سازِ نوروز

ز دامانِ چمن بوی بهاری بر نمی‌خیزد از این گُلشن نوای مرغِ زاری بر نمی‌خیزد کجا مرغِ سعادت بر سرِ ما پرتو افشانَد که آهی که از دلِ شب‌زنده‌داری بر نمی‌خیزد خدایا از چه بنیانِ ستم، ویران نمی‌گردد؟ مگر سِیلی ز چشم ِ اشک‌باری بر نمی‌خیزد؟ جز از شهرِ جنون مجو فرهاد و مجنون را صدای آشنا از هر دیاری بر نمی‌خیزد. قدسی مشهدی https://t.me/saznorooz

وزن شعر: مفاعیلُن مفاعیلُن فَعولُن زهی ساکن شده در خانه‌ی دل گرفته سر به سر کاشانه‌ی دل تو آن گنجی که از چشم ِ دو عالم شدی مستور در ویرانه‌ی دل دل‌ام بی‌ تو ندارد زندگانی که هم جانی و هم جانانه‌ی دل. شمس مغربی https://t.me/saznorooz

وزن شعر: مَفاعِلُن فعلاتن مفاعلن فَعِلُن صبا به لطف بگو آن غزالِ رعنا را که سر به کوه و بیابان تو داده‌ای ما را. حافظ https://t.me/saznorooz

وزن شعر: فَعَلاتُن فعلاتن فعلاتن فَعلن تا کی ای جان اثرِ وصلِ تو نتوان دیدن که ندارد دلِ من طاقت ِ هجران دیدن بر سر کوی تو گر خوی تو این خواهد بود دل نهادم به جفاهای فراوان دیدن. سعدی https://t.me/saznorooz

درآمد در لغت‌نامه‌ی دهخدا پیرامون واژه‌ی "درآمد" آمده است: "درآمدن، داخل‌شدن ... افتتاح‌کردن، شروع‌کردن"، و اینگونه است که با گوشه‌ی "درآمد" هر دستگاه یا آوازی فتحِ باب می‌شود. فرصت‌‌الدوله شیرازی در کتاب ِ "بُحورالحان می‌نویسد: "این‌که می‌گویند درآمد، مقصود شروع به زمینه‌ی همان دستگاه است. مثل این است که درآمد عَلم شده باشد برای لحنی که ابتدا در آن دستگاه شروع می‌شود." این‌گونه است که گوشه‌ی "درآمد" هویت ِ هر دستگاه یا آواز به حساب می‌آید. وقتی گفته می‌شود دستگاه چهارگاه، منظور کلّیت آن است با در نظر گرفتن همه‌ی گوشه‌ها، باری مشخصاً گوشه‌ی "درآمد" سمبل آن در نظر گرفته می‌شود. البته روایت است که عبدالله دوامی (ردیف‌دان) برای آغازیدنِ هر گوشه‌ی مهمی، از لفظ "درآمد کن" استفاده می‌کرده است، برای نمونه: "دلکش رو درآمد کُن، شهناز رو درآمد کُن و..." که بی‌مسمّا نبوده. در اجرای ردیفی (چه با ساز و چه آواز) رسم بر این نیست که با درآمد شروع شود امّا در اجراهای آزادتر چنین قیدی وجود ندارد گرچه این سنّت‌شکنی‌ هم چندان معمول نیست و به وفور دیده نمی‌شود. https://t.me/saznorooz

تحلیلِ ساز و آواز بیات ترک (۲) وزن شعر: مفعولُ فاعلاتُ مفاعیلُ فاعِلُن ز آن سوی بحرِ آتش اگر خوانی‌ام به لطف رفتن به روی آتش‌ام از آب خوش‌تر است (شکسته) ز آب ِ روان و سبزه و صحرا و لاله‌زار با من مگو که چشم در اَحباب خوش‌تر است (شکسته) سعدی دگر به گوشه‌ی وحدت نمی‌رود خلوت خوش است و صحبت ِ اَصحاب خوش‌تر است (فرود، درآمد) سعدی https://t.me/saznorooz

تحلیلِ ساز و آواز بیات ترک وزن شعر: مفعولُ فاعلاتُ مفاعیلُ فاعِلُن چشم‌ات خوش است و بر اثرِ خواب خوش‌تر است طعم ِ دهان‌ات از شِکرِ ناب خوش‌تر است (درآمد) زنهار از آن تبسّم شیرین که می‌کنی کز خنده‌ی شکوفه‌ی سیراب خوش‌تر است (درآمد) شمعی به پیش روی تو گفتم که برکَنَم حاجت به شمع نیست که مهتاب خوش‌تر است (دشتی) دوش آرزوی خواب خوش‌ام بود یک زمان امشب نظر به روی تو از خواب خوش‌تر است (دشتی و فرود به بیات ترک) سعدی https://t.me/saznorooz

نگاه ِ مست ِ چشمان تو ارزانی بی‌دَردان که من دنیای دَردم عاشق‌آزاری دلم خواهد غم ِ عشقی کرامت کرده‌ای جان و دل ما را که حق‌نشناس‌ام ار یک ذرّه غم‌خواری دل‌ام خواهد. یزدان‌بخش قهرمان https://t.me/saznorooz

گنجِ حُسنِ دگران را چه کنم بی رخ تو؟ من برای تو خراب‌ام، تو برای دگران. هلالی جغتایی https://t.me/saznorooz