کانال تخصصی اقتصاد

🔵 مكانيزم ماشه و نرخ ارز دکتر مرتضي عزتي برخي رسانه‌ها اين‌گونه القا مي‌كنند كه مكانيزم ماشه اجرا شده است؛ در حالي كه اين مكانيزم هنوز اجرايي نشده و تنها سه كشور اروپايي براي اجراي آن به سازمان ملل نامه نوشته‌اند و در حال حاضر روند اجراي آن آغاز شده است. اما در روزهاي اخير شاهد بوديم كه بازار غيررسمي ارز با وجود اينكه هنوز اتفاق خاصي نيفتاده بود، دچار نوساناتي شد. مشكل اصلي بازار غيررسمي اين است كه به‌ شدت تحت تاثير وقايع سياسي، امنيتي و اجتماعي قرار دارد. اگر مكانيزم ماشه اجرايي شود تا حدي محدوديت‌هاي صادرات و واردات را براي كشور افزايش مي‌دهد، اما اين محدوديت‌ها اثر خاصي بر اقتصاد ما ندارد. اين مكانيزم برخي محدوديت‌ها را عمومي مي‌كند و كشورهاي مختلف را ملزم به اجراي آن خواهد كرد، اما ممكن است برخي كشورها مانند روسيه، چين و ساير شركاي اصلي تجاري ايران، مكانيزم ماشه را نپذيرند و به همين دليل، احتمالا مبادلات اين كشورها با ايران مانند گذشته ادامه داشته باشد. مبادلات ما با كشورهاي غربي تحت تاثير تحريم‌هاي امريكا به حداقل ممكن رسيده و همه مبادلات كنوني با اين كشورها در چارچوب كالاهاي غذايي و دارويي است كه تجارت آنها حتي با اجراي مكانيزم ماشه نيز آزاد است. بنابراين مكانيزم ماشه حتي بر تجارت محدود ما با كشورهاي غربي نيز تاثيري نخواهد داشت. البته اجراي اين مكانيزم به برخي كشورهاي ثالث اختيار مي‌دهد تا كالاهاي ايران را از نظر عدم وجود كالاهاي ممنوعه بررسي كنند و اين مساله مي‌تواند تنش‌هايي را به ويژه براي كالاهاي حمل ‌شده از مسير دريايي ايجاد كند. عمده صادرات و واردات ايران با چند كشور مشخص مانند چين، هند، تركيه، عراق و امارات انجام مي‌شود كه با اغلب آنها ارتباط زميني داريم. در تجارت دريايي با ديگران نيز مشكلي نداريم و در واقع نگراني خاصي در خصوص تجارت با اين كشورها وجود ندارد. بر اين اساس به نظر مي‌رسد اجراي مكانيزم ماشه تاثير محسوسي بر تجارت ايران نداشته باشد. پيش از اين بنده در مصاحبه‌اي گفتم كه با خبر آغاز روند اجراي مكانيزم ماشه، نرخ ارز افزايش پيدا مي‌كند، اما دوباره كاهش خواهد يافت و در روزهاي اخير شاهد بوديم كه تحت تاثير چندين عامل، نرخ‌ها روند كاهشي را در پيش گرفته‌اند. كاهش نرخ ارز به اين دليل اتفاق افتاده كه هيجانات اوليه فروكش كرده و همه مشاهده كردند كه با وجود ارسال نامه از سوي اروپايي‌ها، در عمل اتفاق خاصي رخ نداده است. مساله‌ ديگر اين بود كه ايران اعلام كرد آمادگي مذاكره براي حل مسالمت‌آميز مساله را دارد و در روزهاي اخير نيز مذاكراتي با اروپا و آژانس بين‌المللي انرژي اتمي آغاز كرده است. مقامات پولي و اقتصادي كشور نيز صحبت‌هايي انجام دادند كه نشان مي‌دهد نبايد نگراني زيادي درباره مسائل ارزي وجود داشته باشد و اين تحولات، نويدبخش بازگشت نرخ ارز به سطوح قبلي است. در حال حاضر، نرخ‌هاي كنوني دلار آزاد در كشور منطقي به نظر نمي‌رسد و به نظر بنده نرخ تعادلي فعلي حدود ۸۰ تا ۹۰ هزار تومان است و نرخ‌ها بايد به اين محدوده بازگردد. با توجه به اينكه نرخ ارز رسمي حدود ۷۰ هزار تومان است و حتي با اين قيمت نيز در بازار حواله، بسياري از عرضه‌كنندگان ارز متقاضي مناسب خود را پيدا نمي‌كنند، به نظر نمي‌رسد نرخ ارز بتواند بالاتر از ميزان فعلي حركت كند، چراكه نرخ تعادلي پايين‌تر از نرخ كنوني است و در صورت افزايش، ناشي از اقدامات عده‌اي سودجو براي منافع شخصي خواهد بود./تعادل ‍ مطلب مرتبط: تاثیر سیستم ماشه بر تولید (شبیه سازی از تحریم ها) ♦️ کانال تخصصی اقتصاد

❄️ نجات ایران فقط با اصلاح بودجه و توزیع عادلانه قدرت ممکن است/ادامه وضعیت فعلی تنها موجب افزایش یأس و سرخوردگی مردم خواهد شد ✍️دکتر فرشاد مومنی، استاد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی، در نشست «اصلاح نظام بودجه‌ریزی»: ♈️ هیچ برنامه‌ای برای مقابله با بحران‌ها وجود ندارد و ادامه وضعیت فعلی تنها موجب افزایش یأس و سرخوردگی مردم خواهد شد. اصلاح نظام بودجه‌ریزی و جایگزینی مناسبات عادلانه به جای مناسبات ضدعادلانه کنونی حیاتی‌ترین راه نجات کشور است. اگر منافع مردم و تولیدکنندگان در اولویت قرار گیرد، می‌توان ایران را بدون هزینه‌های گزاف و بدون نیاز به شوک‌درمانی اداره کرد. ♈️ حتی پیشنهاد رایگان فرهنگستان علوم برای کارشناسی طرح‌های اقتصادی دولت، نادیده گرفته شد. بی‌توجهی به هشدارها و اصرار بر سیاست‌های تورم‌زا، شکاف بی‌اعتمادی میان مردم و حاکمیت را به شدت افزایش داده است. ♈️ افزایش چندباره قیمت نان در حالی که قوت غالب ۶۰ تا ۷۰ درصد جمعیت نان است، این تصمیم عملاً به چه کسی ضربه می‌زند و منافع چه کسانی را در اولویت قرار می‌دهد؟ ♈️ شوک‌درمانی (مانند جهش نرخ ارز یا انرژی) نه‌تنها مشکلات را حل نکرده بلکه به خروج سرمایه انسانی، گسترش فساد و تقویت مافیاها انجامیده است. بر اساس پژوهش‌ها، پس از هر موج شوک‌درمانی، تمایل نخبگان به مهاجرت دو برابر شده است. ♈️ مرجعیت مسئولان برای مردم فقط ۷ تا ۸ درصد است، در حالی که اعتماد به خانواده بالای ۵۸ درصد گزارش شده است. به گفته او، این شکاف در شرایطی که کشور بیش از هر زمان به اعتماد متقابل نیاز دارد، بسیار خطرناک است. ♈️ از دهه ۷۰ تاکنون صدها میلیارد دلار منابع کشور به بازار قاچاق ارز تزریق شده، در حالی که بخش بزرگی از جمعیت برای بقای خود نیازمند کمک معیشتی هستند. این تناقض نشان می‌دهد که ساختار قدرت همچنان منافع رانت‌خواران، واردکنندگان و دلال‌ها را بر منافع اکثریت مردم ترجیح می‌دهد. ♈️راه اصلاح روشن است؛ بازگشت به عقلانیت، شنیدن صدای کارشناسان، تقویت جایگاه تولیدکنندگان و اجرای نظام بودجه‌ریزی عادلانه. جز این مسیر، هیچ راهی برای نجات ایران وجود ندارد./جماران ♦️ کانال تخصصی اقتصاد

تک‌نرخی شدن ارز به تورم دامن می‌زند/ بار روانی مکانیسم ماشه عامل اصلی نوسان دلار دکتر آلبرت بغزیان، اقتصاددان: 🔹 آنچه در روز‌های اخیر باعث جهش دلار شد، بیشتر به مسئله نزدیک شدن به زمان تعیین تکلیف مکانیسم ماشه و طرح آن در کشور‌های اروپایی و سپس ارسال موضوع به شورای امنیت مربوط می‌شود. 🔹 در مقابل، مذاکرات ایران با رئیس آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و رضایت طرفین از روند گفت‌وگوها، موجب کاهش نسبی نرخ شد و این سیگنال را به بازار داد که احتمال فعال شدن مکانیسم ماشه فعلاً کم است. 🔹 بانک‌مرکزی تلاش می‌کند در مرکز مبادله نیاز‌های ارزی تجار را تأمین کند، اما بخشی از تقاضا نیز ناشی از هیجان مردم و نگرانی از کاهش ارزش پول ملی است. 🔹 تک‌نرخی شدن اقدامی مثبت است و تعدد نرخ‌ها رانت و فساد ایجاد می‌کند، اما اجرای آن در شرایط کنونی می‌تواند تبعات تورمی داشته باشد./تسنیم

🔻گزارش مرکز پژوهش های مجلس درباره آثار اقتصادی و نظامی اجرای مکانیسم ماشه ▪️دفتر مطالعات اقتصادی مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارشی اعلام کرد که آثار احتمالی فعال‌سازی مکانیسم موسوم به «ماشه» محدود و قابل مدیریت است و نمی‌تواند بحران اقتصادی تازه‌ای ایجاد کند. ▪️تاثیر ماشه بر اقتصاد ایران عمدتا به کنترل صادرات فناوری‌های دوگانه محدود می‌شود و آثار واقعی آن بر صادرات نفت، پتروشیمی و تجارت غیرنفتی ناچیز است. اثر روانی کوتاه‌مدت در بازارهای مالی ممکن است رخ دهد، اما با مدیریت اقتصادی و رسانه‌ای قابل کنترل است. ▪️علاوه بر این، تحریم‌های اصلی و فشار اقتصادی واقعی همچنان از سوی تحریم‌های ثانویه آمریکا اعمال می‌شود و نه قطعنامه‌های شورای امنیت. ▪️با توجه به جهان چندقطبی ۲۰۲۵ و مخالفت چین و روسیه، احتمال شکل‌گیری اجماع بین‌المللی علیه ایران کاهش یافته و کشور می‌تواند با دیپلماسی فعال و مدیریت داخلی، پیامدهای محدود ماشه را کنترل کند.| جماران ‍ مطلب مرتبط: تاثیر سیستم ماشه بر تولید (شبیه سازی از تحریم ها) ♦️ کانال تخصصی اقتصاد

🔻گزارش مرکز پژوهش های مجلس درباره آثار اقتصادی و نظامی اجرای مکانیسم ماشه ▪️دفتر مطالعات اقتصادی مرکز پژوهش‌های مجلس در گزارشی اعلام کرد که آثار احتمالی فعال‌سازی مکانیسم موسوم به «ماشه» محدود و قابل مدیریت است و نمی‌تواند بحران اقتصادی تازه‌ای ایجاد کند. ▪️تاثیر ماشه بر اقتصاد ایران عمدتا به کنترل صادرات فناوری‌های دوگانه محدود می‌شود و آثار واقعی آن بر صادرات نفت، پتروشیمی و تجارت غیرنفتی ناچیز است. اثر روانی کوتاه‌مدت در بازارهای مالی ممکن است رخ دهد، اما با مدیریت اقتصادی و رسانه‌ای قابل کنترل است. ▪️علاوه بر این، تحریم‌های اصلی و فشار اقتصادی واقعی همچنان از سوی تحریم‌های ثانویه آمریکا اعمال می‌شود و نه قطعنامه‌های شورای امنیت. ▪️با توجه به جهان چندقطبی ۲۰۲۵ و مخالفت چین و روسیه، احتمال شکل‌گیری اجماع بین‌المللی علیه ایران کاهش یافته و کشور می‌تواند با دیپلماسی فعال و مدیریت داخلی، پیامدهای محدود ماشه را کنترل کند.| جماران ‍ مطلب مرتبط: تاثیر سیستم ماشه بر تولید (شبیه سازی از تحریم ها) ♦️ کانال تخصصی اقتصاد

🔵 آمارهای وحشتناک به روایت دکتر فرشاد مومنی برای اولین بار بعد از جنگ جهانی دوم، در نیمه دوم دهه ۱۳۹۰ فاصله زمانی مورد نیاز برای دو برابر شدن جمعیت فقیر به ۳ سال کاهش پیدا کرده است. گزارش‌های رسمی نشان می‌دهد که یک سوم کل جمعیت ایران زیر خط فقر هستند.

🎥 ببینید| هدیه چپ‌ها به مردم که اقتصاد ایران را فلج کرد

💰هشدار یک اقتصاددان درباره کسری بودجه ۸۰۰ هزار میلیارد تومانی /تورم سه‌رقمی در راه است؟ دکتر وحید شقاقی: ▫️به نظر من عددی که آقای مدنی‌زاده (در خصوص عدد کسری بودجه) اعلام کردند، سناریوی خوشبینانه یا کف کسری بودجه سال ۱۴۰۴است. یعنی در سناریو بدبینانه عدد کسری بودجه بالای یک هزار و ۵۰۰ همت است. ▫️ این عدم توازن و تعادل موجب می‌شود که ما همیشه کسری داشته باشیم؛ به خصوص در زمانی که شرایط اقتصاد به هم می‌خورد؛ مثل سال ۱۴۰۴. یعنی در سال ۱۴۰۴ هزینه‌های غیرمترقبه زیادی اتفاق افتاد؛ مثل هزینه‌های مرتبط با دوره ۱۲ روزه جنگ. ▫️من یک گزارشی تحت عنوان تورم سه رقمی آماده کرده بودم. تورمی که در حالت خوشبینانه برای امسال اعلام می‌شود، ۴۵ درصد است، ولی نیمه دوم سال برای کشور سخت خواهد بود، زیرا آمارها حکایت از یک رکود بسیار سنگین در اقتصاد ایران دارد؛ هم در بخش مسکن رکود بی‌سابقه‌ای داریم و هم بسیاری از کسب‌وکارها در حالت معطل و تعلیق قرار گرفتند، یعنی نمی‌توانند تصمیم بگیرند. ▫️در نیمه دوم سال رکود سنگینی را خواهیم داشت. از طرف دیگر، کسری‌های بودجه در حال تشدید است و نااطمینانی‌ها شدت می‌گیرد. قیمت دلار بازار غیررسمی نیز در همین مدت اخیر بیش از ۱۲، ۱۳ هزار تومان افزایش پیدا کرده است./متن کامل مطلب مرتبط: تورمی که عادت شد ♦️ کانال تخصصی اقتصاد

🔴 یاغی‌گری نخبگان؛ موتور پنهان توسعه ✍️ سید علیرضا بهبهانی(اقتصاددان) 🔹جامعه‌ای که در پی توسعه است، باید بداند نخبگانش ذاتاً یاغی‌اند. نخبه یعنی کسی که حاضر نیست در چارچوب‌های از پیش تعیین‌شده باقی بماند. او با شرایط موجود سازگار نمی‌شود، اعتراض می‌کند، اما اعتراضش شعله‌ای بی‌ثمر نیست؛ آن را به سمت راه‌حل، ابداع و خلق هدایت می‌کند. نخبه همان یاغی‌ای است که به اعتراضش پاسخ می‌دهد؛ با نوآوری، با کشف راه‌های تازه، با ساختن محصولی نو یا خلق خدمتی متفاوت. 🔹این یاغی‌گری سازنده، همان جوهره‌ای است که تمدن‌ها را جلو می‌برد. هر جا نخبه‌ای بوده، ردپای یاغی‌گری هم هست. انیشتین علیه بدیهیات زمانه‌اش یاغی شد. استیو جابز علیه سنت‌های تکنولوژی یاغی شد. هر تحول بزرگ، نتیجه ایستادن فردی در برابر “نُرم”های رایج بوده است. 🔸اما ما چه کرده‌ایم؟ 🔹در بسیاری از عرصه‌ها، تلاش کرده‌ایم نخبگان را «بی‌حاشیه» کنیم. دانشگاهی ساخته‌ایم که استادش بی‌حاشیه است، دانشجویش بی‌حاشیه است، مدیرش بی‌حاشیه است. مدیری برگزیده‌ایم که کمترین ریسک را بپذیرد و بیشترین محافظه‌کاری را به نمایش بگذارد. 🔸نتیجه روشن است: اگر سیستم بی‌حاشیه است، نخبه نیست. و اگر نخبه نیست، خلاقیت و نوآوری هم نیست. همین می‌شود ترمز توسعه‌ای که امروز بر دوش ما سنگینی می‌کند. 🔹مدیرانی که جرأت تصمیم متفاوت نداشته باشند، رهبران آینده نخواهند شد. آن‌ها فقط اداره‌کننده‌اند، نه آفریننده. و از سوی دیگر، هر کسی که جرأت یاغی‌گری در چارچوب عقلانیت و خلاقیت را داشته باشد، آن‌چنان با هزینه‌های سنگین مواجه می‌شود که دیگران درس عبرت می‌گیرند: *«نخبه نباشید، یاغی نباشید!»* این همان بن‌بست فکری است که جامعه را در سکون نگاه می‌دارد. 🔸پرسش راهبردی اینجاست: در مواجهه با یک یاغی که خروجی‌اش یک نخبه است، چه باید کرد؟ 🔹پاسخ ساده نیست، اما روشن است: او را محدود نکنید، او را هدایت کنید. نخبگان نیازمند مدیریت کنترل‌گر نیستند، بلکه نیازمند مدیری هستند که ظرفیت تحمل حاشیه‌هایشان را داشته باشد و مسیر اعتراضشان را به سمت تغییرات سازنده هدایت کند. 🔹توسعه هر جامعه‌ای به *«یاغی‌های هدایت‌شده»* گره خورده است. اگر این یاغی‌ها را سرکوب کنیم، فقط سرخوردگی می‌ماند؛ اما اگر میدان بدهیم و از انرژی اعتراضشان برای خلق استفاده کنیم، جامعه وارد مدار جدیدی از نوآوری و خلاقیت خواهد شد. 🔹بگذارید بی‌پرده بگویم: جامعه‌ای که از یاغی‌گری نخبگان می‌ترسد، آینده‌ای ندارد. جامعه‌ای که این یاغی‌گری را هدایت کند، موتور توسعه‌اش روشن خواهد شد. 🔹شاید زمان آن رسیده است که به جای ترس از نخبه، جرأت کنیم با او زندگی کنیم. مطلب مرتبط: الزامات توسعه اقتصادی ایران ♦️ کانال تخصصی اقتصاد

🔵 با سلام. لینک کانال‌ها و گروه‌های مفید به شرح زیر است: ♦️کانال تخصصی اقتصاد ♦️کانال گفتار اقتصادی ♦️کانال مدل های اقتصادسنجی ♦️کانال دکتر محمدرضا منجذب ♦️رویدادهای اقتصادی ♦️کانال با اساتید اقتصاد ♦️ گروه تحلیل اقتصادی ♦️گروه ایویوز، استاتا و اقتصادسنجی ♦️ کانال تخصصی اقتصاد

🔵 ضرورت خروج از تله نه جنگ نه صلح دکتر محمود جامساز: 🔻جمهوری اسلامی ایران ‌با شرایط خطیری در ابعاد اقتصادی، سیاسی و اجتماعی روبه‌رو شده است. خسارات جانی و مالی و اقتصادی جنگ ۱۲ روزه نیز بر وخامت اوضاع افزوده و شاخص‌های کلان اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی کشور را در وضعیت نامطلوب‌تر از قبل جنگ قرار داده و دولت را بنا بر اعتراف رئیس‌جمهوری در مهار ناترازی‌ها ناتوان‌تر ساخته و جامعه را در مواجهه با کمبودها، گرانی‌ها، سفره‌های خالی، و فقر گسترده بی‌پناه‌تر کرده است. گزارش‌های رسمی بیانگر کاهش شدید تولیدات صنعتی و کشاورزی ناشی از قطعی برق مکرر در سراسر کشور شده که کاهش رشد اقتصادی و تعدیل نیروی کار و کاهش در آمد ملی و شرایط پایدار رکود تورمی را در پی داشته است. صعود قیمت دلار به کانال سه رقمی، که نشانه بارز بی‌ثباتی سیاسی و اقتصادی کشور است مسیر فروپاشی اقتصادی را هموار کرده و تنها، گذرگاه فربهی و پروار‌تر شدن رانت‌خواران و افراد خاص را بی‌اعتناء به آینده‌ای نامعلوم، هموار ساخته است. اینک بیش از هر زمانی منافع و اهداف ایدئولوژیک پر رنگ‌تر شده و منابع بشدت محدود کشور در آن راستا هزینه می‌شود و لذا در نبود سرمایه‌گذاری و حمایت‌های مالی و فقدان اراده قاطع در حل و فصل معضلات و ‌چالش‌های اقتصادی کشور، بر شدت هم افزایی بحران‌ها افزوده می‌شود و نظام را که در عرصه سیاست خارجی با خطر فعالسازی مکانیسم ماشه روبه‌رو است و حمله نظامی مجدد اسرائیل به پشتوانه حمایت‌های سیاسی و لجستیکی آمریکا را قریب الوقوع می‌داند، در عرصه داخلی با بحران اعتماد عمومی روبه‌رو می‌سازد. 🔻قرار گرفتن ایران ذیل بند ٧ ماده ٢ منشور ملل متحد، کشور را از حضور مشروع در جامعه جهانی در ابعاد وسیع محروم می‌سازد و به شورای امنیت اختیار می‌دهد برای حفظ یا اعاده صلح و امنیت بین‌المللی از ابزار‌های گوناگون استفاده کند. این ابزارها از تدابیر موقت آغاز می‌شوند و سپس به اقدامات غیرنظامی نظیر تحریم‌ها و در صورت ناکافی بودن به اقدامات نظامی با تعهد اعضا برای تأمین نیرو و مشارکت آنان گسترش می‌یابد. خطر قرار گرفتن ذیل بند ٧ به حدی است که چنانچه ماشه کشیده شود، هیچ‌یک از شرکای راهبردی ما و قدرت دیپلماسی و حمایتی سازمان‌هایی نظیر بریکس و شانگهای که جمهوری اسلامی به‌شدت بر آنان در تقابل با غرب تکیه کرده قادر به لغو آن و برگرداندن جمهوری اسلامی به شرایط کنونی نخواهند شد، زیرا این امر مستلزم صدور قطعنامه جدید شورای امنیت است که قطعا با وتوی آمریکا روبه‌رو می‌شود. لذا رهابی از وضعیت به بن‌بست رسیده کنونی تنها در گرو مذاکره با آمریکا و حصول توافق با هدف حفظ منافع و مصالح ملی و پاسداری از تمامیت ارضی کشور است. بر این اساس در مدت کوتاه سه هفته تا تأیید قطعی اسنپ بک هنوز فرصت برای به تعویق انداختن آن و توسل به دیپلماسی فعال گفت‌وگو وجود دارد که تنها با اراده قاطع و تک صدائی هسته مرکزی دستگاه دیپلماسی کشور و استفاده از توان و ظرفیت دیپلماسی نه چندان مؤثر کشورهایی نظیر چین، هند در شرایط کنونی، احتمالاً امکان پذیر خواهد شد. 🔻اینکه بیانیه پایانی شانگهای اِعمال مکانیسم ماشه و حمله اسرائیل به خاک ایران را محکوم کرد و برای جمهوری اسلامی یک موفقیت دیپلماتیک محسوب می‌شود شکی نیست، اما قطعا مانع از توقف استپ بک نخواهد شد./متن کامل ♦️ کانال تخصصی اقتصاد

🟢 مرحله «ناپایداری آبی» در کشور در حال تثبیت خود است 👤 بهرام ثقفیان؛ کارشناس منابع آب ✍️ فرآیند ناترازی آب را شاید بتوان در مراحل آغازین مدیریت کرد، اما اگر از آستانه‌ ظرفیت بُرد یک منطقه یا ظرفیت اکولوژیک عبور کند - آنچه که از آن تحت عنوان «تاب‌آوری» یاد می‌شود- به وضعیت جدیدی می‌رسد که حتی با رخداد بارش‌های بالاتر از نرمال نمی‌توان روند را معکوس کرد. ✍️ مانند آنچه در سال آبی ۱۳۹۸-۱۳۹۷ شاهد بودیم که سیلاب‌های شدید آن دوره نتوانستند تاثیر بلندمدتی بر احیای تالاب‌ها و جبران کسری مخازن آب زیرزمینی کشور داشته باشند. ✍️ اما دلایل رخداد ناترازی (در جهت کاهشی) در آب چیست؟ ✍️ اول عامل اقلیم است که نوسانات آن موجب کاهش موقتی (چند ماه تا چند سال) بارش و احیانا افزایش دما و تبخیر می‌شود. ✍️ دوم عامل انسانی است که به واسطه آن مصرف و بارگذاری روی منابع آب به‌دلیل رشد جمعیت، توسعه صنعت، تغییر کاربری اراضی و به‌ویژه توسعه اراضی زیرکشت افزایش می‌یابد. ✍️ عامل سوم شیوه حکمرانی و سیاستگذاری در بخش آب و حوزه‌های تاثیرگذار بر مصرف آب است که موثرترین ابزار افزایش تاب‌آوری آبی قلمداد می‌شود. ✍️ برخی کارشناسان آب مراحل قهقرای منابع آب را به این ترتیب برمی‌شمارند. مرحله اول همان ناترازی (منفی) یا کمبود خفیف آب است. این مرحله استمرار ندارد و به واسطه رخداد ترسالی‌های متوسط و شدید یا اقدامات مدیریتی برای کاهش مصرف تسکین می‌یابد. به‌طور کلی، وضعیت منابع آب در این مرحله می‌تواند به سمت شرایط نرمال بازگشت‌پذیر باشد. ✍️ مرحله بعدی که شاید نزدیک‌ترین توصیف به شرایط کنونی باشد، «کم‌آبی شدید» یا Severe Water Scarcity می‌نامیم که مبین کسری فزاینده و قابل ملاحظه موجودی (مجاز برای مصرف) آب نسبت به تقاضای آب در دوره زمانی معین است. بنابراین در صورت استمرار و تشدید شرایط ناترازی به مرحله کم‌آبی شدید ورود می‌کنیم. ✍️ در صورت غفلت مداوم حکمرانی آب نسبت به اصول توسعه پایدار، مرحله ناترازی بلاشک به مرحله ناپایداری وارد می‌شود و چالش‌های عظیم و درهم‌ تنیده در حیطه آب، انرژی، غذا و محیط زیست بروز می‌کند. مرحله «ناپایداری آبی» در کشور در حال تثبیت خود است. ✍️ و مرحله پایانی همانا «بازگشت ناپذیری» یا Irreversibility است که در آن وضعیت کم‌آبی شدید و ناپایداری استمرار یافته و از «آستانه» بازگشت‌پذیری فیزیکی یا اقتصادی (یا هر دو) به مراحل پیشین عبور کرده‌ است. لذا امکان بازگشت حتی به مرحله ناپایدار (در برخی یا کلیه آثار) عملا دیگر وجود ندارد. ♦️ کانال تخصصی اقتصاد

🔵 دکتر عباس آخوندی: سیاست خارجی ما کاملا غیر واقع‌بینانه است و به نتیجه نمی‌رسد، همچنان که در این ۵۰ ساله به نتیجه نرسیده اینکه تصور کنیم می‌توانیم خارج از نظم موجود بین‌الملل، سیاست خارجی ایران را تنظیم کنیم، بزرگترین مانعی ست که در طراحی سیاست خارجی ایران وجود دارد نهایتا اصلی‌ترین تغییری که باید بپذیریم این است که باید در داخل همین نظم کار بکنیم نمی‌توانیم با ۴۰۰ میلیارد دلار درآمد تولید ناخالص داخلی یک نظمی که مبتنی بر ۱۰۶ هزار میلیارد دلار تولید ناخالص داخلی است، به هم بزنیم

ارتباط متقابل مذاكرات با نوسانات ارزي . دکتر آلبرت بغزيان در روزهايي كه يك بار ديگر نرخ ارز افزايش يافته و از مرز ۱۰۰هزار توماني عبور كرده، بررسي ريشه‌هاي اين نوسانات ارزي از يك طرف و راهبرد مقابله با اين نوسانات از سوي ديگر، معادله‌اي است كه بسياري از تحليلگران و البته عموم مردم به دنبال رمزگشايي از آن هستند. اقتصاد ايران در روزهاي پاياني سال ۱۴۰۳ و روزهاي ابتدايي سال ۱۴۰۴ نرخ ارز ۱۰۶هزار توماني را نيز تجربه كرده بود كه بلافاصله اين نرخ تعديل شد و به حدود ۷۰هزار تومان رسيد. در آن برهه خاص، بازارسازي مي‌خواست ارزيابي كند كه اگر نرخ ارز به بالاي ۱۰۰هزار تومان برسد چه تبعات و واكنش‌هاي ايجاد مي‌كند كه به نتيجه مورد نظر خود رسيد. پس از اين دوره در اغلب روزهاي سال ۱۴۰۴، اقتصاد ايران با يك ثبات در نرخ ارز مواجه شد. اين روند حتي در زمان جنگ ۱۲ روزه هم ادامه داشت تا اينكه انتظارات تورمي ناشي از اجراي دوباره مكانيسم ماشه از راه رسيد. معتقدم يكي از اهدافي كه غرب در احياي مكانيسم ماشه دنبال مي‌كرد، اعمال فشار اقتصادي به ايران براي بازگشت به ميز مذاكره بود. اين انتظارات باعث افزايش نوسان در بازار ارز و رشد قيمت به بالاي ۱۰۰هزار تومان شد. اما موضوع به همين جا ختم نمي‌شود. طرح بحث حذف ۴صفر يكي ديگر از دلايلي است كه معتقدم مي‌تواند نوسانات ارزي را ايجاد كند. مدتي قبل در يادداشتي در همين ستون، نوشتم كه حذف ۴صفر بدون ايجاد بسترهاي اصلاحي آن باعث بروز نوسانات تورمي و هيجاني شدن بازار‌ها مي‌شود. عموم مردم و فعالان اقتصادي احساس مي‌كنند، حذف ۴صفر باعث كاهش ارزش كالا و خدمات مي‌شود و فرصتي براي افزايش قيمت ايجاد مي‌كند. در ادامه وزارت اقتصاد هم بحث تك‌نرخي ارز را مطرح كرد، اما بانك مركزي بر خلاف راهبرد وزارت اقتصاد نظر داد و اعلام كرد برنامه‌اي براي تك‌نرخي شدن ارز وجود ندارد. معتقدم عدم وجود صداي واحد در تيم اقتصادي دولت بر نوسانات بازارها افزوده است. مخاطبان وقتي مي‌بينند، دو ركن اصلي تصميم‌سازي‌هاي اقتصادي برخلاف هم نظر مي‌دهند، نگران شده و اين نگراني در بازار نمود پيدا مي‌كند. با بيان اين موارد اما پرسش كليدي راهبرد مقابله با نوسانات ارزي و ساير نوسانات در بازارهاست. ۱) نخستين راهبردي كه دولت بايد در مسير تحقق آن حركت كند، حل معادلات سياسي از طريق مذاكره و ديپلماسي است. ايران از يك طرف بايد تلاش كند با اروپاييان گفت‌وگو كند و از سوي ديگر مذاكره با امريكا را كليد بزند. حتي انتشار خبر مذاكره هم بازارها را دچار ثبات مي‌سازد و از نوسان به دور مي‌كند. در نقطه مقابل انتشار خبر بازگشت پرونده ايران به شوراي امنيت سازمان ملل، باعث نگراني بازارها و سرمايه‌گذاران مي‌شود. بنابراين دولت در نخستين گام بايد تلاش كند اين كانون‌هاي نگراني و عدم ثبات را از ميان بردارد. ۲) مساله بعدي افزايش انضباط مالي در دولت است. فرضيه‌اي وجود دارد كه دولت به دليل كسري بودجه‌اش ناچار به بازي با نرخ ارز براي تامين منابع مورد نياز خود است. بنابراين ارز صادراتي را وارد بازار آزاد مي‌كند و از اين طريق نرخ ارز را صعودي مي‌كند تا منابعش را افزايش دهد. اين فرضيه به نظر من چندان مستحكم نيست. فراموش نكنيد، نرخ ارز در بازار تافقي هنوز حول و حوش ۷۰هزار تومان است. بخش قابل توجهي از نقل و انتقال و مراودات ارزي دولت از طريق اين بازار انجام مي‌شود. بنابراين بعيد است كه دولت ارزهاي خود را به روش‌هايي جز بازار ارز توافقي واگذار كند. اگر بانك مركزي دست به چنين اقدامي بزند، به دست خود تيشه به ريشه اعتماد فعالان اقتصادي و كنشگران ارزي به بانك مركزي مي‌زند. ۳) به نظرم بانك مركزي بايد در اين زمينه شفاف‌سازي كرده و به صورت روشن اعلام كند كه آيا نقشي در نوسانات ارزي اخير دارد يا نه؟ شخصا يك چنين اقدامي را بعيد مي‌دانم. افزايش نرخ ارز هرچند در ظاهر منابع دولت را افزايش مي‌دهد اما در عين حال باعث افزايش هزينه‌هاي دولت نيز مي‌شود. دامنه وسيعي از طرح‌هاي عمراني و ساير خدمات دريافتي ارز ارتباط مستقيمي با نرخ ارز دارد و وقتي بازار ارز و بازار كالا و خدمات نوساني مي‌شود در واقع هزينه‌هاي دولت را نيز افزايش مي‌دهد. در كل دولت از طريق حل معادلات بيروني با مذاكره و ديپلماسي، افزايش انضباط مالي و شفاف‌سازي مي‌تواند زمينه ايجاد ثبات در بازار ارز و ساير بازارها را فراهم كند. /تعادل

همه مشتریان بازار ارز 👤 مهدی نصرتی؛ دکترای اقتصاد ✍️ بعضی مقامات مسوول در سال‌های اخیر فقط یک نوع تقاضا را برای نرخ ارز به رسمیت می‌شناسند و آن هم با شرایطی که خود تشخیص می‌دهند. لاجرم این وضعیت منجر به این می‌شود که انواع و اقسام بازارها و نرخ‌ها برای ارز ایجاد می‌شود. ✍️ در شرایط فعلی کشور، تقاضای ارز دارای ابعاد متعدد و بعضا عجیبی است: ✍️ تقاضای معاملاتی: دو جزء مهم این تقاضا عبارتند از تقاضای ارز برای انجام واردات و سفر خارجی. اما همین تقاضا برای واردات نیز تنها به شرطی مورد پذیرش است که صرف واردات کالاهای قابل‌قبول(!) شود وگرنه، قاچاق محسوب می‌شود. ✍️ پس همین جا یک جزء دیگر برای تقاضا اضافه می‌شود که می‌توانیم آن را «تقاضا برای واردات غیررسمی» نامید. اما کسانی که تقاضای واردات رسمی دارند هم گرفتار بوروکراسی ثبت‌سفارش و تخصیص ارز دولتی می‌شوند که خود باعث پدید آمدن انواع رتبه‌بندی‌ها و انواع ارزها می‌شود. ✍️ تقاضای احتیاطی:‌ افراد و شرکت‌هایی که دائم در معرض فعالیت بازرگانی یا سفرهای خارجی هستند، مقادیری ارز نیز به عنوان احتیاط نگهداری می کنند. ✍️ تقاضای سفته‌بازی: هنگامی که انتظار می‌رود بازار ارز با نوسان مواجه باشد، عده‌ای ارز را می‌خرند که در آینده نزدیک بفروشند و از این نوسان سود ببرند. ✍️ تقاضای سرمایه‌گذاری یا حفظ ارزش پول: به دلیل تورم‌های دائمی، بالا و بلندمدت، اکثر خانوارهای ایرانی، علاوه بر طلا مقادیری ارز نیز برای حفظ ارزش پول خود نگهداری می‌کنند. ✍️ تقاضای رمیتانس: منظور از رمیتانس، ارسال پول توسط کارگران خارجی یا مهاجر مقیم در کشورهای دیگر است که برای خانواده‌های خود در وطن اصلی می‌فرستند. به دلیل تعداد زیاد اتباع خارجی در کشور، می‌توان حدس زد که بخشی از مبدا و تقاضای ارز نیز مربوط به این اقشار است که ارز را برای خانواده خود در کشور، ارسال می‌کنند. ✍️ تقاضای رمیتانس معکوس: اما چیزی را که در سال‌های اخیر در ایران شاهد آن بوده‌ایم باید رمیتانس معکوس نامید. به این معنی که افراد (عموما دهک‌های بالا) برای فرزندان و خانواده خود در خارج از ایران، ارز می‌فرستند. ✍️ تقاضای فرار سرمایه: کسانی که آینده روشنی را برای فعالیت اقتصادی در داخل کشور متصور نیستند، به خروج سرمایه روی می‌آورند تا آن را صرف سرمایه‌گذاری در خارج از کشور کنند. ✍️ از میان انواع تقاضاهای فوق، شاید بتوان گفت تنها منحنی تقاضای معاملاتی است که نزولی است. یعنی تنها برای تقاضای معاملاتی (واردات و مسافرت) است که با افزایش قیمت، تقاضا کم می‌شود. ✍️ در موضوع بازار ارز، جنبه‌های سیاسی و اجتماعی نیز به اندازه جنبه اقتصادی حائز اهمیت هستند و بدون برخی اصلاحات مهم، مشکل بتوان به ایده ارز تک‌نرخی دست یافت. ♦️ کانال تخصصی اقتصاد

معمار تحریم ها: بازگشت تحریم‌ها موثر نیست 🔺ریچارد نفیو، معمار تحریم‌های آمریکا علیه ایران، در وال‌استریت ژورنال به موثر نبودن بازگشت تحریم‌های شورای امنیت پس از فعال شدن احتمالی اسنپ‌بک پرداخته است. 🔺نفیو می‌نویسد: برنامه اروپا برای اعمال فشار به ایران در قالب مکانیسم ماشه، ممکن است در عمل بسیار متفاوت از کار دربیاید و دستیابی به این هدف نیازمند اقدامات جدی و گسترده از سوی رئیس‌جمهور آمریکاست که به احتمال زیاد با واکنش شدید تهران، پکن و مسکو مواجه خواهد شد. 🔺بسیاری از کشورها درک چندانی از نحوه پیشبرد آن، در صورت شکست دیپلماسی طی ۳۰ روز آینده، ندارند. اروپا و آمریکا برای قانع کردن دیگر کشورها به تاسی از مفاد اسنپ‌بک باید تلاش زیادی بکنند. 🔺بازگشت تحریم‌های سازمان ملل نیازمند نظارت دقیق از سوی آمریکا و شرکایش است. در این راستا، کاخ سفید و تروئیکا باید به کشورها در مورد مشکلات عملی مرتبط با اجرای تحریم‌ها، مانند تعاریف فناوری‌ها و قطعات کلیدی که مشمول محدودیت‌ها هستند، مشاوره دهند. 🔺همچنین باید در نظر گرفت که دولت فعلی آمریکا، رویکردی کمابیش مبهم در قبال ایران پیش گرفته است. ترامپ از زمان بازگشت مجددش به کاخ سفید، اظهارات ضدونقیضی در قبال تحریم‌ها علیه ایران بر زبان آورده و حتی یک بار از احتمال معافیت تحریمی در این زمینه خبر داد. 🔺اثرگذاری بازگشت تحریم‌های سازمان ملل در عین حال نیازمند فشار بی‌سابقه آمریکا بر بزرگ‌ترین واردکننده نفت ایران، چین، خواهد بود. 🔺همچنین باید در نظر داشت که روابط ایران با همسایگان خود در حوزه خلیج فارس، از جمله امارات متحده عربی، طی سال‌های اخیر بهبود چشمگیری داشته و همین امر می‌تواند سبب شود که کار طرف‌های غربی برای بستن کانال‌های مالی تهران در منطقه با دشواری مواجه شود. 🔺هند نیز در این معادله پیچیده نقش مهمی ایفا می‌کند./متن کامل ♦️ کانال تخصصی اقتصاد

🔴 اگر تحریم‌ها نبود، طبقه متوسط تا سال ۲۰۱۹ به ۸۰درصد چمعیت می‌رسید 🔹بررسی‌ها نشان می‌دهد تحریم‌های بین‌المللی به‌ویژه از سال ۲۰۱۲ تأثیر شدیدی بر توزیع درآمد و طبقه متوسط ایران گذاشته‌اند. 🔹پژوهش‌ها نشان می‌دهد که در نبود تحریم‌ها، سهم طبقه متوسط می‌توانست تا سال ۲۰۱۹ به ۸۰ درصد جمعیت برسد، اما در عمل به ۵۵ درصد کاهش یافته است. 🔹تحریم‌ها از طریق افت تولید ناخالص داخلی سرانه، کاهش سرمایه‌گذاری و ایجاد اختلال در بازار کار موجب سقوط بخشی از طبقه متوسط به طبقه پایین شدند. 🔹این روند علاوه بر کاهش رفاه، پیامدهای سیاسی و اجتماعی همچون گسترش تنش‌های اجتماعی داشته است./متن کامل