حکیم تیلیم‌خان اوجاغی

داستان تیلیم خان و مهری به روایت مرحوم استاد آشیق مسلم عسگری، در این بازخوانی و کتاب دیده می‌شود. @tilimxan

باز خوانی روایتهای آشیق مسلم عسگری در سطح جهانی کتاب صوتی کتاب حاج مسلم عسگری به نام «داستانلار» در سایت بین المللی کتابخانه مرکزی دانشگاه استانبول برای مخاطبان ارائه شد. ایده‌پرداز این طرح "صوتی سازی کتاب داستانلار" پروفسور فتحی گدیکلی و دکتر محمد رزاقی می‌باشند. کتاب صوتی «داستانلار» با خوانش مصطفی رزاقی برای دوستداران روایت های آشیغی در سراسر دنیا تقدیم شد. این ۲۷ روایت طی چهار ماه بیش از ۲۶ ساعت به زبان ترکی آذربایجانی خوانده شد تا محققان ادبیات آشیغی به نحو احسن از منابع شفاهی استان زنگان بهرمند گردند. در ضمن یک جلد از اولین کتاب علمی آشیغی "داستانلار مسلم عسگری" از طرف دکتر محمد رزاقی به کتابخانه مرکزی دانشگاه استانبول اهدا شد. این پروژه شخصی و مستقل ۲۲ ساله که شامل جمع‌آوری کاست، پیاده کردن داستانها، تدوین، تطبیق داستان‌ها و نهایتا چاپ کتاب «داستانلار» (سال ۱۴۰۳ از طرف انتشارات ۱۱۴ در تهران) بود، اکنون در سطح بین المللی برای استفاده محققان ادبیات ترکی و آشیغی در سایت کتابخانه دانشگاه استانبول بدون هیچ محدودیتی در دسترس است. این اولین کتاب آشیغی است که به صورت صوتی منتشر می‌شود. لینک صوتی کتاب «داستانلار»: https://katalog.istanbul.edu.tr/client/tr_TR/default_tr/search/detailnonmodal/ent:$002f$002fSD_ILS$002f0$002fSD_ILS:4146353/one?qu=2026%2F150063&h=0

مهری جان/ حکیم تیلیم خان گوتور آق اوزون دن یاشماق قوی گؤرونسون خال مهری جان منیم  کیمین بی نوانین بیر گؤیلونو آل مهری جان آچدین سن ذولفون پیچینی اوچدو گؤلنوم گؤگرچینی آستدان گئییب عرق چینی اوستن سالیب شال مهری جان سن منی ائیله دین قوجا هئچ دئمه‌دین حالین نئجه؟ اوللام قوناغین بو گئجه اگر دئسن قال مهری جان حریر چادراسون سالدورور دوستا، دوشمنه بیلدیریر عشقین عاشقلار اؤلدورور قالماز داهی حال مهری جان تیلیم دییر من کی قاندبم پروانه تک اودا  یاندیم اگر کی من سنی داندیم اولسون دیلیم لال مهری جان @tilimxan

با سلام بسیاری از مطالب و موضوعات این کانال برای اولین بار در فضای علمی و ادبی کشور طرح و ارائه می‌شوند و هدفمان ارائه آنها به علاقه مندان علم و ادب و اندیشه و فولکلور میباشد. لذا برای بهتر و بیشتر دیده شدن نیاز به دعوت از علاقه‌مندان به فرهنگ و ادبیات و موسیقی عاشیقی داریم: حکیم تیلیم خان اوجاغی در زمینه ادبیات، موسیقی، فولکلور و فرهنگ استان مرکزی و استانهای مجاور و مناطق با قرابت فرهنگی فعالیت می‌نماید. بیزی ایلگیلی اولانلارا تانیتدیرین. معرف ما به دوستان و علاقه مندان باشید. از همراهی شما متشکریم. @tilimxan

رودهن؛ شهری در شرق تهران و در ابتدای مسیر جاده هراز به سمت آمل قرار دارد. مردمان بومی آنجا ترکهای علوی می‌باشند. کتاب رودهن، تکیه بر البرز کوه، نوشته خانم دکتر مهتاب فلانی، به فرهنگ و فولکلور و شجره بومیان رودهن و مناطق مجاور آن پرداخته است. در مقاله طهران، طوران در نشریه مطالعات ترک و آذربایجان به این موضوع پرداخته شده است. آن مقاله در سایت azerturkhistory.cim قابل دسترسی می‌باشد. @tilimxan

✨ وقتی یک خاطره، بعد از سال‌ها جان دوباره می‌گیرد... ✨ سال‌ها پیش بود که صدای گرم و دل‌نشین خانم #زهرا_حنیفی، این شعر ترکیِ نوستالژیک (رودهنی) رو در گوشِ همشهری‌ها زمزمه کرد. صدایی که برای خیلی‌هامون تداعی‌گر خاطراتِ دورِ کودکی‌ست. امروز، بعد از گذشت سال‌ها و با استقبال بی‌نظیر شما عزیزان، تصمیم گرفتیم این شعر را نه فقط با صدا، بلکه با تصویر جان ببخشیم. خانم حنیفی که این سال‌ها مهمانِ دیارِ آلمان هستند، از آن سویِ دنیا فیلمِ این اجرا را فرستادند و من (#رضا_میرزایی) نیز افتخار داشتم تا با ادیت، موسیقی و فضاسازی، این حسِ نوستالژیک را برایتان تداعی کنم. 📚 و اما اصلِ ماجرا... این شعرِ زیبا از کتابِ ارزشمندِ «رودهن، تکیه بر البرز کوه» برگرفته شده؛ کتابی که به قلمِ بانویِ دانشمند و پژوهشگرِ همشهری‌مون، دکتر #مهتاب_فقانی، به نگارش درآمده. ایشان با نگاهی دقیق و عاشقانه، گوشه‌هایی از فرهنگ، تاریخ و هویتِ کهن‌شهرِ رودهن را در این کتاب جاودانه کرده‌اند. جا دارد از زحماتِ بی‌دریغِ دکتر فقانی در ثبت و ضبطِ این گنجینه‌هایِ بومی، صمیمانه سپاسگزار باشیم. @Shahrava_IR

عاشیقلارین توی مجلسی عاشیق مسیح الله رضایی عاشیق بالاخان دانش بیات عاشیق ارشد جلالی عاشیق نصرت الله زرگر محمود بلبل محمد چناری. کوراوغلو تیلیم‌خان قشقایی ماذون اوخونور #tilimxan

بیر مفکوره‌دیر بو شعر، باخین دین آداملارین تعدادی نی فرد گتیریر، اکین تیکین آداملارین تعدادی نی زوج گتیریر(قوشا بئل گئتمک)، ایش پایلاشیمی(تقسیم کار)، سونوندا دا سولطان اولاق بیریمیز. شعری ساوالی علی رحیم فرجی سؤیلمیش. قلمه آلان: اسدالله امیری باری خودام بودور سندن دیلگیم هم عاریمیز اولا هم ناموسوموز بیر آتادان آلتمیش اوغلان توره یک ال سفره یه اوزالتئیدیک هامیمیز اوتوزوموز یئیلاقلاری یایلایک اون بئشییمیز الله یولون سویله یک اون دوردوموز اکین تیکین ائیله یک اورتالیقدا سلطان اولاک بیریمیز سلطان محمود دییر اون ایکی امام مطلبیمیز یئتیر قبله ده دوران آخرت نمازین دونیادا قیلن قسمت ائله اونو بیزه پیریمیز @tilimxan

تحلیل هوش مصنوعی گوگل(جمینای) از پادکست دده قورقود استاد سید حیدر بیات: در اولین بخش از پادکست آلما یولو (Alma Yolu)، حیدر بیات به تحلیل و بررسی «کتاب دده قورقود و دیباچه (مقدمه) آن» می‌پردازد. او در این اپیزود مباحث خود را حول محورهای تاریخی، کلامی و سیاسی زیر پیش می‌برد: ۱. فضای سیاسی جهان اسلام و سقوط کلان‌روایت‌ها حیدر بیات ابتدا به بررسی وضعیت جهان اسلام پس از حمله مغول می‌پردازد؛ رویدادی که باعث فروپاشی نهاد خلافت در بغداد و کشته شدن خلیفه شد (6:16). او توضیح می‌دهد که چگونه این اتفاق یک بحران مشروعیت و خلأ بزرگ سیاسی-عقیدتی در میان مسلمانان ایجاد کرد و منجر به سقوط باورهای سنتی و کلان‌روایت‌های پیشین شد (5:21). ۲. تکوین تئولوژی سیاسی جدید توسط ترکان و اوغوزها در غیاب خلافت عباسی، قبایل ترک (به‌ویژه اوغوزها) به دنبال ایجاد یک الگوی جایگزین برای کسب مشروعیت سیاسی و مذهبی بودند (10:25). بیات تشریح می‌کند که در این دوران، جریان‌های فقهی (مانند حنفیان) و جریان‌های عرفانی (مانند مکتب ابن عربی) تلاش کردند تا بستری نظری برای مشروعیت بخشیدن به حکومت سلاطین ترک فراهم کنند (7:30). در همین راستا، متفکران و نظریه‌پردازان ترک تلاش کردند تا با پیوند زدن سنت‌های بومی خود به مفاهیم ابراهیمی و اسلامی، یک الهیات سیاسی جدید خلق کنند که بازتاب آن در کتاب دده قورقود دیده می‌شود (10:43). ۳. جایگاه شخصیت «دده قورقود» و مفهوم حکمت او به جایگاه نمادین دده قورقود به عنوان یک شخصیت حکیم، پیشگو و دانای کل در میان قبایل اوغوز اشاره می‌کند که کلامش اعتباربخش و مشروعیت‌دهنده به دودمان‌ها و حاکمان بود (11:35). بیات مفهوم «قوت» (فر ایزدی) و پیوند آن با حکمت و حکومتِ پایدار تا روز قیامت را در این متن تحلیل می‌کند (13:06). ۴. زبان، ترجمه و مفاهیم الهیاتی (نام تانری و الله) یکی از بخش‌های مهم صحبت او، بررسی تغییرات زبانی و ترجمه متون دینی است (3:23). او به تحلیل واژه‌شناختی اسم جنس و اسم خاص در زبان ترکی پرداخته و نحوه به‌کارگیری کلماتی مثل «تانری» (Tanrı) در کنار اسم خاص «الله» را در ترجمه‌ها و متون کهن ترکی (از جمله عبارات آغازین دیباچه دده قورقود) به چالش می‌کشد (15:16). در مجموع، او در این پادکست تلاش دارد نشان دهد که مقدمه دده قورقود صرفاً یک متن ادبی ساده نیست، بلکه بازتابی از یک تلاش فکری و اتوپیاسازی سیاسی برای بازسازی هویت و قدرت ترکان در دوران پسا-خلافت است (22:33). @tilimxan

پادکستی علمی در خصوص کتاب دده قورقود و ارتباط آن با فضای سیاسی دنیای اسلام پس از استیلای مغول توسط استاد سید حیدر بیات. @tilimxan

تهران مارالی ماشین یازیلاری @tilimxan

تیلیم خان #ماشین_یازیلاری #تهران یاواش گل @tilimxan

🟥 🔹‏«صیدی» داستانیندا بیر قوشمانین فرمالیستی تحلیلی ✍️علی محمدبیانی بو قوشمانی رحمتلیک  آشیق مسیح الله رضائی صیدی داستانینی روایت ائدرکن، اجرا ‏ائتمیش. ‏بورادا فورمالیزم ‏باخیمیندان بو قوشمانی آراشدیراق. ‏ ۱- شعرین ژانری و قورولوشو بو متن آذربایجان آشیق ادبیاتی‌نین قوشما ژانرینه عاید‌دیر. دؤرد بنددن ‏عبارت‌دیر و هر ‏بند ‏دؤرد مصراع‌دان ‏تشکیل تاپیر‌‏. شعرین اساسی قورولوش ‏عنصرلری بونلاردیر‌‏:‏ ‌‎تکرار: «اینجیمه‌سین» فعلی هر بندین سونوندا تکرار ‏اولونور‌‏.‏ ‌‎قافیه: مصراع‌لارین سونونداکی سس اوخشاریغی بندلری بیر- بیرینه ‏باغلاییر.‌‎ ‎پارالل و موازی قورولوش: «بولبول اینجیمه‌سین، گول اینجیمه‌سین» ‏کیمی ترکیب‌لر ‏موسیقی و معنا ‏آراسیندا ‏رابطه یارادیر. معنا‌نین تدریجی ‏گئنیشلَنمه‌سی: شعر طبیعت تصویرلریندن بدن تصویرلرینه، اورادان دا ‌‌‏عاشیقین شخصی ‏دردینه کئچیر.‌‎ ‎بو عنصرلر شعرین داخلی وحدتینی تأمین ‏ائدیر.‏ ‏ ۲- ردیف: «اینجیمه‌سین» سؤزونون قورولوشداکی رولو ‌‎ شعرین فرمال ‏قورولوشوندا ان مهم عنصر «اینجیمه‌سین» ردیفی‌دیر. بو فعل هر بندین ‏سون ‌‏مصراع‌لارینی ‏باغلاییر و شعرین موسیقی قورولوشونو قورویور. ‌‌‏«اینجیمه‌سین» ‌‏ظاهراً بیر ایستک و یا دستور کیمی ‏گؤرونور. آنجاق هر دفعه فرقلی بیر سؤزله ‌‌‏بیرلشدیکده، ردیفین معنا ساحه‌سی گئنیشله‌نیر‎ ‎بئله‌لیکله، ‌‏«اینجیمه‌سین» ‏صرفاً سؤز و ‏سس تکراری دئییل؛ شعرین معنا قورولوشونو اداره ائدن ‏اصل ‏عنصر‌دیر. بیر سؤز ‏هر ‏بندده فرقلی بیر تصویرله رابطه‌یه گئریر و شعرین ‏معناسی‌نی ‏تدریجی اولاراق دَییشدیرر‌‏.‏ ‏ ۳- قافیه و سس سیستمی ‌‎ قوشمانین ‏قافیه قورولوشو آشیق شعری‌نین موسیقی اصوللارینا اویغون‌دور‌‏.‏ ‌‌‎قافیه‌لرین ‏سس ترکیبی و ردیفین ثابتلیگی، شعرین بندلری آراسیندا موسیقی وحدتی ‌‏یارادیر. ‌‏«قمر ـ امر ـ ‏کمر» و «ایل‌دیر ـ دیل‌دیر ـ تئل‌دیر» سس اوخشاریغی، ‏آوازی ‏قورولوشو ‏گوج‌لندیریر. سون بندده‌کی ‌‏«وای‌وایا ـ هیوایا ـ بینوایا» ‏قافیه‌لری ایسه ‏عاشیقین آه و ناله‌سینه ‏اویغون بیر ریتیم یارادیر‌‏.‌‎ ‎بئله‌لیکله، ‏قافیه ‏سیستمی هم شعرین ‏موسیقی‌سینی قورویور، هم ده بندلرین احساس ‏رنگینی ‏فرقلی‌لشدیرمک امکانی وئریر‌‏.‏ ۴- نحوی پارالل و تکرارین گوجو‎ ‎ اوّل ‏بندده‌‏:‏ ‌‎بولبول اینجیمه‌سین، گول اینجیمه‌سین‌‏»‏ ‌‎ایکینجی بندده‌‏:‏ ‌‌‏«بئله ‏ترپنگینن بئل اینجیمه‌سین» ‌‎اوچونجو بندده‌‏:‏ ‏«بئله ترپنگینن تئل ‏اینجیمه‌سین» ‌‎سون بندده‌‏:‏ ‌‌‏«دوداق ترپنمه‌سین، دیل اینجیمه‌سین»‏ بو ‏مصراع‌لارین نحوی قورولوشو بیر- بیرینه بنزه‌ییر. هر دفعه بیر عنصر و یا بدن ‏عضوو ‌‌‏«اینجیمه‌سین» ‏فعلی ایله باغلانیر. بو، نحوی پاراللیزم ‌‎و ترکیبی تکرار ‏نمونه‌سی‌دیر.‏ آنجاق هر دفعه تصویر دَییشیر: اول طبیعت عنصرلری، سونرا ‏بدن حرکتی و گؤزللیگی، ‏سوندا ‏ایسه دوداق و ‏دیل. بئله‌لیکله، تکرار هم سس ‏وحدتی یارادیر، هم ده فرقلی ‏تصویرلری بیر ‏مرکزی معنا اطرافیندا جمع ‏ائدیر‌‏. ۵- تصویرلرین قورولوشو: طبیعت‌دن بدنه‌‏ شعرین تصویر سیستمینده تدریجی ‏بیر کئچید گؤرونور‌‏.‌‎ ‎اول بندده باغچا، بولبول و گول ‏وار. بو عنصرلر ‏طبیعتین ‏گؤزللیگینی و عاشیقین یارلا بیرلیکده ‏گئچیرمک ایسته‌دیگی ‏زامانی تصویر ‏ائدیر.‏ ‌‎ایکینجی بندده گؤی، شمس، قمر، و مرصع کمر تصویرلری گؤرونور. ‏طبیعتین گؤیسل و ‌‏زینتی عنصرلری ‏بدن تصویرلری ایله یاناشی گتیریلیب‌‏.‏ ‌‎اوچونجو بندده «قیرمیزی تئل» تصویرینه کئچید اولونور. سون بندده ایسه ‏شعرین ‏تصویر ‏سیستمی «دوداق» ‏و «دیل» سؤزلرینده متمرکزله‌شیر و ‏عاشیقین اؤپوش ‏ایستگی ایله بیرله‌شیر‌‏.‏ ‌‎بئله‌لیکله، تصویرلر داغیناق دئییل؛ ‏طبیعت‌دن انسان بدنینه و اورادان عاشقانه آرزویا ‏دوغرو ‏حرکت ائدن بیر ‌‏قورولوشا مالیک‌دیر‌‏. ‏۶- شعرین داخلی تضادی ‌‎ قوشمانین ان ماراقلی فرمال ‏خاصیتلریندن بیری، ناز و اینجیمک آراسینداکی تضاد‌دیر‌‏.‌‎ ‌‎عاشیق بیر طرف‌دن ‌‏یارین حرکته‌لرینی محدودلاشدیریر‌‏:‏ ‌‌‏«بئله ترپنگینن بئل اینجیمه‌سین»‏ ‌‎آنجاق ‏اؤز عاشقانه رابطه‌سینده اینجیدیگینی ده دیله گتیریر‌‏:‏ ‏«‌‎من سنی سئومیشم ‏گور نئچه ایل‌دیر، سن منی اینجیتدین بو نئجه دیل‌دیر؟»‏ ‌‎بو مصراع‌لار ‏آراسیندا معنا تضادی وار. بیرینجی قروپدا یارین بدن حرکتینه ظرافت له بیر ‌‌‏محدودیت قویولور؛ ‏ایکینجی قوروپدا ایسه عاشیق اؤز احساساتی‌نین ‏اینجیمه‌سیندن سؤز ‏آچیر.‏ نهایت‌ده بئله دئمک اولور:‏ آشیق شعرینده فورم و ‏بسلم گوجو چوخ اؤنملی رول اوینویور. ائشیدنلر بو شعرلرین ‏فورمونو تصور ‏ائده‌رک، ‏معناسینا دالیرلار. ایفاچی آشیق‌لار، چون شعری، موسیقی و ‏حرکت له ‏جانلی اجرا ائدیرلر، نئجه اجرا ائتمک و ‏نئجه سؤز بسله‌مک مسأله‌سی‌نین ‌‏اهمیتینی ده، هامی‌دان یاخشی دوشونورلر.‏ @Alimohamadbayani https://t.me/Bayramzn @tilimxan

تلگرام قطع اولسا، بله ده آدرسیمیز: @tilimkhanbook @tilimxan

«ی» یا رب تیلیمه اولگونان پناه. مجال وئریر دوستلارینا شاهنشاه هر کیم دئسه لا اله الا الله «ی» یا رب تیلیمه اولگونان پناه حرمت ائمه اؤزون سایه سال ائیلمه اغفال گؤسترمه امحال لطفونا اعجال ائیلمه اخلال سرینه اظلال قیلمه سن ملال لطف ائیله ایصال حاجت روال @tilimxan

تبریزیم من به شخصه ندیده امش، ولی مادرم می‌گفت که اسم دایی برادر ناتنی اش(اروج دایی)، تبریز بوده است. تصور کنید سه نسل قبل در ساوه اسم یک شخصی «تبریز» بوده است. البته شاید انسانهایی با اسم تبریز اکنون نیز در ساوه باشند که بنده بی اطلاعم. بایاتی های زیر هم اکنون نیز در ساوه کاربرد دارند: تبریز اوستو گونئی دی شوشه لر دولو می دی یاردان بیر ناما گلیب تامام آرزو گیلئی دی. آغ دوه‌م دوزده قالدی یوکو تبریزده قالدی اوغلان یارالی گئتدی درمانی قیزده قالدی. همچنین بایاتی با مطلع «بو یول گئدیر تبریزه....» در میان قشقایی‌ها رایج است. در دوران کودکی، رادیوی منزلمان ساعاتی از روز را روی موج تبریز بود که میخواند: ارتشیمیز وار اولسون الله بیزه یار اولسون حتی شیطنتهای کودکی ام با تشویق برخی، حالت بی تربیتی پیدا میکرد که از کاستهای قبل از انقلاب تبریز یاد گرفته بودم: ای وای .... .... آلتدادی ال وورما اونا باغریم چاتلادی. بسیاری از ترانه های فولکلوریک مشترک ما، در تبریز بازخوانی میشد و به منطقه ما در ساوه می‌رسید: منیم تویوغوم آغ ایدی بالام دریسی دولو یاغ ایدی بالام آی یاناسان تویوغ آپاران اودلاناسان تویوغ آپاران. در رفت و آمدهای دوره دبیرستان به اراک،  مسیر ساوه- سلفچگان را گاهی با کامیون‌های آذزبایجانی طی میکردیم که ایشان غالبا از ما دانش آموزان، کرایه نمی‌گرفتند و چقدر خوشحال کننده بود این موضوع برای من و مرحوم مهدی اصغری. پدر و مادرم و تقریبا تمام اهالی روستای ما مقلد آیت الله العظمی کاظم شریعتمداری بودند. مرحوم شیخ بالی غفاری، روحانی اهل روستای ما، احکام را از رساله ایشان می‌گفت، ولی روی جلد آن عکس مجتهد دیگری را چسبانده بود. رساله آن مرحوم هنوز در منزل پدری موجود است و مورد احترام. اینها تنها قسمتی از مواردی است که نشان میدهد تبریز برایمان تنها یک مرکز استان نیست. تبریز راس مثلث تبریز- تهران- قم در راهبری ایران اسلامی است. خوب است موهنین به طرفداران تراکتور و سایرین اینها را بدانند. 14050727 @tilimxan

موجودی به اتمام رسید. متقاضیان کماکان اعلام بفرمایند تا برای چاپ بعدی برنامه ریزی کنیم. انشاالله @tilimxan