Iran PBD

🌟بازگشت دیوارهای بتن‌آرمه متوسط به صنعت ساخت و ساز ایران با رویکرد تعمیرپذیری🌟 ☑️ ارجاع صریح بند ۴-۴-۲ پیش‌نویس ضابطه اجرایی طراحی و استقرار فضاهای امن و پناهگاه به اصلاحیه مبحث نهم مقررات ملی ساختمان ☑️ یکی از ارکان این رویکرد، شاخص دیوار است؛ معیاری که حداقل حضور مؤثر دیوارهای بتن‌آرمه را در هر دو راستای اصلی ساختمان به‌صورت کمی و قابل کنترل وارد فرآیند طراحی می‌کند. اصلاحیه در کنار این الزام، با بازگرداندن دیوارهای بتن‌آرمه با جزئیات متوسط، امکان تأمین سختی و کنترل دریفت را برای طیف وسیعی از ساختمان‌های متعارف با الزامات اجرایی متناسب فراهم کرده است. این جهت‌گیری بر شواهد میدانی زلزله‌های گذشته و ارتباط روشن میان مقدار دیوار، کاهش تغییرشکل و محدود شدن آسیب استوار است. ☑️ ارجاع ضابطه پناهگاه به اصلاحیه مبحث نهم از همین منظر اهمیت دارد؛ شاخص دیوار و بازگشت دیوارهای متوسط دیگر صرفاً یک موضوع تخصصی در طراحی سازه‌های بتن‌آرمه نیست، بلکه بخشی از مسیر کلان کشور برای کاهش آسیب‌پذیری، افزایش قابلیت تعمیرپذیری ساختمان و ارتقای تاب‌آوری در شرایط بحرانی محسوب می‌شود.

https://t.me/PBD_Iran/134 https://t.me/PBD_Iran/133?single

🌟وصله جوشی در استاندارد ACI 318-25 🌟 ☑️ در قاب خمشی ویژه و دیوار سازه‌ای ویژه، از جمله تیرهای همبند، وصله جوشی مجاز نیست. این ممنوعیت، محدود به ناحیه مفصل پلاستیک یا محل تسلیم نیست؛ خودِ سیستم ویژه برای ممنوعیت کامل کافی است. ☑️ تفسیر ACI 318-25 : وصله‌های جوشی از نظر رفتار لرزه‌ای مشابه وصله‌های مکانیکی Class L تلقی شده‌اند؛ یعنی برای آن‌ها معیار مشخصی برای کرنش کششی حداقلی و دوام چرخه‌ای غیرارتجاعی تعیین نشده است. به همین دلیل، استفاده از وصله جوشی در قاب‌های خمشی ویژه و دیوارهای سازه‌ای ویژه، از جمله تیرهای همبند مجاز نیست. .

🌟 از کنترل فروریزش تا تعمیرپذیری؛ منطق طراحی عملکردی ساختمان‌های بلند سواحل غربی آمریکا🌟 ☑️ این پست، نتایج طراحی عملکردی برج‌های 100 تا 300 متری را مرور می‌کند؛ جایی که هدف، فقط عبور از حدود آیین‌نامه نیست، بلکه پیش‌بینی و کنترل رفتار واقعی سازه در سطوح مختلف خطر است. ☑️ در SLE، پاسخ سازه باید اساساً الاستیک و اختلال بهره‌برداری محدود باشد. در MCER نیز دریفت آنی و ماندگار، کرنش دیوار، دوران اجزای شکل‌پذیر و تلاش‌های نیروکنترل هم‌زمان کنترل می‌شوند تا ضمن کاهش احتمال فروریزش، تعمیرپذیری و بازگشت به بهره‌برداری حفظ شود. ☑️ در این رویکرد، حاشیه اطمینان به ‌طور هوشمند میان اجزا توزیع می‌شود: دیوارها از آسیب شدید محافظت می‌شوند و اجزای شکل‌پذیر سهم بیشتری از اتلاف انرژی را می‌پذیرند. ☑️ ارزش این تجربه برای ایران، تقلید عددی نیست؛ انتقال منطق مهندسی آن است: تحلیل غیرخطی باید از یک محاسبه پیچیده، به ابزار تصمیم‌گیری درباره ایمنی، آسیب و آینده ساختمان پس از زلزله تبدیل شود. ☑️ این پیشنهادات از طریق گزارش فنی دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان برای اصلاح ضوابط عملکردی پیش‌نویس ویرایش 5 تا حد زیادی اعمال شده است. .

زلزله ۷/۴ در کلمبیا دوشنبه ۱۹ مرداد ۱۴۰۵ کلمبیا در دهه ۱۹۹۰ میلادی نسبت دریفت طراحی را به ۱/۵٪ کاهش داد. همچنین در سال ۲۰۱۰ نسبت دریفت طراحی در این کشور به ۱٪ کاهش داده شد. اهداف طراحی در آیین‌نامه سال ۲۰۱۰ کلمبیا: تامین ایمنی جانی و آسیب‌های تعمیرپذیر تحت زلزله طرح و جلوگیری از فروریزش تحت زلزله‌های شدیدتر آیین نامه سال ۲۰۱۰ کلمبیا (NSR 10) .

🌟2 روی 1 سکه🌟 این ساختمان پس از زلزله اخیر در ونزوئلا به نمونه‌ای بحث ‌برانگیز در جامعه مهندسی بین‌المللی تبدیل شد. گروهی آن را نماد موفقیت مهندسی در حفظ پایداری و جلوگیری از فروریزش کامل دانستند؛ اما تصاویر بعدی نشان داد که حداقل دو سقف ابتدایی ساختمان دچار فروریزش کامل شده‌اند و بنابراین ارزیابی عملکرد سازه صرفاً بر اساس سرپا ماندن بخش فوقانی، قابل دفاع نیست. در مقابل، دیدگاهی دیگر موفقیت سازه را در مرحله پس از زلزله جست‌وجو می‌کند؛ یعنی هزینه و زمان تعمیر، مدت توقف بهره‌برداری و امکان بازگشت سریع ساکنان به زندگی عادی. اختلاف، تفاوت میان دو رویکرد اقتصادی است: رویکرد نخست، اقتصاد پیش از زلزله را اساس طراحی قرار داده و هدف اصلی آن جلوگیری از تلفات جانی است؛ رویکرد دوم، پیامدهای اقتصادی و اجتماعی پس از زلزله را نیز در نظر می‌گیرد. تجربه زلزله‌های اخیر نشان داده است که عدم فروریزش دیگر معیار کافی برای موفقیت مهندسی نیست. ساختمان موفق (ساختمان‌های‌ ارزشمند آینده)، سازه‌ای است که پس از زلزله بتواند با کمترین خسارت و در کوتاه‌ترین زمان، دوباره به خدمت‌رسانی ادامه دهد. ☑️ اهداف طراحی لرزه‌ای در ونزوئلا .

🌟تحول معیار طبقه‌بندی دیوارهای سازه‌ای؛ از سهم بار ثقلی تا الزامات عملکردی🌟 1- رویکرد سنتی: در FEMA P-2018، مرز سیستم دیوار باربر و قاب–دیوار بر پایه توزیع بار ثقلی تعیین می‌شود؛ اگر بخش قابی کمتر از ۲۵ درصد بار ثقلی را تحمل کنند، سیستم دیوار باربر است. 2- محدودیت معیار: سهم بار ثقلی به ‌تنهایی بیانگر رفتار دیوار نیست؛ زیرا ظرفیت تغییرشکل آن از اندرکنش نیروی محوری، خمش، هندسه مقطع و توزیع فشار تأثیر می‌پذیرد. 3-رویکرد ACI 318-25: برای دیوارهای ویژه با نسبت بعدی بیش از 2.0، در صورت رعایت کامل الزامات فصل 18.10، انتظار می‌رود دیوار باربر به اهداف عملکردی دیوار ویژه در سیستم قاب ساختمانی دست یابد. 4- نتیجه: معیار از سهم بار ثقلی به هندسه، جزئیات و عملکرد لرزه‌ای منتقل شده و امکان استفاده از R=6 به‌جای R=5 برای این دیوارها فراهم می‌شود. ☑️ دیوارهای بتن‌آرمه متوسط یکی از اقتصادی‌ترین و اجرایی‌ترین راهکارهای تعمیرپذیری ساختمان‌های بتن‌آرمه .

🌟توضیحات سانتیاگو پوجول در ارتباط با تست انجام شده توسط Sozen🌟 ☑️ پوجول تأکید می‌کند که هدف اصلی کنترل دریفت است. دیوار بتن‌آرمه، در کنار مهاربند، میراگر و جداسازی لرزه‌ای، یکی از ابزارهای کنترل دریفت است. پوجول می‌گوید:

“Yeah, of course it’s about the drift. You can control the drift in many ways. Wall is just sort of a dumbproof way to control drift.” «بله، مسئله اصلی دریفت است. دریفت را می‌توان به روش‌های مختلف کنترل کرد؛ دیوار، راهکاری ساده، مطمئن و با خطای کمتر برای کنترل آن است.»

☑️ عملکرد این سیستم بارها در زلزله‌ها اثبات شده و قابلیت اعتماد آن بر پایه شواهد میدانی است. این بیان، مکمل نتیجه آزمایش Sozen است. افزایش مقاومت بدون تغییر محسوس سختی، الزاماً جابه‌جایی را کاهش نمی‌دهد؛ برای کاهش واقعی آسیب باید سختی افزایش یابد. ☑️ شواهد میدانی مورد استناد پوجول نشان می‌دهد ساختمان‌های دارای دیوار و سختی جانبی کافی، آسیب سازه‌ای و غیرسازه‌ای، هزینه و مدت زمان تعمیر کمتری دارند؛ بنابراین کنترل دریفت با دیوار، علاوه بر سادگی و قابلیت اعتماد، از منظر اجرا و هزینه چرخه عمر نیز راهکاری اقتصادی است. .

🌟توضیحات جک میلی در ارتباط با تست انجام شده توسط Sozen🌟 ☑️ میلی آزمایش انجام شده توسط Sozen را شاهدی بر یک تغییر بنیادین در مهندسی زلزله می‌داند: مقاومت بیشتر، لزوماً به معنای جابجایی کمتر نیست. در این آزمایش، با وجود افزایش تقریباً 4 برابری مقاومت خمشی یکی از مدل‌ها، هر دو سازه تحت تحریک مشابه تقریباً جابجایی بام یکسانی را تجربه کردند؛ نتیجه‌ای که در آزمایش‌های تمام ‌مقیاس بعدی نیز تأیید شد. میلی می‌گوید:

“Strength isn’t necessarily what matters in a structure. It could be important, but it’s not necessarily the most important thing.” "مقاومت می‌تواند مهم باشد، اما لزوماً مهم‌ترین عامل تعیین ‌کننده رفتار سازه نیست."

☑️ مهندسی زلزله را نمی‌توان به محاسبه نیرو و تقسیم آن بر ضریب رفتار تقلیل داد؛ زلزله، سازه را ناگزیر به تجربه تغییرمکان می‌کند. بنابراین ابتدا باید تقاضای جابجایی تعیین شود و سپس مقاومت، ظرفیت تغییرشکلی و جزئیات لازم تأمین گردد. افزایش مقاومت بدون افزایش سختی، الزاماً دریفت و آسیب را کاهش نمی‌دهد. ☑️ ایده افزایش سختی و کاهش پرید ارتعاشی برای اولین بار توسط Tachu Naito در 1927 مطرح شد. .

🌟 سختی یا مقاومت جانبی؟🌟 ☑️ در سال 1979، آزمایشی بر روی میزلرزه و زیر نظر Mete Sozen در دانشگاه ایلینوی انجام شد. ☑️ دو مدل ساختمان 10 طبقه با هندسه و سیستم سازه‌ای مشابه، تحت یک رکورد زلزله یکسان مورد ارزیابی قرار گرفتند. ☑️ تفاوت اصلی دو مدل، میزان آرماتور طولی اجزای مرزی دیوارهای بتن‌آرمه بود؛ در یک مدل 2 میلگرد و در مدل دیگر 8 میلگرد طولی به کار رفته بود. بنابراین، مقاومت خمشی یکی از دیوارها به‌مراتب بیشتر بود، درحالی‌که سختی جانبی اولیه دو ساختمان تقریباً در یک سطح قرار داشت. ☑️ نتیجه آزمایش قابل ‌تأمل بود: با وجود آنکه مقاومت خمشی یکی از ساختمان‌ها حدود چهار برابر دیگری بود، حداکثر جابه‌جایی بام دو ساختمان تحت رکورد زلزله مشخص، تقریباً برابر بود. ☑️ نتیجه : مقاومت جانبی، تا زمانی که حداقل ظرفیت لازم برای جلوگیری از فروریزش را تأمین کند، ضروری است. اما افزایش آن فراتر از این حد، الزاماً به کاهش جابه‌جایی و آسیب منجر نمی‌شود. در مقابل، سختی جانبی با اثر مستقیم بر زمان تناوب ارتعاشی و تقاضای تغییرشکلی، نقش تعیین‌کننده‌تری در کنترل خسارت و حفظ تعمیرپذیری ساختمان دارد. ☑️ سختی جانبی در ساختمان‌های شیلی

ساختمان‌های ارزشمند آینده ایران چگونه تعریف خواهند شد؟ از «عدم فروریزش» تا «حفظ ارزش سرمایه، تداوم بهره‌برداری و بازگشت سریع به کاربری پس از زلزله‌های شدید» در صنعت ساختمان، برخی تغییرات زمانی دیده می‌شوند که دیگر به یک استاندارد جدید تبدیل شده‌اند. سازندگان پیشرو، معمولاً کسانی هستند که این تغییر را پیش از عمومی شدن آن تشخیص می‌دهند. در حال حاضر یکی از همین تغییرات در حال شکل‌گیری است: تعریف ساختمان ارزشمند در حال تغییر است... برای دهه‌ها، مهم‌ترین معیار موفقیت ساختمان در برابر زلزله، جلوگیری از فروریزش و حفظ جان انسان‌ها بوده است. این هدف همچنان پایه اصلی ایمنی ساختمان‌هاست، اما واقعیت اقتصادی ساختمان‌های امروز چیز دیگری را نیز نشان می‌دهد. ساختمان فقط مجموعه‌ای از بتن و فولاد نیست؛ یک دارایی اقتصادی است. سرمایه‌ای بزرگ در آن قرار گرفته، محل فعالیت کسب‌وکارهاست، اعتبار مالک را نمایندگی می‌کند و توقف بهره‌برداری آن می‌تواند خسارتی بسیار بزرگ‌تر از آسیب فیزیکی ایجاد کند. به همین دلیل، دیگر سؤال آینده صنعت ساختمان فقط این نخواهد بود که آیا ساختمان پس از زلزله فرومی‌ریزد؟ پرسش اصلی این خواهد بود که پس از زلزله، چه میزان از ارزش، عملکرد و قابلیت بهره‌برداری ساختمان حفظ خواهد شد؟ رویکرد جهانی تاب‌آوری لرزه‌ای در برابر رویکرد ایران ساختمانی که پس از زلزله پابرجا می‌ماند، اما ماه‌ها یا حتی سال‌ها امکان بهره‌برداری ندارد، هزینه‌های سنگین تعمیر به مالک تحمیل می‌کند و ارزش اقتصادی خود را از دست می‌دهد، از نگاه سرمایه‌گذاری ساختمان موفقی محسوب نمی‌شود. اینجاست که «تاب‌آوری لرزه‌ای» معنا پیدا می‌کند : یعنی ساختمان طوری طراحی شود که در زلزله آسیب کمتری ببیند، زودتر تعمیر شود، بهره‌برداری خود را از دست ندهد و ارزش سرمایه‌گذاری انجام‌شده را بهتر حفظ کند. در کشورهای پیشرو، این تغییر نگاه سال‌هاست آغاز شده است. بسیاری از آیین‌نامه‌های ساختمانی پیشرفته از رویکردی که تنها هدف آن «عدم فروریزش» است عبور کرده‌اند و به سمت طراحی مبتنی بر عملکرد، تعمیرپذیری و بازگشت سریع به بهره‌برداری حرکت کرده‌اند. دلیل این تغییر فقط دغدغه مهندسی نیست؛ دلیل اصلی اقتصاد پس از زلزله است. مطالعات انجام‌شده در ایالات متحده، نیوزیلند، ژاپن و شیلی و سایر کشورهای لرزه‌خیز نشان می‌دهد که هزینه «تعمیرپذیر بودن» ساختمان، در بسیاری از موارد، در مقایسه با ارزش کل ساختمان و خسارت‌های احتمالی پس از زلزله، رقم ناچیزی است. به بیان ساده، هزینه ساخت یک ساختمان تعمیرپذیر، هزینه پیشگیری از شکست اقتصادی یک سرمایه‌گذاری بزرگ است. ریسک اصلی همیشه در چیزی نیست که دیده می‌شود. بسیاری از ساختمان‌ها ممکن است پس از یک زلزله بزرگ فرونریزند؛ اما با آسیب‌های گسترده غیرسازه‌ای، توقف فعالیت، تعمیرهای طولانی و کاهش ارزش اقتصادی روبه‌رو شوند. این همان «ریسک پنهان» ساختمان‌های نسل گذشته است. کتاب بهتاب 1 : ریسک پنهان سرمایه‌گذاری در ساختمان‌های ایران در آینده صنعت ساختمان ایران، مزیت رقابتی فقط در ساخت سریع‌تر، بلندتر یا لوکس‌تر نخواهد بود. همان‌طور که کیفیت معماری، فناوری ساخت، استانداردهای اجرایی و مدیریت پروژه به معیار تفاوت میان پروژه‌های معمولی و ممتاز تبدیل شدند، توانایی ساختمان در حفظ ارزش و بازگشت سریع پس از بحران نیز به یکی از شاخص‌های اصلی کیفیت پروژه تبدیل خواهد شد. پروژه‌های شاخص آینده، فقط ساختمان‌هایی نخواهند بود که لوکس ساخته می‌شوند؛ بلکه ساختمان‌هایی خواهند بود که در طول زمان ارزش خود را بهتر حفظ می‌کنند. با احترام جواد قدرتی ینگجه Iran PBD .

🌟تحليل فنى-اقتصادى تغييرات ويرايش پنجم استاندارد ۲۸۰۰ با رويكرد تعميرپذيرى و كنترل آسيب 🌟 ☑️ به گزارش روابط عمومی سازمان نظام مهندسی ساختمان خراسان رضوی، در راستای هم‌افزایی میان نهادهای اجرایی و جامعه مهندسی، این سمینار طی دو روز برگزار گردید. ☑️ این نشست که در محل سازمان برگزار شد، با حضور اعضای هیات‌مدیره، مسعود افراز معاون ترویج دفتر مقررات ملی و کنترل ساختمان و نمایندگان اداره کل راه و شهرسازی استان برگزار گردید که نشان از اهمیت راهبردی موضوع مورد بحث برای نهادهای نظارتی- اجرایی است. ☑️ جواد قدرتی مدرس این دوره، مباحث مهمی در خصوص تغییرات اساسی در ویرایش پنجم استاندارد ۲۸۰۰ مطرح نمود. تمرکز اصلی این نشست بر تحلیل فنی-اقتصادی این تغییرات و چگونگی مدیریت آسیب‌ها در سازه‌ها و همچنین رویکرد «تعمیرپذیری» در سازه‌های آسیب‌دیده بود. ☑️ قدرتی در طول 12 ساعت، به بررسی دقیق چگونگی کنترل آسیب‌ها در طول عمر سازه و ارزیابی هزینه‌های اقتصادی ناشی از تغییرات استاندارد پرداخت که برای مهندسان در پروژه‌های زیربنایی بسیار حائز اهمیت است. ☑️ بازخوانی ویرایش پنجم استاندارد 2800 (از ایمنی جانی تا تاب‌آوری اقتصادی) .

لینک ورود به کلاس مجازی: https://vc.razavi.pnu.ac.ir/course_extra_rzv_442453/

#دوره_آموزشی 🔻 نهمين گردهمايى مهندسان عمران 🔹 تحليل فنى-اقتصادى تغييرات ويرايش پنجم استاندارد ۲۸۰۰ با رويكرد تعميرپذيرى و كنترل آسيب 👤 مدرس دوره: مهندس جواد قدرتى 📆 زمان: چهارشنبه ٣١ تير،ساعت ۱۵ تا٢١ پنجشنبه ۱ مرداد، ساعت ٩تا۱۵ 📍 مكان: سازمان نظام مهندسى ساختمان استان 🌐 ثبت نام: sajam.nezammohandesi.ir