Chamta-چمتا

ملودی ترانه‌ی «از کجا آغاز کنم؟» معروف به ترانه‌ی «داستان عشق» یکی از ساخته‌های مشهور فرانسیس لَی موسیقی‌دان برجسته‌ی فرانسوی‌ست. این موسیقی بی کلام نخستین بار در سال 1970 و درفیلم «داستان عشق» معرفی شد و خیلی زود شهرتی عالم‌گیر پیدا کرد. سحر و شور غنوده در موسیقی دل‌انگیز، بعدها با واژگان شاعرانه‌ی کارل سیگمن، ترانه‌سرای آمریکایی دو چندان شد و بدل به موسیقی متن لحظات عاشقانه‌ی بسیاری از دلدادگان در سراسر دنیا شد. خوانندگان بسیاری به زبان‌ها و اجراهای مختلف این ترانه‌ی جاودان را اجرا کرده‌اند، اما نخستین و مشهورترین نسخه‌ی آن باز می‌گردد به اجرای تکرارنشدنی اندی ویلیامز. چمتا شما نازنینان همراه را به شنیدن این ترانه‌ی دلنشین دعوت می کند:

«عشوه مکن» (از شوق بهار) - رشید بهبودف

آمالیا رودریگز - «مرغ دریایی» فادو که در لغت از واژه‌ی «فاتوم» لاتین جان گرفته، در معنا مفهوم سرنوشت و داستان از پیش نوشته شده‌ی زندگی را به ذهن می‌آورد، این نام به گونه‌ای از موسیقی مردمی پرتغال هم اطلاق می‌شود که ریشه در قرن‌های میانی دارد و در صورت جدید، دیگر بار از سالهای اولیه ی قرن ‌نوزدهم جان دوباره گرفته است. بنا بر باور رایج، واژگان و موسیقی محزون فادو، واگویه‌های اندوهناک و حرمان زده‌ی فرودستان و ملاحان دورفتاده از معشوق است و برای پرتغالی‌ها تداعی کننده‌ی حس غریب «سودآد»( Saudade) است. این گونه‌ی موسیقی را از دیرباز دو نوازنده‌ی گیتار پرتغالی و یک خواننده‌ی عمدتا زن، در رستوران ها و کلاب ها و معابر عمومی اجرا می‌کردند. آمالیا رودریگز که از آغاز نوجوانی، برای کسب خرج خانه به خوانندگی روی آورده بود، در مسیر فعالیت حرفه‌ایش به «فادو» هویت و معنایی جهانی داد و رفته رفته شکل و شمایلی مدرن‌تر و علمی‌تر بر تنش پوشاند. برای مرور زندگی پرحادثه و پرثمر آمالیا رودریگز و گوش‌ سپردن به آثار برجسته‌ی او همراه ما شوید در شماره‌ی آتی چمتا. شنبه یک اسفندماه، ساعت 22:10 (به وقت تهران) - تلویزیون ایران فردا. ترجمه‌ی ترانه‌ها: لیلا سامانی، با سپاس از دکتر آلفردو باتیستا

چمتا «نخستین باری که سیمای تو را دیدم...» خواننده: روبرتا فلک ترانه‌سرا: ایوان مک‌کول «عشق»، همان حس و حال عجیب و غریب و شورانگیزی که به هزار شعر و فلسفه شرح داده شده‌است اما هنوز هم پر از ابهام است و سرشار از حرف و حدیث. حس و حالی که قدرت حس و لمس آدمیزاد را افزون می‌کند، آنجاست که تمام تجربیات اول، تمام و کمال در خاطر دلداده‌ حک می‌شوند، ترانه‌ی «نخستین بار که صورت تو را دیدم» شرحی‌ست بر این نگاه‌ها و عشق‌بازی‌ها و بوسه‌های اول. این ترانه‌ی فولکلور را «ایوان مک‌کول» آهنگساز و فعال سیاسی بریتانیایی در سال 1957 ساخته و پرداخته کرد، اثری که نخستین بار با اجرای معشوقه‌ی آن روزگار مک کول،«پگی سیگر»، به مردمان دنیا معرفی شد. پس از آن بود که خواننده‌های فولکلور بسیاری این ترانه‌ی عاشقانه را بازخوانی کردند، اما موفق‌ترین و مشهورترین نسخه‌ی آن مربوط است به اجرای «روبرتا فلک» در سال 1972. این ترانه‌ی زیبا را به بهانه‌ی همزمانی با روز عشاق ممالک غربی به شما نازنینان همراه چمتا تقدیم می‌کنیم

چمتا جولین دالی پارتن برای تماشای مستند چمتا درباره‌ی زندگی و آثار و احوال دالی پارتن به نشانی زیر سر بزنید: https://vimeo.com/121530832

دیوید بویی - Space Oddity دیوید بویی، ترانه‌ی «غرابت فضا» را در بیست و دو سالگی و با الهام از فیلم معروف استنلی کوبریک، «۲۰۰۱: یک ادیسه فضایی» ساخت. کاراکتر تخیلی «سرگرد تام» بعدها با شمایل گوناگون و به کرات در آثار بویی رخ نمود و هر بار به شکلی استعاری قصه‌گوی سرگشتگی‌ها و دغدغه‌های این هنرمند شوریده‌سر شد. برای مرور زندگی پر فراز و نشیب دیوید بویی یکصد و چهلمین شماره‌ی چمتا را تماشا کنید: شنبه هفدهم بهمن ماه، ساعت 22:10 (به وقت تهران) - تلویزیون ایران فردا

چمتا «بخوان برای عشق» خواننده: ماجده الرومی ترانه‌سرا و آهنگساز: مروان خوری

چمتا به مناسبت چهل و یکمین سالروز درگذشت «کوکب شرق»: «ویرانه ها» خواننده: ام کلثوم آهنگساز: ریاض السنباطی شاعر: ابراهیم ناجی درگذشت ام کلثوم در سوم فوریه ۱۹۷۵ رویدادی فراموش‌نشدنی در تاریخ معاصر مصر است تا آنجا که روز درگذشت او برای مردم مصر عزای عمومی بود و بسیاری از دیگر ممالک عربی نیز در غم از دست دادن نگین هنر اعراب به سوگ و سیاهی نشستند. رسانه‌های جمعی این طور گفتند که با مرگ ام‌کلثوم؛ مصر چهارمین هرم خود را از دست داد. برای تماشای مستند چمتا درباره‌ی زندگی و آثار و احوال ام کلثوم به نشانی زیر سر بزنید: https://vimeo.com/81021900

نادا مال انیما - «آخ که چه سرده» فستیوال سن‌رمو (1969) دخترک زیباروی ایتالیایی با آن اطوار بی‌مثالش، هنوز شانزده سال هم نداشت که آوازه‌اش از مرزهای جغرافیایی ایتالیا بیرون رفت تا مردمان قاره‌ی سبز با صدای دخترکی آشنا شوند که برخلاف جثه‌ی کوچکش، قلبی بس بزرگ داشت.

«سپاس زندگی» خواننده: مرسدس سوسا ترانه‌سرا: ویولتا پارا