عمار ملکی

یک مشاور سعید جلیلی در پستی تلگرامی نوشت پزشکیان به خاطر آرای قومیتی پر رنگ در چهار استان، توانست پیروز انتخابات بشود. علی‌رضا زاکانی دیدگاه مشاور جلیلی را «تضعیف مردم‌سالاری دینی» دانست گفت‌وگو با عمار ملکی، استاد علوم سیاسی و علی‌رضا نامورحقیقی، تحلیل‌گر سیاسی @iranintltv

تاکید مجدد بسیاری از فعالان و زندانیان سیاسی بر تحریم انتخابات جمهوری اسلامی در دور دوم گفت‌وگو با عمار ملکی، استاد علوم سیاسی دانشگاه تیلبرگ و علی افشاری، فعال و تحلیلگر سیاسی @iranintltv

شش نکته درباره دور دوم انتخابات ریاست جمهوری اسلامی ۱- تخمین من این است که مشارکت در دور دوم انتخابات ریاست جمهوری اسلامی، حدود ۵٪ کمتر از دور اول است. مرکز افکارسنجی ایسپا در دور اول انتخابات پیش‌بینی کرده بود که مشارکت ۵۱٪ خواهد بود؛ یعنی پیش‌بینی آنها ۱۱٪ بیشتر از آمار رسمی بود. ایسپا امروز ادعا کرده که در دور دوم انتخابات، مشارکت ۴۵٪ خواهد بود. با درنظر گرفتن همان ۱۰٪ خطای اندازه‌گیری که ایسپا دارد، میزان مشارکت حدود ۳۵٪ می‌شود که به همان ۵٪ کاهش مشارکت نسبت به دور اول می‌رسیم. تجربه انتخابات دومرحله‌ای در سال ۱۳۸۴ هم نشان می‌دهد که مشارکت در دور دوم، حدود ۵٪ نسبت به دور اول کاهش داشته است. فضای آن انتخابات هم بسیار شبیه همین انتخابات بود و اصلاح‌طلبان پروپاگاندای مشابهی راه انداخته بودند! مطلب کامل را در اینجا بخوانید @ammarmaleki

۵- پروپاگاندای اصلاح‌طلبان در این انتخابات، یک بازی برد-برد برای آنهاست و کسانیکه خواهان تغییر در ایران هستند، باید به این فریبکاری آگاه باشند. اگر کاندیدای آنها سر کار بیاید، باز هم مثل دولتهای قبلی اصلاح‌طلب، تاثیری در سیاستهای کلی کشور و بهبود وضعیت مردم و کاهش سرکوب نخواهند داشت، اما در برابر انتقادها که پس وعده‌هایتان چه شد، زبانشان دراز خواهد بود که اگر ما نبودیم و جلیلی آمده بود، وضعیت بسیار بدتر از این می‌بود! اگر هم کاندیدایشان از صندوق رای بیرون نیاید، هر فساد و جنایت و کشتاری که در کشور در دولت جلیلی بشود، خواهند گفت انتخاب خودتان بود که به ما رای ندادید تا شرایط را عوض کنیم! آنها «بچه‌پرروهای» نظام هستند! ۶- عده‌ای از کسانیکه در انتخابات ۱۴۰۰ رای ندادند و برای رای دادن در این انتخابات مردد هستند، می‌پرسند که خوب دوره قبل رای ندادیم، چه شد!؟ بسیاری از آنها که چنین سوالی می‌پرسند، در سالهای ۷۶ تا ۹۶ به مدت بیست سال در رای‌گیری‌های مختلف به اصلاح‌طلبان رای دادند و نتیجه‌ای حاصل نشد جز استمرار نظام. حالا فقط پس از یک دوره رای ندادن، منتظر تغییر هستند! اتفاقا تحریم نتخابات ۱۴۰۰ و روی آوردن به شیوه مبارزه مدنی، به جای بازی در نمایش انتخابات، موجب تغییرات بسیار عمیق و مهمی در اجتماع و سیاست ایران شده است. علاوه بر اینکه #تحریم_انتخابات موجب مشروعیت‌زدایی عملی از حکومت در داخل و خارج از ایران شده، بزرگترین دستاورد آن، ظهور جنبش #زن‌_زندگی_آزادی است؛ جنبشی که فضای سیاسی و اجتماعی ایران را برای همیشه دستخوش تغییر کرده است اگرچه تا رسیدن به هدف غایی خود، یعنی تغییر نظام و آزادی ایران، هنوز راه پر فراز و نشیبی داشته باشد ... @ammarmaleki

شش نکته درباره دور دوم انتخابات ریاست جمهوری اسلامی ۱- تخمین من بنا به شواهد مختلف این است که مشارکت در دور دوم انتخابات ریاست جمهوری اسلامی، حدود ۵٪ کمتر از دور اول است. مرکز افکارسنجی ایسپا در دور اول انتخابات پیش‌بینی کرده بود که مشارکت ۵۱٪ خواهد بود؛ یعنی پیش‌بینی آنها ۱۱٪ بیشتر از آمار رسمی بود. ایسپا امروز ادعا کرده که در دور دوم انتخابات، مشارکت ۴۵٪ خواهد بود. با درنظر گرفتن همان ۱۰٪ خطای اندازه‌گیری که ایسپا دارد، میزان مشارکت حدود ۳۵٪ می‌شود که به همان ۵٪ کاهش مشارکت نسبت به دور اول می‌رسیم (با در نظر گرفتن آمار رسمی). تجربه انتخابات دومرحله‌ای در سال ۱۳۸۴ هم نشان می‌دهد که مشارکت در دور دوم، حدود ۵٪ نسبت به دور اول کاهش داشته است. فضای آن انتخابات هم بسیار شبیه همین انتخابات بود و اصلاح‌طلبان پروپاگاندای مشابهی راه انداخته بودند! ۲- اگر کسی «برای ایران» نگران است، می‌داند که استمرار نظام فعلی، بزرگترین عامل ویرانی و نابودی ایران بوده است؛ از اینرو یا «برای نظام» باید کار کرد یا «برای ایران»! استمرارطلبان همانطور که خودشان به صراحت گفته‌اند در این انتخابات، برای افزایش میزان مشارکت و نجات نظام آمده‌اند و در عمل «برای نظام» کار می‌کنند، اگر چه فریبکارانه شعارشان «برای ایران» است. حضور پزشکیان برای نظام مفیدتر از جلیلی است چرا که پزشکیان، شبکه لابی گسترده ظریف در غرب را در اختیار خواهد داشت؛ این لابی برای استمرار نظام و به حاشیه راندن گزینه «تغییر نظام» تلاش جدی خواهند کرد. اگر کسی واقعا خواهان تغییر این نظام است، رای به پزشکیان، رای به استمرار نظام است. ۳- حضور جلیلی استمرار دولت رییسی است و برای نظام مطلوب است اما آنچه بیشتر برای نظام مهم است، افزایش مشارکت و بهبود بحران مشروعیت است. به همین دلیل هم نظام عرصه را برای ورود پزشکیان و اصلاح‌طلبان به رقابت انتخاباتی باز کرد تا شاید آنها بتوانند میزان مشارکت را بالا ببرند؛ هدفی که در عمل محقق نشد چرا که حنای اصلاح‌طلبان دیگر برای مردم رنگ ندارد و آنها هم نتوانستند با پروپاگاندای همیشگی انتخابات را داغ کنند. میزان مشارکت پایین، و احتمالا پایین‌تر در دور دوم، امکان پیروزی پزشکیان را ضعیف‌تر نمی‌کند چرا که بخشی از آرای قالیباف به سبد پزشکیان می رود. احتمالا ترجیح نظام هم همین است که پزشکیان پیروز یک انتخابات با مشارکت پایین باشد؛ برای نظام یک دولت اصلاح‌طلب بدون پشتوانه مردمی بسیار مطلوب است چرا که دیگر اصلاح‌طلبان نمیتوانند ادعا کنند که نماینده اکثریت هستند (ادعایی که خاتمی و روحانی داشتند) و هم اینکه مانند دولتهای اصلاح‌طلب قبلی، مجبورند برخلاف وعده‌های انتخاباتی، سیاستهای سرکوبگرانه نظام و «میدان» را پیاده کنند و جنایتهای نظام را علاج کنند! ۴- جلیلی نماینده جریان محافظه‌کار و سنتی نظام است و دولتش هم چیزی شبیه دولت رییسی خواهد بود؛ اینکه کسانی به دولت رییسی خوشبین بودند و بقول خودشان برای بهبود اوضاع به دولت رییسی نامه می‌نوشتند و حالا یکباره از دولت آینده جلیلی، دچار ترس و دلهره «برای ایران» شده‌اند، چرخش مسخره‌ای است. یازده سال پیش در کنفرانسی بودم که فرید زکریا هم حضور داشت و او در آن زمان، مشاور اوباما در سیاست خارجه بود؛ آن دیدار در روزهایی نزدیک به انتخابات ۹۲ بود که رفسنجانی رد صلاحیت شده بود و اصلاح‌طلبان فضای ترس از جلیلی را ایجاد کرده بودند. وقتی از فرید زکریا درباره احتمال ریاست جمهوری جلیلی و ترس مردم و تبعات آن برای سیاست خارجی و تعامل غرب با ایران پرسیدم، بر خلاف انتظار، نگاه مثبتی به جلیلی داشت. می‌گفت او اهل مذاکره است و تعامل خوبی از خودش در مذاکرات نشان داده. البته تاکید داشت که مساله اتمی ایران فقط با اراده خامنه‌ای به گشایش می‌رسد و بر این باور بود که شاید حضور یک رییس جمهور نزدیک به رهبر باعث پیشرفت مذاکرات شود (من روایتم از صحبت با فرید زکریا را همان ۱۱ سال پیش و قبل از انتخابات ۹۲ در فیس‌بوک نوشتم و هنوز موجود است). خلاصه اینکه رویکرد و عملکرد پیشین جلیلی در سیاست خارجی نه منطبق بر تصویری است که اصلاح‌طلبان از او می‌سازند (که اهل دیپلماسی نیست) و نه منطبق بر تصویری است که محافظه‌کاران از او می‌سازند (که اهل سازش نیست)!

مردم عدم مشارکت ۶۰ درصدی در رای‌گیری را یک نه بزرگ به خامنه‌ای دانستند. کردستان، خوزستان، سیستان و بلوچستان و گیلان پایین‌ترین میزان مشارکت را داشته‌اند. بررسی بیشتر در گفت‌وگو با عمار ملکی، استاد علوم سیاسی دانشگاه تیلبرگ @iranintltv

میزان واقعی مشارکت در انتخابات جمهوری اسلامی در گفت‌وگو با عمار ملکی، استاد علوم سیاسی دانشگاه تیلبرگ @iranintltv

۱- در نظرسنجی‌های گمان، برخلاف نظرسنجی‌های تلفنی و حضوری، افراد به شکل ناشناس شرکت می‌کنند و در پاسخ به سوالات حساس، امنیت بیشتری برای ابراز نظرات واقعی خود احساس می‌کنند. نظرسنجی هفته قبل گمان نشان می‌داد که حدود ۶۵٪ اعلام کرده‌اند در انتخابات شرکت نمی‌کنند. معمولا اگر اتفاق خیلی خاصی نیفتد، این میزان افراد نظرشان تا روز انتخابات تغییر نخواهد کرد. نتایج آخرین نظرسنجی موسسه ایسپا که به شکل مصاحبه حضوری انجام میشود، نشان می‌دهد که فضای انتخابات تغییر خاصی نسبت به هفته قبل نداشته است؛ اما اعدادی که از نظرسنجی تلفنی/حضوری بیرون می‌آید - حتی بدون اینکه نیاز به دستکاری باشد - میزان مشارکت واقعی را متورم می‌کند (به دلیل خودسانسوری افراد) و این سود را برای نظامهای دیکتاتوری دارد که نهایتا همان اعداد را، بعنوان نتیجه رسمی اعلام کنند. در انتخابات پیشین مجلس در اسفند ۱۴۰۲، میزان مشارکتی را که روز قبل انتخابات، موسسه ایسپا بر طبق نتایج نظرسنجی تلفنی اعلام کرده بود - یعنی ۴۲٪ - نهایتا بعنوان میزان مشارکت رسمی هم اعلام شد؛ این در حالیست که نتایج نظرسنجی‌ گمان پس از آن انتخابات، نشان می‌دهد که میزان مشارکت واقعی در انتخابات مجلس بین ۳۰ تا ۳۵ درصد بوده است. ۲- با توجه به اینکه فضای انتخابات تغییر ویژه‌ای نسبت به هفته قبل نداشته است، میزان مشارکت در دور اول کماکان شبیه انتخابات‌های پیشین خواهد بود؛ میزان مشارکتی که مطلوب حکومت نیست چراکه سخنان رهبر نظام نشان می‌دهد او مشارکت بالای ۵۰٪ میخواهد. نتایج نظرسنجی ایسپا و دیگر نظرسنجی‌های تلفنی در حال ساختن فضایی هستند که بر مبنای آن بتوان مشارکت نزدیک یا بالای ۵۰ درصد را بعنوان نتیجه رسمی انتخابات اعلام کرد و به جهان فروخت. البته برای این کار، احتمالا نیاز است که میزان آرای باطله هم به شکل عجیبی بالاتر از میزان واقعی اعلام شود. از اینجا مطلب کامل را بخوانید @ammarmaleki

بررسی نتایج #نظرسنجی «نگرش ایرانیان به انتخابات ۱۴۰۳»، در گفتگو با مدیر موسسه #گمان @gamaanresearch

گزارش یافته‌های نظرسنجی گمان درباره «نگرش ایرانیان به انتخابات ۱۴۰۳»👇🏼 https://t.me/gamaanresearch/232 @gamaanresearch

توضیحات عمار ملکی در مورد انتشار نتایج نظرسنجی موسسه «گمان» و عدم شرکت ۶۵ درصد پاسخ‌دهندگان در انتخابات

واکنش نامزدان رد صلاحیت شده برای انتخابات ریاست جمهوری ایران به تصمیم شورای نگهبان؛ اسحاق جهانگیری و عباس آخوندی، دو نامزد جناح اصلاح طلبان از شورای نگهبان خواسته‌اند درباره رد‌صلاحیت‌شان توضیح بدهد. گفت‌وگو با عمار ملکی، استاد علوم سیاسی دانشگاه تیلبرگ @iranintltv

در رای‌گیری (انتخابات) پیش‌رو، هدف اصلی اصلاح‌طلبان از شرکت در انتخابات، شکست اصولگرایان و بازگشت به بدنه قدرت نیست؛ بلکه آنها می‌خواهند رقیب اصلی خود، یعنی براندازان و نیروهای خواهان تغییرنظام، را شکست دهند. به همین دلیل هم نظام قبول کرده که یکی از سه کاندیدای این جریان را تایید کند. استمرارطلبان معتقدند اگر بار دیگر بتوانند میزان مشارکت را افزایش دهند، می‌توانند پروژه تغییرنظام را به تاخیر بیندازند و برای استمرار نظام «راه‌گشایی» کنند. هدف اول آنها تضعیف جنبش ‎#زن‌_زندگی_آزادی است؛ پیروزی کاندیدایشان اگر حاصل شود، برایشان دستاورد مضاعف است. @ammarmaleki

تعیین جانشین رئیسی خامنه‌ای به جای کلمه انتخاب از تعیین رئیس‌جمهور استفاده کرد. بررسی بیشتر این موضوع در گفت‌وگو با جابر رجبی، فعال و تحلیلگر سیاسی و عمار ملکی استاد علوم سیاسی در دانشگاه تیلبرگ @iranintltv

تجربه سالهای اخیر و بررسی آمار و ارقام، نشان می‌دهد که در شرایط تحریم فراگیر و سراسری انتخابات (رای‌گیری)، باز هم حدود ۲۵ تا ۳۰ درصد مردم در (دور اول) انتخابات نظام شرکت می‌کنند (که میزان بسیار پایینی است) و البته بخشی از آنها به اجبار و از سر ملاحظات مختلف رای می‌دهند؛ رژیم اسلامی هم حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد به این آمار اضافه می‌کند تا بتواند آنرا به ناظران بین‌المللی بفروشد. در رای‌گیری پیش‌رو برای جایگزینی رییسی، نظام احتمالا به دنبال این است که بار دیگر آمار مشارکت را به بالای ۵۰٪ برساند تا به‌ زعم خودشان، این تنگه را هم رد کنند! این نیازمند این است که بتوان مشارکت واقعی را کمی بالاتر آورد تا با دستکاری بتوان آنرا به میزان دلخواه و «قابل فروش» برای ناظران بین‌المللی رساند (اینکه چرا نظام اسلامی با هر میزان مشارکتی، عددی بالای ۵۰٪ را اعلام نمی‌کند، بحث دیگری است؛ اساسا در نظام‌های دیکتاتوری که انتخابات رقابتی بین خودی‌ها برگزار می‌شود، میزان مشارکت را تا حد مشخصی میتوان دستکاری کرد و بالا برد) در رای‌گیری پیش رو، سه گروه می‌توانند باعث افزایش چنین مشارکتی شوند: ۱- آن بخش از پایگاه رای اصلاح‌طلبان که در چند انتخابات اخیر رای ندادند (حدود ۵٪ جامعه) ۲- بخشی از طرفداران احمدی‌نژاد که عجیب‌ترین رفتار انتخاباتی و گرایش سیاسی را دارند (حدود ۵٪ جامعه) ۳- افراد بی‌تفاوت به مسایل سیاسی، که رای دادنشان وابسته به جو عمومی و منافع شخصی‌شان است (حدود ۱۰٪ جامعه) بالا بردن میزان مشارکت برای نظام مهم است، چرا که هنوز بسیاری از بازیگران و ناظران بین‌المللی انتخابات در ایران را جدی می‌گیرند و رییس‌جمهور را بعنوان یک بازیگر تاثیرگذار (هر چند محدود) می‌دانند. همچنین احتمالا نظام می‌پندارد که با (نمایش) افزایش میزان مشارکت، می‌تواند به جامعه جهانی بقبولاند که جنبش #زن_زندگی_آزادی به آخر رسیده و نظام با ثبات است، حتی اگر اکثریت آنرا نخواهند! نظام اسلامی در دهه‌های گذشته نشان داده است، که برای استمرار و حفظ خود، توانایی صحنه‌آرایی و ایجاد فضای انتخاباتی را دارد، مخصوصا اگر بتواند یک دو قطبی در آستانه انتخابات شکل دهد (برای کسانیکه یادشان نمی‌آید یا جوانتر هستند، انتخابات ۷۶ بعد از انتخابات سرد ۷۲ بود، انتخابات ۸۸ بعد از انتخابات بی‌رونق ۸۴ بود، انتخابات ۹۲ و ۹۶ بعد از اعتراضات جنبش سبز انجام شد) شکل‌گیری این دوقطبی نیازمند این است که نظام حدی از رقابت بی‌خطر را درون دو جناح‌ خود بپذیرد و بتواند بخشی از جامعه و سلبریتی‌ها را درگیر این فضا کند؛ اینکه آیا نظام تمایلی به شکل‌گیری چنین دوقطبی دارد را بعد از نهایی‌شدن لیست کاندیداهای تایید شده توسط شورای نگهبان نظام می‌توان فهمید. اکثریت مردم از جمهوری اسلامی عبور کردند و این نظام را نمیخواهند و این را مقامات رژیم اسلامی هم می‌دانند؛ حتی سال ۹۶ هم که بیش از ۷۰٪ مردم در انتخابات شرکت کردند، اکثریت قاطع مردم در نظرسنجی اعلام کرده بودند که در رفراندوم آزاد به جمهوری اسلامی «نه» میگویند. اما نباید تصور کرد که این نخواستن جمهوری اسلامی، بطور اتوماتیک باعث اعتراض فعال و حتی «رای ندادن» همه ناراضیان در هر انتخاباتی است؛ تحریم فعال انتخابات و تلاش برای یک همبستگی امیدآفرین - با محوریت داخل کشور - که بتواند بخش‌های مردد و ناامید جامعه را به عدم شرکت در رای‌گیری نمایشی قانع کند، بسیار مهم است. با اتکا به این توهم که «من دوست دارم اینگونه باشد، پس هست»، راهی به رهایی گشوده نمی‌شود! @ammarmaleki

خبر مرگ ابراهیم ‎رئیسی، یکی از "جنایتکاران تاریخ" (آنگونه که حسینعلی منتظری، اعضای هئیت مرگ کشتار ۶۷ را توصیف می‌کند)، برای تمام کسانی که قربانی حضور بی‌پایان او در قدرت بوده‌اند، خبر خوبیست؛ اگرچه خبر بهتر، محاکمه چنین جنایتکاری در یک دادگاه عادلانه می‌بود. رئیسی، منتخب مردم ایران نبود که آنها در مرگش سوگوار باشند، بلکه او تمام عمر سیاسی‌اش، در سرکوب و کشتار ایرانیان دست داشت. او دست‌نشانده‌ترین رئیس دولت رژیم اسلامی بود و حتی نمی‌توان مطمئن بود که مرگش موجب تاثر و تاسف مقامات ارشد نظام باشد! @ammarmaleki

زمانی محمد خاتمی، از "جامعه مدنی" و "دموکراسی" سخن می‌گفت؛ بخش بزرگی از جامعه، از این حرفهای خوب و سخنان زیبا استقبال کردند؛ بعد وقتی از او پرسیدند منظور شما از جامعه مدنی چیست، گفت منظور همان "مدینه‌النبی" است! وقتی پرسیدند دموکراسی موردنظر شما چیست؟ گفت "مردم‌سالاری دینی"! این آشفتگی فکری و تناقض بین حرف و عمل سنتی است که خاتمی نماد آن است و این روزها، در میان نیروهای اپوزوسیون هم مشهود است. خاتمی یک شخص نیست، یک شیوه فکری است که متاسفانه در سیاست ایران جاری‌ست! او نمادی است از رهبران جریانات سیاسی که: ۱- حرفشان با عملشان نمی‌خواند ۲- دچار این توهم هستند که اکثریت مطلق جامعه را نمایندگی می‌کنند و نیازی به همراهی و همبستگی با دیگر نیروها و جریانات اجتماعی/سیاسی ندارند ۳- فرصت‌سوز هستند و جنبش‌های تغییر‌خواهی را به بن‌بست می‌کشانند ۴- زمانی می‌فهمند اشتباه کردند که دیگر دیر شده است اگر بخواهیم از رژیم اسلامی و سنت دیرپای انحصارطلبی و دیکتاتوری در ایران عبور کنیم، باید خاتمی عبرت باشد نه الگو! ‎#توماج_صالحی ‎#زن_زندگى_آزادى‌ @ammarmaleki

در آستانه مرحله دوم انتخابات مجلس شورای اسلامی، یک فایل صوتی از محمد خاتمی، منتشر شده است که در آن می‌گوید اصلاح‌طلبان تا کنون برای اختصاص چند کرسی به آنان در مجلس، از حکومت «گدایی» می‌کرده‌اند. گفت‌وگو با عمار ملکی، استاد علوم سیاسی و محمدجواد اکبرین، روزنامه‌نگار @iranintltv