شهروند متفکر متعهد
Open in Telegram
اندیشیدن، مسئولیتپذیری و کنشگری برای جامعه و محیطزیست مهدی کلاهی دانشیار دانشگاه فردوسی مشهد جامعهشناسی محیطزیست (ژاپن) رئیس شبکه سمنهای محیطزیستی خراسان رضوی کنشگر محیطزیست، توسعه پایدار و عدالت اجتماعی سرنویسنده UNEP-GEO7 و IPBES ارتباط: @Kolahi
Show more1 217
Subscribers
+224 hours
+967 days
+17330 days
Posts Archive
1 217
🌐 duck.ai
✅ هوش مصنوعی duckduckgo، رایگان بدون فیلتر و بدون نیاز به ثبت نام
❇️
دارای مدلهای
-GPT-5.6 Luna
-GPT-5.4 mini
-Claude Haiku 4.5
-Mistral Small 4
-gpt-oss
-Gemma 4
✅ از مزیتهایش این است که هیچ کدوم از درخواستهای شما ذخیره نمیشوند و حریم خصوصی شما حفظ میشود!
خوب بید؟😁
#منابع_طبیعی
#محیط_زیست
#زاستار
#طبیعت
@MahdiKolahi
1 217
🔹 فراخوان نامنویسی در «طرح شهید وزوایی» برای سال تحصیلی ۱۴۰۵–۱۴۰۶
بنیاد ملی نخبگان برای توانمندسازی، مهارتافزایی و فراهمکردن زمینه رشد و شکوفایی بیشینه تواناییهای فردی و گروهی دانشجویان برتر و مستعد، پشتیبانیها و امتیازهای گوناگونی را در چارچوب «طرح شهید وزوایی» به دانشجویان شایسته و مستعدِ در حال تحصیل در دانشگاهها و مراکز آموزش عالی کشور ارائه میکند.
دانشجویان دارای شرایط لازم ــ بهجز دانشجویان نوورود که از مهرماه سال تحصیلی ۱۴۰۵–۱۴۰۶ در سال نخست دورههای کارشناسی، کارشناسیارشد، دکتری حرفهای یا دکتری تخصصی آغاز به تحصیل خواهند کرد ــ میتوانند درخواست خود را از راه سامانه اطلاعاتی بنیاد (سامانه سینا) به نشانی زیر ثبت کنند:
🔗 http://sina.bmn.ir
📅 زمان نامنویسی:
از ۱۵ شهریور ۱۴۰۵ آغاز میشود و به مدت یک ماه ادامه خواهد داشت.
🔹 فراخوان نامنویسی دانشجویان نوورود در زمان دیگری منتشر خواهد شد.
🔹فراخوان ثبتنام
🔹راهنمای ثبت درخواست در سامانه
📌 شیوه نامه طرح شهید وزوایی
@MahdiKolahi
1 217
مرکز دانلود دانشگاه فردوسی مشهد
برای دانشجویان و استفاده در داخل محیط دانشگاه
دانلود بدون محاسبه حجم فیلم یا نرم افزار و ...
https://ftp.um.ac.ir/
توضیح در:
https://ftpnews.um.ac.ir/index.php/fa/
@MahdiKolahi
1 217
📢 فرصتهای حمایت پژوهشی بنیاد ملی علم ایران در سال ۱۴۰۵
📌 معرفی ظرفیتها و سقف حمایتهای مالی طرحهای مأموریتگرا و راهحلمحور بنیاد ملی علم ایران، بههمراه:
🔹 فرمها و مدارک موردنیاز
🔹 مسیر تأیید و ارسال طرح
🔹 راهنمای ثبت درخواست در سامانه «کایپر»
🔹 فرآیند داوری طرحها
🎯 مناسب اعضای هیئت علمی و پژوهشگرانی که به دنبال استفاده از ظرفیتهای حمایتی بنیاد ملی علم ایران هستند.
🌐 بنیاد ملی علم ایران: insf.org
📎 فایل راهنما و جزئیات کامل در پیوست
همچنین:
راهنماي ارسال طرح از طريق كايپر
راهنماي نحوه داوري پيشنهاده ها در بنياد علم ايران
@MahdiKolahi
1 217
🎓 قبل از انتخاب رشته، آیندهتان را از نزدیک ببینید.
انتخاب رشته فقط انتخاب چند کد یا نام یک دانشگاه نیست؛ انتخاب مسیری است که میتواند چند سال آیندهی زندگی، یادگیری و حتی مسیر شغلی شما را شکل دهد.
اما چطور میتوان با اطمینان بیشتری انتخاب کرد؟
🌱 در رویداد آیندهنگر، فرصتی فراهم شده تا دانشآموزان و خانوادهها پیش از انتخاب رشته:
🔹 با دانشگاه فردوسی مشهد و دانشکدههای مختلف آن آشنا شوند؛
🔹 رشتههای تحصیلی و مسیرهای شغلی آنها را بشناسند؛
🔹 در پنل تخصصی «چگونه رشته مناسب خود را انتخاب کنیم؟» شرکت کنند؛
🔹 با استادان و دانشجویان گفتوگو کنند و سؤالهای واقعی خود را بپرسند؛
🔹 از غرفهها و فضاهای دانشگاه بازدید کنند؛
🔹 و دانشگاه را نه فقط از طریق سایت و بروشور، بلکه از نزدیک تجربه کنند.
👨👩👧👦 والدین نیز میتوانند در این تجربه همراه فرزندان خود باشند.
چون انتخاب آگاهانه، با شناخت، گفتوگو و پرسیدن سؤالهای درست آغاز میشود.
📅 چهارشنبه ۱۹ شهریور ۱۴۰۵
⏰ ساعت ۷:۳۰ تا ۱۷:۰۰
📍 دانشگاه فردوسی مشهد
🔗 ثبتنام در:
https://college.um.ac.ir/index.php/fa/?option=com_events&view=event&id=9996
@MahdiKolahi
1 217
🎓 قبل از انتخاب رشته، آیندهتان را از نزدیک ببینید.
انتخاب رشته فقط انتخاب چند کد یا نام یک دانشگاه نیست؛ انتخاب مسیری است که میتواند چند سال آیندهی زندگی، یادگیری و حتی مسیر شغلی شما را شکل دهد.
اما چطور میتوان با اطمینان بیشتری انتخاب کرد؟
🌱 در رویداد آیندهنگر، فرصتی فراهم شده تا دانشآموزان و خانوادهها پیش از انتخاب رشته:
🔹 با دانشگاه فردوسی مشهد و دانشکدههای مختلف آن آشنا شوند؛
🔹 رشتههای تحصیلی و مسیرهای شغلی آنها را بشناسند؛
🔹 در پنل تخصصی «چگونه رشته مناسب خود را انتخاب کنیم؟» شرکت کنند؛
🔹 با استادان و دانشجویان گفتوگو کنند و سؤالهای واقعی خود را بپرسند؛
🔹 از غرفهها و فضاهای دانشگاه بازدید کنند؛
🔹 و دانشگاه را نه فقط از طریق سایت و بروشور، بلکه از نزدیک تجربه کنند.
👨👩👧👦 والدین نیز میتوانند در این تجربه همراه فرزندان خود باشند.
چون انتخاب آگاهانه، با شناخت، گفتوگو و پرسیدن سؤالهای درست آغاز میشود.
📅 چهارشنبه ۱۹ شهریور ۱۴۰۵
⏰ ساعت ۷:۳۰ تا ۱۷:۰۰
📍 دانشگاه فردوسی مشهد
🔗 ثبتنام در:
https://college.um.ac.ir/index.php/fa/?option=com_events&view=event&id=9996
@MahdiKolahi
1 217
ویدئو مربوط به دوره سبک زندگی سبز در سامانه FTP دانشگاه آپلود شد.
دوره:
سبک زندگی سبز در محیط کار از تغییر رفتار فردی تا فرهنگ سازمانی پایدار
https://ftp.um.ac.ir/Learning/FUM_Education
روی ردیف آخر یعنی دورههای آموزشی
سپس لینک دسترسی ویدئو قابل مشاهده خواهد بود
@MahdiKolahi
1 217
🎓 اگر قرار است انتخاب رشته، مسیر چند سال آینده زندگی شما را تعیین کند، چرا باید فقط بر اساس نام یک رشته یا چند عدد، انتخاب کنید؟
خیلی از دانشآموزان و خانوادهها در روزهای انتخاب رشته با یک سؤال بزرگ روبهرو هستند:
«کدام رشته را انتخاب کنم که بعداً از انتخابم پشیمان نشوم؟»
پاسخ این سؤال فقط در دفترچه انتخاب رشته نیست.
باید دانشگاه را بشناسید، رشتهها را از نزدیک ببینید، با استادان و دانشجویان گفتوگو کنید، مسیرهای شغلی را بشناسید و بدانید هر انتخاب، چه آیندهای پیش روی شما میگذارد.
به همین دلیل، کالج دانشگاه فردوسی مشهد برگزار میکند:
🌱🎓 رویداد آیندهنگر
آشنایی جامع با دانشگاه فردوسی مشهد، رشتهها و مسیرهای شغلی برای انتخاب آگاهانه رشته
یک روز برای شناختن، پرسیدن و آگاهانه انتخاب کردن.
در این رویداد یکروزه:
🔹 با دانشگاه فردوسی مشهد و دانشکدههای مختلف آن آشنا میشوید؛
🔹 در پنل تخصصی «چگونه رشته مناسب خود را انتخاب کنیم؟» با حضور مشاوران تحصیلی و اعضای هیئت علمی شرکت میکنید؛
🔹 با رشتههای تحصیلی و مسیرهای شغلی آنها آشنا میشوید؛
🔹 فرصت گفتوگوی مستقیم با استادان و دانشجویان و پرسیدن سؤالهای واقعی خود را خواهید داشت؛
🔹 از نمایشگاه و غرفههای معرفی دانشکدهها بازدید میکنید؛
🔹 و میتوانید فضای دانشگاه را نه از پشت صفحه نمایش، بلکه از نزدیک تجربه کنید.
👨👩👧👦 برای والدین هم فرصتی برای همراهی فراهم شده است.
چون انتخاب رشته فقط تصمیم یک دانشآموز نیست؛ تصمیمی است که بهتر است با شناخت، گفتوگو و همراهی خانواده گرفته شود.
🌱 و یک نکته مهم برای ما:
این رویداد با رویکرد «رویداد سبز» برگزار میشود و تلاش شده است با کاهش مصرف اقلام یکبارمصرف و مدیریت پسماند، یک برنامه مسئولانهتر و سازگارتر با محیطزیست داشته باشیم.
📅 چهارشنبه ۱۹ شهریور ۱۴۰۵
⏰ از ساعت ۷:۳۰ صبح تا ۱۷:۰۰
📍 دانشگاه فردوسی مشهد
👥 ظرفیت: محدود
🎓 همراه با گواهی رسمی حضور از کالج دانشگاه فردوسی مشهد
🍽 پذیرایی ناهار و عصر
💰 هزینه ثبتنام آزاد: ۳ میلیون تومان
اگر شما یا فرزندتان در آستانه انتخاب رشته هستید، شاید مهمترین کاری که میتوانید قبل از انتخاب انجام دهید این باشد:
قبل از انتخاب، دانشگاه و آینده رشته را ببینید.
🔗 ثبتنام و اطلاعات کامل رویداد:
رویداد آیندهنگر – دانشگاه فردوسی مشهد
#رویداد_آینده_نگر
#دانشگاه_فردوسی_مشهد
#انتخاب_رشته
#انتخاب_آگاهانه
#آینده_تحصیلی
#مسیر_شغلی
@MahdiKolahi
1 217
ابزار کاربردی هوش مصنوعی برای دانشگاه
✅ SciSpace 🌐 typeset.io
یک ابزار همهکاره و قدرتمند برای مرور ادبیات تحقیق (Literature Review)، رسم نمودار و استفاده از ایجنتهای هوش مصنوعی برای انجام کارهای پیچیده.
✅ Consensus 🌐 consensus.app
موتور جستجوی علمی که به سوالات شما با استناد به مقالات پاسخ میدهد. عالی برای نوشتن پروپوزال، گرنت و پیدا کردن سریع منابع معتبر.
✅ NotebookLM 🌐 notebooklm.google.com
ابزار رایگان گوگل که میتوانید مقالات خود را در آن آپلود کنید و خروجیهایی مثل پادکست صوتی، ویدیو، مایندمپ (نقشه ذهنی) و اینفوگرافیک تحویل بگیرید.
✅ Elicit 🌐 elicit.com
برای جستجوی مقالات و استخراج اطلاعات عالی است، اما در نسخه جدید بسیاری از قابلیتهای جذابش پولی شدهاند.
✅ Research Rabbit 🌐 researchrabbit.ai
بهترین ابزار رایگان برای پیدا کردن ارتباط بین مقالات و کشف منابع جدید از طریق نقشههای بصری جذاب.
✅ PaperPal 🌐 paperpal.com
دستیار نوشتن که مستقیماً در Word اجرا میشود. برای بازنویسی، ترجمه و بررسی گرامر متون آکادمیک فوقالعاده است.
✅ Thesify 🌐 thesify.ai
به شما بازخورد دقیق میدهد (مثلاً میگوید چکیده خوب است اما مقدمه نیاز به اصلاح دارد) تا قبل از ارسال مقاله به استاد یا ژورنال، ایرادات جزئی را برطرف کنید.
✅ Jenni AI 🌐 jenni.ai
دستیار نوشتاری که حین تایپ کردن، جملات بعدی را پیشنهاد میدهد و منابع را مدیریت میکند.
✅ Anara 🌐 anara.com
یک جایگزین آکادمیک برای ChatGPT. میتوانید با فایلها و پوشههای خود چت کنید و مطمئن باشید که خروجیها دقیق و با رفرنس هستند.
✅ thesisai.io
ابزاری که با یک پرامپت ساده میتواند تا ۸۰صفحه مرور ادبیات (Literature Review)
کامل و رفرنسدهی شده تولید کند.
liռk↝ @MahdiKolahi
1 217
📱 بهترین ابزارهای هوش مصنوعی برای خلاصهسازی و تحلیل مقالات علمی
✨ https://perplexity.ai
📘 خلاصهسازی و نکتهبرداری علمی مقالات با رفرنس
🤖 دسترسی به GPT-4
✨ https://summarizer.scholarcy.com
📝 خلاصهسازی مقالات
📚 تولید خودکار فلشکارت و پاورپوینت
🔍 استخراج بخشهای مهم مقاله
🗣 توضیح نتایج در یک جمله
✨ https://semanticscholar.org
🖍 هایلایت بخشهای مختلف مقاله
📋 کارتهای رفرنس برای مقاله
📑 استخراج جملات مهم برای مطالعه سریع
✨ https://app.silatus.com
📄 خلاصهسازی مقالات
📤 امکان آپلود مقالات بسیار حجیم
✨ https://cubox.cc
🗂 تولید خودکار فهرست محتوا
💡 توضیح تکمیلی برای هر بخش
📝 خلاصهسازی و سادهسازی متن
✨ https://chat.portal.so
💬 پاسخ به سوال براساس مقاله
👁🗨 دسترسی به مدلهای GPT-4 Vision
🌐 دسترسی به مدلهای متن باز جهت استفاده نامحدود
✨ https://threesigma.ai
📜 پاسخ به سوال براساس مقاله با رفرنس به محتوای مقاله
📥 امکان آپلود مقاله تا حجم 30 مگابایت
🗣 چت با یک یا چند مقاله
✨ https://sread.ai
❓ طرح سوال از مقاله
🔗 افزونه مرورگر
🗺 تولید نقشه ذهنی از مقاله
📊 ساخت خودکار گراف دانش
liռk↝ @MahdiKolahi
1 217
🔥 بهترین ابزارهای رایگان هوش مصنوعی برای پژوهش را در این پست برایتان آماده کردهایم. مطمئن باشید که با این ابزارها، کارهای پژوهشیتان سریعتر و دقیقتر پیش خواهند رفت!
✨ copilot.microsoft.com
- جستجو با هوش مصنوعی
- سوال و جواب از فایل و سایت
- دستیار مطالعه مقاله
- درک و توضیح تصویر
✨ gemini.google.com
- جستجو با هوش مصنوعی
- درک و توضیح تصویر
✨ chat.openai.com
- پاسخ به سوالات
- درک و توضیح تصویر
- درک مقاله و پرسش و پاسخ
✨ researchrabbit.ai
- دستهبندی مقالات
- ساخت مجموعه مقالات
- پیدا کردن و اتصال مقالات مشابه
✨ semanticscholar.org
- جستجوی مقاله
- پیدا کردن مقالات مشابه
✨ consensus.app
- پاسخ به سوال براساس مقاله
- پیدا کردن رفرنس برای سوالات
✨ elicit.com
- پاسخ به سوال بر اساس فایل مقاله
- استخراج لیست مفاهیم برای مقاله
- استخراج اطلاعات از مقالات
✨ typeset.io
- پاسخ به سوال بر اساس مقالات
- ساخت جدول اطلاعات از فایل مقاله
- دستیار مطالعه مقاله
- بازنویسی متن
✨ scite.ai
- استناد جملات به مقالات
✨ connectedpapers.com
- پیدا کردن مقالات مشابه
✨ scholarcy.com
- خلاصهسازی مقاله
✨ glasp.co
- یادداشتبرداری از مقالات
✨ paperpal.com
- کمک به نوشتار مقاله
liռk↝ @MahdiKolahi
1 217
دنیایی که آرزویش را دارم
مهدی کلاهی
گاهی با خودم فکر میکنم اگر قرار بود جهان را از نو بسازیم، آیا باز هم «بهتر بودن» را در بهتر بودن از دیگری تعریف میکردیم؟
دنیای مطلوب من، دنیایی است که در آن هیچکس با دیگری مقایسه نمیشود؛ نه دانشآموز با دانشآموز، نه دانشجو با دانشجو، نه ورزشکار با ورزشکار و نه انسان با انسان.
دنیایی که در آن نمرهای وجود ندارد تا ارزش انسانها را رتبهبندی کند؛ مدالی نیست که یکی را بر فراز دیگری بنشاند؛ مسابقهای نیست که شادی یک نفر، ناگزیر با اندوه دیگری همراه شود.
در چنین جهانی، تنها رقیب انسان خودِ دیروز اوست.
آدمی صبح از خودش میپرسد:
«امروز آیا اندکی خردمندتر، مهربانتر، آزادتر، آگاهتر و شایستهتر از دیروز شدهام؟»
اینجا پیروزی، شکست دیگری نیست.
تعالی، تحقیر دیگری نیست.
رشد، حذف دیگری نیست.
شاید بخش بزرگی از خشونت پنهان جهان ما از همینجا آغاز شده باشد؛ از جایی که به انسان آموختهایم برای «بهتر بودن»، باید دیگری را «بدتر» کنیم؛ برای اول شدن، دیگری باید دوم شود؛ برای قهرمان شدن، دیگری باید شکست بخورد.
و عجیب آنکه بسیاری از همین رقابتها با واژههایی چون دوستی، همدلی و صلح آغاز میشوند؛ اما چند دهه تجربه بشری نشان داده است که رقابت، اگرچه میتواند انگیزهآفرین باشد، گاه مرز باریکی با حسادت، تحقیر، شکستزدگی، نفرت و «ما در برابر آنها» دارد.
شاید وقت آن رسیده باشد که یک پرسش بنیادینتر بپرسیم:
آیا واقعاً برای رشد انسان، به شکست دادن انسان دیگری نیاز داریم؟
المپیاد، مسابقه ورزشی، رتبه، مدال و قهرمانی، همه میتوانند ارزشمند باشند؛ اما شاید ارزشمندتر از آنها، جهانی باشد که در آن کودک برای اول شدن گریه نکند، دانشجو از مقایسه شدن نترسد و انسان برای اثبات ارزش خود مجبور نباشد دیگری را شکست دهد.
من رؤیای جهانی را در سر دارم که در آن، معیار موفقیت، فاصله ما با دیگران نیست؛ فاصله ما با بهترین نسخهای است که میتوانستیم از خودمان بسازیم.
در چنین جهانی، هرکس مسیر خودش را دارد، سرعت خودش را دارد و مقصدش نیز خودش است.
و شاید آرامش، دقیقاً از همان لحظهای آغاز شود که دیگر لازم نباشد کسی را پشت سر بگذاریم تا احساس کنیم پیش رفتهایم.
این جهانی که در ذهن من «کامل» است، شاید هرگز ساخته نشود؛
اما تصور ساختنش، برای من آرامش است.
@MahdiKolahi
1 217
🔵 پذیرش پژوهشگر پسادکتری در ۱۲ دانشگاه تقاضامحور
🔹فراخوان پذیرش پژوهشگر پسادکتری تقاضامحور در ۱۲ دانشگاه از جمله پژوهشگاه هستهای، موسسه تحقیقات سیاست علمی کشور، سازمان پژوهشهای علمی صنعتی، دانشگاه فردوسی و علوم پزشکی مشهد، علوم پزشکی و صنعتی شیراز، حکیم سبزواری و دانشگاه تهران، الزهرا و اصفهان منتشر شد.
🔹از تمام دانشآموختگان دورههای دکتری تخصصی که واجد شرایط هستند دعوت میشود با مراجعه به صفحه تسهیلات دوره پسادکتری سامانه بنیاد ملی نخبگان، با اطلاع از شرایط قید شده، نسبت به ثبت نام و ارسال مدارک از طریق سامانه بنیاد به نشانی https://jazb-elmi.bmn.ir ، تا ۳۱ شهریور ماه ۱۴۰۵ اقدام کنند.
1 217
🔵 پذیرش پژوهشگر پسادکتری در ۱۲ دانشگاه تقاضامحور
🔹فراخوان پذیرش پژوهشگر پسادکتری تقاضامحور در ۱۲ دانشگاه از جمله پژوهشگاه هستهای، موسسه تحقیقات سیاست علمی کشور، سازمان پژوهشهای علمی صنعتی، دانشگاه فردوسی و علوم پزشکی مشهد، علوم پزشکی و صنعتی شیراز، حکیم سبزواری و دانشگاه تهران، الزهرا و اصفهان منتشر شد.
🔹از تمام دانشآموختگان دورههای دکتری تخصصی که واجد شرایط هستند دعوت میشود با مراجعه به صفحه تسهیلات دوره پسادکتری سامانه بنیاد ملی نخبگان، با اطلاع از شرایط قید شده، نسبت به ثبت نام و ارسال مدارک از طریق سامانه بنیاد به نشانی https://jazb-elmi.bmn.ir ، تا ۳۱ شهریور ماه ۱۴۰۵ اقدام کنند.
1 217
شاید وقت آن رسیده باشد که به جای پرسیدن صرفِ این سؤال که «چند سگ ولگرد در یک منطقه وجود دارد؟» بپرسیم «چه نوع سگهایی در منطقه وجود دارند، چه میزان وابستگی به انسان دارند، از چه منابعی تغذیه میکنند، چگونه حرکت میکنند، چه ساختار اجتماعی دارند و چه میزان با حیاتوحش تعامل دارند؟» این تغییر کوچک در سؤال، میتواند کل رویکرد مدیریت را تغییر دهد.
زیرا همه سگهای آزادگرد، یک مسئله نیستند، و هر سگ بیصاحب، یک سگ وحشیشده نیست. اما اگر بخشی از جمعیت سگها واقعاً وارد مسیر وحشیشدن (feralization) شده باشد، نادیده گرفتن این تفاوت میتواند هم برای رفاه حیوانات و هم برای سلامت اکوسیستمها پرهزینه باشد.
منابع منتخب
ICAM Coalition. Humane Dog Population Management – 2019 Update.
ICAM Coalition. Position on WSAVA Guidelines for the Control of Reproduction in Dogs and Cats (2024).
Hughes, J. & Macdonald, D.W. (2013). A review of the interactions between free-roaming domestic dogs and wildlife. Biological Conservation, 157, 341–351.
Vanak, A.T. & Gompper, M.E. (2009). Dogs Canis familiaris as carnivores: their role and function in intraguild competition. Mammal Review.
Green, J.S. & Gipson, P.S. Feral Dogs. Prevention and Control of Wildlife Damage Handbook.
Natoli et al. (2021). Genetic inference of the mating system of free-ranging domestic dogs. Behavioral Ecology.
Boitani & Ciucci. Comparative social ecology of feral dogs and wolves.
@MahdiKolahi
1 217
سگ «آزاد/پرسهزن» با سگ «بیصاحب» و سگ «ولگرد» یکی نیست!
مهدی کلاهی
بخش 1 از 2:
https://t.me/MahdiKolahi/2472
بخش 2 از 2:
چرا این تفاوت برای محیطزیست مهم است؟
مشکل از جایی جدیتر میشود که یک سگ آزادگرد وارد اکوسیستمهای طبیعی، مناطق حفاظتشده یا زیستگاههای حیاتوحش شود. مرور علمی Hughes و Macdonald بر ۶۹ مطالعه درباره تعامل سگهای آزادگرد و حیاتوحش نشان داد که شکارگری مهمترین تعامل منفی گزارششده بوده و پس از آن انتقال بیماری، ایجاد مزاحمت، رقابت و هیبریداسیون قرار داشتهاند. بنابراین سگ آزادگرد را نمیتوان صرفاً یک «حیوان شهری مزاحم» تلقی کرد.
در برخی شرایط، سگ میتواند به یک شکارگر مؤثر در چشمانداز انسانی–طبیعی تبدیل شود. این موضوع زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که سگها گروه تشکیل دهند، مسافتهای طولانی طی کنند، وارد زیستگاههای طبیعی شوند و بخشی از رژیم غذایی خود را از حیاتوحش تأمین کنند.
مطالعات انجامشده در نقاط مختلف جهان نشان دادهاند که سگهای آزادگرد میتوانند به حیاتوحش آسیب وارد کنند و حتی با گوشتخواران بومی وارد رقابت شوند. برای مثال، یک مطالعه گسترده در لهستان نشان داد که سگهای آزادگرد روستایی شمار قابل توجهی از جانوران وحشی را میکشند و الگوی طعمه آنها با گرگها همپوشانی دارد، پژوهشگران این وضعیت را نشانهای از امکان رقابت بینگونهای و درونصنفِ گوشتخواران (intraguild competition) دانستند. مطالعات مربوط به سگهای آزادگرد در آفریقا نیز نشان دادهاند که آنها میتوانند در محدوده زیستگاه گوشتخواران بزرگ حرکت کنند و بهعنوان شکارگر، رقیب یا حتی طعمه وارد شبکه تعاملات گوشتخواران شوند.
و اینجا یک نکته بسیار جالب وجود دارد
ما معمولاً در ذهن خود یک مرز روشن میان «سگ» و «حیات وحش» ترسیم میکنیم:
سگ = حیوان اهلی
گرگ = حیوان وحشی
اما در طبیعت همیشه این مرز به این سادگی نیست. پژوهشهای مربوط به رابطه سگ و گرگ نشان دادهاند که این دو گونه میتوانند در یک چشمانداز مشترک با یکدیگر رقابت، درگیری، انتقال بیماری و حتی تعاملات اجتماعی پیچیده داشته باشند. بنابراین، رابطه سگ و گرگ را نمیتوان صرفاً با دوگانه «اهلی–وحشی» توضیح داد.
از سوی دیگر، مطالعات رفتاری نشان دادهاند که سگهای آزادگرد میتوانند گروههای اجتماعی تشکیل دهند و این گروهها از نظر اندازه، ترکیب و پایداری بسیار متغیرند. این گروهها الزاماً ساختار کلاسیک گله گرگ را ندارند، اما میتوانند از نظر اکولوژیک اهمیت زیادی پیدا کنند. بنابراین مشاهده تشکیل گروه در سگهای آزادگرد موضوعی کاملاً جدی است، البته بهتر است به جای استفاده شتابزده از عبارت «گله گرگمانند»، از اصطلاح گروهبندی اجتماعی/ تشکیل دسته در سگهای آزاد یا وحشی استفاده کنیم.
پس مسئله اصلی چیست؟
به نظر من، یکی از خطاهای مهم در مدیریت سگها این است که با همه آنها به یک شکل برخورد کنیم. سگ صاحبدارِ آزادگرد، سگ گمشده، سگ جامعهای، سگ بیصاحب و سگ ولگرد (وحشیشده، feral) یک مسئله یکسان نیستند. هر کدام منشأ متفاوتی دارند، رابطه متفاوتی با انسان دارند، الگوی حرکتی متفاوتی دارند، رفتار اجتماعی متفاوتی دارند، منابع غذایی متفاوتی استفاده میکنند، احتمال ورود متفاوتی به زیستگاههای طبیعی دارند، و در نتیجه، مداخله مدیریتی متفاوتی میطلبند. راهنمای ICAM نیز دقیقاً بر همین رویکرد سیستمی تأکید میکند که مدیریت سگها نباید فقط به «سگهایی که امروز در خیابان هستند» محدود شود، بلکه باید منابع ایجاد سگهای آزادگرد در جمعیت سگها و رفتار انسانها را نیز مورد توجه قرار دهد.
پیشنهاد من برای ایران
به جای استفاده عمومی و مبهم از عبارت «سگ ولگرد»، بهتر است ابتدا پروفایل اکولوژیک و اجتماعی سگ مشخص شود: یعنی صاحبدار (Owned)، آزاد (Roaming)، گمشده (Lost)، متعلق به جامعه (Community)، بیصاحب (Unowned) و وحشیشده (Feral). البته اینها الزاماً مراحل قطعی و خطی زندگی هر سگ نیستند، بلکه میتوانند وضعیتهای مختلفی در یک پیوستار باشند.
اما در انتهای این پیوستار، یعنی جایی که وابستگی به انسان کاهش یافته، رفتارهای اجتنابی از انسان افزایش یافته، تغذیه مستقلتر شده، تولیدمثل بدون دخالت انسان رخ میدهد و حیوان بهطور منظم از زیستگاههای طبیعی استفاده میکند، دیگر نمیتوان با همان منطق «سگ بیصاحب شهری» با حیوان برخورد کرد. در آن نقطه، ما با یک مسئله اجتماعی–بهداشتی–رفاهی–اکولوژیک مواجهیم. اگر این سگ وارد زیستگاه حیاتوحش شود، مسئله حتی فراتر میرود و سگ میتواند به یک عامل اکولوژیک تبدیل شود.
یک پرسش مهم برای پژوهش در ایران
1 217
سگ «آزاد/پرسهزن» با سگ «بیصاحب» و سگ «ولگرد» یکی نیست!
مهدی کلاهی
بخش 1 از 2:
در بحث مدیریت سگهای آزاد در شهرها، روستاها و حاشیه مناطق طبیعی، یک اشتباه مفهومی بسیار رایج وجود دارد: همه سگهایی که در خیابان یا طبیعت دیده میشوند، یک گروه واحد در نظر گرفته میشوند. اما واقعیت اینطور نیست.
یک سگ ممکن است صاحبدار باشد ولی آزادانه رفتوآمد کند، ممکن است صاحب داشته باشد اما گم شده باشد، ممکن است بیصاحب باشد ولی از سوی چند نفر از مردم یک محله، تغذیه و مراقبت شود، یا ممکن است واقعاً از وابستگی مستقیم به انسان فاصله گرفته و به یک حیوان آزادزی با رفتارهای بسیار متفاوت تبدیل شده باشد.
ادبیات علمی بین این وضعیتها تفاوت قائل میشود.
ائتلاف بینالمللی مدیریت حیوانات همراه، ICAM، در راهنمای « مدیریت جمعیت سگها به شیوه انسانی» (Humane Dog Population Management) تأکید میکند که اصطلاح roaming dog یا «سگ آزادگرد/پرسهزن» یک گروه واحد نیست. این گروه میتواند شامل سگهای صاحبدارِ آزادگرد، سگهای گمشده، سگهای جامعهای و سگهای بیصاحب باشد. بنابراین، «آزاد بودن» بههیچوجه به معنی «بیصاحب بودن» نیست.
حتی ممکن است یک سگ در طول زندگی خود از یک وضعیت به وضعیت دیگر منتقل شود: ابتدا صاحبدار باشد، سپس گم یا رها شود، بعد به سگ جامعهای تبدیل شود و در نهایت دوباره به یک خانواده واگذار شود.
اما یک مفهوم دیگر در ادبیات علمی وجود دارد که برای بحث ما بسیار مهم است: Feral dog، سگ «وحشیشده» یا مستقلشده.
ICAM در موضع رسمی خود درباره مدیریت تولیدمثل سگها و گربهها، feral animal را حیوانی میداند که در وضعیت وحشی و بدون حمایت انسان زندگی میکند و تأکید میکند که این گروه تنها بخش کوچکی از جمعیت سگهای آزادگرد را تشکیل میدهد. در منابع علمی دیگر نیز معیار اصلی برای تشخیص feral dog، میزان وابستگی حیوان به انسان است. سگهای feral میتوانند بدون مداخله یا کمک مستقیم انسان زنده بمانند و تولیدمثل کنند، از انسان فاصله بگیرند، شبفعالتر شوند و از شکار و لاشهخواری برای تأمین غذا استفاده کنند. برخی منابع همچنین تشکیل گروه و استفاده از محلهای تجمع را برای آنها گزارش کردهاند.
اینجاست که به نظر من باید در زبان فارسی، میان «سگ آزاد»، «سگ بیصاحب» و «سگ ولگرد» تمایز جدی قائل شویم.
یک پیشنهاد برای تفکیک مفهومی
۱. سگ آزادگرد/پرسهزن (Free-roaming dog)
سگی است که در فضای عمومی یا خارج از محدوده کنترلشده صاحب خود رفتوآمد میکند. این سگ میتواند صاحبدار، گمشده، جامعهای یا بیصاحب باشد.
۲. سگ بیصاحب (Unowned dog)
سگی است که صاحب مشخصی ندارد. اما بیصاحب بودن الزاماً به معنی مستقل بودن از انسان نیست. ممکن است حیوان توسط مردم تغذیه شود، محل خواب مشخص داشته باشد یا حتی ارتباط نزدیکی با انسانها برقرار کند.
۳. سگ جامعهای (Community dog)
سگی است که مالک رسمی مشخصی ندارد، اما اعضای جامعه از آن مراقبت میکنند، به آن غذا میدهند و گاهی برای آن نام و سابقه مشخص دارند. این سگ از نظر مدیریتی با یک سگ کاملاً مستقل تفاوت اساسی دارد.
۴. سگ ولگرد/feral dog
سگی که وابستگی رفتاری و اکولوژیک آن به انسان بسیار کاهش یافته و توانایی بقا و تولیدمثل مستقل از مراقبت مستقیم انسان را پیدا کرده است. بنابراین هر سگ ولگرد الزاماً بیصاحب است، اما هر سگ بیصاحب، ولگرد نیست. همچنین هر سگ ولگرد ممکن است آزادگرد باشد، اما هر سگ آزادگرد، ولگرد نیست. این تفاوت فقط یک بازی با کلمات نیست، پیامد مدیریتی بسیار مهمی دارد.
بخش 2 از 2 در:
https://t.me/MahdiKolahi/2473
@MahdiKolahi
1 217
🎓 انتخاب رشته، فقط انتخاب یک رشته نیست؛ انتخاب بخشی از آینده شماست.
اگر شما یا فرزندتان در آستانه انتخاب رشته هستید، قبل از تصمیم نهایی، دانشگاه را ببینید، رشتهها را بشناسید، با استادان و دانشجویان گفتوگو کنید و مسیرهای شغلی را بهتر بشناسید.
🌱 رویداد آیندهنگر
آشنایی جامع با دانشگاه فردوسی مشهد، رشتهها و مسیرهای شغلی برای انتخاب آگاهانه رشته
🔹 معرفی دانشکدهها و رشتههای دانشگاه
🔹 پنل تخصصی «چگونه رشته مناسب خود را انتخاب کنیم؟»
🔹 گفتوگو با استادان و دانشجویان
🔹 آشنایی با فرصتهای تحصیلی و شغلی
🔹 امکان همراهی والدین
🔹 گواهی رسمی حضور
🔹 پذیرایی ناهار و عصر
📅 چهارشنبه ۱۱ شهریور ۱۴۰۵
📍 دانشگاه فردوسی مشهد
💡 یک روز شناختن، پرسیدن و آگاهانه انتخاب کردن.
صفحه رسمی ثبتنام رویداد
#رویداد_آینده_نگر
#دانشگاه_فردوسی_مشهد
#انتخاب_رشته
#انتخاب_آگاهانه
@MahdiKolahi
