Krushi Vigyan કૃષિ વિજ્ઞાન

----------------------- પ્રયોગ : સસ્તું કમ્પોસ્ટ ખાતર ----------------------- મગનભાઈ હમીરભાઈ આહિર મુ. નિગાલ, તા. રાપર, જિ. કચ્છ-ભુજ મોબાઈલ . 9979319629 કહે છે કે મારો અનુભવ એવો છે કે જ મીનમાં સેન્દ્રિય કાર્બન વધારવાથી જમીન ફળદ્રુપ બને છે. આ માટે અમે પશુ બાંધવાના વાડામાં નીચે પાકુ તળિયું છે. તેમાં સૂકો કડબ, છાણ, મૂત્ર અને માટીનું મિશ્રણ મૂકી રાખીએ છીએ. પશુઓ અહીં છાણ-મૂત્ર કરે, સૂકો કચરો મૂત્રથી ભીંજાય તેની ઉપર અમે સમયાંતરે ડિકમ્પોઝરનો સ્પ્રે પણ કરીએ છીએ. દોઢ-બે મહિને આ વાડામાંથી તમામ કચરો ટ્રેક્ટરથી કાઢી બેડ બનાવી ફરી ડિકમ્પોઝર છાંટી સારુ સડેલું સેન્દ્રિય ખાતર બનાવીએ છીએ જેનો ઉપયોગ કરવાથી કોઈપણ પાકમાં ખુબ સારું પરિણામ મળે છે. આ રીતે કમ્પોસ્ટ ખાતર બનાવવું ખુબ સસ્તુ પડે છે. વળી સારુ સડેલું હોવાથી તેમાં નકામા નિંદામણ, ફંગસ કે સડયા વગરનો કચરો હોવાથી જમીનને અનુકૂળ છે. આવું દર વર્ષે અમે ૨૦૦ ટ્રેક્ટર ખાતર બનાવીએ છીએ, 📙 - ટેલીગ્રામ ચેનલ : https://t.me/krushivigyan

કૃષિ વિજ્ઞાન સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૬નો અંક વાંચો.

----------------------- ચણાના પાકમાં આબોહવા ----------------------- ચણા એ ઠંડી અને સૂકી પરિસ્થિતિમાં થતો પાક છે, જે પાણીની ખેંચ અને ઓછી માવજત સામે પણ ટકી શકે છે. દિવસની લંબાઈ અને ઉષ્ણતામાનની સ્થિતિ પરથી આ પાકની અવધિ નક્કી થાય છે. જેનીઉત્પાદન પર પ્રબળ અસર પડે છે, ગુજરાત જેવા પ્રદેશો કે જ્યાં ઠંડીનું પ્રમાણ અને ઠંડીના દિવસો ઓછા છે, ત્યાં સાડા ત્રણથી ચાર મહિનામાં પાકી જતો આ પાક ઉત્તરપ્રદેશ, પંજાબ અને હરિયાણા જેવાં રાજ્યોમાં વધારે સમય લે છે, પાક ઉત્પાદનનો આધાર પાકવાના દિવસો પર અવલંબે છે. સૂકી અને ઠંડી આબોહવામાં થતા ચણા હિમ સહન કરી શકતા નથી. વાવણી વખતે ૨૫° થી ૩૦ સેન્ટીગ્રેડ ઉષ્ણતામાન અનુકૂળ છે. જો માવઠું કે વાદળવાળું હવામાન હોય તો નુકસાન થાય છે. મોસમ દરમિયાન પૂરતી ઠંડી ન પડે કે ગરમી વધી જાય તો ઉત્પાદન પર અવળી અસર પડે છે. 📙 - ટેલીગ્રામ ચેનલ : https://t.me/krushivigyan

----------------------- મરચીમાં વાઇરસ ----------------------- મરચીના પાકમાં ઘણી વખત વિષાણુથી થતો અને થ્રિપ્સ તથા પાનકથીરીના નુકસાનથી થતા કોકડવાના લક્ષણો જોવા મળે છે. આવા કિસ્સામાં કોકડવા માટે જવાબદાર જે તે પરીબળને શોધી યોગ્ય પગલાં લેવાથી તેની તીવ્રતા ઘટાડી શકાય છે વિષાણુથી થતા કોકડવાના રોગમાં છોડના પાન નાના અને ધારેથી વાંકાચૂકા થઈ કુંઠીત થઈ જાય છે. પાન આછા-પીળા રંગના થઈ જાય છે. આવા કિસ્સામાં કોકડવા રોગનો ફેલાવો કરતા વાહક (Vector) કીટકનો નાશ કરવાથી કોકડવા રોગનું નિયંત્રણ થાય છે. 📙 - ટેલીગ્રામ ચેનલ : https://t.me/krushivigyan

----------------------- વૃક્ષોમાં છાંટણીથી શું ફાયદો ? ----------------------- “ છાંટણી ” એટલે વૃક્ષોની બાબતમાં તે કેટલાક ચોક્કસ હેતુઓ માટે તેના અંગ-ઉપાંગોની ગણતરી પૂર્વકની જે કાપકૂપ કરવામાં આવે છે તેને ‘છાંટણી’ જેવા ટુંકા નામથી સંબોધવામા આવે છે.છાંટણી ઝાડ અને ખેડૂત બન્નેને લાભકર્તા જ હોયછે ઝાડમાંથી સૂકાઇ ગયેલી કે કો રોગીષ્ટ બની ગયેલી ડાળીઓને કાપી દૂર કરવા. ઝાડની ઘટાની બરાબર નીચે ઘેરાવાના પ્રમાણમાં પાતળી ચર બનાવી પાતળા મૂળો કાપી પરાણે આરામ ઉપર ઉતારી કટાણાનો ફાલ પકડાવવા . ડાળીની ઉપલી છાલમાં એકથી દોઢ ઇંચ પહોળા કાપની રીંગ દઈ છાલમાં વહેતા પાકા ખોરાક્ને ઉપલી ડાળીમાં જમા કરાવી વધુ ફાલ પકડાવવા . બોરડી, કપાસ જેવા પાકો ફાલ ભૂલી વધ પકડી ગયા હોય ત્યારે તેની ડાળીઓની આગળ વધતી ડુંખોને મોરી લઈ ફાલ બાજુ તેનું ધ્યાન કેંદ્રીત કરાવવા પ્રુનીંગ કરાય છે. 📙 - ટેલીગ્રામ ચેનલ : https://t.me/krushivigyan

----------------------- ઇસબગુલ માટે જમીન અને આબોહવા અને ઈસબગુલ વાવણીનો સમય ----------------------- ઈસબગુલ એ શિયાળુ પિયત પાક છે તે રેતાળ અને ગોરાડુ જમીનમાં થાય છે. જે જમીનની નિતારશક્તિ ઓછી હોય તેવા પ્રકારની જમીન આ પાકની વૃદ્ધિ માટે અનુકૂળ નથી. તેને સૂકું અને ઠંડુ હવામાન માફ્ક આવે છે. આ પાકની વાવણી ૨૦ નવેમ્બરથી ૨૦ ડિસેમ્બર દરમ્યાન કરવામાં આવે છે. વહેલી વાવણી અને તે પણ ઊંચા બીજના દરે કરવામાં આવે તો તળછારા નામનો રોગ આવવાની શક્યતાઓ વધે છે. વાવણી મોડી કરવાથી શિયાળામાં વૃદ્ધિ માટેનો ગાળો ઓછો મળે છે અને માર્ચ-એપ્રિલમાં થતા કમોસમી વરસાદને કારણે ઈસબગુલના બીજ ખરી પડવાની શક્યતાઓ વધે છે. પાકની પરિપક્વતાના સમયે જો હવામાન ભેજવાળું હોય તો તેના બીજ ખરી પડે છે અને ઉત્પાદનમાં ઘટાડો થાય છે. વધુ ઝાકળ તથા વરસાદના છાંટા પડવાથી પણ તેના ઉત્પાદનમાં ઘટાડો થાય છે. પાક તૈયાર થાય તે સમયે જેમ વરસાદ વધુ તેમ છોડ પરથી બીજ વધુ ખરી પડે છે. 📙 - ટેલીગ્રામ ચેનલ : https://t.me/krushivigyan

----------------------- બાયોચારના વિવિધ સ્વરૂપો ----------------------- નાના સ્કેલ પર બાયોચાર કોલસાનું ઉત્પાદન : બજારોમાં મળતા બાયોચારની કિંમત વધારે હોય છે જયારે ખેડૂતો માટે મોટાપાયા પર બાયોચારનું ઉત્પાદન કરવું આર્થિક રીતે શક્ય નથી. આથી ખેડૂતોને તેમના ખેતર પર જ બાયોચાર બનાવવું જ સલાહભર્યું કહી શકાય. આ માટે ખેડૂતે બેરલ અથવા ૫ીપડાને હવાચુસ્ત રીતે (માત્ર બાયોમાસને જરૂરી હવા મળે તે માટેના છિદ્રો રાખવા આવશ્યક છે) રીએક્ટર ભઠ્ઠીમાં રૂપાંતરિત કરવાનું હોય છે. બેરલરૂપી રીએક્ટરમાં બાયોમાસ (કૃષિ અવશેષો) ને ભઠ્ઠીમાં નાખવા માટે એક બારી રાખવી જરૂરી છે. આ ઉપરાંત કૃષિ અવશેષોના આંશિક દહન દરમિયાન ઉત્પન્ન થતા ધુમાડા (સિન-ગેસ) ને બહાર જવા માટે રીએક્ટર ભઠ્ઠી પર ચીમની (નળાકાર ભૂંગળું) રાખવામાં આવે છે. આ રીતે બનાવેલા રીએક્ટર ભઠ્ઠીમાં વિવિધ પ્રકારના બાયોમાસને નિયત તાપમાન પર અને નિયત સમય સુધી આંશિક દહન કરવાથી બાયોચાર બનાવી શકાય છે. 📙 - ટેલીગ્રામ ચેનલ : https://t.me/krushivigyan

----------------------- બાજરીનો ગેરૂ ----------------------- રોગની શરૂઆત થાય કે તુરંત જ મેન્કોઝેબ અથવા ઝાયનેબ ૦.૨ ટકા પૈકી કોઇપણ એક ફૂગનાશક 35 ગ્રામ 15 લીટ પાણીમાં ઓગાળી છંટકાવ કરવો અને ત્યાર બાદ ૧૫ દિવસે જરૂરિયાત મુજબ બીજાે છંટકાવ કરવો. 📙 - ટેલીગ્રામ ચેનલ : https://t.me/krushivigyan

----------------------- વડવાઓ એ આપેલ પાડાના કાંધ જેવી જમીનને આપણે સાચવી શક્યા નહિ ----------------------- આપણા વડવાઓ એ આપેલ પાડાના કાંધ જેવી જમીનને આપણે સાચવી શક્યા નહિ એટલે ત્યારે જમીન જીવતી હતી એટલે આ બધું કુદરતી થતું હતું પણ ધાર્યું ઉત્પાદન મળતું નથી અને આપણે વાંક બીજાનો કાઢીએ છીએ .દા .ત . ઇનપુટ સારા આવતા નથી ? બીજ નબળું છે ? દવા ડુપ્લીકેટ છે ? ખાતર નબળા આવે છે ? ફળ આવતા નથી ? છોડ વિકૃત થઈ ગયા છે તે માટે બીજ જવાબદાર વગેરે વગેરે ? સાચી રીતે ,જરૂર છે આપણી માટીના સુધારની અને ખેતી પદ્ધતિ માં બદલાવ લાવવાની. નવી ટેક્નિક અપનાવીને ચાલો જમીન સુધારા માટે નવું વિજ્ઞાન અપનાવીને પ્રયોગ કરીયે અને જોઈએ શું બદલાવ આવે છે ? નવા જમાનાના નવા જમીન સુધારક ના પ્રયોગો કરો , જમીનને જીવતી કરવા જીવામૃત , કલીલ દ્રાવણ , સેન્દ્રીય તત્વો ઉપરાંત માઇકોરાઇઝા , દરિયાઈ શેવાળની ખાસ પ્રજાતિ એસ્કોફિલમ નોડોસમ અને કુદરતી મિત્ર બેક્ટેરિયા, પીએસબી વગેરે ઉપયોગ કરતા હોય તેવા મિત્રોની જમીનની મુલાકાત લેવા જાવ અને જુવો કે તે મિત્ર જમીનને જીવતી રાખવા શું કરે છે . ? 📙 - ટેલીગ્રામ ચેનલ : https://t.me/krushivigyan

----------------------- કૃષિ ટેકનોલોજી : ગ્રાફ્ટિંગના લાભોનું વિજ્ઞાન ----------------------- TNAU દ્વારા વર્લ્ડ વેજીટેબલ સેન્ટર, તાઇવાન સાથે મળીને હાથ ધરાયેલા સંશોધનના સફળ પરિણામને અનુસરીને આ પ્રદર્શન કરવામાં આવ્યું હતું. રોગ-પ્રતિરોધક રીંગણના મૂળિયાના સ્ટોક્સનો ઉપયોગ કરીને ‘ટામેટા ગ્રાફ્ટિંગ ટેકનોલોજી’નું પ્રમાણીકરણ કર્યું. સેન્ટર ફોર પ્લાન્ટ પ્રોટેક્શન સ્ટડીઝ, TNAUના જણાવ્યા અનુસાર, ખેડૂતો મોટાભાગે વરસાદની ઋતુ દરમિયાન ટામેટાંના પાકમાં બેક્ટેરિયલ સુકાઈ જવાની સમશ્યા રહે છે. રીંગણાના મૂળ ઉપર ટામેટાની કલમ બનાવવાની આ નવી ગ્રાફ્ટિંગ ટેકનોલોજી અસરકારક ઉકેલ પૂરો પાડે છે. રોગ-પ્રતિરોધક રીંગણના મૂળિયા નેમાટોડ્સ સામે પણ રક્ષણ આપે છે અને આ મૂળિયાને લીધે ટામેટાનો પાક પણ બમણો મળે છે 📙 - ટેલીગ્રામ ચેનલ : https://t.me/krushivigyan

----------------------- સુક્ષ્મ તત્ત્વો બધા જ પાકોને જરૂરી છે ? ----------------------- હા, સુક્ષ્મ તત્ત્વોની પૂર્તિ બધા પાકને જરૂરી છે. કારણ કે કોઈપણ પાકના સપ્રમાણ વૃદ્ધિ અને વિકાસ માટે બધા જ આવશ્યક પોષક તત્ત્વો જરૂરી છે. સૂક્ષ્મ પોષક તત્ત્વો પણ આવશ્યક તત્ત્વો તરીકે જ ગણવામાં આવે છે. ફરક માત્ર એટલો જ છે કે સૂક્ષ્મતત્ત્વોની જરૂરિયાત ઓછી છે બાકી બધા જ પાકમાં તે જરૂરી છે અને તેની અગત્યતા મુખ્ય પોષક તત્ત્વો જેટલી જ છે. તો કોઈ સાંજે કે તો પછી સૂક્ષ્મ તતવો વધુ નાખીયે તો વધુ ઉત્પાદન મળે ? ના, પાક તેની જરૂરિયાત મુજબ જ તત્ત્વોને ઉપયોગ લે છે. વધારાનું પડી રહે, વ્યય થાય અને જમીન બગડે. ગોળ નાખીએ એટલું ગળ્યો થાય, પણ કોઈ ન ખાય તેથી માપસર-પ્રમાણસર જ ખાતરો વાપરવા જોઈએ. 📙 - ટેલીગ્રામ ચેનલ : https://t.me/krushivigyan

----------------------- ઘોડીયા ઇયળ ----------------------- ખેતરમાં ઈયળભક્ષી પક્ષીઓને બેસવા માટે ઝાડના ડાળા કાપીને છૂટાછવાયા ઊભા કરી તેમને બેસવાની વ્યવસ્થા કરવી. પુખ્ત ઈયળોને હાથથી વીણીને કેરોસીનવાળા પાણીમાં નાખીને નાશ કરવો. કુદરતી રીતે બ્યૂવેરીયા બેસીયાના ફૂગથી થતો રોગ જાેવા મળે છે, એટલે કુદરતી રીતે નિયંત્રણમાં રહે છે. તેમ છતાં બજારમાં ઉપલબ્ધ આ ફૂગનો પાઉડર 60 ગ્રામ પ્રતિ 15 લિટર પાણીમાં ઉમેરી સાંજના સમયે છંટકાવ કરવો. વધારે ઉપદ્રવના સમયે લશ્કરી ઇયળમાં દર્શાવ્યા પ્રમાણે કીટનાશકનો છંટકાવ કરવો. 📙 - ટેલીગ્રામ ચેનલ : https://t.me/krushivigyan

----------------------- ખેતી માટે એગ્રીકલ્ચરલ ડ્રોન કેમ પસંદ કરવું જોઈએ ? ભાગ – 2 ----------------------- ૫. પાક અને જમીનની માહિતી પેદા કરવા ઉપરાંત UAV પ્લેટફોર્મમાં જંતુનાશકો અને ખાતરોને વધુ ન્યાયી અને સલામત રીતે લાગુ કરવાની ક્ષમતા છે. ૬. કુદરતી વાતાવરણનો ડ્રોન દ્વારા અસરકારક મહિતી એકત્ર કરવા દા.ત. દુષ્કાળ, પૂર, અતિવૃષ્ટિ વગેરે પાક વીમા અથવા પોલિસી પ્લાનર માટે ઉપયોગી થઈ શકે છે. ૭. ખેતી માટેનું નવીન યુએવી પ્લેટફોર્મ ગ્રામીણ યુવાનોને આકર્ષિત કરી શકે છે, કારણ કે તેમાં આરામદાયક કાર્યકારી વાતાવરણ મળી રહે છે. ૮. જંતુઓ અથવા અન્ય જમીન સમસ્યાઓની તપાસ કરવા માટે ખેતરની મુલાકાત લેતી વખતે ડ્રોનને હવાઈ માહિતી એકત્રિત કરવા માટે તૈનાત કરી શકાય છે. ૯. મિશનનું આયોજન કરવા, માહિતી એકત્ર કરવા અને વાસ્તવિક સમયના પરિણામો મેળવવાની તાત્કાલિકતા અને સગવડને હરાવવા મુશ્કેલ છે; માત્ર ડ્રોન જ આ કામ કરવા સક્ષમ છે. ૧૦. ખેતરના આખા વિસ્તારમાં અથવા અમુક ભાગમાં જ રોગ, જીવાત અથવા નિંદામણનો ઉપદ્રવ થયો હોય તો ડ્રોન દ્વારા તે જ જગ્યા પર યોગ્ય પ્રમાણમાં દવાનો છંટકાવ કરી ઉપદ્રવને સમયસર કાબુમાં લઇ શકાય છે 📙 - ટેલીગ્રામ ચેનલ :…

----------------------- ચાલો જમીન જીવતી કરવા વિજ્ઞાનની મદદ લઈએ . ----------------------- મૂળની આસપાસના વિસ્તારને મૂળ મિત્ર બનાવવા તેની આસપાસ ક્યાં ક્યાં તત્વો ની હાજરી હોય છે ? તે વૈજ્ઞાનિકોએ શોધી કાઢ્યું છે તેને આપણે પહેલા જમીન જીવતી છે એમ કહેતા કારણ કે જમીનમાં કરોડો સૂક્ષ્મ જીવની હાજરી આપણા છોડને મદદ કરતી હતી. હવે સુક્ષમ જીવની ઓછી હાજરી છે એટલે ચાલો જમીન જીવતી કરવા વિજ્ઞાનની મદદ લઈએ . કૃષિ વિજ્ઞાન કહે છે શું શું જોઈએ ? એક રાઇઝોસ્પીયરમાં IBA (ઇન્ડોલ-૩-બ્યુટીરિક એસિડ) કુદરતી હોર્મોન જોઈએ કે જે છોડને નવા અને ગાઢ મૂળ વિકસાવવાનો સંકેત આપે.બીજું મૂળ વિસ્તારમાં મિત્ર ફાયદાકારક સૂક્ષ્મજીવો જેવા કે માઇકોરાઇઝા (Mycorrhizae) ની હાજરી જોઈએ કે જે સહજીવી રીતે મૂળને પોષક તત્વો ખેંચવામાં મદદ કરે. ત્રીજું જો વિટામિન B (B1, B3, B6)ની હાજરી હોય તો છોડ ગરમી, દુષ્કાળ અથવા છોડને જે પર્યાવરણીય તણાવ માંથી બચાવે છે ચોથું જો રાઇઝોસ્પીયરમાં આ છોડના કોષો માટે કુદરતી પોષણ (એમિનો એસિડ અને પ્રોટીન) પૂરું પાડે તેવું દરિયાઈ શેવાળની ખાસ પ્રજાતિ એસ્કોફિલમ નોડોસમની હાજરી હોય તો છોડને ઘણી તાકાત મળે છે અને છોડ…

----------------------- બ્રોકોલી માટે જમીનની તૈયારી ----------------------- જમીનની ઊંડી ખેડ કરી જમીનને ૧૫ થી ૨૦ દિવસ સુધી તપવા દેવી. ત્યારબાદ સારું કોહવાયેલુ છાણિયું ખાતર ૨૦ ટન પ્રતિ હેક્ટર ઉમેરવું. બ્રોકલીનું વાવેતર ધરુની ફેરરોપણી દ્વારા કરવામાં આવે છે. ધરું તૈયાર કરવા માટે ગાદી કયારા બનાવવામાં આવે છે. બીજના વાવેતર બાદ કયારાને પ્લાસ્ટિક વડે ઢાંકી દેવું જેથી બીજનો ઉગાવો ઝડપથી અને સારી રીતે થાય. ૩-૪ દિવસ બાદ બીજ ઉગવા માંડે ત્યારે પ્લાસ્ટિક તરત હટાવી લેવું. ધરુનો કોહવારો ન થાય તે માટે રિડોમિલ અથવા કોપર ઓકિસકલોરાઈડ જેવી કુગનાશક દવાનું ડ્રેનચિંગ કરવું. કિચન ગાર્ડનમાં ગ્રોબેગમાં સારા પોટ મિક્સ સાથે પણ શિયાળામાં વાવી શકાય 📙 - ટેલીગ્રામ ચેનલ : https://t.me/krushivigyan

----------------------- કૃષિ ટેકનોલોજી : કાકડીના વાઇરસ સામે સફળતા : વિજ્ઞાનની શોધ ----------------------- કાકડીના વાઇરસ મોઝેક વાયરસ વિનાશક છે, જે એફિડની લગભગ ૯૦ પ્રજાતિઓ દ્વારા ફેલાય છે અને ૧૨૦૦ થી વધુ પ્રજાતિઓને અસર કરે છે, હાલમાં, CMV સામે કોઈ માન્ય એજન્ટો નથી, પરંતુ MLU નું નવું સંશોધન અસરકારક રીતે લાંબા ગાળાના ઉકેલ પ્રદાન કરી શકે છે. માર્ટિન લ્યુથર યુનિવર્સિટી ના સંશોધકો દ્વારા નવા RNA-આધારિત સક્રિય એજન્ટો વિકસાવવામાં આવ્યા છે જે છોડને કાકડી મોઝેક વાયરસ (CMV) સામે સુરક્ષિત રાખે છે, જે કૃષિ અને બાગાયતમાં સૌથી સામાન્ય વાયરસ છે. પ્રયોગશાળાના પ્રયોગોમાં, ૮૦ થી ૧૦૦ ટકા સારવાર કરાયેલા છોડ વાઇરસથી બચી ગયા. સંશોધકો પ્રયોગશાળામાંથી ફિલ્ડ ઉપર લાવવા સક્રિય છે. 📙 - ટેલીગ્રામ ચેનલ : https://t.me/krushivigyan

----------------------- ગ્રીન હાઉસ : પોલી હાઉસમાં કાકડીની ખેતી ----------------------- ગ્રીન હાઉસમાં કાકડી (Cucumís sativus L.) એ ખૂબ જ સામાન્ય અને મહત્ત્વપૂર્ણ પાક છે જે વિશ્વભરમાં ઉગાડવામાં આવે છે અને ઘણીવાર કાચી અથવા રાંધ્યા વિના ખાવામાં આવે છે. તેનો ભારતમાં પ્રાચીન સમયથી ખોરાક અથવા ઔષધીય તરીકે ઉપયોગ થઈ રહ્યો છે. કાકડીમાં લગભગ ૯૬% પાણી હોય છે, જે ઉનાળાની ઋતુ માટે સારું છે. પોલીહાઉસમાં કાકડીની ખેતી વિશ્વના ઘણા દેશોમાં ખૂબ પ્રખ્યાત છે. સાધારણ ગરમ આબોહવા સારી વૃદ્ધિ માટે જરૂરી છે. છોડની વાત કરવામાં આવે તો રુંવાટીવાળા પાંદડા, ત્રિકોણાકાર આકાર અને પીળા રંગના ફૂલ હોય છે. કાકડી એ મોલીબ્ડેનમ, વિટામિન અને પોટેશિયમનો ઉત્તમ સ્ત્રોત છે અને તેનો ઔષધીય તરીકે ઉપયોગ ત્વચાની લગતી સમસ્યાઓ માટે વિવિધ સૌંદર્યની બનાવટો બનાવવા માટે કરવામાં આવે છે. કાકડીની રક્ષિત ખેતી ખુલ્લી ખેતી કરતાં વધારે ઉત્પાદકતા અને શ્રેષ્ઠ ગુણવત્તાની ખાતરી આપે છે. રક્ષિત ખેતી કેમ ? અત્યારના આ બદલાયેલા વાતાવરણમાં ખેતી એક પડકાર બની ગયેલ છે. તો આવી પરિસ્થિતિમાં રક્ષિત ખેતી થકી બજારમાં સારા એવા ભાવ લેવા માટે વહેલા અથવા મોડા પાકો લઈ સારી…

----------------------- આંતરપાક પદ્ધતિના લાભ ----------------------- આંતરપાક પદ્ધતિમાં એક જ ખેતરમાં એકસાથે એક કરતાં વધારે પાક જુદી જુદી ચોક્કસ હારમાં વાવવામાં આવે છે. દા.ત. દિવેલા + ચોળી (૧:૨), કપાસ + મગ, ૧. આ પદ્ધતિથી કૃષિના મુખ્ય સંસાધનો જેવા કે જમીન, પાણી, ખાતર અને મજૂરોનો કાર્યક્ષમ ઉપયોગ કરી શકાય છે. એકમ વિસ્તાર અને સમયમાં ઉત્પાદન અને આવક વધારવાનો આશય મુખ્ય છે. ૨. જમીન પરના આવરણની સ્થિતિમાં સુધારો થવાથી જમીનનું ધોવાણ ઓછું થાય છે. ૩. નિંદામણથી રાહત મળે છે. ૪. એકમ જમીન વિસ્તારમાંથી વધુ ઉત્પાદન મળે છે. ૫. આંતરપાક તરીકે કઠોળ વર્ગના પાક લેવાથી જમીનની ફળદ્રુપતા જળવાઈ રહે છે. 📙 - ટેલીગ્રામ ચેનલ : https://t.me/krushivigyan