صداوسیمای مرکزی قشقایی(استریوچناران آوای خوش)
Open in Telegram
صدا و سیمای قاشقایی کانالی متفاوت فرهنگی اجتماعی سیاسی آموزش شیوه نوشتاری زبان تورکی شعر موسیقی کلیپ عکس داستان کوتاه طنز دلنوشته سخنان ناب به زبان قشقایی ارتباط با ادمین ⬇️ +989176070739
Show more380
Subscribers
No data24 hours
-17 days
+130 days
Posts Archive
بوقارانقولوق گئجه چاتمازسحره دان قورخار..
یا قشقایی کوپ ٱلومگئ دان قورخار..
اورگیم یانار كئ تورپاقی آلتونا آچسام ایگید لار اویانار.
دلی سوو دویغولاریم واردی کی تات قورخار..
بورداسئومک ده سئویلمک ده گوناه دیرسئوگیم..
بورداچوخ ایشلریمیزواردی کی شیطان قورخار..
اوقاد دردردیمی چوخ إدمه یه آندیچدیم کی!!
سوزوموتاری ایناندمور آند ورم قورآنا قورخار..
بیلیرم تانگری بیزیم قشقایی آلوموزا یانلیز تک یازوب..
گر قشقایی ده بیرازغیرت اولا، جهان قورخار..
...قره داغ سسی...
با صدای خواننده محبوب ایل مهدی حیدری تقدیم به روح فرنگیس بی بی کشکولی
🙏🖤
استقبال بینظیر از کارزار حقوق قشقاییها؛ مطالبه بازشناسی هویت تاریخی، فرهنگی و جغرافیایی
قشقاییها، به عنوان یکی از اقوام بزرگ و با پیشینه پرافتخار ایران، همواره نقشی تعیینکننده در تاریخ معاصر کشور ایفا کردهاند. این قوم انقلابی، ولایتمدار و شهیدپرور، با جمعیت چندمیلیونی، دهها هزار شهید پیش از انقلاب و بیش از ۳۴۰۰ شهید پس از انقلاب تقدیم استقلال و تمامیت ارضی ایران نموده و بالاترین تعداد شهدای ثبتشده را در میان ۱۴ استان کشور دارا هستند.
با توجه به این سابقه درخشان، کارزار رسمی مطالبهی حقوق قانونی، فرهنگی و جغرافیایی قشقاییها در پلتفرم «کارزار» به ثبت رسید. این کارزار ظرف تنها ۱۲ روز، با استقبالی بیسابقه، موفق به جمعآوری ۴۳ هزار امضا شد و در رتبه ی ۳۳ امین کارزار با بیشترین امضا و بالاتر از بسیاری از کارزارهای با موضوعات ملی قرار گرفت. متأسفانه، پیش از آنکه این مطالبه مدنی به اوج خود برسد، مدیریت پلتفرم کارزار اقدام به غیرفعالسازی آن کرد و مانع ادامه جمعآوری امضاها شد. کارشناسان برآورد میکنند که اگر این روند تا پایان مهلت قانونی تعیین شده در خردادماه ادامه مییافت، تعداد امضاها به مرز چندصد هزار میرسید که نشانگر اراده عمومی گسترده در این زمینه است.
محرومیت از حقوق هویتی و ساختار اداری
قشقاییها، که پیش از حکومت پهلوی از ولایتی مستقل در جنوب کشور و جایگاه مشخصی در جغرافیای ایران برخوردار بودند، امروز فاقد نشانی از آن هویت جغرافیایی مستقل هستند. فقدان یک استان یا ساختار اداری متمرکز باعث شده است که این قوم شهیدپرور، برخلاف بسیاری از اقوام ایرانی، از تخصیص بودجههای شفاف، برخورداری از رسانههای اختصاصی (نظیر شبکه تلویزیونی ویژه) و امکانات فرهنگی متناسب با سابقه خود، محروم بمانند. در نتیجه، فرهنگ، هنر و سنتهای اصیل این قوم رو به تضعیف رفته و بعضاً مورد مصادره قرار گرفته است.
کمتوجهی به مفاخر تاریخی
این قوم در طول تاریخ ایران، همواره مدافع استقلال و تمامیت ارضی کشور بوده است؛ از مبارزه و شکست نیروهای پرتغالی در دوران صفویه تا مقابله کلیدی با نفوذ انگلستان به رهبری شهید صولتالدوله قشقایی. با این حال، شخصیتهای بزرگی چون *آیتالله جهانگیرخان قشقایی*، *شهید صولتالدوله قشقایی* و سایر مفاخر این قوم، حتی در تقویم رسمی کشور نیز به طور شایسته ثبت و گرامیداشته نشدهاند. علی رغم جانفشانی های سردار شهید صولت الدوله قشقایی، یک خیابان یا کوچه به نام ایشان در هیچ شهری (علی الخصوص شهرهای قشقایی نشین) نامگذاری نشده و یا مبارزات ایشان در هیچ کتب درسی نیامده است.
مردم قشقایی در حال حاضر پیگیر نتایج این اقدام قانونی و مدنی خود هستند. آنان انتظار دارند مسئولین مربوطه با تشکیل جلسات، به نتایج ملموس و حقوقی دست یابند و تأکید دارند که در چارچوب قانون تا حصول نتیجه مطلوب، پیگیریهای خود را ادامه خواهند داد. این کارزار نمونهای بارز از مطالبه مشروع و مدنی یک قوم اصیل ایرانی برای بازشناسی و احقاق حقوق تاریخی، فرهنگی و جغرافیایی خود است و میتواند به الگویی برای توجه به حقوق اقوام در ایران تبدیل شود.
Repost from اتحاد ایلات ترک بیچاقچی
رقص هالای
این رقص، "هالای" نام دارد و این اجرا متعلق به تُرکهای استان مرکزی ایران است.
هالای یکی از قدیمیترین نمونههای رقصهای کهن جهان است و جنبه بسیار جالب آن، عین هم بودن رقص هالای ناحیه مرکزی ایران با رقص هالای آناتولیاست.
همانطور که در کتاب "سه دریاچه، یک گهواره؛ تاریخ تمدن در آذربایجان از ابتدا تا پایان عصر آهن" به صورتبندی و تئوریزه کردن آن کوشیدهام، جغرافیای بین سه دریاچه (دریاچههای اورومیه، گویجه گول و وان) یک گهواره تمدنیاست که هنوز هم ویژگیهای کاملاً مشترک دارد. تمدنهای کهن این جغرافیا در حوزه آبریز و اطراف این سه دریاچه شکل گرفته و بهتدریج به مناطق اطراف انتشار یافته است. دامنه انتشار حوزه تمدنی- فرهنگی دریاچه اورومیه تا همدان و استان مرکزی گسترش یافته است.
این همسانی فرهنگی با انتشار و استقرار فرهنگ بزرگ کور- ارس (کور- آراز) در عصر مفرغ آغاز شده و با استقرار زبان و فرهنگ تُرکی کامل میشود. البته در بین این دو دوره مهم، گسستهای مهمی نیز وجود دارد.
سیدمرتضی حسینی
📌 #تاریخ_ایل_بیچاقچی
#افشارها
#تورک_تاریخی
#ترک
https://t.me/Bichaghchis
چیلله؛ اؤیرنجیلر اوچون قیسا بیر آچیقلاما
تورک دیلینده چیلله سؤزونون لغوی آنلامی؛ اوزون و اوزانماقدیر آما اونون بو لغوی معناسیندان الهام آلیناراق چوخ درین ادبی و استعاری آنلاملار دا دوزلمیشدیر. عین حالدا چیلله سؤزو چتینلیک آنلامی دا داشیماقدادیر. تورکیه تورکجهسینده هله ده «چیله» و «چیله چکمک» چتینلیک و چتینلیک چکمک آنلاملاریندا قوللانیلماقدادیر.
چیلله سؤزونون اوزانماق آنلامیندا اولان اَن تانینمیش نمونهلری خالچا- فَرش چیللهسی و اوخ چیللهسیدیر. خالچا و فَرشین دیک دیک اوزانان اوزون بویلوقلارینا چیلله دئییلیر و ایلمَکلر چیللهلره توخونور. اوخ- یای (تیر و کمان) اسلحهسینین ده چیللهسی وار. بو اسلحهده، چیلله یایین (کمان) او اوجوندان بو اوجونا باغلانان بؤلومدور. اوخون اوجو یایین اورتاسیندان گئچیر و قویروغو دا چیللهنین آراسیندان. اوخو آتماق ایستهیَن، چیللهنی اوخون بویو قدر چَکیب بوراخیر و اوخ هاوالانیر. فارسجادا بو چیللهیه «زه کمان» دئییلیر.
چیلله سؤزونون استعاری، ادبی و کولتورل معناسی دا چوخدور. بو معنالارین دا هامیسیندا «اوزون»، «اوزانماق» و «چتینلیک» آنلاملاری وار. بو آنلاملاردا زمان مسئلهسی اولسا، معمولاً ۴۰ ساییسیایله قاریشیرلار چون ۴۰ ساییسی اؤزو ده اوزون زمان و چتین دؤنمی تمثیل ائدن سایی اسطورهسیدیر. تزه دونیایا گَلَن اوشاق ۴۰ گونلوک اولونجا دئیَرلر: «چیللهسی چیخدی» یعنی چتین دؤنمی بیتدی. قدیم عارفلر اؤز ایچلرینده اللها یاخینلاشیب روح و نفسلرین تمیزلهمک ایستر کن ۴۰ گون خلوت بیر یئرده عبادت ائدرمیشلر. بو تزکیه زمان اوزونلوغوندان علاوه ریاضت چمکهیی ده تمثیل ائدیر. بو ۴۰ گونلوک عبادته «چیلله» یا «چیللهیه اوتورماق» دئییلردی. فارس ادبیاتیندادا «چلهنشینی» اصطلاحی چوخ مشهوردور.
چیلله سؤزونون بو استعاری، ادبی و فولکلور آنلاملارینین ان اؤنملیسی «چیلله گئجهسی»دیر. بو گئجه اصلینده ایلین ان اوزون گئجهسی اولدوغو ایچین «چیلله گئجهسی» آدلانیب. بو گئجه ایلین ان اوزون گئجهسی اولدوغو حالدا قیشین دا ایلک (اوّل) و ان چتین گئجهسیدیر. بو گئجهنین «چیلله» آدلانماسینین اساس علتی، اوزون اولماسیدیر آما اوزون اولماسیایله بیرلیکده، ایلین اَن سویوق، اَن قارانلیق و اَن چتین گئجهسی ده ساییلیر.
چیلله گئجهسی نهدن بیر اؤزل گئجه اولوب بیزیم کولتوروموزده؟ بو گئجه قیشین اَن اوزون، اَن سویوق و اَن قارانلیق گئجهسی اولدوغو ایچین، بیزیم چوخ قدیم کئچمیشلرده یاشایان آتا- آنالاریمیز، اونو ساغلیق و خوشلوقلا یاشاییب، ایشیقلیق و سحره چیخماقایچین، بعضی گلهنکلر (آئینلر) و رسملر یارادیبلار. بو گلهنکلر و عادتلرین کؤکو، بیز تورکلرین اسلامدان قاباقکی دینی یعنی شامانیزمدهدیر. شامانیزمده طبیعت و اونا باغلی اولان هر بیر شئی توتم با تابو ساییلیر. چیلله گئجهسی ده طبعیتین اؤزل بیر گئجهسی اولاراق، اؤزل بیر تابو ساییلیرمیش. ایندی بیزده شامانیزم دینی قالماسادا، اسکی شامانسیت آتا- آنالاریمیزین قویدوغو گلهنکلر و عادتلرین ایزی قالمیشدیر.
چیلله گئجهسینی ساغلیق و توخلوقلا صاباحا چیخماقایچین عائلهلر بیر یئره ییغیشیب، صحبتلر ائدیب، بعضی اؤزل یئمکلر یئیردیلر. کئچمیشلرده هامی عائلهنین بؤیوگونون ائوینه ییغیشاردیلار. عائلهلر بؤیوک اولدوغو ایچین، چیلله گئجهسینده عائلهنین بؤیوگونون ائوینه ییغیشانلارین ساییسی چوخ اولاردی. بئله بیر ییغیشمالار اوشاقلار ایچین چوخ گؤزل و سئوینجلی اولاردی. بؤیوکلر ناغیللار و خاطرهلر دئیردیلر. هامی اونلارین ناغیللاری و صحبتلرینه قولاق آسیب یاشاماق درسی آلاردیلار. بیر چوخ یئرده، اؤزللیکله خانلارین ائولری و اشراف عائلهلرده، چیلله گئجهسی ده تورکلرین اؤزل گونلری و گئجهلری کیمی، عاشیقسیز اولابیلمزدی. شامانیزمین ان بؤیوک و اصیل یادگاری اولان عاشیقلار، چیلله گئجهسینه اویغون (مناسب) اولان ماهنیلار اوخویوب ناغیللار دئیردیلر. اونلار ماهنیلارینی اوخویب، ناغیللارینی دئیندن سونرا خیر دعا ائدردیلر هامی اؤزللیکله بؤیوکلره سازلاری و سؤزلریایله. چیلله گئجهسینده اییده، گیردکان، کیشمیش و بعضی میوهلرین یئمهسی ده گلهنک (رسم، سنت) ساییلیردی. چیلله گئجهسینین یئمکلر و میوهلرینین اَن اؤنملیسی و اَن مشهورو قارپیز ایدی. بو عادت هله ده قالیر.
چیلله گئجهسینین بیر چوخ عادتلر و رسملرینی اونوتساق دا، قارپیز کَسمه و قارپیز یئمه عادتی هله ده یئریندهدیر. بو میوهنین آدی اصلینده «قاربوز»دور. چون سویوقلوق و سَرینلیک وئرن بیر میوهدیر. چیلله گئجهسینده قارپیز یئمک، قیشین باشلانماسینی تمثیل ائدیر. یعنی قار و بوز فصلی باشلاندی و انسانلار قارپیز یئمکله قیش فصلینه گیرمیش اولورلار.
✍️ سیدمرتضی حسینی
دیروز در شهر سایینقالای استان آذربایجان غربی، مراسم یادبودی برای فرنگیسبیبی کشکولی، از چهرههای شناختهشده خاندان قاشقایی، برگزار شد؛ مراسمی که بیش از هزار کیلومتر دورتر از محل درگذشت وی در شیراز، با حضور جمعی از مردم و فعالان محلی برپا گردید. شرکتکنندگان در این آیین، ضمن گرامیداشت یاد فرنگیسبیبی کشکولی، پیام همبستگی، وحدت و همدردی خود را به جامعه تورکان قاشقایی و خانواده آن مرحومه ابراز کردند. برگزارکنندگان این مراسم تأکید کردند که این گردهمایی نمادی از پیوندهای اجتماعی، تاریخی و عاطفی میان تورکان آذربایجان و تورکان قاشقایی است. در جریان این مراسم، حاضران با قرائت پیامها و سخنان کوتاه، بر ضرورت حفظ همبستگی میان جوامع تورک و پاسداشت یاد چهرههایی که در مقاطع دشوار تاریخی نقشآفرین بودهاند، تأکید کردند. #قاشقایی_آذربایجان_دیر #قشقایی_آذربایجان_دیر
برگزاری مراسم یادبود فرنگیس بی بی در سایین قالای آذربایجان غربی 🖤☝️🖤
