حکیم تیلیم‌خان اوجاغی

موجودی به اتمام رسید. متقاضیان کماکان اعلام بفرمایند تا برای چاپ بعدی برنامه ریزی کنیم. انشاالله @tilimxan

📕📕📕📕 🔹آیدین خزر غرفه‌سی زنگان، گاوازنگ، ائل داغی، کاسپین، سالن ۳ ۱۸ - ۲۴ مهر ناهاردان قاباق: ۹ الی ۱۲ ناهاردان سورا: ۱۵ الی۲۱ @Aydinkhazarpub

دیوان صفرعلی غیبی شاعر ساوه ای در نمایشگاه کتاب زنجان آخرین مکتب‌دار آقداش @tilimxan

کتاب دیوان تیلیم خان به تعداد معدود موجود است. در صورت درخواست به این آیدی پیغام دهید: @hamd128 @tilimxan

گؤنوللرده یاشایان؛ تیلیم خان حکیم تیلیم‌خان مقبره‌سی، یئرلی اهالی طرفیندن تعمیر اولونوبدور. حکیم تیلیم‌خان اوجاغی ادبیات سئور و اؤز بؤیوکلرینه دگر وئرن مرغئی اهالی‌سیندن تشکر ائدیر. Mərəğey #تیلیم‌خان #تیلیم_خان @tilimxan

بو گونلرین دورومو: دلار قوپدو دلار ایپ قیردی دلار یئریندن اوینادی دوستلار آرتیردی: دلار مالوموزو قیرپدی @tilimxan

خبر در نوع خود جالب بود، ترکی شاهسونی و ترکی سربندی ثبت ملی شدند. دو لهجه ترکی از شمال و جنوب استان مرکزی. به نظر بنده تنها مشخصه بارز این دو لهجه، استفاده از شیوه گلیبم/ گلیمم(به جای گلمیشم) میباشد. در خصوص این ثبت ملی مسائلی وجود دارد که به اختصار در این نوشتار ثبت میشود: 1- اینکه نور چراغی بر داشته های بومی و زبانی استان مرکزی تابانده شده تا شناسانده شود، در شرایط فعلی که زبان ترکی فاقد رسانه و آموزشهای رسمی است، موضوع قابل توجهی است. ولی قابل ذکر است که استان مرکزی در ادبیات کلاسیک ترکی یکی از ارکان میباشد. تنها ناسخ یکی از کتب اربعه ترکی شناسی در دنیا یعنی کتاب دیوان لغات الترک از اهالی استان مرکزی(شهر ساوه) به نام محمد ابن ابوبکر ساوی ثم دمشقی میباشد. شهرت بین المللی شاعر ترک ساوه، حکیم تیلیم خان، بر کسی پوشیده نیست. در سالهای اخیر ظهور پدیده هایی مانند دکتر علی کمالی و دکتر علی اصغر جمراسی راههای تحقیقات علمی را برای دانش پژوهان هموار کرده است. 2- ترکی شاهسونی مربوط به یک قوم ساکن در استان مرکزی و ترکی سربندی مربوط به سرزمینی به نام سربند است که پیوست سرزمینی و قومی را نشان میدهد. میدانیم که اسم کل شهرستان فعلی شازند تا چند سال پیش، سربند بود. ضمنا به لحاظ لهجه، این دو لهجه ارتباط ارگانیکی با بقیه ترکهای استان از جمله منطقه قره کهریز و خنداب و کمیجان و بخش کمره و منطقه حمزه لوی خمین و همچنین ترکهای استان همدان(بلوک ترک ملایر) و لرستان(ازنا و منطقه گاپله و جابلق و شهر چمن سلطان) دارند. در بسیاری از ارتباطات ترکی بین افراد، اگر طرف مقابل اعلام نکند که مثلا شاهسون(شسون) یا سربندی است، شاید اصلا متوجه تفاوت جزئی لهجه نباشند. 3- در سالهای گذشته نیز مواردی مانند زبان ترکی خلجی، ساز چؤگور، داستان تیلیم خان و مهری، داستان گورجو قیزی، غریب و شاه صنم به روایت سربند و ... ثبت ملی شده اند. این ثبت ها بدون پیوست رسانه ای مخصوصا توسط صدا و سیما و برگزاری نشستهای تخصصی و جشنواره های بومی(مانند جشنهای عاشیقی) و ... فاقد کارآیی لازم است. شاید به نوعی ترغیب به موزه ای کردن باشد. چون موضوع زبان موزه ای شدن نیست، بلکه ارتباطات، فرهنگ، فولکلور، ادبیات و ... میباشد. 4- آفت ممکنه در اینگونه ثبت ها، ایجاد تصور جزیره ای بودن لهجه های ترکی میباشد. در حالیکه در واقعیت و همچنین روند تاریخی به هیچ وجه جزیره ای نبوده است. به عنوان نمونه کتابهای نوحه دخیل مراغه ای، قمری دربندی(دربند اکنون در جمهوری داغستان فدراسیون روسیه واقع است) در کل ایران خوانده میشود. همچنین نسخه های تعزیه در کل ایران حالت سراسری دارد. همینطور داستانها و اشعار شعرای دیگر. داستان شاه صنم و غریب که داستان مشترک تمام ترکهای ایران میباشد با واریانت سربند ثبت ملی شده است. 5- اشتباه نکنیم که ماندگاری یک زبان به ثبت ملی آن ارتباط ندارد. بلکه با آموزش های رسمی و استفاده روزمره آن رابطه مستقیم دارد. لذا اینگونه موارد فقط برای جلوگیری از فراموشی کارآیی خواهد داشت. 6- با توجه به موضوع، لازم بود حداقل خبر مربوطه به همان لهجه‌هایی که ثبت ملی شده‌اند منتشر میشد که اینگونه نشده است. @tilimxan

دیل آغیز ۸ تک مه جوت، هئلیم قورو پسوند می/ مو در زبان ترکی به عنوان پسوند استفهام (سوالی) به کار میرود. به عنوان نمونه؛ گئتدین می؟ (آیا رفتی؟)، اوخودون مو؟ (آیا خواندی؟). در روستاهای ساوه تا نزدیک به ده سال قبل بازی تک مه جوت رواج داشت. به این صورت که یک نفر در یک دستش تعدادی سنگ کوچک جمع میکرد و تمام آنها را به سمت بالا پرتاب کرده، در زمان پایین افتادن سنگها، تعدادی را در دست گرفته و دستش را مشت مینمود و به سمت حریف دراز میکرد و با حالت سوالی میگفت: تک مه جوت؟ شخص مقابل یا تک یا جوت میگفت. سپس سنگ ها را میشمردند. اگر تعداد سنگها زوج بود و حریف جوت گفته بود برنده شده و اگر تک میگفت بازنده میشد و اگر تعداد سنگها فرد بود و حریف عبارت تک را بکار میبرد، برنده در غیر اینصورت بازنده میشد. هئلیم قورو؛ یک طرف سنگی مسطح را خیس(با آب دهان، توپورجک) و سمت دیگرش خشک بود. یک نفر با حالت سوال با گفتن عبارت هئلیم قورو سنگ را به بالا پرتاب مینمود. طرف مقابل در حین پایین آمدن سنگ باید جواب هئل یا قورو را میگفت. هئل به معنای تر و قورو به معنای خشک میباشد. عبارتهای مه و ایم در نام این بازیها همان حالت استفهام و معادل می و مو به معنی آیا میباشند. از بازیهای تک مه جوت و هئلیم قورو به عنوان ابزار قرعه کشی نیز استفاده میشود. مهم بیر موضوع داها بودور کی خلج تورکجه سینده ده هئل کلمه سی ایشلنیر: هئل و قورروق بیر بیر یانچه کئنر(خشک و تر با هم میسوزند). بو یازینی یازاندان سونرا، اورمولو آقای مهندس صرافی تک مه جوت اویونونا راجع بئله آچیقلادیلار: "بیلگیلرینیز اوچون: تبریزده تک مه نه جوت دئیرلر." هابئله شاعر دوستوموز، سایین بختیار فرخ، تک مه جوت اویونونا راجع بئله آچیقلاما یازدیلار: "بيزيم باغدادلی شاهسئون ائلينده بو اويونون انيكي دئييم واري. تكمه جوت، تكمه له جوت" کمیجانلی فرهنگ محققی، سایین غلامرضا کمیجانی: کمیجاندا بیز اویناردیک ولی تک منه جوت دییردیک. ات‌ساین تیلیم‌خان @tilimxan

🔴🔴🔴 «ترکی شاهسونی» و «ترکی سربندی» از استان مرکزی در فهرست میراث ملی ناملموس ایران 👤محمودی، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان مرکزی: 🔸گویش «ترکی شاهسونی» رایج در بخش‌هایی از شهرستان‌های ساوه و زرندیه و گویش «ترکی سربندی» رایج در بخش قابل‌توجهی از شهرستان شازند، در فهرست میراث ملی ناملموس ایران ثبت شدند. 🔹این دو گویش بخشی از هویت تاریخی و فرهنگی مردم استان مرکزی هستند و در تاریخ ۱۱ شهریورماه ۱۴۰۵ به ثبت ملی رسیدند. 📰خبر مرکزی ╭┅ ─────── ┅╮ 🌐 @khabare_markazi ╰┅ ─────── ┅╯

اکبر صالحی شبستری(قاداش): وطنیمین گؤبه‌یینده، ساوا تورکو یاشیییر منیم لاپ گؤز به‌به‌ییمده، ساوا تورکو یاشیییر بو تورکلرین کولتورونون یاشامینا اللـه‌شن، سایین دوستوم امیری‌دیر، آغیر شله داشیییر عئشق اولسون! ‌@tilimxan

معرفی کتاب: داستان عاشیقی غریب و شاه صنم به روایت ترکان شازند استان مرکزی(منطقه سربند) ثبت روایت: امیر مولوی انتشارات ندای معاصر، تهران، ۱۴۰۲ @tilimxan داستان حیرت انگیز عشق از تبریز تا تفلیس و حلب و شام از زبان راویان منطقه جنوب استان مرکزی(شازند- سربند). به زبان‌ ترکی با ترجمه فارسی اشعار. پیشنهاد مطالعه لازم به ذکر است که این روایت به زبان ترکی(شیوه شازند استان مرکزی- بخش سربند) ثبت ملی شده است. @tilimxan

💠حکیم تیلیم خان💠 اؤلکه میز عراق دیر شهریمیز ساوا مزلقان چاییندان گوتوردوم هاوا عاشیقلار دردینه ائیلرم داوا من طبیبم هندوستان‌دان گلیرم بیلنلر بیلسینلر من تیلیم خانام بیلمیین لر بیلسین گوهرم کانام مرغئی ساکینی اصلی تورکمانام گزه گزه بو جهاندان گلیرم @tilimxan توضیح: عراق کلمه سی، قدیم عراق عجم سؤزودور کی اراک شهری اوندان آلینمیش‌دیر. گؤروندوگو کیمی، تیلیم‌خان اؤز یوردونو، بؤیوکدن کیچیگه بیان ائدیر: عراق- ساوا- مزلقان‌چای- مرغئی. مزلقان‌چای بؤلگه‌سی ایندی «بخش نوبران» آدلاندیریلیر @tilimxan ات‌ساین تیلیم‌خان

همراهان گرامی کانال #ریحان اگر علاقه‌ مند به خواندن و شنیدن داستان های #دده‌قورقود هستید می توانید با مراجعه به لینک زیر یکی از داستان های دده قورقود به نام #دلی_دومرول را بخوانید و بشنوید.👇👇 @tilimxan @tilimxan این داستان از نسخه #درسدن_آلمان انتخاب شده است . مشتمل بر پانزده صفحه و نیم و هر صفحه مشتمل بر سیزده سطر. در زیر هر صفحه خوانش و وویس مربوط به همان صفحه قرار داده شده است. پا نوشت : #دلی_دومرول نام مردی جوان و مغرور از طایفه اوغوز  است که از همه باج می گیرد. یک روز در کنار پلی متوجه می شود که عده ای شیون و زاری می کنند. جویای علت می شود و جواب می شنود که عزرائیل جان جوانی را گرفته است. دلی دومرول برای عزرائیل رجز خوانی می کند و عزرائیل در برابرش ظاهر می شود. تقابل عزرائیل و دلی دومرول را در این داستان می خوانیم و می شنویم. دده قورقود کتاب اساطیری و حماسی ترکان است. تاریخ پیدایش داستان های دده قورقود مشخص نیست.در سال ۱۹۹۸ از سوی #یونسکو هزار و سیصدمین سال نگارش #دده‌قورقود جشن گرفته شده است. منبع : #دده‌قورقود ( نسخه درسدن آلمان ) خوانش : #ریحان در کانال زیر مطالب ذکر شده را می توانید دنبال کنید : 👇👇 @tilimxan 🆔 @ReyhanH1990

آدی گؤروکلو محمده باغیشلاسین، خانیم هئی چوخ اتفاق اوزره دلی دومرولون سون صفحه‌سینی پایلاشیمیمیز، محمدین(ص) دوغوم گونونه راست گلدی. مبارک اولسون، خانیم هئی ات‌ساین تیلیم‌خان @tilimxan

بئش کلمه دعا قیلدوق قبول اولسون بئش کلمه سؤزو چوخ ایلگینج دیر، هم بئش کلمه سی کی تورک اینانجیندا دونیا بئش گوندور. هم ده ایندی ده ساوا- قوم- همدان عاشیق محیطینده، بئش بندلی شعرلره، بئش کلمه دئییلیر. ات‌ساین تیلیم‌خان @tilimxan

تانری نین ایذنی و یاردیمی ایله، اینترنت کسیله- کسیله دده قوردون، دلی دومرول بویونو، حکیم تیلیم خان اوجاغینا یوکله‌یه‌بیلدیک. دوستلاردان قولاق آسیب اؤگرندیکلرینه اومیدیمیز وار. بیزدن آیریلمایین ات‌ساین تیلیم‌خان @tilimxan

دده قورقود، دلی دومرول بویو، اون بئش- اون آلتینجی صفحه(سون صفحه). منبع: دده‌م قورقود علی لسان طایفه اوغوزان گروهو @tilimxan