یادداشت‌های کافِ عین 🇮🇷⌨

همیشه امید برای من امر نسبتا مشکوکی بوده. در این یادداشت سعی کردم بگویم چرا سالم‌ترین شکل امید ارتباط معنادار با خداباوری دارد. mehrnews.com/x3d2fp

در مهر درباره‌ی ریزش اخیر معدن در اسفراین نوشتم. ما شهیدان معدن‌کار را رها کرده‌ایم. این روند باید تغییر کند. mehrnews.com/x3cZDv

شاید بعد از این در مهر ستونی روزانه بنویسم با عنوان گواهی‌های انسانی. این اولین تلاش در این ستون است. https://www.mehrnews.com/news/6939346/

می‌تونی؟

اگر بیایید باعث خوشحالی است.

ما با خطر تبدیلِ شکست ژئوپولیتیک به ژستِ اخلاقیِ «خویشتنداری» مواجه ایم. باید به تمایز میان «خویشتنداری» و «ناتوانی» توجه کنیم، و این احتمال که مسئله دیگر انتخاب میان امپراتور دیوانه و امپراتور عاقل نباشد، بلکه پایان عصر امپراتور باشد. https://www.tehrantimes.com/news/529521/Master-Marc-Lynch-and-the-decline-of-empire

در این مطلب توضیح داده‌ام که به هر حال ما ایرانی‌ها نخست‌وزیران خودمان را نمی‌خوریم، و البته چند دهه هم هست که دیگر نخست‌وزیر نداریم. https://farsnews.ir/K_Alyani/1787299863663109840/%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA-%D9%88%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D9%86%D9%87-%D9%86%D9%85%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%B1%DB%8C%D9%85

درس ترس https://farsnews.ir/K_Alyani/1786529511290516045

حتما حتما حتما بشنوید: https://ble.ir/ZeytoonTalkh/-8733259652729510567/1785428969023 ما هنوز با این جهان حرف‌ها داریم.

Orders built on external military primacy rarely collapse in a single battle. They erode as their maintenance becomes prohibitively expensive and viable alternatives become increasingly unavoidable. The strategic question, therefore, is no longer who controls the next engagement. It is who controls the pace at which costs accumulate. If that pace is increasingly dictated by Iran rather than by its adversaries, then the balance of power is already changing. And if the long-term destination of that process is a Pax Iranica, history may eventually conclude that the decisive victories were not the spectacular battles that filled the headlines, but the countless incremental pressures that quietly reshaped the strategic landscape. Doesn't this echo that stark Pulp Fiction line: "Z is dead, honey. Z is dead." The wishful thinking is over. Only the raw fear, desperate maneuvering, and attritional violence of the real war remain.

The MoU is dead, the real war resumes The most important event of the past two days was not the attacks on commercial shipping in the Persian Gulf. It was the collapse of the political framework that had temporarily restrained military escalation. Once the United States proved either unable or unwilling to fulfill its commitments under the MoU, the document ceased to exist as a strategic instrument. Agreements do not survive because they are signed; they survive because they shape behavior. Once they no longer constrain behavior, they become historical artifacts rather than political realities. This is the context in which the recent attacks in the Persian Gulf should be understood. Most observers will focus on the immediate questions: Which tanker was struck? What weapon was used? Who was responsible? These are tactical questions. Strategy begins one level higher. The real issue is whether the center of gravity of the conflict has shifted from destroying military assets to continuously increasing the cost of maintaining the American-led security architecture in the region. For a long period, Washington has relied on the assumption that it could guarantee freedom of navigation while imposing strategic pressure on Iran at relatively low cost. That assumption is now under sustained attack. Every damaged tanker, every increase in insurance premiums, every additional naval deployment, every adjustment in commercial shipping routes represents a small but cumulative erosion of that model. This is not a strategy designed to produce a dramatic battlefield victory. It is designed to alter the strategic equation through accumulation. The objective is not to sink fleets. The objective is to make the existing security order progressively more expensive, less predictable, and ultimately less sustainable. The purpose, however, extends beyond imposing costs. Attrition is a means, not an end. The strategic destination is the emergence of a new regional order in which security is no longer guaranteed by extra-regional military dominance but by an equilibrium centered on Iran. In classical terms, one might describe this objective as the gradual emergence of a Pax Iranica: not peace through the uncontested supremacy of a distant empire, but stability built upon the recognition that no durable security architecture can exist in West Asia against Iran or without Iran. Whether this order ultimately remains regional or evolves into a broader principle affecting the international system is a separate question. Yet from Tehran's perspective, every incremental increase in the cost of preserving the existing order simultaneously reduces the cost of constructing a new one. That distinction is critical. The effectiveness of this approach should not be measured by explosions at sea, but by changes inside Washington's decision-making process. Every time American policymakers are forced to allocate additional military resources, justify higher economic costs, reassure increasingly nervous regional partners, or reconsider the long-term viability of their posture in the Persian Gulf, the campaign has already achieved effects that cannot be measured in destroyed hardware alone. This is why the death of the MoU matters far more than the attacks themselves. The agreement represented an attempt to freeze the conflict before these long-term dynamics could mature. Once that mechanism disappeared, the conflict naturally returned to the arena where Iran has increasingly sought to compete: not through decisive battles, but through strategic attrition. Many analysts continue to search for a decisive military confrontation that will determine the outcome. They are looking for another Desert Storm. They are likely to be disappointed. The more plausible trajectory is a prolonged contest in which no single incident appears decisive. Yet, each one marginally increases the burden borne by Iran's adversaries while simultaneously making a Pax Iranica appear less like an ideological aspiration and more like a strategic necessity.

گفت‌وگو درباره‌ی برنامه‌سازی تلویزیونی برنامه‌ی همیشه مخاطب https://iribonline.ir/portal/photoslider4/2620#lg=1&slide=0

در گفت‌وگوی با تهران تایمز درباره‌ی تجمع‌ها: https://www.tehrantimes.com/news/527599/The-street-belongs-to-the-people

اگر فرصت کردید بخوانید، نظر نه چندان مهم من در مورد یادداشت تفاهم: https://farsnews.ir/K_Alyani/1781782299283464270

خون‌خواهی‌ای که علاوه بر تنبیه متجاوزان و اعدام قاتلان، تحقق جهان عادلانه را هدف خود قرار داده است. جهانی که در آن اخلاق و نگاه قابیل و قارون و سامری محو شده و اخلاق و نگاه قالب، مبتنی بر عدالت و کرامت انسان است. این برای ایران، منطقه، و جهان، لحظه‌ی انتخاب است. توانی که در جنگ از سطح تهدید لفظی به سطح قابلیت واقعی رسیده، می‌تواند در آتش وسوسه‌ی عادی‌سازی با نظم موجود بسوزد، یا سکوی پرشی شود برای تلاش در جهت شکل‌دهی به نظم نوینی عادلانه‌تر. معنای آینده‌ی روابط ایران با قدرت‌ها، ساختار امنیتی منطقه، و حتی برداشت ملت‌ها از مفهوم عدالت جهانی، به این انتخاب گره خورده است. https://farsnews.ir/K_Alyani/1781684998640071073

ایران و انتخاب شکل حضور در آینده سال‌ها است در قلب محاسبات راهبردی اسرائیل و شخص بنیامین نتانیاهو، یک آرزوی محوری جا خوش کرده است: حمله‌ی مشترک با آمریکا به ایران. این رؤیا برای تل‌آویو چیزی فراتر از یک گزینه‌ی نظامی بود؛ یک آرزوی طلایی که در خیال طراحان آن، به پیروزی‌ای طلایی منتهی می‌شد. در این تصور، با یک یورش هماهنگ و کوتاه‌مدت، می‌شد توازن قوا در منطقه را به شکل پایدار به نفع اسرائیل تغییر داد، محور مقاومت و ایران را در هم شکست و ابتکار عمل را در دست گرفت. نشانه‌ها و اعتراف‌های موجود، از جمله سخنان اخیر هیلاری کلینتون، نشان می‌دهد که در طول دوره‌های مختلف، تلاش برای تحقق این هدف هرگز متوقف نشده است. لابی‌ها، فشارها و رایزنی‌های پشت پرده همه در یک جهت بود: راضی کردن واشنگتن به پذیرش ریسک یک جنگ مستقیم با ایران. با این حال، هیچ‌یک از رؤسای‌جمهور پیشین آمریکا زیر بار چنین آزمون پرخطری نرفتند. آن‌ها می‌دانستند که این، فقط یک عملیات نظامی نیست، قمار با ثبات منطقه، اقتصاد جهانی و اعتبار راهبردی آمریکا در مقیاس بزرگ است. این روند اما با دونالد ترامپ به نقطه‌ی بلاهت رسید. ترامپ، با سادگی و ذوق‌زدگی کودکانه‌ای که از ترکیب جاه‌طلبی شخصی و ناآگاهی از پیچیدگی‌های میدان برمی‌آمد، آماده‌ی پذیرفتن رؤیای پیروزی چندروزه شد. او به دام طرحی افتاد که سال‌ها بود که در تل‌آویو پرورده می‌شد؛ طرحی که رویای «حمله‌ی سریع، ضربه‌ی قاطع، و بازگشت پیروزمندانه» را به او می‌فروخت. اما واقعیت میدان، واقعه‌ای کاملا متفاوت نوشت. نتیجه نه پیروزی طلایی، که زنجیره‌ای از ضربات جبران‌ناپذیر بود: ضربه به اعتبار آمریکا، ضربه به بازدارندگی اسرائیل، ضربه به اقتصاد جهانی و ضربه به وجهه‌ی شخصی ترامپ و نتانیاهو. در این میان، اسرائیل به چیزی رسید که سال‌ها در انتظارش بود: فرصت حمله به ایران با پشتوانه‌ی مستقیم آمریکا. اما این فرصت تاریخی، نه به خیال پیروزی طلایی که به عینیت شکست سیاه تبدیل شد. اسرائیل برگ اصلی خود را بازی کرد؛ همان برگی که سال‌ها به‌عنوان تهدید نهایی از آن استفاده می‌کرد. اکنون این برگ، به یک امکان سوخته بدل شده است. تهدید حمله‌ی نظامی به ایران، دیگر آن وزن و معنای سابق را ندارد؛ یک‌بار به محک واقعیت سپرده شد و نتیجه، نه شکستن طرف مقابل، بلکه آشکار شدن هزینه‌ها و محدودیت‌ها بود. به این ترتیب، تهدید حمله به ایران، دیگر ابزار اصلی جنگ روانی و فشار سیاسی نیست. موقعیت ایران نیز به‌طور معناداری تغییر کرده است. اگر زمانی سخن گفتن از «بازپس‌گیری حقوق پایمال‌شده» می‌توانست در گوش قدرت‌ها شبیه اغراق، شعار یا حتی شوخی سیاسی باشد، امروز در سایه‌ی تجربه‌ی میدانی و توان رزمی آشکار شده، جدی و معتبر به نظر می‌رسد. ایران نشان داده در برابر تهدید و حمله، صرفاً به موضع‌گیری‌های لفظی بسنده نمی‌کند و توانایی پاسخ‌گویی عملی و پرهزینه برای طرف مقابل را دارد. همین تجربه، پشتوانه‌ای است که باعث می‌شود ادعای احقاق حقوق، از سطح شعار فراتر رود و به یک مطالبه‌ی دارای پشتوانه‌ی عینی تبدیل شود. اکنون سؤال این نیست که آیا ایران توان واکنش دارد یا نه، بلکه این است که با این توان چه خواهد کرد. ایران امروز برگی در دست دارد که دیگران آن را آزموده‌اند و بهایش را پرداخته‌اند. این برگ می‌تواند به دو شکل کاملاً متفاوت بازی شود. راه اول این که می‌تواند در ازای سودای خام پیوستن به ساختار موجود نظم جهانی و پذیرفته شدن در چهارچوب همان قواعد قدیمی، عملاً سوزانده شود. در این سناریو، ایران به تدریج از موضع یک بازیگر مطالبه‌گر و تغییرطلب، و از موضع پیروز تعیین‌کننده، به یک بازیگر در حاشیه‌ی نظم موجود ظالمانه تقلیل می‌یابد که سرمایه‌ی بازدارندگی و قدرت فشار خود را پای وعده‌های ادغام و عادی‌سازی می‌ریزد. راه دیگر این است که ایران از این نقطه‌ی قدرت، برای طرح و پیگیری فعال ایده‌ی یک نظم نوین عادلانه‌ی جهانی استفاده کند. در این چارچوب، هر اقدام بازپس‌گیری، هر حرکت انتقامی و هر فشار در سطح منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای، در دل یک پروژه‌ی بزرگ‌تر معنا می‌یابد: پروژه‌ای برای تغییر قواعد بازی، نه صرفاً بازی در زمین دیگران. در چنین روایتی، عمل نظامی یا سیاسی مقطعی، به تکه‌ای از یک نقشه‌ی کلان تبدیل می‌شود؛ نقشه‌ای که در آن عدالت، توازن و بازتعریف جایگاه قدرت‌ها، محور اصلی است. این نقشه، نقشه‌ای جهانی برای ثار است. هزاران سال تاریخ بشر، تاریخ تقابل عدالت و غارت، کشتار و کرامت، خودفروختگی و شرافت، نسل‌کشی و شهادت است، و باید همواره در پی تحقق امکان خون‌خواهی شهیدان این جنگ هزاران‌ساله بود.

‏سر در دانشگاه تهران، جمعه شب، ۲۲ خرداد