌یی گوینمز بیر آخ دا دئمز! آدام وار بیر کیچیک قارینجانین دا اولومو اونون چون بیر موصویبت‌دیر؛ آدام وار...، آدام وار... عجیب خیلقت‌دیر!! 2 باخما قایغیلاری‌نین قاراتماسینا شئعیرلریمی، اوره‌ییم چوخ ایشیقدیر. چیرمانیرام گلن موتلو گونلرینی قوتلاماغا. ... ایره‌لیرم...