جامعه شناسی حوزه عمومی

🖍 روی برگردان و چشم بگشا تا ببینی تازیانهٔ اربابان قدرت چگونه بر پیکر بیچارگان فرود می‌آید، آنان که سودای سیم و زر و اریکه در سر دارند چنین بینوایان و تهیدستانی را پدید می‌آورند. — مرگ یزدگرد؛ بهرام بیضایی ❇️ 🔮 t.me/nutqiyyat

🔴 اپیستمه Episteme | گفت‌وگو‌هایی درباره‌ دانایی، قدرت و نقد اجتماعی ➖چالشی درباره شکاف نسلی در ایران | نسل Z ؛ حالگرا یا برساخته؟ با حضور: مهمان | سعید پیوندی میزبان | عباس نعیمی جورشری | ۸ دی ۱۴۰۴ ▪️انصاف نیوز: عباس نعیمی‌جورشری، جامعه‌شناس و سعید پیوندی، استاد دانشگاه لورن فرانسه در گفت‌وگویی به میزبانی انصاف نیوز به بررسی شکاف نسلی در ایران پرداختند.  این گفت‌وگو دومین قسمت از «اپیستمه»، گفت‌وگو‌هایی درباره‌ی دانایی، قدرت و نقد اجتماعی است. مدیریت علمی این برنامه بر عهده‌ی گروه جامعه‌شناسی حقوق انجمن جامعه‌شناسی ایران است. در گفت‌وگو میان آقایان نعیمی‌جورشری و پیوندی از ویژگی‌های نسل زد، شکاف و گسست نسلی، تفاوت نسل‌های مختلف، نسبت نظام آموزشی و خواسته‌های نسل زد و … سخن به میان آمد. سعید پیوندی معتقد است که موضوع نسل در سال‌های اخیر بیشتر از سال‌های گذشته در علوم اجتماعی مورد توجه قرار گرفته است. او دلیل این موضوع را تفاوت‌های نسل زد با نسل‌های گذشته دانست.   او «حال‌گرایی» را از جمله ویژگی‌های نسل زد دانست که کمتر به آن توجه می‌شود.  آقای پیوندی اینطور توضیح می‌دهد که در نسل‌های قبل به گذشته، حال و آینده توجه می‌شد اما برای نسل جدید آینده و گذشته اهمیت کمتری دارد و به زمان حال توجه بیشتری نشان می‌دهد. عباس نعیمی جورشری، جامعه‌شناس، بر این باور است که مهمترین ویژگی نسل زد زیست دائمی در وضعیت بحران است.  او با برشمردن بحران‌های مختلفی که وجود دارد، گفت: به لحاظ جامعه‌شناختی در بررسی نسل زد با یک گروه سنی مواجه نیستیم و دسته‌بندی نسل بر اساس سن نیست.  این جامعه‌شناس با تفاوت قائل شدن میان «شکاف نسلی» و «گسست نسلی» گفت: در گسست نسلی انقطاع شکل می‌گیرد و دیگر گفت‌وگوی بین نسلی امکان‌پذیر نیست. سعید پیوندی، استاد دانشگاه لورن فرانسه، با تایید این تفکیک به تفاوت‌های میان آنچه در نظام رسمی آموزشی مطرح می‌شود با نظرات و خواسته‌های نسل زد اشاره کرد و گفت: برای مثال در کتب درسی عکسی از مریم میرزاخانی و یا ترانه علیدوستی نمی‌بینید. در ایران گسست نسلی هست و میان نسل‌ها گفت‌وگویی وجود ندارد. این جامعه‌شناس، نسل زد را دارای چند ویژگی منحصر به فرد دانست و اینطور توضیح داد که این نسل بُعد سکولار دارد البته آنها ضدمذهب نیستند. او ویژگی دیگر این نسل را زنانه شدن توصیف کرد.   عباس نعیمی‌جورشری با اشاره به نقش پررنگ شبکه‌های اجتماعی در نسل زد گفت: برای این نسل شبکه‌های اجتماعی «وسیله» نیست، بلکه میدان است. البته نباید فراموش کرد که این برای حیات امر عمومی ناقص است.  ‌ سعید پیوندی در پایان با اشاره وضعیت جامعه‌شناسی در ایران گفت: لازم است که از واقعیت و تجربه‌های زیسته حرکت را آغاز کنیم و نه تئوری. 🎥 لینک سایت 🎥 لینک یوتیوب 🎥 دانلود مستقیم کانال 🎙 فایل صوتی

📍گروه جامعه شناسی حقوق انجمن جامعه‌شناسی ایران @sociologyoflaw

📁 پرونده‌ی دوم: علیه فرزندپروری 🔳 والدگری، دفترچه راهنما ندارد در دورانِ مدرن، نهادِ خانواده اقتدارِ سنتی و تکیه‌گاهِ درونیِ خود را از دست داده و آن را تماماً به «متخصصان» واگذار کرده است. روانشناسان، مشاوران و نویسندگانِ کتاب‌های تربیتی، به روحانیون و مراجعِ قدرتِ جدیدی تبدیل شده‌اند که برای جزئی‌ترین رفتارهای روزمره و خصوصیِ ما نسخه می‌پیچند. این فرآیند که جامعه‌شناسان آن را «پزشکی‌سازی» زندگی می‌نامند، باعث شده است که اعتماد به نفسِ والدین و اتکا به غریزه و عقلِ سلیم نابود شود. #علیه_فرزندپروری @Aan_gaah

📁 پرونده‌ی دوم: علیه فرزندپروری 🔳 تفکیک بین "مراقب" و "مالک" یکی از دشوارترین پارادوکس‌های والدگری این است: هدفِ نهاییِ تربیت، بی‌نیاز کردنِ فرزند از والدین است. اما والدینِ امروز، به‌ویژه در فرهنگ‌هایی که پیوندهای عاطفیِ درهم‌تنیده‌ای دارند، در پذیرشِ این حقیقت و بریدنِ بند نافِ روانی ناتوان‌اند. این چسبندگیِ بیمارگون، اغلب با واژگانِ زیبایی مانند «حمایت»، «دلسوزی» و «عشقِ مادری/پدری» توجیه می‌شود، اما در لایه‌های عمیق‌تر، ناشی از ترسِ وجودیِ والدین از تنهایی، پیری و بی‌معنایی است. فرزند برای آن‌ها نه یک انسانِ مستقل، بلکه ابزاری برای پر کردنِ حفره‌های عاطفیِ خودشان است. #علیه_فرزندپروری @Aan_gaah

⁨ 🔴 بهرام بیضایی از معدود روشنفکران و اندیشمندان معاصر ایران بود که به نظر من هم درد را میشناخت و هم درمان را، آنجایی که گفته بود: آگاهی اول هر تغییر است و یا وقتی نوشته بود : من فکر میکنم امیدِ دروغین بدتر از ناامیدی است. ناامیدی باعث میشود ما دست به عمل بزنیم. «آرش» نوشته‌ی من فرزند ناامیدی‌‌ست و در ناامیدی کامل دست به کاری می‌زند. در حالی که تاکنون امیدهای دروغین و خودفریبی ها سالها ما را عقب انداخته. یادش و نامش جاودان باد.

🔴در یک بازه ۳۰ ساله سهم آموزش از بودجه عمومی نصف شده! فاطمه مقدسی، جامعه‌شناس: سهم آموزش از بودجه عمومی از نزدیک ۲۰ درصد در نیمه دهه ۷۰ به ۱۰ درصد در سال‌های اخیر رسیده است؛ ماجرا جایی وخیم می‌شود که از سال ۹۰ به بعد افزایش جمعیت دانش‌آموزی را داریم و حالا در اوج افزایش جمعیت و بحران هستیم که ما به ازای این افزایش، رشدی در بودجه نداریم.

⭕برشی از گفت‌وگوی پرویز امینی با فاطمه مقدسی، جامعه‌شناس

📺 #ایده کاری از مجله تصویری فرهیختگان

⭕ ویدیو کامل گفت‌وگو @FarhikhteganMag

دکتر جواد صفی‌نژاد جامعه‌شناس برجسته‌ی ایرانی درگذشت صفی‌نژاد از آن دست جامعه‌شناسان باسواد و آدم‌حسابی به معنای دقیق کلمه بود. نه اهل ایدئولوژی‌سازی علوم‌اجتماعی بود و نه اهل جاروجنجال‌های مرسوم در پشت تریبون‌ها و کلاس‌های درس. کافی بود یک‌بار او را ببینید و فقط پنج دقیقه در محضر ایشان باشید، تفاوت سطح شخصیتی و علمی او را به‌وضوح می‌شد درک کرد. او از آن نسلی بود که حقیقتاً رو به انقراض است. از آن نسلی که فرهیخته بود و با سواد. متواضع بود و بزرگوار، مهربان و درعین‌حال جدی. از آن نسلی که عزت‌الله فولادوند، غلامحسین صدیقی و متأخرهایشان مرحوم قانعی‌راد بود. درگذشت این استاد فرهیخته را به جامعه‌ی علوم‌اجتماعی به‌انزوا رفته و در معرض فروپاشی و سرکوب شدن و خانواده‌ی محترم ایشان تسلیت می‌گوییم. یادش گرامی و راهش پر رهرو باد... 💢 جامعه‌شناسی | IRANSOCIOLOGY 💢

🔴 لاتاری بزرگ خودرو @siamak_ghassemi

📁 پرونده‌ی اول: روان‌شناس نااَمن 🔳 سکوت در برابرِ ساختار: فقط خودت را درست کن وقتی شما از فقر، بیکاری یا تبعیضِ جنسیتی ناله‌ می‌کنید، روانشناسِ ناامن می‌گوید: «کاری به بیرون نداشته باش، درونِ خودت را آرام کن». این حرف شاید موقتاً آرامتان کند، اما نوعی همدستی با ظلم است. #روان‌شناس_ناامن @Aan_Gaah

وقتی یک خبر ساده، زخمی عمیق را یادآوری می‌کند سپیده صفاریان چندی پیش در دانمارک خبری منتشر شد: کارگری که برای تعمیر حمام وارد خانه‌ای شده بود، از کم‌بینایی و بیماری زن صاحبخانه سوءاستفاده کرد و گاوصندوق گران‌قیمت آن‌ها را به سرقت برد. مرد صاحبخانه در گفتگو با رسانه‌ها گفت: «این فقط یک دزدی نبود؛ یک نقض فاحش اعتماد بود.» واژه‌ای دقیق، روشن و درست. در جامعه‌ای مثل دانمارک، این عبارت کاملاً معنا دارد؛ چون مردم سال‌هاست یاد گرفته‌اند اعتماد یک ارزش است، نه یک خطر. اما برای ما ایرانی‌ها ماجرا پیچیده‌تر است. 🔸ما هر روز با این اتفاق‌ها روبه‌رو می‌شویم، اما نام‌شان را نمی‌دانیم ایرانی‌ها بیش از هر ملت دیگری «نقض فاحش اعتماد» را تجربه کرده‌اند؛در خانواده، در دوستی، در روابط عاطفی، در محیط کار، و البته در سطح سیاسی و اجتماعی. اما چون در زبان روزمره‌مان این مفهوم نهادینه نشده، اغلب نمی‌دانیم که درد ما اسم دارد. به جای «نقض فاحش اعتماد» می‌گوییم: بی‌معرفتی کرد نامردی کرد پشتت را خالی کرد حقم را خورد خیانت کرد آدم درستی نبود همه‌ی این‌ها در حقیقت فقط یک چیز هستند: فروپاشی اعتماد. جامعه‌ای که زبان اعتماد ندارد، درد اعتماد را هم نمی‌فهمد 🔸در کشورهای اسکاندیناوی وقتی اعتماد شکسته می‌شود، هم قانون از آن دفاع می‌کند، هم رسانه‌ها آن را جدی می‌گیرند، هم جامعه این اتفاق را یک «فاجعه اخلاقی» می‌داند. اما ما ایرانی‌ها سال‌هاست در فرهنگی زندگی می‌کنیم که: خیانت عادی شده، دروغ جزو بقاست، بی‌قانونی تبدیل به مهارت شده، و اعتماد، رفتاری لوکس تصور می‌شود. به همین دلیل است که وقتی کسی از اعتماد سوءاستفاده می‌کند، برایمان «یک اتفاق طبیعی» به نظر می‌رسد، نه یک نقض فاحش اعتماد. 🔸زخمی که اسم ندارد، درمان هم نمی‌شود تا زمانی که ندانیم چه چیز در ما و جامعه‌مان شکسته است، نمی‌توانیم آن را ترمیم کنیم. اعتماد یک واژه‌ی ساده نیست؛ یک ستون است. ستونی که اگر ترک بردارد، روابط فرو می‌ریزند، خانواده‌ها فرو می‌ریزند، جامعه فرو می‌ریزد. خبر دانمارک شاید برای یک اروپایی غیرعادی باشد، اما برای ایرانی‌ها فقط یک یادآوری است: ما سال‌هاست با این درد زندگی می‌کنیم، اما نامش را دیر یاد گرفته‌ایم.  @Sahamnewsorg

اجزای برنامه بزرگداشت «روز علوم اجتماعی» نقدی بر خویشتن: به سوی علوم اجتماعی متکثر و روادار شنبه|۲۲ آذر ۱۴۰۴|ساعت ۱۵ تا ۱۸|دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران|تالار ابن خلدون منتظر حضور تمام شما اهالی علوم اجتماعی و علوم انسانی هستیم.

مراسم روز علوم اجتماعی نقد خویشتن: به سوی علوم اجتماعی متکثر و روادار انجمن جامعه‌شناسی ایران با همکاری دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران برگزار می‌کند. گردهمایی سالانه خانواده علوم اجتماعی در تهران زمان: شنبه ۲۲ آذر ۱۴۰۴ - ساعت ۱۵ تا ۱۸ مکان: تالار ابن خلدون- دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران حضور تمامی اهالی علوم اجتماعی مایه خوشحالی و دلگرمی است. @iran_sociology #انجمن_جامعه_شناسی_ایران

♦️جنبش‌های اجتماعی و امید

(معرفی کتاب جنبش‌های اجتماعی و امید نوشته دکتر سعید مدنی)

✍️حسین موسوی در تحلیل مدنی، آنچه جنبش اجتماعی را از دیگر اشکال کنش‌های جمعی، نظیر شورش، اعتصاب یا نافرمانی مدنی، متمایز می‌سازد، وجود نوعی سازمان‌یافتگی، استمرار و انسجام درونی است. شورش ممکن است در واکنش به یک بحران فوری یا خشم عمومی شکل بگیرد، اما عمر کوتاه و جهت‌گیری نامشخص آن، مانع از آن می‌شود که به یک جنبش تبدیل شود. در مقابل، جنبش اجتماعی به‌واسطه برخورداری از چشم‌انداز، اهداف روشن، رهبری (حتی اگر غیرمتمرکز باشد) و توان بسیج اجتماعی، می‌تواند به عامل پایداری در تحولات سیاسی و اجتماعی بدل شود. در واقع، جنبش‌ها نه‌فقط مجموعه‌ای از کنش‌ها، بلکه حاملان معنا، نماد و بازتاب‌دهنده‌ تنش‌های ساختاری در جامعه‌اند. نویسنده همچنین بر اهمیت «رویکرد شبکه‌ای» در فهم بهتر جنبش‌های امروزی تأکید می‌گذارد. از این منظر، جنبش‌ها نه بر اساس سلسله‌مراتب سنتی، بلکه از طریق شبکه‌هایی از کنشگران، گروه‌ها، ارتباطات افقی و تعاملات غیررسمی سازمان می‌یابند. این شبکه‌ها با توزیع اطلاعات، ایجاد هویت جمعی و هماهنگی میان بازیگران مختلف، ستون فقرات جنبش‌های مدرن را تشکیل می‌دهند. به همین دلیل است که امروزه استفاده از رسانه‌های دیجیتال، به‌ویژه شبکه‌های اجتماعی، نقش بی‌بدیلی در بسیج نیرو، گسترش پیام و شکل‌دهی به راهبردهای جنبشی ایفا می‌کند. رویکرد فرهنگی نیز بر این نکته تأکید دارد که جنبش‌ها تنها پاسخی به شرایط عینی نیستند، بلکه فرآیندهایی معناساز هستند که به بازتعریف نمادها، ارزش‌ها و هویت‌ها می‌پردازند. مدنی در تحلیل خود از تکوین جنبش‌ها، میان دو نوع جنبش: یعنی جنبش‌های «قدیم» و «جدید»، تمایز روشنی قائل می‌شود. جنبش‌های قدیم، نظیر جنبش‌های کارگری یا طبقاتی که در قرن نوزدهم و بیستم در غرب ظهور کردند، بیشتر بر مسائل اقتصادی، حقوق طبقه کارگر، مالکیت و مبارزه طبقاتی تمرکز داشتند. این جنبش‌ها به‌طور عمده از دل جوامع صنعتی و در بستر نهادهای حزبی و اتحادیه‌ای شکل گرفتند، اما جنبش‌های جدید که در نیمه دوم قرن بیستم به‌ویژه از دهه ۱۹۶۰ میلادی به بعد ظهور کردند، بیشتر بر هویت، سبک زندگی، حقوق بشر، مسائل زیست‌محیطی، حقوق زنان، اقلیت‌ها و دموکراسی مشارکتی تأکید دارند. این جنبش‌ها کمتر سازمان‌یافته‌اند، اما از تنوع، شبکه‌گرایی و استفاده از فنّاوری‌های نوین مانند رسانه‌های اجتماعی بهره‌مندند. مدنی تأکید می‌کند انتخاب نوع ساختار جنبش، نه‌تنها به خواست فعالان، بلکه به ماهیت مطالبات، شرایط سیاسی، سطح سرکوب و امکانات ارتباطی بستگی دارد. جنبش‌هایی که در شرایط سرکوب شدید فعالیت می‌کنند، بیشتر به شبکه‌های توزیعی تمایل دارند تا ردیابی و سرکوب آن‌ها دشوارتر باشد. در مقابل، جنبش‌هایی که به دنبال تحقق اهداف فوری و مشخص هستند، معمولاً ساختاری متمرکزتر دارند تا تصمیم‌گیری و اقدام سریع‌تر انجام شود، اما در هر حالت، حفظ توازن میان تمرکز و مشارکت، میان انسجام و تنوع، برای بقای بلندمدت جنبش حیاتی است. ساختاری که بیش از حد تمرکزگرا باشد به تمرکز قدرت و استبداد درونی منتهی می‌شود و ساختاری که بیش از حد پراکنده باشد، از ناهماهنگی و بی‌هدفی رنج خواهد برد. 🔻(متن کامل این مقاله را در نشریه چشم‌انداز ایران شماره 153 بخوانید)

فهم جهان‌های دیگر؛ علوم اجتماعی و صداهای خاموش 💠 صدای جنوب 💠 🔹سه‌شنبه ۱۱ آذر، ساعت ۱۷ تا ۲۰ | خانه ارغنون هامون 🔸لینک حضور آنلاین: https://www.skyroom.online/ch/irancsca/sedayejonoob جنوب ایران، هم معنایی جغرافیایی دارد و هم استعاره‌ای از «دیگری»، «حاشیه»،«پیرامون»، «فرودستی» و «خاموشی» می‌تواند باشد. استعاره‌هایی که در دوران سربرآوردن رشته‌هایی مانند مطالعات فرهنگی و گسترش ابزارهای ارتباطی، استحاله یافته و امکان‌هایی برای «فهم جهان‌های دیگر» و «افق‌های معنایی» مشترک و متعدد برساخته است. دفتر بوشهرِ #انجمن_ایرانی_مطالعات_فرهنگی_و_ارتباطات در این نشست، استعاره‌ی «صدای جنوب» را از منظر سیاست تفاوت با ارائه‌ مهدیه امیری دشتی، تاریخ از پایین با ارائه‌ سیدقاسم یاحسینی، فستیوال کوچه و مردم‌نگاری صداهای خاموش با ارائه حامد طاهری‌کیا و جامعه پیرامونی با ارائه‌ محسن عباسپور بررسی می‌کند. اسماعیل حسام‌مقدم از کلیت گفتمان فرهنگ جنوب ایران می‌گوید و علی ربیعی با طرح پرسش «چرا باید صدای جنوب را شنید؟» آغاز فعالیت گروه علمی‌ـ‌تخصصی «مطالعات فرهنگی جنوب ایران» در انجمن را اعلام خواهند کرد. 🆔 @irancsca

گفت‌وگو با رئیس انجمن جامعه‌شناسی ایران درباره هفته علوم اجتماعی؛ تلاش برای ایجاد یک میدان برابر https://atiyeonline.ir/post/71815 @iran_sociology #انجمن_جامعه_شناسی_ایران

🎓 انجمن‌های علمی دانشجویی جمعیت‌شناسی و انسان‌شناسی با همکاری سایر انجمن‌های علمی دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه یزد و با مشارکت انجمن جمعیت‌شناسی ایران – دفتر یزد و انجمن جامعه شناسی ایران_ شاخه یزد برگزار می‌کنند: 💬 جامعه‌شناسی در آیینه‌ی اخلاق ✨ نکوداشت زنده‌یاد دکتر سیدمحمدامین قانعی‌راد در بزرگداشت اندیشمندی فرهیخته که جامعه‌شناسی را با اخلاق و انسانیت درآمیخت. 🗓 زمان: دوشنبه ۲۶ آبان‌ماه ۱۴۰۴ | 🕥 ساعت ۱۰ تا ۱۱:۳۰ 📍 مکان: تالار اجتماعات دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه یزد